Skip to main content

Full text of "Acta Synodalia Sacrosancti Concilii Oecumenici Vaticani II: Periodus prima, pars I"

See other formats


AGTA SYNODALIA 
SACROSANGTI GONGILII OEGUMENICI 
VATICANI SECUNDI 



Vol. I: Periodus prima 

Vol. II: Periodus secunda 

Vol. III: Periodus tertia 

Vol. IV: Periodus quarta 



CURA ET STUDIO 
ARCHIVI CONCILII OECUMENICI VATICANI II 



ACTA SYNODALIA 

SACROSANCTI CONCILII 
OECUMENICI VATICANI II 



VOLUMEN I 
PERIODUS PRIMA 

PARS I 
SESSIO PUBLIGA I 

CONGREGATIONES GENERALES I-IX 




TYPIS POLYGLOTTIS VATICANIS 



MCMLXX 



LIBRARY 

MT. ST, ALPHONSUS SEMINART 
ESOPUS„ feEW YORK 12429 



QVANDOQVIDEM 
OECVMENICVM CONCILIVM VATICANVM SECVNDVM 

AB ANNO MCMLXII AD ANNUM MCMLXV 
IOANNE XXIII ET PAVLO VI SVMMIS PONTIFICIBVS 
FELICI OMINE CELEBRATVM 
FVLGENS HOMINIBVS PACIS EXSTITIT SIGNVM 
HOC OPVS CONTINENS 
CONCILII DECRETA TEMPORA VICES 
PAVLO VI SVMMO PONTIFICI 
L SACERDOTII SVI ANNOS AGENTI 
CVM POPVLI DEI GRATVLATIONE ET GAVDIO 
A. D. IV CAL. IVN. A. MCMLXX 
DICATVR 



P. Card. FELICI 



MONITUM 



Postquam volumina edidimus quibus index Acta et documenta Con- 
cilio Oecumenico Vaticano II apparando: Series I (Antepraeparatoria); 
Series II (Praeparatoria), in edenda nunc incumbimus Acta Synodalia 
Sacrosancti Concilii Oecumenici Vaticani II. 

Hoc opere omnia continentur quae ad conciliarem disceptationem 
pertinent, id est schemata, relationes, orationes ore scriptove prolatae, 
animadversiones, emendationes, modi et communicationes. Propter mul- 
tam implexamque materiam disponendam et magnum numerum eorum, 
qui Concilium participaverunt, non unam nec mediocrem nacti sumus 
dificultatem: eam tamen viam rationemque sequuti sumus, quae aptam 
consultationem iis quoque sinerent, qui grandem Concilii Vaticani II 
eventum praesentes participare non potuerunt. 

Quantum potis erat, quaedam in redigendo uniformitas curata est, 
quin inde ullum authenticitati vel veritati praeiudicium afferretur. In 
textihus relatis aliquis tantum evidens vel latinitatis vel transcriptionis 
error emendatus est. 

Totum opus in quattuor volumina dispertitur, unum pro unaquaque 
Concilii periodo; quodlibet autem volumen, iuxta materiae exponen- 
dae copiam, in plures partes seu tomos dividitur. 

In exordio cuiusque voluminis colliguntur documenta, indolis ge- 
neralis, quae totam periodum spectant, et processus verbales congrega- 
tionum generalium eiusdem periodi; deinde autem sessiones publicae et 
congregationes generales ex ordine temporis disponuntur. 

Disceptatio hac ratione ordinatur: textus schematis discussi, eodem 
paginarum et linearum numero, ad faciliorem reddendam consultatio- 
nem citationum, quae a Patribus in disceptando factae sunt; relationes, 
orationes a Patribus ore prolatae secundum ordinem successionis. 

Pro quolibet interventu seu oratione in calce indicantur variationes 
cum textu scripto, ab oratore exhibito: qui si apparet valde diversus, 
integer in nota refertur. 



10 



MONITUM 



Si Pater orationi voce prolatae alias animadversiones scripto addidit, 
hae quoque fideliter referuntur adeo ut lector totam et integram mate- 
riam inveniat, quae Patris exprimat sententiam. 

Praeterea sub fine disceptationis de unaquaque schematis parte, 
habentur orationes scriptae Patrum, qui vel veniam loquendi non pe- 
tierunt, vel factae facultati renuntiaverunt vel denique loqui non potue- 
runt, ob clausam a Praeside, ex voto amplissimi coetus, disceptationem. 
Huiusmodi scriptae orationes a secretaria generali ad competentes com- 
missiones conciliares rite transmittebantur , quae eas, simul cum oratio- 
nibus voce prolatis, examini subiciebant ad schema emendandum et 
perficiendum: suum igitur momentum habent. 

Fore vehementer confidimus ut hoc opus ad profundius cognoscen- 
dam disceptationem valeat et ideo ad doctrinam Concilii Vaticani II 
intimius perscrutandam. 



CONSILIUM PRAESIDENTIAE 



Em.mi Domini Cardinales: 1 

Eugenius Tisserant, Episcopus Ostiensis, Portuensis et S. Rufinae, 
Decanus S. Collegii 

Achilles Lienart, Episcopus Insulensis 

Ignatius Gabriel Tappouni, Patriarcha Antiochenus Syrorum 
Normannus Thomas Gilroy, Archiepiscopus Sydneyensis 
Franciscus Spellman, Archiepiscopus Neo-Eboracensis 
Henricus Pla y Deniel, Archiepiscopus Toletanus 
Ioseph Frings, Archiepiscopus Coloniensis 
Ernestus Ruffini, Archiepiscopus Panormitanus 
Antonius Caggiano, Archiepiscopus Bonaerensis 
Bernardus Ioannes Alfrink, Archiepiscopus Ultraiectensis. 

Secretarius generalis: 2 

Exc.mus Pericles Felici, Archiepiscopus tit. Samosatensis. 

Subsecretarii: 3 
Exc.mi Domini: 

Philippus Nabaa, Archiepiscopus Berytensis et Gibailensis Melchi- 
tarum 

Casimirus Morcillo Gonzalez, Archiepiscopus Caesaraugustanus 
Ioannes Villot, Archiepiscopus tit. Bosporanus, coad. c.i.s. Lugdu- 

nensis . 

Ioannes Ioseph Krol, Archiepiscopus Philadelphiensis Latmorum 

Villelmus Kempf, Episcopus Limburgensis. 

Elenchus integer Patrum, qui Concilio Vaticano II interfuerunt, et 
commissionum conciliarium necnon peritorum, auditorum et officialium 
refertur in volumine ad hoc parato. 

1 Electi sunt a Summo Pontifice Ioanne XXIII die 4 septembris 1962. 
Cf. A.A.S., 1962 (54), p. 687. . 

2 Electus est a Summo Pontifice Ioanne XXIII die 4 septembris 1962. 

Cf. A.A.S., 1962 (54), p. 688. 

3 Electi sunt a Summo Pontifice Ioanne XXIII: exc.mus Nabaa die 18 octo- 
bris 1962 ceteri vero die 15 octobris 1962. Cf. A.A.S., 1962 (54), p. 784. 



DOCUMENTA 



1 



INTIMATIO 

ter cursores facienda, domi dimisso exemplari 

Feria V, die 11 octobris 1962, festo Maternitatis Beatae Mariae 
Virginis, hora octava cum dimidio, Concilii Oecumenici Vaticani II 
celebratio sollemniter, devota supplicatione, inchoabitur, a Sacello Pau- 
lino usque ad Basilicam S. Petri. 

E.mi et Rev.mi DD. Cardinales, induti vestibus sericis rubris cum 
mantelleto ac mozetta, et calceis rubris, ad Aulam II Borgianam acce- 
dent, ibique supra rochetum (et si sint ex Ordine Episcoporum etiam 
supra superpelliceum) assument amictum et paramenta suo Ordini pro- 
pria albi coloris (videlicet: Episcopi pluviale ex tela argentea simplici, 
et formali; Presbyteri casulam opere phrygio ornatam; ex Ordine Dia- 
conorum dalmaticam similiter confectam et ornatam) et mitram serico- 
damascenam; deinde in Aula Paramentorum convenient et Summi Ponti- 
ficis adventuni exspectabunt, accessuri cum Eo ad Paulinum Sacellum. 

E.mus Cardinalis prior Presbyterorum, E.mi Diaconi assistentes et 
E.mus Diaconus Evangelium in actione conciliari cantaturus, Subdia- 
conus Apostolicus, sacra paramenta prope dictam Aulam assument, sicut 
et Ministri Graeci. 

Cappellani Caudatarii induent superpelliceum cum vimpa, supra 
consuetam croceam et vestem violaceam. 

Exc.mi DD. Patriarchae sacra paramenta assument in prima Aula 
Borgiana, in qua etiam Auditores Rotae, Clerici R. Camerae Aposto- 
licae, Votantes Signaturae superpelliceo se vestient. 

Omnes vero Primates, Archiepiscopi, Episcopi et Abbates pluviale 
induent in ambulacro Iuliano (Galleria delle Lapidi), reliqui Patres in 
eodem ambulacro proprias vestes chorales assument. 

Praelati et alii Officiales Cappellae Papalis, vestibus respective sibi 
debitis induti, in Aula Ducali sistent. 

Omnes praedicti Patres, Praelati et Officiales, praeter E.mos Car- 
dinales, sollicite et ordinate se disponent ad supplicationem peragendam. 

Summus Pontifex, in Aula Paramentorum sacris vestibus assumptis 
cum mitra pretiosa, Se conferet in Paulinum Sacellum, comitantibus 
E.mis Cardinalibus tantum, in quo adorato Augustissimo Sacramento 
sollemniter exposito, hymnum « Ave, maris stella » intonabit, et abso- 



16 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



luto primo versu, gestatoria sella in Basilicam Vaticanam evehetur, sup- 
plicatione interim inchoata. 

Sanctissimus Pater cum Basilicam ingressus fuerit e sella gestatoria 
descendet et accedet ad altare, ubi genuflexus praecinet hymnum « Veni, 
creator Spiritus », quem Cantores prosequentur. Absoluto primo versu 
Summus Pontifex thronum ascendet et stans, post hymni cantum reci- 
tabit versiculos et orationes. 

Ab E.mo Cardinali S. Collegii Decano Missa de Spiritu Sancto 
celebrabitur. 

Summus Pontifex, impartita benedictione, pluviale deponet et om- 
nibus sacris paramentis induetur ac si Missam sollemni pontificali ritu 
esset celebraturus. 

Sacra tota actio explebitur eo plane modo qui in Ordine et Methodo 
celebrandi Concilium est praescriptus. 

Intimentur itaque omnes et singuli E.mi DD. Cardinales, Exc.mi 
Patriarchae, Archiepiscopi, Episcopi, nec non Abbates et supremi Mo- 
deratores Ordinum et Congregationum ex Apostolica concessione locum 
in Concilio Vaticano II habentes. 

Insuper intimentur Vice-Camerarius, Princeps solii, Concilii custo- 
des, Auditor et Thesaurarius Generalis R. C. A., Praefectus Palatii 
Apostolici, Protonotarii Apostolici de numero Participantium quirique, 
Auditores R. Rotae quatuor, Clerici Camerae Apostolicae duo, Votan- 
tes Signaturae, Officiales Concilii; ceterique intimari soliti, qui suis 
locis praesto esse debent hora saltem octava. 

De mandato Sanctissimi D. N. Papae 

SB Henricus Dante, Archiep. Carpasien. 
Caerem. Apost. Praefectus 



DOCUMENTA 



17 



RES IN SUFFRAGATIONE AGENDAE 

Huiusmodi opusculum, Typis Polyglottis Vaticanis editum, Patribus distri- 
butum est in prima sessione publica, die 11 octobris 1962. 



SACROSANCTUM 
CONCILiUM 




OECUMENICUM 
VATICANUM II 



> 
O 

C 

Z 



Schedulae praesentiae exemplar 

Esemplare della scheda di presenza 
Exemplaire de la fiche de presence 
Example of card indicating presence 
Ejemplar de la tarjeta de presencia 
Muster der Prdsenzkarte 



18 



ACTA CONC. VATICANI II 



PERIODUS I 



SACROSANCTUM 
CONCILIUM 




OECUMENICUM 
VATICANUM II 



c 

CD 



> 

H 

o 

I 

I 



I 



TJ 




















I> 










o 










m 




o 






—i 




z 




"D 










1— 


E 








Js 


X 








O 






i — 








AC 




m 
— ( 


o 




m 






D 




—i 






C 










2 











Schedulae suflragationis exemplar 

Esemplare della scheda di voto 
Exemplaire de la ficbe de vote 
Example of ballot-form 
Ejemplar de la tarjeta de votacion 
Muster der Stimmkarte 



DOCUMENTA 



19 



I 

QUAE IN SCHEDULA ADNOTANTUR 

Sedes N° Cuilibet Patri Concilii assignatur numerus sedis 

iuxta praecedentiae canonicae ordinem. 

Suffragatio N° Suffragationes notantur numero progredienti, 

qui in schedula indicatur. 

Cognomen et Nomen Quae ad cuiusque Patris cognomen, nomen etc. 

pertinent, in schedula foraminibus expressa ty- 
pis referuntur, ita ut legi queant. 

Munus In schedula signis indicatur munus Patrum Con- 



cilii, ita quidem: 


CV - 


Card. Episcopus 


CP = 


Card. Presbyter 


CD = 


Card. Diaconus 


P = 


Patriarcha 


AR = 


Archiepiscopus Residentialis 


AT = 


Archiepiscopus Titularis 


VR = 


Episcopus Residentialis 


VT = 


Episcopus Titularis 


AN = 


Abbas Nullius 


PN = 


Praelatus Nullius 


SG = 


Superior Generalis 



Dioecesis Cognomini et nomini Patris additur nomen 

dioecesis. 

• I DATI DELLA SCHEDA 

Sedes N° Ad ogni Padre Conciliare e assegnato un numero di 

posto secondo la precedenza canonica. 

Suffragatio N° Le votazioni sono contrassegnate da un numero di 

ordine progressivo, che e indicato sulla scheda. 

Cognomen et Nomen I dati anagrafici propri di ciascun Padre Conciliare 

sono perforati sulla scheda e riportati a stampa per 
permetterne la lettura. 



2* 



20 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Munus 



Dioecesis 



Sulla scheda e riportata in codice la dignita dei 
Padri Conciliari. 
Spiegazione del Codice: 



cv 




Cardinale Vescovo 


CP 


- 


Cardinale Presbitero 


CD 




Cardinale Diacono 


P 




Patriarca 


AR 




Arciv. Residenziale 


AT 




Arciv. Titolare 


VR 




Vescovo Residenziale 


VT 




Vescovo Titolare 


AN 




Abbate Nullius 


PN 




Prelato Nullius 


SG 




Superiore Generale 



I dati anagrafici di ciascun Padre Conciliare sono 
stati integrati con la indicazione della propria diocesi. 



Les renseignements de la fiche 

Sedes N° Un numero de place est assigne a chaque Pere Con- 

ciliaire selon la preseance canonique. 

Suffragatio N° Les votes sont contresignes d'un numero d'ordre 

progressif, qui est indique sur la fiche. 

Cognomen et Nomen Les renseignements concernant chaque Pere Conci- 

liaire sont perfores sur la fiche, et reportes par ecrit 
pour en permettre la lecture. 

Munus Sur la fiche est reportee en Code la dignite des Peres 



Conciliaires. 




Explication du Code: 


CV = 


Cardinal Eveque 


CP = 


Cardinal Pretre 


CD = 


Cardinal Diacre 


P = 


Patriarche 


AR = 


Archeveque Residentiel 


AT = 


Archeveque Titulaire 


VR = 


Eveque Residentiel 


VT = 


Eveque Titulaire 


AN = 


Abbe Nullius 


PN = 


Prelat Nullius 


SG = 


Superieur General 



Dioecesis Les indications concernant chaque Pere Conciliaire 

ont ete placees avec 1'indication de son propre diocese. 



DOCUMENTA 



21 



Particulars of the form 

Sedes N° A place number has been assigned to every Conciliar 

Father according to canonical precedence. 

Suffragatio N° The votes are stamped with a number in progres- 

sive order, which is indicated on the ballot-form. 

Cognomen et Nomen The personal data of each Conciliar Father are per- 

forated on the form and are inked to permit reading. 

Munus The office of the Conciliar Fathers is printed on the 

form in Code. 
Explanation of the Code: 



cv 




Cardinal Bishop 


CP 




Cardinal Priest 


CD 




Cardinal Deacon 


P 




Patriarch 


AR 




Residential Archbishop 


AT 




Titular Archbishop 


VR 




Residential Bishop 


VT 




Titular Bishop 


AN 




Abbot Nullius 


PN 




Prelate Nullius 


SG 




Superior General 



Dioecesis The data for the registry of each Conciliar Father have 

been completed with the indication of the proper 
diocese. 

LOS DATOS DE LA TARJETA 

Sedes N° A cada Padre Conciliar se asigna un numero de 

puesto segun la precedencia canonica. 

Suffragatio N° Los votos estan marcados con un niimero progresivo 

que se indica en la tarjeta. 

Cognomen et Nomen Los datos proprios de cada Padre Conciliar se hallan 

perforados en la tarjeta e impresos para permitir su 
lectura. 

Munus En la tarjeta esta indicado en Clave el cargo de los 

Padres Conciliares. 



22 



ACTA CONC, VATICANI II - PERIODUS I 



Explicacion de la Clave: 



cv 






CP 






CD 




(,f*t*nPti!ll ni^mtio 


p 

Jl 




J- aLilctlLd. 


AR 





ArzobisDo Residencial 


AT 




Arzobispo Titular 


VR 




Obispo Residencial 


VT 




Obispo Titular 


AN 




Abad Nullms 


PN 




Prelado Nullfus 


SG 




Superior General 



Dioecesis Los datos propios de cada Padre Conciliar se com- 

pletan con la indicacion de la propria Diocesis. 

Die Daten der Karte 

Sedes N° Jeder Konzilsvater erhalt eine Platznummer gemass 

der kanonischen Prazedenz. 

Suffragatio N° Die Abstimmungen sind durch eine fortlaufende 

Nummer gekennzeichnet, die auf der Stimmkarte 
angegeben ist. 

Cognomen et Nomen Die Personalien jedes Konzilsvaters sind auf der 

Karte in Lochschrift perforiert und in Druck iiber- 
tragen, um sie lesbar zu machen. 

Munus Auf der Karte ist das Amt der Konzilsvater ver- 

schliisselt eingetragen. 
Erklarung des Abkiirzungsschliissels: 



CV 




Kardinalbischof 


CP 




Kardinalpriester 


CD 




Kardinaldiakon 


P 




Patriarch 


AR 




Residierender Erzbischof 


AT 




Titularerzbischof 


VR 




Residierender Bischof 


VT 




Titularbischof 


AN 




Abt nullius 


PN 




Pralat nullius 


SG 




Generaloberer 



Dioecesis 



Den Personalien jedes Konzilsvaters ist die Angabe 
seiner eigenen Dibzese beigefiigt. 



DOCUMENTA 



23 



II 

QUA RATIONE SCHEDULA PRAESENTIAE ADHIBENDA SIT 

Quisque Pater suam schedulam subsignat, ope stili magneticr, in 
loculo ubi scriptum est Adsum, a latere dextro. 

Utilizzazione della scheda di presenza 

Ciascun Padre pone la sua firma con l'apposita matita a mina magnetica 
nella casella Adsum, situata al lato destro della scheda di presenza. 

Utilisation de la fiche de presence 

Chaque Pere appose sa signature avec le crayon special a mine magne- 
tique dans la case Adsum placee au cote droit de la fiche de presence. 

USE OF THE FORM INDICATING PRESENCE 

Each Father places his signature in the box marked Adsum, found on 
the right side of the form indicating presence, using the specially equipped 
magnetic pen. 

Empleo de la tarjeta de presencia 

Cada Padre pone su firma con el lapiz especial de mina magnetica en la 
casilla Adsum, situada al lado derecho de la tarjeta de presencia. 

Gebrauch der Prasenzkarte 

Jeder Konzilsvater setzt seine Unterschrift mit dem besonderen magne- 
tischen Bleistift in das Kastchen Adsum an der rechten Seite der Prasenz- 
karte ein. 

III 

QUA RATIONE SCHEDULA SUFFRAGATIONIS ADHIBENDA SIT 

Pater suum suffragium manifestat signo aliquo vel cruce impressa 
in uno tantum trium loculorum, qui in latere dextro schedulae inve- 
niuntur. 

Signum (vel crux) imprimendum est apposito stilo, et quidem pro- 
funde, neque praetergredi debet limites loculi delecti. 

Antequam schedulam tradat, Pater eam subsignat loco indicato. 



24 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Schedulae colliguntur a ministris. 

Schedula plicari non debet, nec quoquam modo in foraminibus 
pessumdari, ita ut scrutinium ope machinae mechanographicae absolvi 
possit. 

Utilizzazione della scheda di voto 

II Padre esprime il proprio voto con un segno o con una croce su una 
sola delle tre caselle, che si trovano sul lato destro della scheda. 

II segno (o la croce), deve essere tracciato con Papposita matita a mina 
magnetica; deve essere ben marcato e non superare il contorno della casella 
prescelta. 

Prima di consegnare la scheda, il Padre Conciliare appone la propria 
firma nella casella Subsignatio. 

La scheda viene ritirata dal personale addetto. 

La scheda non deve essere piegata ne in alcun modo deteriorata nelle 
sue perforazioni, affinche le operazioni di scrutinio meccanografico possano 
svolgersi normalmente. 

Utilisation de la fiche de vote 

Le Pere exprime son vote avec un signe ou une croix sur une seule des 
trois cases qui se trouvent sur le cote droit de la fiche. 

Le signe (ou la croix) doit etre trace avec le crayon special a mine magne- 
tique; il doit £tre bien marque et ne pas depasser le cadre de la case choisie. 

Avant de remettre la fiche, le Pere Conciliaire appose sa signature dans 
la case Subsignatio. 

La fiche est ramassee par le personnel qui en est charge. 

La fiche ne doit pas etre pliee ni deterioree d'aucune maniere dans ses 
perforations, afin que les operations de scrutin mecanographique puissent 
se derouler normalement. 

USE OF THE BALLOT-FORM 

The Father indicates his own vote by placing a sign or a cross in one 
of the three boxes found on the right of the form. 

The sign (or cross) should be marked with the specially equiped magnetic 
pencil; it should be well marked and should not exceed the limits of 
the box. 

Before consigning the ballot, the Conciliar Father places his signature 
in the box marked Subsignatio. 

The ballot-forms will be taken up by designated officials. 

The ballot-form should not be folded nor should the perforations be 
damaged so that the mechanical counter can operate normally. 



DOCUMENTA 



25 



Empleo de la tarjeta de votacion 

El Padre expresa su propio voto con una senal o con una cruz que pondra 
solo en una de las tres casillas que se encuentran al lado derecho de la 
tarjeta. 

La senal (o la cruz) debe estar bien marcada con el lapiz especial de mina 
magnetica y no ha de rebosar los limites de la casilla escogida. 

Antes de entregar la tarjeta, el Padre Conciliar pone su firma en la casilla 

Subsignatio. 

La tarjeta sera recogida por el personal encargado. 

La tarjeta no ha de ser doblada ni en manera alguna deteriorada en sus 
perforaciones a fin de que las operaciones de escrutinio mecanografico se 
lleven a cabo normalmente. 

Gebrauch der Stimmkarte 

Der Konzilsvater bringt sein Votum durch ein Zeichen oder durch ein 
Kreuz in nur einem der drei Kastchen rechts auf der Karte zum Ausdruck. 

Das Zeichen (oder Kreuz) muss mit dem besonderen magnetischen Blei- 
stift deutlich eingezeichnet werden und darf nicht den Rahmen des gewahlten 
Kastchens iiberschreiten. 

Vor der Abgabe der Stimmkarte setzt der Konzilsvater seine Unterschrift 
in das Kastchen Subsignatio. 

Die Stimmkarte wird von dem hierfiir bestimmten Personal eingesammelt. 

Die Stimmkarte darf nicht gefaltet und ihre Lochschrift nicht beschadigt 
werden, damit die mechanischen Stimmzahlungsvorgange sich reibungslos 
abwickeln konnen. 



26 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



3 

CALENDARIUM 
CONGREGATIONUM GENERALIUM 



MENSE OCTOBRI A. MCMLXII 

13 sabbato 

16 feria III 

18 feria V 

20 sabbato 

22 feria II 

23 feria III 

24 feria IV 

26 feria VI 

27 sabbato 

29 feria II 

30 feria III 

31 feria IV 



Congregationes generales initium habebunt hora 9. 
Calendarium mensis Novembris suo tempore dabitur. 



4 



ELENCHUS PATRUM 

QUI PARTEM HABUERUNT 
IN COMMISSIONIBUS PRAEPARATORIIS CoNCILII 

Huiusmodi elenchus, ita statuente Summo Pontifice, distributus est Patribus 
die 11 octobris 1962, in prima sessione publica, una cum libello continenti nomina, 
sedes vel munera omnium Patrum, inter quos eligendi erant sodales commissionum 
conciliarium. 

COMMISSIO CENTRALIS 

SODALES 

Em.mi PP. DD. Cardinales 

Tisserant Eugenius, Episcopus Ostien., Portuen. et S. Rufinae; De- 
canus S. Collegii, Bibliothecarius S. R. E. 

Micara Clemens, Episcopus Velitern.; Vicarius Generalis Suae Sanc- 
titatis. 

Pizzardo Ioseph, Episcopus Albanen., Praefectus S. C. de Semina- 
riis et Universitatibus studiorum. 

Aloisi Masella Benedictus, Episcopus Praenestin., Praefectus S. C. 
de disciplina Sacramentorum. 

Cicognani Hamletus Ioannes, Episcopus titulo dioecesis Tuscula- 
nae, Secretarius Status Sanctitatis Suae. 

Ferretto Ioseph, Episcopus titulo dioecesis Sabinen. et Mandelen. 

Goncalves Cerejeira Emmanuel, Patriarcha Lisbonen. 

Lienart Achilles, Episcopus Insulen. 

Tappouni Ignatius Gabriel, Patriarcha Antiochen. Syrorum. 
Copello Iacobus, Cancellarius S. R. E. 

Agagianian Gregorius Petrus, Praefectus S. C. de Propaganda Fide. 
McGuigan Iacobus Carolus, Archiepiscopus Torontin. 
Gilroy Normannus Thomas, Archiepiscopus Sydneyen. 
Spellman Franciscus, Archiepiscopus Neo-Eboracen. 
De Barros Camara Iacobus, Archiepiscopus S. Sebastiani Fluminis 
Ianuarii. 

Pla y Deniel Henricus, Archiepiscopus Toletan. 
Arteaga y Betancourt Emmanuel, Archiepiscopus S. Cristophori de 
Habana. 



28 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS 1 



Frings Ioseph, Archiepiscopus Colonien. 
Ruffini Ernestus, Archiepiscopus Panormitan. 
Caggiano Antonius, Archiepiscopus Bonaeren. 
Tienchensin Thomas, Archiepiscopus Pechimen. 
Valeri Valerius, Praefectus S. C. Religiosorum. 
Ciriaci Petrus, Praefectus S. C. Concilii. 
De la Torre Carolus Maria, Archiepiscopus Quiten. 
Siri Ioseph, Archiepiscopus Ianuen. 
DAlton Ioannes, Archiepiscopus Armachan. 

Mclntyre Iacobus Franciscus, Archiepiscopus Angelorum in Cali- 
fornia. 

Wyszyriski Stephanus, Archiepiscopus Gnesnen. et Varsavien. 
Quiroga y Palacios Fernandus, Archiepiscopus Compostellan. 
Leger Paulus Aemilius, Archiepiscopus Marianopolitan. 
Gracias Valerianus, Archiepiscopus Bombayen. 
Montini Ioannes Baptista, Archiepiscopus Mediolanen. 
Giobbe Paulus, Datarius Suae Sanctitatis. 
Cento Fernandus, Paenitentiarius Maior. 
Garibi y Rivera Ioseph, Archiepiscopus Guadalajaren. 
Barbieri Antonius Maria, Archiepiscopus Montisvidei. 
Godfrey Villelmus, Archiepiscopus Vestmonasterien. 
Confalonieri Carolus, Secretarius S. C. Consistorialis. 
Cushing Richardus Iacobus, Archiepiscopus Bostonien. 
Richaud Paulus Maria, Archiepiscopus Burdigalen. 
Kbnig Franciscus, Archiepiscopus Viennen. 
Dopfner Iulius, Archiepiscopus Monacen. et Frisingen. 
Marella Paulus. 

Testa Gustavus, Secretarius S. C. pro Ecclesia Orientali. 

Meyer Albertus Gregorius, Archiepiscopus Chicagien. 

Traglia Aloisius, Pro-Vicarius Generalis Suae Sanctitatis. 

Doi Petrus Tatsuo, Archiepiscopus Tokien. 

Alfrink Bernardus Ioannes, Archiepiscopus Ultraiecten. 

Santos Rufinus I., Archiepiscopus Manilen. 

Rugambwa Laureanus, Episcopus Bukobaen. 

Ritter Ioseph Elmer, Archiepiscopus S. Ludovici. 

Quintero Ioseph Humbertus, Archiepiscopus Caracen. 

Concha Aloisius, Archiepiscopus Bogoten. 

Da Costa Nunes Ioseph. 

Landazuri Ioannes, Archiepiscopus Liman. 

Silva Henriquez Radulfus, Archiepiscopus S. Iacobi in Chile. 

Suenens Leo, Archiepiscopus Mechlinien.-Bruxellen. 



DOCUMENTA 



29 



Ottaviani Alfredus, Secretarius S. S. C. S. Officii. 
Di Jorio Albertus, Praeses Secretariatus Oeconomici Concilii. 
Roberti Franciscus, Praefectus S. Tribunalis Signaturae Ap. 
Jullien Andreas. 

Larraona Arcadius, Praefectus S. C. Rituum. 
Heard Villelmus Theodorus. 

Bea Augustinus, Praeses Secretariatus pro Unione Christianorum. 
Browne Michael. 
Albareda Anselmus. 

Beat.mi PP. DD. Patriarchae 

Sidarouss Stephanus I, Patriarcha Alexandrin. Coptorum. 
Saigh Maximus IV, Patriarcha Antiochen. Melchitarum. 
Meouchi Paulus Petrus, Patriarcha Antiochen. Maronit. 
Gori Albertus, Patriarcha Hierosolymitan. Latinorum. 
Cheikho Paulus II, Patriarcha Babylonen. Chaldaeorum. 

Exc.mi PP. DD. 

Chacon Acacius, Archiepiscopus Emeriten. in Venezuela. 
Ujcic Ioseph, Archiepiscopus Belograden. 
Ryan Patricius Finbar, Archiepiscopus Portus Hispaniae. 
Chavez y Gonzalez Aloisius, Archiepiscopus S. Salvatoris in Ame- 
rica. 

Silva Santiago Alfredus, Archiepiscopus Conceptionis. 

Mena Porta Ioannes, Archiepiscopus Assumptionis. 

Antezana y Rojas Abel I., Archiepiscopus Pacen. in Bolivia. 

Campbell Donaldus Alphonsus, Archiepiscopus Glasguen. 

Beras Octavius Antonius, Archiepiscopus S. Dominici. 

Cooray Thomas, Archiepiscopus Columben. in Ceylon. 

McKeefry Petrus Thomas, Archiepiscopus Vellingtonen. 

Lefebvre Marcellus, Archiepiscopus tit. Synnaden. in Phrygia. 

Alter Carolus Ioseph, Archiepiscopus Cincinnaten. 

Graner Laurentius Leo, Archiepiscopus Dacchen. 

Hurley Dionysius Eugenius, Archiepiscopus Durbanian. 

Perrin Mauritius, Archiepiscopus Carthaginen. 

Seper Franciscus, Archiepiscopus Zagrabien. 

Bazin Victor, Archiepiscopus Rangunen. 

Poirier Franciscus, Archiepiscopus Portus Principis. 

Bernard Michael, Archiepiscopus Brazzapolitan. 

Bernier Paulus, Archiepiscopus-Episcopus Gaspesien. 

0'Connor Martinus Ioannes, Archiepiscopus tit. Laodicen. in Syria. 



30 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Yago Bernardus, Archiepiscopus Abidjanen. 
Rakotomalala Hieronymus, Archiepiscopus Tananariven. 
Ngo-dinh-Thuc Petrus Martinus, Archiepiscopus Huen. 
Soegijapranata Albertus, Archiepiscopus Semarangen. 
Bengsch Alfredus, Archiepiscopus-Episcopus Berolinen. 
Verwimp Alphonsus, Episcopus tit. Gibben. 
Jelmini Angelus Ioseph, Episcopus tit. Thermen. 
Suhr Ioannes Theodorus, Episcopus Hafniae. 
Scharmach Leo Isidorus, Episcopus tit. Mosten. 
Quinlan Thomas, Episcopus tit. Furnitan. maior. 

Rev.mi PP. DD. 

Gut Benno, Abbas Primas Benedictinorum Confederat. 

Sepinski Augustinus, Minister Generalis Ordinis Fratrum Minorum. 

Janssens Ioannes Baptista, Praepositus Generalis Societatis Iesu. 



CONSILIARII 

Exc.mi PP. DD. 

Parente Petrus, Archiepiscopus tit. Ptolemaiden. in Thebaide, Ad- 
sessor S. S. C. S. OfEcii. 

Carpino Franciscus, Archiepiscopus tit. Serdicen., Adsessor S. C. 
Consistorialis. 

Scapinelli Ioannes Baptista, Archiepiscopus tit. Laodicen. ad Liba- 
num, Adsessor S. C. pro Ecclesia Orientali. 

Zerba Caesar, Archiepiscopus tit. Colossen., Secretarius S. C. pro 
disciplina Sacramentorum. 

Palazzini Petrus, Archiepiscopus tit. Caesarien. in Cappadocia, Se- 
cretarius S. C. Concilii. 

Philippe Paulus, Archiepiscopus tit. Heracleopolitan., Secretarius 
S. C. Religiosorum. 

Sigismondi Petrus, Archiepiscopus tit. Neapolitan. in Pisidia, Se- 
cretarius S. C. de Propaganda Fide. 

Dante Henricus, Archiepiscopus tit. Carpasien., Secretarius S. C. 
Rituum. 

Samore Antonius, Archiepiscopus tit. Ternoben., Secretarius S. C. 
Negotiis Eccl. extraordinariis. 

Staffa Dinus, Archiepiscopus tit. Caesarien. in Palaestina, Secreta- 
rius S. C. de Seminariis et Universitatibus studiorum. 

Principi Primus, Archiepiscopus tit. Tyanen., Secretarius S. C. Rev. 
Fabricae S. Petri. 



DOCUMENTA 



31 



DelPAcqua Angelus, Archiepiscopus tit. Chalcedonien., Substitutus 
Secretariae Status S. S. 

Paschini Pius, Episcopus tit. Eudoxiaden. 
Cavagna Alfredus, Episcopus tit. Tian. 

COMMISSIO THEOLOGICA 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

Scherer Alfredus Vincentius, Archiepiscopus Portalegren. in Brasilia. 

Roy Mauritius, Archiepiscopus Quebecen. 

Dubois Marcellus Maria, Archiepiscopus Bisuntin. 

Hermaniuk Maximus, Archiepiscopus Vinnipegen. Ucrainorum. 

Peruzzo Ioannes Baptista, Archiepiscopus-Episcopus Agrigentin. 

Wright Ioannes Ioseph, Episcopus Pittsburgen. 

Schrbffer Ioseph, Episcopus Eystetten. 

Griffiths Iacobus H., Episcopus tit. Gazen. 

Franic Franciscus, Episcopus Spalaten. et Marcarscen. 

Audet Leonellus, Episcopus tit. Thibaritan. 

Kornyljak Plato, Episcopus tit. Castromartian., Exarcha Ap. Ucrai- 
norum in Germania. 

Rev.tnus P. D. 

Anastasius Ss.mi Rosarii, Praepositus Gen. Ordinis Fratrum Discal- 
ceatorum B. M. V. de Monte Carmelo. 

COMMISSIO DE EPISCOPIS ET DIOECESIUM REGIMINE 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

Guerry Aemilius Mauritius, Archiepiscopus Cameracen. 

Nabaa Philippus, Archiepiscopus Beryten. et Gibailen. Melchitarum. 

Gawlina Ioseph, Archiepiscopus tit. Madyten. 

Florit Hermenegildus, Archiepiscopus Florentin. 

Morcillo Gonzales Casimirus, Archiepiscopus Caesaraugustan. 

Villot Ioannes, Archiepiscopus tit. Bosporan. 

Krol Ioannes Ioseph, Archiepiscopus Philadelphien. Latinorum. 

Castelli Albertus, Archiepiscopus tit. Rhusien. 

Veuillot Petrus, Archiepiscopus tit. Costantien. in Thracia. 

Browne Michael, Episcopus Galvien. et Duacen. 



32 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Pelletier Georgius Leo, Episcopus Trifluvianen. 

Enrique y Tarancon Vincentius, Episcopus Celsonen. 

Khoreiche Antonius, Episcopus Sidonien. Maronitarum. 

Piazzi Ioseph, Episcopus Bergomen. 

Wehr Matthaeus, Episcopus Treviren. 

Gargitter Ioseph, Episcopus Brixinen. 

Rupp Ioannes, Episcopus tit. Arcen. in Phoenicia. 

Primatesta Radulfus, Episcopus Fororaphaelien. 

Carli Aloisius Maria, Episcopus Signin. 

Dwyer Georgius, Episcopus Loiden. 

CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Miranda y Gomez Michael Darius, Archiepiscopus Mexican. 

Moscato Demetrius, Archiepiscopus Salernitan. 

Simonds Iustinus Daniel, Archiepiscopus tit. Antinoitan. 

Binz Leo, Archiepiscopus Dubuquen. 

Lemieux Maria Ioseph, Archiepiscopus Ottavien. 

Pessoa Camara Helder, Archiepiscopus tit. Salditan. 

Brizgys Vincentius, Episcopus tit. Bosanen. 

Cule Petrus, Episcopus Mandetrien. 

Smith Leo, Episcopus tit. Mariden. 

Hannan Hieronymus, Episcopus Scrantonen. 

Jubany Arnau Narcisius, Episcopus tit. Orthosien. in Phoenicia. 

Correa Leo Paulus, Episcopus Cucuten. 

Fernandes Geraldus, Episcopus Londrinen. 

Muldoon Thomas Villelmus, Episcopus tit. Fesseitan. 

Mensa Albinus, Episcopus Eporedien. 

Rev.mus P. D. 

Dufault Vilfridus Ioseph, Superior Generalis Augustinianorum ab 
Assumptione. 

COMMISSIO DE DISCIPLINA CLERI ET POPULI CHRISTIANI 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

De Provencheres Carolus, Archiepiscopus Aquen. 
Ronca Robertus, Archiepiscopus tit. Naupacten. 
Nicodemo Henricus, Archiepiscopus Barien. 
Baratta Raphael, Archiepiscopus Perusin. 



DOCUMENTA 



33 



Hudal Aloisius, Episcopus tit. Aelaniticus. 
Vovk Antonius, Episcopus Labacen. 

Koguian Sahag Laurentius, Episcopus tit. Comanen. in Armenia. 

Philbin Villelmus, Episcopus Clonferten. 

Mazerat Henricus, Episcopus Foroiulien.-Tolonen. 

Primeau Ernestus, Episcopus Manchesterien. 

Weinbacher Iacobus, Episcopus tit. Thalen. 

Costantini Victorius M., Episcopus Suessan. 

Rev.mus P. D. 

Mohler Villelmus, Rector Gen. Societatis Apostolatus Catholici. 

CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Baziac Eugenius, Archiepiscopus Leopolien. Latinorum. 

Pocock Philippus Franciscus, Archiepiscopus tit. Isauropolitan. 

Del Rosario Aloisius, Archiepiscopus Zamboangen. 

Moro Briz Santos, Episcopus Abulen. 

Douville Arthurus, Episcopus Sancti Hyacinthi. 

Taguchi Yashigoro Paulus, Episcopus Osaken. 

Greco Carolus, Episcopus Alexandrin. (USA). 

Farina Farina Pius Albertus, Episcopus tit. Citharizen. 

Corripio Ahumada Ernestus, Episcopus Tampicen. 

Baccino Aloisius, Episcopus Sancti Iosephi in Uraquaria. 

Raspanti Michael, Episcopus Moronen. 

Dominguez y Rodriguez Ioseph Maximinus Eusebius, Episcopus 
tit. Caeciritan. 

COMMISSIO DE RELIGIOSIS 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

Urtasun Ioseph, Archiepiscopus Avenionem 
Flahiff Georgius, Archiepiscopus Vinnipegen. 
Bortignon Bartholomaeus, Episcopus Patavin. 
Tabera Araoz Arthurus, Episcopus Albasiten. 
McShea Ioseph, Episcopus Alanopolitan. 
Compagnone Henricus Romulus, Episcopus Anagnin. 



Rev.mus P. D. 

Savarese Franciscus, Corrector Generalis Ord. Minimorum. 



34 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Haller Ludovicus Severinus, Episcopus tit. Bethleemitan. 
Echeverria Ruiz Bernardinus, Episcopus Ambaten. 
Perantoni Pacificus M. Aloisius, Archiepiscopus Lancianen. et Epi- 
scopus Ortonen. 

Rev.mi PP. DD. 

Kleiner Sighardus, Abbas Generalis Ord. Cistercen. 

Sortais Gabriel, Abbas Generalis Ord. Cisterciensium Reformat. 

COMMISSIO DE SACRAMENTORUM DISCIPLINA 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

Garcia y Goldaraz Ioseph, Archiepiscopus Vallisoletan. 
Bentivoglio Guido, Archiepiscopus Catanen. 

Alves de Siqueira Antonius Maria, Archiepiscopus tit. Chalcyden. 
in Syria. 

Fares Armandus, Archiepiscopus Catacen., et Episcopus Squillacen. 
Morgante Marcellus, Episcopus Asculan. in Piceno. 
Chedid Ioannes, Episcopus tit. Arcen. in Phoenicia Maronit. 

CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Bolognini Danius, Episcopus Cremonen. 
Ungarelli Alphonsus Maria, Episcopus tit. Azuren. 
Rau Henricus, Episcopus Maris Platen. 
Belanger Valerianus, Episcopus tit. Cyrenen. 
Pepen y Soliman Ioannes Felix, Episcopus Higueyen. (A Domina 
nostra vulgo de Altagracia in Higiiey). 

COMMISSIO DE SACRA LITURGIA 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

Gogue Ioseph, Archiepiscopus Basren. Chaldaeorum. 
Landersdorfer Simeon Conradus, Episcopus Passavien. 
Rossi Carolus, Episcopus Bugellen. 
Hervas y Benet Ioannes, Episcopus tit. Doritan. 



DOCUMENTA 



35 



Calewaert Carolus Iustinus, Episcopus Gandaven. 
Zauner Franciscus, Episcopus Lincien. 
Jenny Henricus, Episcopus tit. Lycaonen. 
Malula Ioseph, Episcopus tit. Attanasen. 

CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Walsh Ioseph, Archiepiscopus Tuamen. 
Kowalski Casimirus Ioseph, Episcopus Culmen. 
Muthappa Franciscus Xaverius, Episcopus Coimbaturen. 
Spiilbeck Otto, Episcopus Misnen. 

COMMISSIO DE SEMINARIIS ET DE STUDIIS 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

Olaechea Loizaga Marcellinus, Archiepiscopus Valentin. 
De Bazelaire de Ruppierre Aloisius Maria Fernandus, Archiepisco- 
pus Chamberien. 

Botto Paulus, Archiepiscopus Calaritan. 
Marty Franciscus, Archiepiscopus Remen. 

Blanchet Aemilius Arsenius, Archiepiscopus tit. Philippopolitan. in 
Thracia. 

Cody Ioannes Patricius, Archiepiscopus tit. Bostren. 

Ferreira Gomes Antonius, Episcopus Portugallen. 

Vayalil Sebastianus, Episcopus Palaien. 

Lane Loras Thomas, Episcopus Rockfordien. 

Adam Franciscus Nestor, Episcopus Sedunen. 

Carraro Ioseph, Episcopus Veronen. 

Johan Rogerus, Episcopus Agennen. 

Savino Paulus, Episcopus tit. Caesarien. in Thessalia. 

Colombo Ioannes, Episcopus tit. Philippopolitan. in Arabia. 

Jacono Vincentius M., Episcopus tit. Pataren. 

Bertoglio Franciscus, Episcopus tit. Parien. 

Angioni Antonius, Episcopus tit. Hipponen. 

CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Cifuentes Gomez Alfredus, Archiepiscopus Serenen. 
Bignamini Aegidius, Archiepiscopus Anconitan. 



36 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Perini Norbertus, Archiepiscopus Firman. 

D'Avack Ioseph, Archiepiscopus Camerinen. 

0'Boyle Patricius Aloisius, Archiepiscopus Washingtonen. 

Marquez Toriz Octavianus, Archiepiscopus Angelorum. 

Amici Ioseph, Archiepiscopus Mutinen. 

Manresa Formosa Aloisius, Episcopus Alten. 

COMMISSIO DE ECCLESIIS ORIENTALIBUS 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

Ziade Ignatius, Archiepiscopus Beryten. Maronitarum. 
Bucko Ioannes, Archiepiscopus tit. Leucaden. 
Thangalathil Gregorius B. Varghese, Archiepiscopus Trivandren. Sy- 
rorum Malankarensium. 

Parecattil Ioseph, Archiepiscopus Ernakulamen. 

Kavukatt Matthaeus, Archiepiscopus Changanacherren. 

Rabban Raphael, Archiepiscopus Cherchen. 

Hayek Dionysius Antonius, Archiepiscopus Aleppen. Syrorum. 

Edelby Neophytus, Archiepiscopus tit. Edessen. in Osrhoene Melchit. 

Dib Petrus, Episcopus Cahiren. Maronitarum. 

Scandar Alexander, Episcopus Lycopolitan. 

Jacob Ghebre Jesus, Episcopus tit. Erythritan. 

Katkoff Andreas, Episcopus tit. Nauplien. 

Sipovic Ceslaus, Episcopus tit. Mariammitan. 

Cristea Basilius, Episcopus tit. Lebedien. 

Amadouni Garabed, Episcbpus tit. Amathusii in Cypro. 

Rev.mus P. D. 

Minisci Theodorus, Archimandrita Cryptoferraten., Superior Gene- 
ralis Congreg. Monachorum S. Basilii in Italia. 

CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Sloskans Boleslaus, Episcopus tit. Gillitan. 
Doumith Michael, Episcopus Sarben. 

Rev.mus P. D. 

Hage Athanasius, Archimandrita, Superior Gen. Ord. Basil. Soari- 
tarum Melchitarum. 



DOCUMENTA 



37 



COMMISSIO DE MISSIONIBUS 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

Lucas Martinus, Archiepiscopus tit. Adulitan. 

Sartre Victor, Archiepiscopus tit. Beroen. 

Signora Aurelius, Archiepiscopus tit. Nicosien. 

Koclwo Amissah Ioannes, Archiepiscopus Litoris Capitis. 

Matthew David, Archiepiscopus tit. Apamen. in Bythinia. 

Amman Ioachim, Episcopus tit. Petnelissen. 

Van Valenberg Tarcisius Henricus Ioseph, Episcopus tit. Comben. 
Lecuona Labandibar Ioseph, Episcopus tit. Vagaden. 
Lokuang Stanislaus, Episcopus Tainanen. 

Rev.mi PP. DD. 

Brechter Henricus Susone, Archiabbas Congregationis Ottilien. O. 
S. B. pro missionibus exteris. 

Rubio Lucianus, Prior Generalis Ord. Fr. Eremitarum S. Augustini. 

CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Damiano Caelestinus, Archiepiscopus-Episcopus Camden. 
Da Conceicao Cordeiro Ioseph, Archiepiscopus Karachien. 
Cabana Ludovicus Ioseph, Archiepiscopus tit. Carallien. 
Sison Ioannes, Archiepiscopus tit. Nicopsitan. 
Santos Hector Henricus, Episcopus S. Rosae de Copan. 
Larranaga Lasa Ignatius Gregorius, Episcopus Pimliamen. 
Spiess Hermannus, Episcopus tit. Cemerinianen. 
Garcia Secundus, Episcopus tit. Olympen. 

COMMISSIO DE FIDELIUM APOSTOLATU 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

Colli Evasius, Archiepiscopus-Episcopus Parmen. 

Castellano Ismael, Archiepiscopus Senen. 

Garrone Gabriel, Archiepiscopus Tolosan. 

Gilla Gremigni Vincentius, Archiepiscopus-Episcopus Novarien. 

Bukatko Gabriel, Archiepiscopus tit. Mocissen. 

Larrain Errazuriz Emmanuel, Episcopus Talcen. 



3 



38 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Babcock Allen Iacobus, Episcopus Grandormen. 
Sheen Fulton, Episcopus tit. Caesarien. 
Gasbarri Primus, Episcopus tit. Thennesien. 
Hengsbach Franciscus, Episcopus Essendien. 
Baldelli Ferdinandus, Episcopus tit. Aperlitan. 
Guano Aemilius, Episcopus Liburnen. 
Civardi Aloisius, Episcopus tit. Thespien. 

CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Trindade Salgueiro Emmanuel, Archiepiscopus Eboren. 

McCann Owen, Archiepiscopus Civitatis Capitis. 

Rayapan Ambrosius, Archiepiscopus Pondicherien. et Cuddaloren. 

Gantin Bernardinus, Archiepiscopus Cotonuen. 

Russo Salvator, Episcopus Jacen. 

Blomjous Ioseph, Episcopus Mvanzaen. 

Nezic Dragutin, Episcopus Parentin. et Polen. 

Kominek Boleslaus, Episcopus tit. Vagen. 

Gallagher Bryan, Episcopus Portus Pirien. 

Tomizawa Benedictus, Episcopus Sapporen. 

Gutierrez Granier Ioseph Armandus, Episcopus tit. Pionitan. 

Toriz Cobian Alfonsus, Episcopus Queretaren. 

Carter Alexander, Episcopus S. Mariae Ormen. 

Delargey Reginaldus Ioannes, Episcopus tit. Hirinen. 

Fernandez-Conde Emmanuel, Episcopus Corduben. 

SECRETARIATUS DE SCRIPTIS PRELO EDENDIS 
ET DE SPECTACULIS MODERANDIS 

SODALES 

Exc.mi PP. DD. 

0'Connor Martinus, Archiepiscopus Laodicen. in Syria. 
Herrera y Oria Angelus, Episcopus Malacitan. 
Beck Georgius Andreas, Episcopus Salforden. 
Kempf Villelmus, Episcopus Limburgen. 
van Lierde Petrus Canisius, Episcopus tit. Porphyrien. 
Stourm Renatus Aloisius Maria, Episcopus Ambianen. 
del Campo y de la Barcena Abilius, Episcopus Calaguritan. 
Laszlo Stephanus, Episcopus Sideropolitan. 



DOCUMENTA 



39 



CONSULTORES 

Exc.mi PP. DD. 

Cousins Villelmus, Archiepiscopus Milwaukien. 
Sheil Bernardus Iacobus, Archiepiscopus tit. Selgen. 
Tavora Ioseph Vincentius, Archiepiscopus Aracajuen. 
Lyons Patricius Franciscus, Episcopus Salien. 
McNulty Iacobus Aloisius, Episcopus Patersonen. 
Zuroweste Albertus, Episcopus Bellevillen. 
Bednorz Herbertus, Episcopus tit. Bullensium Regiorum. 
Frenette Aemilianus, Episcopus S. Hieronymi Terrebonae. 
Devoto Albertus, Episcopus Goyanen. 



5 



PATRUM CONCILIARIUM INDICES 
SICUT A CONFERENTIIS EPISCOPALIBUS EXHIBITI SUNT * 
AD COMMISSIONES S. CONCILII ELIGENDAS 

Huiusmodi opusculum Patribus distributum est in secunda congregatione 
generali, die 16 octobris 1962. 

EUROPA 

Anglia et Cambria 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

Butler Christopher, SG, Congr. Benedett. cTInghilterra. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
Dwyer George P., VR, Leeds. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

Hornyak Augustine Eugene, VT, Ermontis (degli Ucraini). 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 
Godfrey "William, CP, Westminster. 
Cunningham James, VR, Hexham e Newcastle. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 
Murphy John, AR, Cardiff. 

6. Commissio de Religiosis 

Beck George Andrew, VR, Salford. 

7. Commissio de Missionibus 

Mathew David, AT, Apamea di Bitinia. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Grimshaw Francis Joseph, AR, Birmingham. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
Wall Bernard Patrick, VR, Brentwood. 



* Hinc explicantur diversitates in redactione. 



DOCUMENTA 



41 



10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 
Petit John Edward, VR, Menevia. 

Austria, Belgium, Gallia, Germania, Helvetia, Hollandia, 
Jugoslavia, Scandinavia 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 
Konig Franziskus, CP, Wien (Austria). 
Leger Paul-Emile, CP, Montreal (Canada). 
Charue Andre Marie, VR, Namur (Belgium). 
Garonne Gabriel, AR, Toulouse (Gallia). 

Van Dodewaard Jan, VR, Haarlem (Hollandia). 
Schroffer Joseph, VR, Eichstatt (Germania). 
Seper Franjo, AR, Zagreb (Jugoslavia). 
Wright John Joseph, VR, Pittsburg (USA). 
Guano Emilio, VR, Livorno (Italia). 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
Guerry Emile Maurice, AR, Cambrai (Gallia). 
Morcillo Gonzales Casimiro, AR, Zaragoza (Hispania). 
Schaufele Hermann, AR, Freiburg i. B. (Germania). 
Gargitter Joseph, VR, Brixen/Bressanone (Italia). 
Browne Michael, VR, Galway (Irlandia). 

Dwyer George P., VR, Leeds (Britania). 
Veuillot Pierre, AT, Costanza di Tracia (Gallia). 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

De Provencheres Charles, AR, Aix en Provence (Gallia). 

Baraniak Anton, AR, Poznan (Polonia). 

Jansen Martien Antoon, VR, Rotterdam (Hollandia). 

Bukatko Gabriel, AT, Mocisso (Jugoslavia). 

Minisci Teodoro, AN, S. Maria di Grottaferrata (Italia). 

Hoeck Johannes Maria, SG, Congr. Bavarica O.S.B. 

Nomina praesentata ab Orientalibus. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 
Renard Alexandre, VR, Versailles (Gallia). 
Van Cauwelaert Jean, VR, Inongo (Congo). 
Schneider Josef, AR, Bamberg (Germania). 
Rau Henricus, VR, Mar del Plata (Argentina). 
Arai Lukas, VR, Yokohama (Japan). 



42 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Garcia y Goldaraz Jose, VR, Valladolid (Hispania). 

Muldoon Thomas, VT, Fessei (Australia). 

Von Streng Franz, VR, Basel et Lugano (Helvetia). 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Bengsch Alfred, AR, Berlin (Germania). 
Marty Francois, AR, Reims (Gallia). 
Lommel Leo, VR, Luxembourg. 
Van Zuylen Guillaume, VR, Liege (Belgium). 
Maurer Jose Clemente, AR, Sucre (Bolivia). 
Simonds Justin Daniel, AT, Antinoe (Australia). 
Trindade Salgueiro Manuel, AR, fivora (Portugal). 
Janssen Heinrich Maria, VR, Hildesheim (Germania). 
Enrique y Tarancon Vicente, VR, Solsona (Hispania). 
Drzecnik Maksimilijan, VR, Lavant (Jugoslavia). 

6. Commissio de Religiosis 

Huyghe Gerard, VR, Arras (Gallia). 

Mels Bernard, AR, Luluabourg (Congo). 

Leiprecht Carl Josef, VR, Rottenburg (Germania). 

Jubany Arnau Narciso, VT, Ortosia di Fenicia (Hispania). 

Tomizawa Benedict, VR, Sapporo (Japan). 

Cahill Thomas, VR, Cairns (Australia). 

Beck George, VR, Salford (Britania). 

Primeau Ernest, VR, Manchester (USA). 

Reetz Benedikt, SG, Congr. Beuronensis O.S.B. 

Tabera Araoz Arturo, VR, Albacete (Hispania). 

7. Commissio de Missionibus 

Tienchensin Thomas, CP, Peking (Sina). 
Rugambwa Laurean, CP, Bukoba (Tanganyika). 
Kerketta Pius, VR, Ranchi (India). 
Scalais Felix, AR, Leopoldville (Congo). 
Degrijse Omer, SG, Congr. Imm. Cordis Mariae. 
Zoa Jean-Baptiste, AR, Yaounde (Cameroun). 
Riobe' Guy, VT, Mulia (Gallia). 
Gantin Bernardin, AR, Cotonou (Dahomey). 
Dalmais Paul, AR, Fort-Lamy (Tschad). 
Pignedoli Sergio, AT, Iconio (Italia). 
Mabathoana Emanuel, AR, Maseru (Basutoland). 
Cornelis Joseph, AR, Elisabethville (Congo). 
Perrin Maurice, AR, Carthage (Tunesia). 



DOCUMENTA 



43 



Sevrin Oscar, VT, Mossina (India). 
Rosenthal John, VR, Queenstown (Afr. mer.). 
Hasler Josef, VR, Sankt Gallen (Helvetia). 
Schiitte Johannes, SG, Societas Verbi Divini. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Lercaro Giacomo, CP, Bologna (Italia). 

Calewaert Karel Justien, VR, Gent (Belgium). 

Jop Franciszek, VT, Daulia (Polonia). 

Malula Joseph, VT, Attanaso (Congo). 

Van Bekkum Guillaume, VR, Ruteng (Indonesia). 

Grimshaw Francis, AR, Birmingham (Britania). 

Bekkers Willem Marien, VR, 's Hertogenbosch (Hollandia). 

Rossi Carlo, VR, Biella (Italia). 

Zauner Franz, VR, Linz (Austria). 

Spiilbeck Otto, VR, Meissen (Germania). 

Pichler Alfred, VR, Banjaluka (Jugoslavia). 

Fady Joseph, VR, Lilongwe (Nyassaland). 

Masnou Boixeda Ramon, VR, Vich (Hispania). 

Jenny Henri, VT, Licaonia (Gallia). 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

Silva Santiago Alfredo, AR, Concepcion (Chile) . 

Marchetti Zioni Vicente, VT, Lauzado (Brasilia). 

Pare Marius, VR, Chicoutimi (Canada). 

Daem Jules, VR, Antwerpen (Belgium). 

Klepacz Michal, VR, Lodz (Polonia). 

Gahamanyi Jean, VR, Astrida (Ruanda). 

Moors Petrus, VR, Roermond (Hollandia). 

0'Boyle Patrick, AR, Washington (USA). 

D'Avack Giuseppe, AR, Camerino (Italia). 

Weber Jean Julien, AR, Strasbourg (Gallia). 

HofEner Joseph, VR, Miinster (Germania). 

Adam Francois-Nestor, VR, Sion (Helvetia). 

Hurley Denis, AR, Durban (Africa mer.). 

Carraro Giuseppe, VR, Verona (Italia). 

Cazaux Antoine, VR, Lucon (Gallia). 

Olaechea Loizaga Marcelino, AR, Valencia (Hispania). 



44 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Wyszyriski Stefan, CP, Gniezno e Warszawa (Polonia). 
Silva Henrique Raul, CP, Santiago de Chile (Chile). 
Yii Pin Paul, AR, Nanking (Sina). 
Kominek Boleslao, AT, Eucaita (Polonia). 
De Vet Gerardo, VR, Breda (Hollandia). 
Herrera y Oria Angel, VR, Malaga (Hispania). 
Sheen Fulton, VT, Cesariana (USA). 
Hengsbach Franz, VR, Essen (Germania). 
Menager Jacques Eugene, VR, Meaux (Gallia). 
Gutierrez Granier Jose, VT, Pionia (Bolivia). 
Blomjous Joseph, VR, Mwanza (Tanganyika). 
Gonzales Moralejo Rafael, VT, Dardano (Hispania). 
Proano Villalba Leonidas, VR, Riobamba (Ecuador). 
Laszlo Stefan, VR, Eisenstadt (Austria). 

Hibernia 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

S. E. R. McQuaid John Charles, AR, Dublin. 
S. E. R. Conway William, VT, Neve. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
S. E. R. Browne Michael, VR, Galway. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 
S. E. R. Ahern John, VR, Cloyne. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

S. E. R. Philbin William, VR, Down and Connor. 

6. Commissio de Religiosis 

S. E. R. Lucey Cornelius, VR, Cork and Ross. 

7. Commissio de Missionibus 

S. E. R. McCarthy John, AR, Nairobi. 

S. E. R. Quinlan Thomas, VT, Fornos maggiore. 

S. E. R. Moynagh James, VR, Calabar. 



D6CUMENTA 



45 



8. Commissio de Sacra Liturgia 

S. E. R. Dunne Patrick, VT, Nara. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

S. E. R. Farren Neil, VR, Derry. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

S. E. R. Morris Thomas, AR, Cashel and Emly. 



Italia 



Commissio de Doctrina fidei et morum 



Italiani 
S. 



1) 

2) 



3) » 
4) 

5) » 



E. Mons. Ermenegildo Florit, Arcivescovo di Firenze. 
» » » Giovanni Battista Peruzzo, Arcivescovo-Vescovo 
di Agrigento. 
» Antonio Poma, Vescovo di Mantova. 
» Clemente Gaddi, Coadiutore di Siracusa. 
» Giuseppe Carraro, Vescovo di Verona. 



» » 



» 



Non Italiani 

1) S. E. Mons. James Griffiths, Vescovo Ausiliare di New York. 

2) » » » Franjo Franic, Vescovo di Spalato. 

3) » » » Paul Philippe, Segretario della S. C. dei Religiosi. 

4) Rev.mo Padre Aniceto Fernandez, Maestro Generale Ord. Predic. 

5) S. E. Mons. Francesco Barbado y Viejo, Vescovo di Salamanca. 

6) » » » Jan van Dodewaard, Vescovo di Haarlem. 

7) » » » Luigi Hudal, Vescovo Titolare di Ela. 

8) » » » Pierre Martin Ngo-dinh-Thuc, Arcivescovo di 

Hue (Vietnam). 

9) » » » Thomas William Muldoon, Vescovo Ausiliare di 

Sydney. 

10) » » » Alfredo Silva Santiago, Arcivescovo di Concep- 

cion (Cile). 

11) » » » Marie-Joseph Lemieux, Arcivescovo di Ottawa. 

12) » » » Stanislaus Lokuang, Vescovo di Tainan (Cina). 



46 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

1) S. E. Mons. Alberto Castelli, Arcivescovo tit. di Rusio. 

2) » » » Giuseppe Piazzi, Vescovo di Bergamo. 

3) » » » Giuseppe Zaffonato, Arcivescovo di Udine. 

4) » » » Giovanni Ferro, Arcivescovo di Reggio Calabria. 
-5) » » » Albino Mensa, Vescovo di Ivrea. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

1) S. E. Mons. Giuseppe Perniciaro, Vescovo tit. di Arbano. 

2) » » » Giuseppe Gagnor, Vescovo di Alessandria. 

3) » » » Giuseppe Sensi, Arcivescovo tit. di Sardi. 

4) » » » Giovanni Mele, Vescovo di Lungro. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

1) S. E. Mons. Armando Fares, Arcivescovo di Catanzaro. 

2) » » » Raffaele Calabria, Arcivescovo di Benevento. 

3) » » » Luigi Oldani, Vescovo tit. di Gergi, Ausiliare di 

Milano. 

4) » » » Guido Bentivoglio, Arcivescovo di Catania. 

5) » » » Marcello Morgante, Vescovo di Ascoli Piceno. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

1) S. E. Mons. Norberto Perini, Arcivescovo di Fermo. 

2) » » » Enrico Nicodemo, Arcivescovo di Bari. 

3) » » » Raffaele Baratta, Arcivescovo di Perugia. 

4) » » » Giuseppe Angrisani, Vescovo di Casale Mon- 

ferrato. 

5) » » » Natale Mosconi, Arcivescovo di Ferrara. 

6. Commissio de Religiosis 

1) S. E. Mons. Bartolomeo Bortignon, Vescovo di Padova. 

2) » » » Paolo Botto, Arcivescovo di Cagliari. 

3) » » » Giovanni B. Bosio, Arcivescovo di Chieti. 

4) » » » Reginaldo Adazzi, Arcivescovo di Trani. 

5) » » » Felicissimo S. Tinivella, Vescovo tit. di Cana, 

Coadiutore di Torino. 

7. Commissio de Missionibus 

1) S. E. Mons. Aurelio Signora, Arcivescovo tit. di Nicosia. 

2) » » » Gaetano Pollio, Arcivescovo di Otranto. 

3) » » » Pietro Massa, Vescovo di Nanyang. 



DOCUMENTA 



47 



4) » » » Mario Civelli, del P.I.M.E. 

5) » » » Dante Battaglierin, Vescovo di Khulna. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

1) S. E. Mons. Carlo Rossi, Vescovo di Biella. 

2) » » » Cesario D'Amato, Abate di S. Paolo. 

3) » » » Emilio Guano, Vescovo di Livorno. 

4) » » » Antonio Mistrorigo, Vescovo di Treviso. 

5) » » » Demetrio Moscato, Arcivescovo di Salerno. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

1) S. E. Mons. Giovanni Colombo, Vescovo tit. di Filippopoli, 

Ausiliare di Milano. 

2) » » » Arrigo Pintonello, Ordinario Militare. 

3) » » » Alfredo Bontempi, Rettore del Nepomuceno. 

4) » » » Antonio Angioni, Vescovo tit. di Ippona. 

5) » » » Virginio Dondeo, Vescovo di Orvieto. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

1) S. E. Mons. Evasio Colli, Arcivescovo di Parma. 

2) » » » Ismaele Castellano, Arcivescovo di Siena. 

3) » » » Luigi Civardi, Vescovo tit. di Tespia. 

4) » » » Vincenzo Gilla Gremigni, Arcivescovo di Novara. 

5) » » » Alfredo Cavagna, Vescovo tit. di Tio. 

6) » » » Giuseppe Amici, Arcivescovo di Modena. 



Lusitania 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 
Trindade Salgueiro Manuel, AR, Evora. 

6. Commissio de Religiosis 
Rendeiro Francisco, VR, Faro. 

7. Commissio de Missionibus 
Da Costa Nunes Jose, CP. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Alvim Pereira Custodio, AR, Lourenco Marques. 



TO ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
Goncalves Cerejeira Manuel, CP, Lisboa. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Da Silva Jose Pedro, VT, Tiava. 

Scotia 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
Campbell Donald Alphonsus, AR, Glasgow. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

Hornyak Augustine Eugene, VT, Ermontis. 
Bucko Giovanni, AT, Laucade. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 
Scanlan James Donald, VR, Motherwell. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 
McGee Joseph, VR, Galloway. 

6. Commissio de Religiosis 
Black James, VR, Paisley. 

7. Commissio de Missionibus 

Gray Gordon J., AR, St. Andrews and Edinburgh. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 
Walsh Francis, VR, Aberdeen. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
McGill Stephan, VR, Argyll and the Isles. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Ward James, VT, Sita. 



DOCUMENTA ^ 

Ucraina 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

Maxim Hermaniuk, Arciv.-Metropolita di Winnipeg degli Ucraini. 
Augustine Hornyak, Vescovo tit. di Ermontis. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

Ambrose Senyshyn, Arciv.-Metropolita di Philadelphia degli Ucraini. 
Giovanni Bucko, Arciv., Visitatore Apostolico degli Ucraini. 
Iwan Prasko, Vescovo, Esarca Apostolico degli Ucraini in Australia. 
P. Paolo Myskiw, Protoarchimandrita OSBM. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Gabriel Bukatko, Arciv., Amministratore Apostolico di Crisio. 

ASIA 

Cambogia, China, Corea, Japonia, Hong-Kong, Malacca, 
Thailandia, Philippina, Vietnam, Laos 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

Ro Paulus, AR, Seoul (Corea). 

Santos Rufino, CP, Manila (Philippina). 

Nguyen-van-Binh Paul, AR, Saigon (Vietnam). 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
Lacchio Secondino Petronio, AR, Changsha (China). 
Del Rosario Aloysius, AR, Zamboanga (Philippina). 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

Thibault Ioseph Clovis, VT, Canata (Philippina). 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

Nagae Laurentius, VR, Urawa (Japonia). 

Cote Philippe, VR, Siichow (China). 

Olalia Alexander, VR, Lipa (Philippina). 

Kien Samophitak Michel, VT, Ottaba (Thailandia). 



50 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Schu Theodore, VR, Yenchow (China). 
Taguchi Paul, VR, Osaka (Japonia). 
Rosales Iulius, AR, Cebu (Philippina). 

6. Commissio de Religiosis 

Kuo Ioseph, AT, Salamina (China). 
Byrne Henry, VT, Lamia (Philippina). 
Loosdregt Etienne, VT, Amaura (Laos). 

7. Commissio de Missionibus 

Tienchensin Thomas, CP, Peking (China). 
Lokuang Stanislaus, VR, Tainan (China). 
Larribeau Adrien, VR, Daijeon (Corea). 
Vendargon Dominic, VR, Kuala-Lumpur (Malacca). 
Satowaki Ioseph, VR, Kagoshima (Japonia). 
Ngo-dinh-Thuc Pierre, AR, Hue (Vietnam). 
Sison Juan C, AT, Nicopsi (Philippina). 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Van Melckebeke Charles, VR, Ningsia (China). 

Kobayashi Pierre, VR, Sendai (Japonia). 

Gonzaga y Rasdesales Lino, VR, Palo (Philippina). 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
Pao-Zin Tou Petrus, VR, Hsinchu (China). 

Del Rosario Manuel, VR, Malolos (Philippina). 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et 
spectaculis moderandis 

Yu Pin Paul, AR, Nanking (China). 
Henry Harold, AR, Kwangju (Corea). 
Tomizawa Benedictus, VR, Sapporo (Japonia). 
Madriaga Mariano, VR, Lingayen-Dagupan (Philippina). 

Birmania 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 
Bishop Ferdinand Guercilena, Kengtung. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 
Archbishop John U Win, Mandalay. 



DOCUMENTA 



51 



6. Commissio de Religiosis 
Bishop Thomas Newman, Prome. 

7. Commissio de Missionibus 
Archbishop Victor Bazin, Rangoon. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 
Bishop John Howe, Myitkyina. 

Ceylon 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Exc.mus DD. Aemilianus Pillai O.M.I., Episcopus Jaffnensis. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Excmus DD. Thomas Cooray O.M.I., Archiepiscopus Columbensis. 

7. Commissio de Missionibus 

Exc.mus DD. Edmund Peiris O.M.I., Episcopus Chilawensis. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Exc.mus DD. Leo Nanayakkara O.S.B., Episcopus Kandiensis. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
Exc.mus DD. Ignatius Glennie, S. I. 

India 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 
Archiep. R. Ambrose, Pondicherry et Cuddalore. 
Ep. A. Patroni, S. I., Calicut. 

Ep. R. Sundaram, Tanjore. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
Archiep. L. Mathias, S.D.B., Madras-Mylapore. 
Ep. W. Bouter, Nellore. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 
Archiep. M. Kavukatt, Changanacherry. 
Archiep. Mar Gregorios, Trivandrum. 



52 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Archiep. I. Parecattil, Ernakulam. 

Ep. O. Sevrin, S. I., Titularis Mossinae. 

Archiep. E. D'Souza, Nagpur. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

Archiep. Angelo Fernandes, Tit. Neopatrasso. 
Ep. F. Simons, S.V.D., Indore. 
Ep. W. Bouter, Nellore. 

Archiep.-Ep.us I. Evangelisti, O.F.M. Cap., Meerut. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Archiep. I. Attipetty, Verapoly. 
Archiep. L. Mathias, S.D.B., Madras-Mylapore. 
Archiep. D. Athaide, O.F.M. Cap., Agra. 
Ep. L. D'Meilo, Ajmer. 

6. Commissio de Religiosis 

Archiep. I. P. Leonard, S. L, Madurai. 
Ep. C. Dubbleman, O. Praem., Jabalpur. 
Ep. E. Pinto, S. L, Ahmedabad. 
Archiep. I. Fernandes, Delhi. 

7. Commissio de Missionibus 

Archiep. L. Mathias S.D.B., Madras-Mylapore. 

Archiep. P. Kerketta, S. L, Ranchi. 

Ep. H. Westermann, S.V.D., Sambalpur. 

Ep. O. Sevrin, S. I., Tit. Mossinae. 

Ep. A. De Battista, Vijayavada. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Archiep. I. Gopu Mark, Hyderabad. 
Ep. L. Morrow, S.D.B., Krishnagar. 
Archiep. E. D'Souza, Nagpur. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

Archiep. I. Leonard, S. L, Madurai. 
Ep. L. Raymond, Allahabad. 
Ep. T. Picachy, S. L, Jamshedpur. 
Ep. F. Coutinho, Tit. Sagalasso. 



DOCUMENTA 



53 



10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Archiep. E. D'Souza, Nagpur. 
Archiep. A. Fernandes, Tit. Neopatrasso. 
Ep. H. Westermann, S.V.D., Sambalpur. 
Ep. M. Arattukulam, Alleppey. 

Indonesia 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

E. D. Sillekens Wilhelmus, E. R. Ketapang. 
E. D. Staverman Rudolfus, E. T. Mosinopoli. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

E. D. v. d. Burgt Herculanus, A. R. Pontianak. 
E. D. Verhoeven Nicolas, A. R. Manado. 

3. Commissio de Eccleriis Orientalibus 

E. D. v. d. Hurk Antonius, A. R. Medan. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

E. D. Sani Paulus, E. R. Den Pasar. 

E. D. Schneiders Nicolas, A. R. Makassar. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

E. D. Manek Gabriel, A. R. Endeh. 
E. D. Arntz Petrus, E. R. Bandung. 

6. Commissio de Religiosis 

E. D. Thyssen Antonius, E. R. Larantuka. 
E. D. Albers Antonius, E. R. Malang. 

7. Commissio de Missionibus 

E. D. Djajasepoetra Adrianus, A. R. Diakarta. 
E. D. v. Valenberg Tarcisius, E. T. Comba. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

E. D. v. Bekkum Wilhelmus, E. R. Ruteng. 
E. D. v. Kessel Lambert, E. R. Sintang. 

4 



54 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

E. D. Geise Nicolas, E. R. Bogor. 

E. D. Klooster Johannes, E. R. Surabaja. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

E. D. Schoemaker Wilhelmus, E. R. Purwokerto. 
E. D. Demarteau Wilhelmus, E. R. Bandjarmasin. 

Insulae Philippinae 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 
Em.mus Rufinus Card. Santos, CP, Manila. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
Exc.mus Aloisius del Rosario, AR, Zamboanga. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus „ 
Exc.mus Joseph Clovis Thibault, VT, Canata. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 
Exc.mus Alexander Olalia, VR, Lipa. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 
Exc.mus Julius Rosales, AR, Cebu. 

6. Commissio de Religiosis 

Exc.mus Henricus Byrne, VT, Lamia. 

7. Commissio de Missionibus 
Exc.mus Joannis Sison, AT, Nicopsi. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 
Exc.mus Linus Gonzaga, VR, Palo. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
Exc.mus Emmanuel del Rosario, VR, Malolos. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Exc.mus Marianus A. Madriaga, VR, Lingayen-Dagupan. 



DOCUMENTA 



Pakistan 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

Exc.mus P. D. Graner Laurentius Leo, AR, Dacchen. 

6. Commissio de Religiosis 

Exc.mus P. D. Cialeo Franciscus, VR, Lyallpuren. 

7. Commissio de Missionibus 

Exc.mus P. D. Van Miltenburgh Jacobus, AR, Hyderabaden. 
Pak. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Exc.mus P. D. Cordeiro Joseph, AR, Karachien. 

AFRICA 

Madagascar 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

Mgr Zoa, Yaounde. 
Card. Kbnig, Vienne. 
Mgr Hurley, Durban. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Mgr Thiandoum, Dakar. 

Mgr Guerry, Cambrai. 

Mgr Pessoa Camara Helder, Salde. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

Patriarche Saigh Maximos IV. 
Mgr Edelby, Edessa di Osrhoene. 
Mgr Ghattas Isaac, Tebe. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

Mgr Scalais, Leopoldville. 
Mgr Rau Enrico, Mar del Plata. 
Mgr Schneider Josef, Bamberg. 



56 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Mgr Jerome Rakotomalala, Tananarive. 

Mgr Mazerat, Angers. 

Mgr Perraudin Andre, Kabgayi. 

6. Commissio de Religiosis 

Dom Gabriel Sortais, SG Trappistes. 
Mgr Kilasara Joseph, Moshi. 
Mgr Huyghe, Arras. 

7. Commissio de Missionibus 

Card. Da Costa Nunes, vice Carmelingue du St Siege. 

Card. Rugambwa, Bukoba. 

Mgr Duval, Alger. 

Mgr Mabathoana, Maseru. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Mgr Malula, Attanaso. 

Van Bekkum, Ruteng. 

Card. Lercaro, Bologna. 

S. E. Alvim Pereira, AR, Lourenco Marques. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

Card. Alfrink Bernard, Utrecht. 

Mgr Ferrand, Tours. 

Mgr McCann, Cape Town. 

S. E. Goncalves Cerejeira, CP, Lisboa. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Mgr Blomjous, Mwanza. 
Mgr Hengsbach, Essen. 
Mgr Gantin, Cotonou. 

Nigeria 



1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

Bp. P. J. Kelly of Benin City. 

Bp. J. C. Anyogu Aux. Bp.of Onitsha. 



DOCUMENTA 



57 



2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Bp. J. B. Whelan of Owerri. 
Bp. G. Okoye of Port Harcourt. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

Abp. C. Heerey of Onitsha. 

Bp. D. Ekandem Aux. Bp. of Calabar. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 
Bp. P. J. Dalton of Yola. 

6. Commissio de Religiosis 
Bp. R. Finn of Ibadan. 

7. Commissio de Missionibus 

Bp. A. Nwedo of Umuahia. 
Abp. J. McCarthy of Kaduna. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 
Bp. J. Hagan of Makurdi. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

Abp. L. Taylor of Lagos. 

Bp. J. Aggey Aux. Bp. of Lagos. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Bp. J. Moynagh of Calabar. 

AMERICA SEPTEMTRIONALIS 

Ditio Canadensis 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

Son Eminence le Cardinal Leger, archeveque de Montreal. 
S. E. Mgr Roy, archeveque de Quebec et primat du Canada. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Son Excellence Monseigneur Baggio, delegue apostolique au Ca- 
nada. 

Son Excellence Monseigneur Lemieux, archeveque d'Ottawa. 



58 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

Son Excellence Monseigneur Hermaniuk, archev.-metrop. de Win- 
nipeg pour les Ukrainiens. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

Son Excellence Monseigneur Belanger, auxiliaire & Montreal. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Son Excellence Monseigneur Pocock, archeveque-coadjuteur a To- 
ronto. 

6. Commissio de Religiosis 

Son Excellence Monseigneur Flahiff, archeveque de Winnipeg. 

7. Commissio de Missionibus 

Son Excellence Monseigneur Piche, vicaire apostolique du Mac- 
kenzie. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Son Excellence Monseigneur Albertus Martin, eveque de Nicolet. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
Son Excellence Monseigneur McCarthy, eveque de St. Catharines. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Son Excellence Monseigneur Alexander Carter, eveque de Sault 
Sainte Marie. 

Mexicum 

1 . Commissio de Doctrina fidei et morum 

Excmo. Sr. Alfonso Espino, Arzobispo de Monterrey. 
Excmo. Sr. Alfonso Toriz, Ob. de Queretaro. 
Excmo. Sr. Samuel Ruiz, Ob. de Chiapas. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Excmo. Sr. Luis Raimondi, Delegato Ap.lico. 

Excmo. Sr. Miguel Dario Miranda, Arz. Primado de Mexico. 

Excmo. Sr. Fernando Ruiz Solorzano, Arz. de Yucatan. 



DOCUMENTA 



59 



4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

Excmo. Sr. Fortino Gomez, Arz. de Oaxaca. 
Excmo. Sr. Antonio Lopez Avina, Arz. de Durango. 
Excmo. Sr. Luis Guizar B., Ob. de Saltillo. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Excmo. Sr. Ernesto Corripio Ahumada, Ob. de Tamp. 

Excmo. Sr. Alfonso Sanchez Tinoco, Ob. de Papan. 

Emmo. Sr. Card. Jose Garibi y Rivera, Arzobispo de Guadalajara. 

6. Commissio de Religiosis 

Excmo. Sr. Jesus Alba Palacios, Ob. de Tehuantepec. 
Excmo. Sr. Anselmo Zarza, Ob. de Linares. 
Excmo. Sr. Jesus Martinez Aguirre, Vic. Apost. 

7. Commissio de Missionibus 

Excmo. Sr. Alonso Escalante, Rector del Sem. de Misiones. 
Excmo. Sr. Luis Cabrera Cruz, Ob. de S. Luis Po. 
Excmo. Sr. J. de Jesus del Valle, Ob. de Tabasco. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Excmo. Sr. Jose Anaya, Ob. de Zamora. 
Excmo. Sr. Adalberto Almeida, Ob. de Zacatecas. 
Excmo. Sr. Fernando Romo, Ob. de Torreon. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

Excmo, Sr. Octaviano Marquez, Arz. de Puebla. 
Excmo. Sr. Manuel Pio Lopez, Arz. de Veracruz. 
Excmo. Sr. Sergio Mendez Arceo, Ob. de Cuernava. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 
Excmo. Sr. Arturo Velez, Ob. de Toluca. 
Excmo. Sr. Salvador Quezada, Ob. de Aguascalientes. 
Excmo. Sr. J. de Jesus Sahagun, Ob. de Tula. 

Status Foederati Americae Septemtrionalis 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

The Most Reverend John F. Dearden, AR, Detroit. 
The Most Reverend James H, Griffiths, VT, Gaza. 



60 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

His Eminence James Francis Cardinal Mclntyre, CP, Los Angeles. 
The Most Reverend Karl J. Alter, AR, Cincinnati. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

The Most Reverend Ambrose A. Senyshyn, AR, Phild. d. Ucr. 
The Most Reverend Bryan J. McEntegart, VR, Brooklyn. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

The Most Reverend Joseph T. McGucken, AR, San Francisco. 
The Most Reverend Francis F. Reh, VR, Charleston. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

His Eminence Joseph Cardinal Ritter, CP, St. Louis. 
The Most Reverend Lawrence J. Shehan, AR, Baltimore. 
The Most Reverend Ernest J. Primeau, VR, Manchester. 

6. Commissio de Religiosis 

The Most Reverend Edward C. Daly, VR, Des Moines. 
The Most Reverend Joseph McShea, VR, Allentown. 

7. Commissio de Missionibus 

The Most Reverend Fulton J. Sheen, VT, Cesariana. 
The Most Reverend John W. Comber, VT, Foraziana. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

The Most Reverend Paul J. Hallinan, AR, Atlanta. 
The Most Reverend Leo F. Dworschak, VR, Fargo. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

The Most Reverend Patrick A. 0'Boyle, AR, Washington. 
The Most Reverend John P. Cody, AT, Bostra. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

The Most Reverend William E. Cousins, AR, Milwaukee. 

The Most Reverend Martin J. 0'Connor, AT, Laodicea d. Syria. 



DOCUMENTA 



61 



AMERICA MERIDIONALIS 
Argentina 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 
S. E. R. Mons. Alfonso Buteler. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
S. E. R. Mons. Raul Primatesta. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 
S. E. R. Mons. Andreas Sapelak. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 
S. E. R. Mons. Nicolas Fasolino. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 
S. E. R. Mons. Miguel Raspanti. 

6. Commissio de Religiosis 

S. E. R. Mons. Jorge Deane. 

7. Commissio de Missionibus 

S. E. R. Mons. Alejandro Schell. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 
S. E. R. Mons. Enrique Rau. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
S. E. R. Mons. Ramon Castellano. 

10. Commissio de jidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 
S. E. R. Mons. Manuel Marengo. 

Bolivia 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Excmus P. D. Maurer Ioseph Clemens, Archiepiscopus Sucrensis. 



62 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Exc.mus P. D. Gutierrez Granier Ioseph Armandus, Episcopus 
Pioniae. 



Chile 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

Em.mus ac Rev.mus D.nus Card. Radulfus Silva Henriquez, AR. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Exc. P. D. Emmanuel Santos Ascarza, Episcopus Valdivien. 
5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Exc. P. D. Bernardinus Pinera Carvallo, Episcopus Temucen. 
9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

Exc. P. D. Alaphridus Silva Santiago, Archiep. Ss.mae Concep- 
tionis. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Exc. P. D. Emmanuel Larrain Errazuriz, Episcopus Talcen. 



Columbia 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 
Emmo. Sr. Card. Luis Concha. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
Excmo. Sr. Pablo Correa Leon. 

6. Commissio de Religiosis 
Excmo. Sr. German Vila Gaviria. 

7. Commissio de Missionibus 
Excmo. Sr. Camilo Crous. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 
Excmo. Sr. Ruben Isaza. 



DOCUMENTA 



63 



9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

Excmo. Sr. Alfredo Rubio Diaz. 
10. Commissio de jidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 
Excmo. Sr. Angel Maria Ocampo. 

Paraguay 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

S. E. Mons. Hannibal Maricevich, Coad. Villarrica. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

S. E. Mons. Dr. Philippus Jacobus Benitez, VT, Chersonesi. 

7. Commissio de Missionibus 

S. E. Mons. Emilius Sosa Gaona, VR, Conceptionis. 
9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

S. E. Raimundus Bogarin, VR, Sancti Joannis Baptistae Missionum. 

Peru 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Exc.mus D.nus Iosephus Antonius Dammert Bellido, Episcopus 
Cajamarcensis. 

6. Commissio de Religiosis 

Em.mus D.nus Ioannes Cardinalis Landazuri Ricketts, Archiepi- 
scopus Limanus Peruviaeque Primas. 

7. Commissio de Missionibus 

Excmus D.nus Xaverius M. Ariz Huarte, O. P., Episcopus tit. 
Baparen., Vicarius apostolicus Portus Maldonadi. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
Exc.mus D.nus Fridericus Perez Silva, C. M., Archiepiscopus Tru- 
xiUensis. 



64 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Uraguay 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Exc.mus P. D. Antonius Corso, Episcopus Titularis Moglenae. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Exc.mus P. D. Aloysius Baccino, Episcopus Sancti Josephi in Ura- 
quaria. 

6. Commissio de Religiosis 

Exc.mus P. D. Michael Paternain, Archiepiscopus Tit. Acridensis. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Exc.mus P. D. Humbertus Tonna, Episcopus Floridensis. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
Exc.mus P. D. Alaphridus Viola, Episcopus Saltensis. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Exc.mus P. D. Carolus Partelli, Episcopus Tacuarembianus. 

Venezuela 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

E. D. P. Henrlquez Aloisius, VT, Aux. Caracas. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

E. D. P. Rojas Josephus Leo, VR, Trujillo in Venezuela. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

E. D. P. Benitez Fonturvel Crispulus, VR, Barquisimeto. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

E. D. P. Fernandez Feo Alexander, VR, San Cristobal in Vene- 
zuela. 

7. Commissio de Missionibus 

E. D. P. Garcia Secundus, VT, Vic. Apost. Puerto Ayacucho. 



DOCUMENTA 



65 



9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
E. D. P. Salas Michael, VR, Calabozo. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

E. D. P. Lebrun Josephus Ali, VR, Valentia in Venezuela. 

OCEANIA 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

S. E. Mons. Guilford Young, AR (Hobart). 
S. E. Mons. Thomas Muldoon, VT (Fessei). 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
S. E. Mons. Justin Simonds, AT (Antinoe). 

S. E. Mons. Peter McKeefrey, AR (Wellington). 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

S. E. Mons. John Prasko, VT (Zigri). 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

S. E. Mons. John Toohey, VR (Maitland). 

S. E. Mons. William Brennan, VR (Toowoomba). 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

S. E. Mons. James Freeman, VT (Ermopoli minore). 
S. E. Mons. John Cullinane, VT (Flumenzer). 

6. Commissio de Religiosis 

S. E. Mons. Patrick CDonnell, AT (Pelusio). 

S. E. Mons. John 0'Loughlin M.S.C., VR (Darvin). 

7. Commissio de Missionibus 

S. E. Mons. Thomas McCabe, VR (Wollongong). 
S. E. Mons. Thomas Cahill, VR (Cairns). 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

S. E. Mons. Matthew Beovich, AR (Adelaide). 
S. E. Mons. Lancelot Goody, VR (Bunbury). 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
S. E. Mons. Eris 0'Brien, AR (Canberra). 

S. E. Mons. John Kavanagh, VR (Dunedin). 



66 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

S. E. Mons. Patrick Lyons, VR (Sale). 

S. E. Mons. Bryan Gallagher, VR (Port Piriej. 

Insulae Novae Guineae, Malesiae et Polynesiae 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
S. E. Wade Thomas, VT, Barbalisso. 

7. Commissio de Missionibus 

S. E. De Fiirstenberg Massimiliano, AT, Palto. 
S. E. Noser Adolphus, VT, Gerpiniana. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

S. E. Klein Eugenius, VT, Echino. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
S. E. Martin Pierre, VT, Selinonte. 

RITUS ORIENTALES 
Maronitae 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

S. E. Mgr Antoine Abed, Arch. de Tripoli. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 
S. E. Mgr Antoine Khoreiche, Arch. de Saida. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

S. E. Mgr Joseph Khoury, Arch. de Tyr. 
S. E. Mgr Michel Doumith, Arch. de Sarba. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

S. E. Mgr Francois Zayek, Arch. de Callinique. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 
S. E. Mgr Pierre Sfair, Arch. de Nisibe. 



DOCUMENTA 



67 



6. Commissio de Religiosis 

S. E. Mgr Ignace Ziade, Arch. de Beyrouth. 

Rme P. Louis Bostany, sup. gen. des Relig. Alepins. 

7. Commissio de Missionibus 

Rme P. Joseph Torbay, sup. gen. des Relig. Lib. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

S. E. Mgr Pierre Dib, Arch. du Caire. 

Rme P. Maroun Harica, sup. gen. des Relig. Antonins. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
S. E. Mgr Frangois Ayoub, Arch. d'Alep. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

S. E. Mgr Elie Farah, Arch. de Chypre. 

Melchitae 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

S. E. Farah Augustinus, Episcopus Tripolitan. Melchitarum. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

S. E. Nabaa Philippus, Archiep. Beryt. Melchitarum. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

S. E. Edelby Neophytus, Archiep. tit. Edessenus Melchitarum. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

R. P. Hage Athanasius, Sup. Gen. Ordinis S. Basilii Melchitarum. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

S. E. Hakim Georgius, Episcopus Akka Melchitarum. 

6. Commissio de Religiosis 

S. E. Khoury Basilius, Episcopus Sidon. Melchitarum. 

7. Commissio de Missionibus 

S. E. Abou-Saada Gabriel, Archiep. Caesarensis Melchitarum. 



68 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



8. Commissio de Sacra Liturgia 

S. E. Tawil Joseph, Archiep. tit. Myrae in Lycia Melchitarum. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

S. E. Youakim Eftymios, Episcopus Zahle et Furzol Melchitarum. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

S. E. Maalouf Joseph, Episcopus Baalbeck Melchitarum. 



Patriarchatus Chaldaeorum 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

Em.us Card. Ottaviani Alfridus. 

» » Browne Michael. 
Exc.mus P. D. Scherer Alfridus Vicente, Archiep. Portalegren. in 
Brasilia. 

» » » Roy Mauritius, Archiep. Quebecen. 
» » » Dubois Marcellus Maria, Archiep. Bisuntin. 
» » » Hermaniuk Maximus, Archiep. Vinnipegen. Ucrai- 
norum. 

» » » Peruzzo Ioannes Baptista, Archiep.-Ep.us Agrigen- 
tin. 

» » » Wright Ioannes Ioseph, Episcopus Pittsburgen. 
» » » Schroffer Ioseph, Episcopus Eystetten. 
» » » GrifEths Iacobus H., Episcopus tit. Gazen. 
» » » Kornyljak Plato, Episcopus tit. Castromartian. 

Exarcha Ap. Ucrainorum in Germania. 
» » » Franic Franjo, Episcopus Spalaten. et Marcarscen. 
» » » Audet Leonellus, Episcopus tit. Thibaritan. 
» » » Sigismondi Petrus, Archiep. tit. Neapoli in Pi- 

sidia. 

» » » Bengsch Alfridus, Episcopus Berlin. 
» » » Samore Antonius, Archiep. tit. Tirnovo. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Em.us Card. Marella Paulus. 

» » Suenens Leo Ioseph. 
Exc.mus P. D. Guerry Aemilius Mauritius, Archiep. Cameracen. 



DOCUMENTA 



69 



Exc.mus P. D. Nabaa Philippus, Archiep. Baryten. et Gibailen. 
Melchitarum. 

» » » Florit Hermenegildus, Archiep. Florentin. 
» » » Gawlina Ioseph, Archiep. tit. Madyten. 
» » » Morcillo Gonzales Casimirus, Archiep. Caesarau- 
gustan. 

» » » Villot Ioannes, Archiep. tit. Bosporan. 
» » » Krol Ioannes, Archiep. Philadelphien. Latinorum. 
» » » Khoreiche Antonius, Episcopus Sidonien. Maroni- 
tarum. 

» » » Veuillot Petrus, Archiep. tit. Costantien. in Thracia. 
» » » Castelli Albertus, Archiep. tit. Rhusien. 
» » » Wehr Matthaeus, Episcopus Treviren. 
» » » Dwyer Georgius, Episcopus Loiden. 
» » » Miranda y Gomez Michael Darius, Archiep. Me- 
xican. 

» » » Carli Aloisius Maria, Episcopus Signin. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 
Em.us Card. Cicognani Amletus Ioannes. 

Exc.mus P. D. Scapinelli Ioannes Baptista, Adsessor S. Congreg. 

pro Eccl. Orientali. 
» » » Ziade Ignatius, Archiep. Beryten. Maronitarum. 
» » » Oddi Silvius, Nuntius Ap. in Belgio. 
» » » Righi Victor, Internuntius Ap. in Perside. 
» » » Righi-Lambertini E., Nuntius Ap. in Libano. 
» » » Bucko Ioannes, Archiep. tit. Leucaden. 
» » » Thangalathil Gregorius B. Varghese, Archiep. Tri- 

vandren. Syrorum Malankarensium. 
» » » Rabban Raphael, Archiep. Cherchen. 
» » » Sfair Petrus, Archiep. tit. Nisiben. 
» » » Scandar Alexander, Episcopus Lycopolitan. 
» » » Jacob Ghebre Iesus, Episcopus tit. Erythritan. 
» » » Katkoff Andreas, Episcopus tit. Nauplien. 
» » » Sipovic Ceslaus, Episcopus tit. Mariammitan. 
» » » Cristea Basilius, Episcopus tit. Lebedien. 
» » » Rabbani, Episcopus Syrorum. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 
Em.us Card. Aloisi Masella Benedictus. 

Exc.mus P. D. Garcia y Goldaraz Ioseph, Archiep. Vallisoletan. 



5 



70 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Exc.mus P. D. Bentivoglio Guido, Archiep. Catanen. 

» » » Alves De Siqueira Antonius Maria, Archiep. tit. 

Chalcyden. in Syria. 
» » » Fares Armandus, Archiep. Catacen. et Episcopus 

Squillacen. 

» » » Morgante Marcellus, Episcopus Asculan. in Piceno. 
» » » Chedid Ioannes, Episcopus tit. Arcen. in Phoenicia 
Maronitarum. 

» » » Bolognini Danius, Episcopus Cremonen. 

» » » Ungarelli Alphonsus Maria, Episcopus tit. Azuren. 

» » » Rau Henricus, Episcopus Maris Platen. 

» » » Belanger Valerianus, Episcopus tit. Cyrenen. 

» » » Pepen y Solyman Ioannes, Episcopus Higueyen. 

» » » Miguel Laurentius. 

» » » Bidawid Raphael, Episcopus Amadien. Chaldaeo- 
rum. 

» » » Ayoub Franciscus, Episcopus Aleppen. Maronit. 
» » » Hayek Dionysius Antonius, Archiep. Aleppen. Sy- 
rorum. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 
Em.us Card. Ciriaci Petrus. 

Exc.mus P. D. De Provencheres Carolus, Archiep. Aquen. 
» » » Ronca Robertus, Archiep. tit. Naupacten. 
» » » Nicodemo Henricus, Archiep. Barien. 
» » » Baratta Raphael, Archiep. Perusin. 
» » » Hudal Aloisius, Episcopus tit. Aelaniticus. 
» » » Vovk Antonius, Episcopus Labacen. 
» » » Koguian Sahag Laurentius, Episcopus tit. Coma- 

nen. in Armenia. 
» » » Philbin Guillelmus, Episcopus Clonferten. 
» » » Mazerat Henricus, Episcopus Foroiulien.-Tolonen. 
» » » Primeau Ernestus, Episcopus Manchesterien. 
» » » Weinbacher Iacobus, Episcopus tit. Thalen. 
» » » Costantini Victorius M., Episcopus Suessan. 
» » » Baziac Eugenius, Archiep. Leopolien. Latinorum. 
» » » Pocock Philippus Franciscus, Archiep. tit. Isau- 
ropolitan. 

» » » Taguchi Yoshigoro Paulus, Episcopus Osaken. 



DOCUMENTA 



71 



6. Commissio de Religiosis 

Em.us Card. Valeri Valerio. 

» » Albareda Anselmus. 

» » Browne Michael. 
Exc.mus P. D. Stephanus du Chayla, Delegatus Ap. in Iraq. 

» » » Urtasun Ioseph, Archiep. Avenionen. 

» » » Flahiff Georgius, Archiep. Vinnipegen. 

» » » Bortignon Bartholomaeus, Episcopus Patavin. 

» » » Tabera Araoz Arthurus, Episcopus Albasiten. 

» » » McShea Ioseph, Episcopus Alanopolitan. 

» » » Compagnone Henricus Romulus, Episcopus Ana- 
gnin. 

» » » Haller Ludovicus Severius, Episcopus tit. Bethlee- 
mitan. 

» » » Echeverria Ruiz Bernardinus, Episcopus Ambaten. 
» » » Perantoni Pacificus M. Aloisius, Archiep. Lancia- 

nen. et Ep.us Ortonen. 
» » » Stephanus Bello, Episcopus Aleppen. Chaldaeorum. 
Rev.mus P. D. Sepinski Augustinus, Minister Generalis Fratrum 

Minorum. 

» » » Janssens Ioannes Baptista, Praepositus Generalis 
Societatis Iesu. 

7. Commissio de Missionibus 

Em.us Card. Agagianian Gregorius Petrus. 

Exc.mus P. D. Lucas Martinus, Archiep. tit. Adulitan. 

» » » Sartre Victor, Archiep. tit. Beroen. 

» » » Signora Aurelius, Archiep. tit. Nicosien. 

» » » Kodwo Amissah Ioannes, Archiep. Litoris Ca- 
pitis. 

» » » Mathew David, Archiep. tit. Apamen. in Bythinia. 

» » » Amman Ioachim, Episcopus tit. Petnelissen. 

» » » Van Valenberg Tarcisius Henricus Ioseph, Epi- 

scopus tit. Comben. 
» » » Lecuona Labandibar Ioseph, Episcopus tit. Va- 

gaden. 

» » » Lokuang Stanislaus, Episcopus Tainanen. 
» » » Damiano Caelestinus, Archiep. Episcopus Camden. 
» » » Da Conceicao Cordeiro Ioseph, Archiep. Karachien. 
» » » Cabana Ludovicus Ioseph, Archiep. tit. Carallien. 
» » » Sison Ioannes, Archiep. tit. Nicopsitan. 



72 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Exc.mus P. D. Santos Hector Henricus, Episcopus S. Rosae de 
Copan. 

» » » Spiess Hermannus, Episcopus tit. Cemerinianen. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 
Em.us Card. Larraona Arcadius. 

Exc.mus P. D. Gogue Ioseph, Archiep. Basren. Chaldaeorum. 
» » » Landersdorfer Simeon Conradus, Episcopus Pas- 
sairen. 

» » » Rossi Carolus, Episcopus Bugellen. 
» » » Hervas y Benet Ioannes, Episcopus tit. Doritan. 
» » » Calewaert Carolus Iustinus, Episcopus Gandaven. 
» » » Zauner Franciscus, Episcopus Lincien. 
» » » Jenny Henricus, Episcopus tit. Lycaonen. 
» » » Malula Ioseph, Episcopus tit. Attanasen. 
» » » Kowalski Casimirus Ioseph, Episcopus Culmen. 
» » » Muthappa Franciscus Xaverius, Episcopus Coim- 
baturen. 

» » » Spiilbeck Otto, Episcopus Misnen. 
» » » Dante Henricus, Secretarius S. Congr. Rituum. 
» » » Edelby Neophytus, Secretarius Patriarchae Melchi- 
tarum. 

» » » Kavukatt Matthaeus, Archiep. Changanacherry Sy- 

rorum Malabarensium. 
» » » Walsh Ioseph, Archiep. Tuamen. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
Em.us Card. Pizzardo Ioseph. 

Exc.mus P. D. Olaechea Loizaga Marcellinus, Archiep. Valentin. 
» » » Staffa Dinus, Archiep. tit. Caesarien. in Palestina. 
» » » De Bazelaire de Ruppierre Aloisius Maria Fer- 

nandus, Archiep. Chamberien. 
» » » Botto Paulus, Archiep. Calaritan. 
» » » Marty Franciscus, Archiep. Remen. 
» » » Blanchet Aemilius Arsenius, Archiep. tit. Philip- 

popolitan. in Thracia. 
» » » Cody Ioannes Patricius, Archiep. tit. Bostren. 
» » » Ferreira Gomez Antonius, Episcopus Portugallen. 
» » » Vayalil Sebastianus, Episcopus Palaien. 
» » » Lane Loras Thomas, Episcopus Rockfordien. 



DOCUMENTA 



73 



Exc.mus P. D. Adam Franciscus Nestor, Episcopus Sedunen. 
» » » Corrado Ioseph, Episcopus Veronen. 
» » » Johan Rogerus, Episcopus Agennen. 
» » » Savino Paulus, Episcopus tit. Caesarien. in Thes- 
salia. 

» » » Colombo Ioannes, Episcopus tit. Philippopolitan. 
in Arabia. 

10. Commissio de fidelium apostolatu 
Em.us Card. Cento Fernandus. 

Exc.mus P. D. Colli Evasius, Archiep.-Episcopus Parmen. 
» » » Castellano Ismael, Archiep. Senen. 
» » » Garrone Gabriel, Archiep. Tolosan. 
» » » Gilla Gremigni Vincentius, Archiep. Episcopus No- 
varien. 

» » » Bukatko Gabriel, Archiep. tit. Mocissen. 

» » » Larrain Errazuriz Emmanuel, Episcopus Talcen. 

» » » Barcock Allen Iacobus, Episcopus Grandormen. 

» » » Sheen Fulton, Episcopus tit. Caesarien. 

» » » Gasbarri Primus, Episcopus tit. Thennesien. 

» » » Hengsbach Franciscus, Episcopus Essendien. 

» » » Baldelli Ferdinandus, Episcopus tit. Aperlitan. 

» » » Guano Aemilius, Episcopus Liburnen. 

» » » Civardi Aloisius, Episcopus tit. Thespien. 

» » » McCann Owen, Archiep. Civitatis Capitis. 

» » » Russo Salvator, Episcopus Jacen. 

Secretariatus de scriptis prelo edendis et de spectaculis moderandis 

Exc.mus P. D. 0'Connor Martinus, Archiep. Laodicen, in Syria. 
» » » Herrera y Oria Angelus, Episcopus Malacitan. 
» » » Beck Georgius Andreas, Episcopus Salforden. 
» » » Kempf Villelmus, Episcopus Limburgen. 
» » » Van Lierde Petrus Canisius, Episcopus tit. Por- 
phyrien. 

» » » Stourm Renatus Aloisius Maria, Episcopus Am- 
bianen. 

» » » Del Campo y de la Barcena Abilius, Episcopus 
Calaguritan. 

» » » Laszlo Stephanus, Episcopus Sideropolitan. 

» » » Cousins Villelmus, Archiep. Milwaukien. 

» » » Sheil Bernardus Iacobus, Archiep. tit. Selgen. 



74 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Exc.mus P. D. Tavora Ioseph Vincentius, Archiep. Aracajuen. 
» » » Lyons Patricius, Episcopus Salien. 
» » » McNulty Iacobus Aloisius, Episcopus Patersonen. 
» » » Zuroweste Albertus, Episcopus Bellevillen. 
» » » Bednorz Herbertus, Episcopus tit. Bullensium Re- 
giorum. 

» » » Frenette Aemilianus, Episcopus S. Hieronymi Ter- 
rebonae. 

Armenia 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

Exc.mus P. D. Parente Petrus, AT Ptolemaiden. in Thebaide. 

» » » Dubois Marcellus Maria, AR Bisuntin. 

» » » Wright Ioannes Ioseph, ER Pitsburgen. 

» » » Nuer Ioannes, VR Phatanen. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Exc.mus P. D. Guerry Aemilius Mauritius, AR Cameracen. 

» » » Khoreiche Antonius, ER Sidon. Maronitarum. 

» » » Florit Hermenegildus, AR Florentin. 

» » » Schneider Ioseph, AR Bamberg. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

Exc.mus P. D. Amadouni Garabed, ET Amathusii in Cypro. 

» » » Layek Georgius, AR Aleppen. Armenorum. 

» » » Ziade Ignatius, AR Beryten. Maronitarum. 

» » » Doumith Michael, ER Sarben. Maronitarum. 

» » » Nabaa Philippus, AR Beryten. Melchitarum. 

» » » Farah Augustinus, ER Tripolitan. Melchitarum. 

» » » Rabban Raphael, AR Cercen. 

» » » Rabbani Ioseph, AT Nacolia. 

» » » Scandar Alexander, ER Lycopolitan. 

» » » Bucko Ioannes, AT Leucaden. 

» » . » Thagalathil Gregorius B. Varghese, AR Trivandren. 

Syrorum Malekaren. 

» » » Parekattil Ioseph, AR Ernaculamen. 

» » » Senyshyn Ambrosius, AR Philadelphiensis Ucrai- 

norum. 

» » » Oddi Silvio, AT Mesembria. 



DOCUMENTA 



75 



Exc.mus P. D. Hubert Amandus, VT Sais. 
» » » Boucheix Noel, ER Porti Novi. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

Exc.mus P. D. Garcia y Goldaraz Ioseph, AR Vallisoletan. 

» » » Campos Paulus de Tarso, AR Campinen. 

» » » Hayek Dionisius Antonius, AR Aleppen. Syrorum. 

» » » Bolognini Danius, ER Cremonen. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

Exc.mus P. D. De Provencheres Carolus, AR Aquen. 

» » » Bidawid Raphael, ER Amadien. 

» » » D'Avack Ioseph, AR Camerinen. 

» » » Primeau Ernestus, ER Manchesterien. 

6. Commissio de Religiosis 

Rev.mus. P. D. McShea Ioseph, ER Alanopolitan. 

» » » Bortignon Hieronymus Bartholomaeus, ER Patavin. 
Rev.mus Pater Clement da Milwaukee, SG Fratrum Minorum 
Capuccinorum. 

Rev.mus Pater Kleiner Sighardus, Abbas Gen. Ord. Cistercien. 

7. Commissio de Missionibus 

Rev.mus P. D. Baroni Augustinus, VT Balecien. 

» » » Signora Aurelius, AT Nicosien. 

» » » Lokuang Stanislaus, ER Tainanen. 

» » » Leroy Alain, ER Lacus Moeri. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

Rev.mus P. D. Dante Henricus, AT Carpasia. 

» » » Edelby Neophytus, AT Edessen. in Osrhoene Mel- 
chit. 

» » » Weber Ioannes Julianus, ER Strasburgen. 
» » » Leiprecht Karl Ioseph, ER Rottemburgen. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 

Exc.mus P. D. Blanchet Aemilius Arsenius, AT Philippopolitan. 
in Thracia. 

» » » 0'Boyle Patricius Aloisius, AR Washingtonen. 
» » » Johan Rogerus, ER Agennen. 
» » » Daem Iulius, ER Antwerpen. 



76 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 

Exc.mus P. D. 0'Connor Martinus, AT Laodicensis in Syria. 
» » » Sheen Fulton, ET Caesariensis. 
» » » Civardi Aloysius, ET Thespiensis. 
» » » Bayan Raphael, ET Alexandriae Aegypti. 

SUPERIORES GENERALES 

1. Commissio de Doctrina fidei et morum 

P. Anastasius de SS. Rosario, Praepositus Generalis O.C.D. 

2. Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

P. Janssens Ioannes Baptista, Praepositus Generalis S. I. 

3. Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

P. Dufault Wilfridus, Superior Generalis Augustin. ab Assumptione. 

4. Commissio de Sacramentorum disciplina 

P. Healy Kilianus, Prior Generalis O. Carm. 

5. Commissio de disciplina Cleri et populi christiani 

D. Ziggiotti Renatus, Rector Maior Soc. S. Francisci Sal. 

6. Commissio de Religiosis 

S. E. il Card. Rufino J. Santos, Arcivescovo di Manila. 
S. E. il Card. Jose Garibi y Rivera, Arcivescovo di Guadalajara. 
S. E. Mons. Paolo Philippe, Secretario S. C. dei Religiosi. 
S. E. Mons. Gabriel Garrone, Arcivescovo di Tolosa. 
S. E. Mons. Lorenz Jager, Arcivescovo di Paderborn. 
S. E. Mons. Lawrence Joseph Sehan, Arcivescovo di Baltimore. 
S. E. Mons. Flahiff, Arcivescovo di Winnipeg. 
S. E. Mons. Diego Maria Gomez Tamayo, Arcivescovo di Po- 
payan. 

S. E. Mons. Francisco Bardabo y Viejo, Vescovo di Salamanca. 

S. E. Mons. Romolo Compagnone, Vescovo di Anagni. 

S. E. Mons. Dino Romoli, Vescovo di Pescia. 

S. E. Mons. Albert Francois Cousineau, Vescovo di Cap Haitien. 

S. E. Mons. Louis Severin Haller, Vescovo titolare di Betlemme. 

S. E. Mons. Gerard M. F. van Velsen, Vescovo di Kroonstad. 



DOCUMENTA ' ' 

S. E. Mons. Ignatius Glennie, Vescovo di Trincomalee. 
Rev.mo P. Ab. Gut D. Benno, Abate Primate dei Benedettini Con- 
federati. 

Rev.mo P. Sepinski Agostino, Ministro Generale dei Frati Minon. 
Rev.mo P. Ab. Sortais D. Gabriele, Abate Generale dei PP. Trap- 
pisti. 

Rev.mo P. Janssens Giovanni B., Preposito Generale della Com- 
pagnia di Gesu. 

Rev.mo P. Gaudreau Guglielmo, Rettore Maggiore dei PP. Reden- 
toristi. 

Rev.mo P. Tomek Vincenzo, Preposito Generale dei PP. Scolopi. 

7. Commissio de Missionibus 

P. Deschatelets Leo, Superior Generalis O.M.I. 

8. Commissio de Sacra Liturgia 

P. D. Prou Ioannes, Sup. Gen.lis Congreg. Gallicae O.S.B. 

9. Commissio de Seminariis, de studiis et de educatione catholica 
P. Buckley Iosephus, Praep. Gen.lis Societatis Mariae. 

10. Commissio de fidelium apostolatu; de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis 
P. Moehler Villelmus, Rector Gen.lis S.A.C. 



6 



RESCRIPTUM 

quoad Secretariatum ad Unionem christianorum fovendam 

Huiusmodi rescriptum a secretario generali Patribus lectum est in quarta 
congregatione generali, die 22 octobris 1962. 

Secretariatus ad unitatem christianorum fovendam, secundum art. 7, 
par. 2 Ordinis Concilii, eadem munera habeat et iisdem constet personis 
ac m periodo praeparatoria Concilii. Ad evitandas incertitudines de eius 
muneribus, haec pressius determinantur. 

1. Secretariatus sicut antea munus habet fovendi contactus cum 
fratribus separatis; hoc maxime refertur ad contactus cum observatoribus 
delegatis et hospitibus secretariatus, quorum cura ad normam art. 18 
peculiariter committitur secretariatui. 

2. Secretariatus ad normam art. 5 Ordinis Concilii etiam operam 
navat decretorum vel canonum schematibus expendendis atque emendan- 
dis mxta suffragia a Patribus in congregationibus generalibus expressa. 

3. In congregationibus generalibus secretariatus eodem modo pro- 
cedit ac commissiones conciliares ad normam artt. 56-61. Cardinalis prae- 
ses designat relatorem e membris secretariatus qui argumentum schema- 
tis a secretariatu ad disceptandum propositi breviter illustret. Haec sche- 
mata, sicut ea quae a commissionibus proponuntur, discutiuntur, emen- 
dantur, ad suffragandum proponuntur. 

4. Et ultimo, si agitur de quaestionibus quae pluribus commissio- 
nibus communes sunt, etiam secretariatus in quaestionibus quae ad ipsius 
ambitum pertinent non aliter ac commissiones ad normam art. 58, par. 2 
ad operam suam in commissionibus mixtis praestandam vocetur. 

Ex audientia Sanctissimi, infrascripto concessa die 19 octobris 1962. 

Hamletus I. Card. Cicognani 
a publicis Ecclesiae negotiis 



7 

CALENDARIUM 
CONGREGATIONUM GENERALIUM 

Patribus distributum est in sexta congregatione generali, die 24 octobris 1962. 



MENSE NOVEMBRI A. MCMLXII 



5 


feria II 


19 feria II 


6 


feria III 


20 feria III 


7 


feria IV 


21 feria IV 


9 


feria VI 


23 feria VI 


10 


sabbato 


24 sabbato 


12 


feria II 


26 feria II 


13 


feria III 


27 feria III 


14 


feria IV 


28 feria IV 


16 


feria VI 


30 feria VI 


17 


sabbato 





Congregationes generales initium habebunt hora 9. 
Calendarium mensis Decembris suo tempore dabitur. 



8 



INSTRUMENTUM 

ELECTIONIS CENTUM SEXAGINTA SODALIUM COMMISSIONUM 

Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani Secundi 



Absentibus aut proprium munus, ob senium vel infirmam valetudi- 
nem perficere non valentibus, Protonotariis Apostolicis de numero par- 
ticipantium, quibus ius est ac officium omnia acta Concilii Oecumenici 
accurate describere (can. 171 § 5 C.I.C. conl. cum art. XXXI Const. Ap. 
Ad incrementum, diei xv augusti mensis anno mcmxxxiv), infrascripti 
Scrutatores, RR. PP. DD. Arcturus De Jorio et Gerardus M. Rogers, 
Praelati Auditores Sacrae Romanae Rotae, necnon Iosephus M. Casoria 
et Ernestus Civardi, Praelati Votantes Signaturae Apostolicae instru- 
mentum electionis confecerunt. 

1. Iussu Praesidii Concilii Oecumenici, Exc.mus P. D. Pericles Fe- 
lici, Secretarius Generalis, pro eligendis sodalibus Commissionum Patres 
convocavit in diem tertium decimum decurrentis octobris mensis, hora 
nona ante meridiem. 

At statuta die suffragia a Patribus lata non sunt, cum Coetui proba- 
tum esset quod Em.mi ac Rev.mi Domini Cardinales Achilles Lienart et 
Iosephus Frings postulaverant, nempe ut electio seu suffragatio differretur 
in proximum conventum et interim Praesides variarum conferentiarum 
episcopalium, auditis sodalibus, tabulas eligendorum communes vel pro- 
prias, ad Patres producerent. 

Tamen, per assignatores locorum, Patribus traditae sunt schedae 
pro eligendis sodalibus Commissionum. 

Tandem Congregatio Generalis pro suffragiis ferendis indicta est in 
diem sextum decimum octobris, hora nona. 

2. Die statuta dicendi facultatem postulavit Em.mus ac Rev.mus 
Dominus Cardinalis Ottaviani, qui, loquendi potestate a Praeside Em.mo 
Tisserant impetrata, proposuit ut a Concilio haberetur sufficiens, inde a 
primo scrutinio, maioritas relativa, ad parcendum tempori ac sumptibus. 

Sed Em.mi Roberti, Praeses Tribunalis Administrativi, et Ruffini 
animadverterunt id esse contra praescriptum art. 39 § 1 Ordinis Con- 



DOCUMENTA 



81 



cilii Oecumenici Vaticani II Celebrandi, quem Summus Pontifex Patri- 
bus legem constituerat. 

Itaque Consilium Praesidentiae, re perpensa, censuit statim deve- 
niendum esse ad suffragationem, rogationem Em.mi Ottaviani vero non 
antiquandam, sed ut postulationem mittendam esse ad Summum Pon- 
tificem. 

Tributa est autem Patribus facultas suffragium ferendi etiam extra 
Coetum, tradendo propriis manibus schedam completam Secretariae Ge- 
nerali ante horam duodevigesimam eiusdem diei. 

Cum id sit contra praescriptum canonis 163 C.I.C., nos animadver- 
timus vota praedicta ratione lata esse nulla: plura alia autem esse nulla 
ex praescripto canonis 169 § 1, 2°, quia non secreta. 

Itaque postulata est sanatio, quam Summus Pontifex concessit per 
rescriptum Secretariae Status. 

3. Suffragia, collecta per assignatores locorum vel per officiales Se- 
cretariae Generalis, translata sunt in Aulam Congregationum Palatii 
Apostolici Vaticani. 

Collectae schedae numeratae sunt bis mille quadringentae: et ideo 
maioritas absoluta constabat mille ducentis et uno votis. 

Scrutationem peregimus per selectos alumnos Seminarii Romani Maio- 
ris et Conlegii Urbani de Propaganda Fide, qui antea coram Secretario 
Generali iusiurandum praestiterant de munere fideliter implendo ac 
de secreto sancte servando, nobis semper adstantibus atque vigilantibus, 
auxiliantibus vero quando iidem in nominibus haerebant, quod saepe 
saepius contigit. 

Scrutatio peracta est die xvi octobris horis postmeridianis, diebus 
vero xvii-xviii-xix-xx horis tum antimeridianis cum postmeridianis. 

Secretarius Generalis, per se vel per suos officiales, sine ulla inter- 
missione scrutationi adfuit, sed Em.mi Patres Consilii Praesidentiae, 
aliis curis distenti, id praestare haud valuerunt. Tamen Em.mi Tisserant, 
Lienart, Frings et Ruffini pluries a nobis sciscitati sunt de ratione pro- 
cedendi atque iuvenes spectarunt proprium munus perficientes. 

Quamvis praescriptum canonis 171 integre servatum non fuisset, 
reclamandum haud censuimus, probe scientes ad impossibilia neminem 
teneri. 

4. Vota valida, quae unusquisque Pater retulerat, in summam re- 
dacta sunt per computatores iuratos, adiuvantibus atque vigilantibus tum 
scrutatoribus auxiliariis tum quibusdam officialibus Secretariae Gene- 
ralis. 

Hic ex ordine recensemus omnes Patres Conciliares, qui electi sunt 
membra Commissionum, ex praescripto art. 39 § 1 Ordinis Conc. Oecu- 



82 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



menici Vaticani II Celebrandi vel ex benigna concessione Summi Pon- 
tificis, qui, postulantibus Eminentissimis Patribus Consilii Praesidentiae, 
indulsit ut electa membra cuiusque Commissionis haberentur sedecim 
Patres, qui maiorem quam ceteri suffragiorum numerum retulissent, 
dummodo iidem non essent Cardinales Consilii Praesidentiae vel Secre- 
tariatus de negotiis extra ordinem, Praesides decem Commissionum, Se- 
cretarius Generalis vel Sub-Secretarii Concilii. 

Hi sunt: 

Pro Commissione « De Doctrina fidei et morum » 



Sufiragia 

1. Exc.mus D.nus losephus Schroffer, Episc. Eystetten. 1.761 

2. Exc.mus D.nus Gabriel Garrone, Archiep. Tolosan. 1.738 

3. Em.mus D.nus Franciscus Konig, Archiep. Vindobon. 1.670 

4. Exc.mus D.nus Ioannes van Dodewaard, Episc. Harlemen. 1.537 

5. Exc.mus D.nus Alfredus Scherer, Episc. Portalegren. 1.465 

6. Em.mus D.nus Paulus Aem. Leger, Archiep. Marianopo- 

litan. ~ 1.258 

7. Exc.mus D.nus Hermenegildus Florit, Archiep. Florentin. 1.244 

8. Exc.mus D.nus Ioannes F. Dearden, Archiep. Detroit. 1.189 

9. Exc.mus D.nus Andreas M. Charue, Episc. Namurcen. 1.138 

10. Exc.mus D.nus Ioannes J. Wright, Episc. Pittsburgen. 1.138 

11. Exc.mus D.nus Marcus G. McGrath, Episc. tit. Caeciri- 

tanus 1.116 

12. Exc.mus D.nus Iacobus Griffiths, Episc. tit. Gazen. 1.077 

13. Exc.mus D.nus Mauritius Roy, Archiep. Quebecen. 944 

14. Em.mus D.nus Rufinus I. Santos, Archiep. Manilen. 813 

15. Exc.mus D.nus Franciscus Seper, Archiep. Zagrabien. 788 

16. Exc.mus D.nus Ioannes B. Peruzzo, Archiep. Episc. Agri- 

gen. ' 741 

Pro Commissione « De Episcopis et Dioecesium regimine » 

1. Exc.mus D.nus Aemilius M. Guerry, Archiep. Cameracen. 1.807 

2. Exc.mus D.nus Hermannus Schaufele, Episc. Friburgen. 1.658 

3. Exc.mus D.nus Michael Browne, Episc. Galvien. et Dua- 

cen. 1.634 

4. Exc.mus D.nus Petrus Veuillot, Coadiutor Archiep. Pa- 
risien. 1.592 



DOCUMENTA 



83 



Suflragia 



5. Exc.mus D.nus Georgius P. Dwyer, Episc. Loiden. 1.582 
6 Em.mus D.nus Iacobus F. L. Mclntyre, Archiep. Ange- 

lorum 1-384 

7. Exc.mus D.nus Michael D. Miranda y Gomez, Archiep. 
Mexicanus 1.303 

8. Exc.mus D.nus Carolus J. Alter, Archiep. Cincinnaten. 1.287 

9. Exc.mus D.nus Iosephus M. Lemieux, Archiep. Ottavien. 1.285 

10. Exc.mus D.nus Albertus Castelli, Archiep. tit. Rhusien. 1.237 

11. Exc.mus D.nus Iosephus Piazzi, Episc. Bergomensis 1.054 

12. Exc.mus D.nus Raul Primatesta, Episc. Fororaphaelien. 1.035 

13. Exc.mus D.nus Iosephus Gargitter, Episc. Brixinensis 999 

14. Exc.mus D.nus Paulus Correa Leon, Episc. Cucutensis 918 

15. Exc.mus D.nus Aloisius Mathias, Archiep. Madrapolita- 

nus 745 

16. Em.mus D.nus Iosephus M. Bueno y Monreal, Archiep. 
Hispalen. 722 

Pro Commissione « De Ecclesiis Orientalibus » 

1. Exc.mus D.nus Ambrosius Senyshyn, Archiep. Philadel- 
phien. Ucrainorum 1.432 

2. Exc.mus D.nus Iosephus Perniciaro, Episc. tit. Arbanen. 1.264 

3. Rev.mus D.nus P. Ioannes Hoeck, Praeses Congregatio- 

nis Bavaricae O.S.B. 1.167 

4. Exc.mus D.nus Antonius Baraniak, Archiep. Posnanien. 1.116 

5. Beatissimus Dominus Maximus IV Saigh, Patriarcha An- 
tiochenus Melchitarum 1.112 

6. Exc.mus D.nus Gabriel Bukatko, Archiep. tit. Mocissen. 1.101 

7. Exc.mus D.nus Iosephus Parecattil, Archiep. Ernakulamen. 1.096 

8. Exc.mus D.nus Neophytus Edelby, Archiep. tit. Edessen. 

in Osrhoene 1.036 

9. Exc.mus D.nus Emmanuel da Silveira d'Elboux, Archiep. 
Curitiben. 1.009 

10. Exc.mus D.nus Ioannes Bucko, Archiep. tit. Leucaden. 896 

11. Exc.mus D.nus Andreas Sapelak, Episc. tit. Sebastopoli- 

tan. in Thracia 837 

12. Em.mus D.nus Fernandus Quiroga y Palacios, Archiep. 
Compostellan . 818 

13. Exc.mus D.nus Gregorius Thangalathil, Archiep. Trivan- 

dren. Syrorum Malankarensium 810 



84 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Sufiragia 

14. Exc.mus D.nus Iosephus McEntegart, Archiep. Brukly 
nien. 

15. Exc.mus D.nus Martinus Jansen, Episc. Roterodamen. 

16. Exc.mus D.nus Matthaeus Kavukatt, Archiep. Changana 
cherren. 

Pro Commissione « De Sacramentorum disciplina » 



1. Exc.mus D.nus Iosephus Garcia y Goldaraz, Archiep. Val- 
lisoletan. 1.737 

2. Exc.mus D.nus Iosephus Schneider, Archiep. Bambergen. 1.673 

3. Exc.mus D.nus Iosephus McGucken, Archiep. S. Franci- 

sci in Cal. 1.602 

4. Exc.mus D.nus Franciscus von Streng, Episc. Basileen. et 
Lugan. 1 .407 

5. Exc.mus D.nus Armandus Fares, Archiep. Catacensis 1.400 

6. Exc.mus D.nus Valerianus Belanger, Episc. tit. Cyrenen- 

sis " 1.345 

7. Exc.mus D.nus Antonius Alves de Siqueira, Archiep. tit. 
Chalciden. in Syria 1.210 

8. Exc.mus D.nus Crispulus Benitez Fonturvel, Episc. Bar- 
quisimeten. 1.030 

9. Exc.mus D.nus Ioannes van Cauwelaert, Episc. Inongoen- 

sis 973 

10. Exc.mus D.nus Alexander Renard, Episc. Versaliensis 963 

11. Exc.mus D.nus Annibal Maricevich Fleitas, Episc. tit. Dio- 
cletianopolitanus in Palaestina 946 

12. Exc.mus D.nus Petrus M. Puech, Episc. Carcassonen. 931 

13. Exc.mus D.nus Franciscus Reh, Episc. Carolopolitanus 890 

14. Exc.mus D.nus Lucas Arai, Episc. Yokohamaensis 854 

15. Exc.mus D.nus Thomas Muldoon, Episc. tit. Fesseitanus 846 

16. Exc.mus D.nus Marcus Lallier, Archiep. Massiliensis 788 

Pro Commissione « De disciplina cleri et populi christiani » 

1. Exc.mus D.nus Henricus Mazerat, Episc. Andegavensis 1.493 

2. Exc.mus D.nus Alfredus Bengsch Episc. Berolinensis 1.368 

3. Exc.mus D.nus Henricus M. Janssen, Episc. Hildesiensis 1.315 

4. Exc.mus D.nus Michael Raspanti, Episc. Moronensis 1.240 



754 
753 

724 



DOCUMENTA 



85 



Suffragia 

5. Exc.mus D.nus Leo Lommel, Episc. Luxemburgensis 

6. Em.mus D.nus Iosephus Ritter, Archiep. S. Ludovici 

7. Exc.mus D.nus Philippus Pocock, Episc. tit. Isauronopo- 
lit. 

8. Exc.mus D.nus Laurentius J. Sehan, Archiep. Baltimoren. 

9. Exc.mus D.nus Aloisius Baccino, Episc. S. Iosephi in Ura- 
quaria 

10. Exc.mus D.nus Villelmus M. van Zuylen, Episc. Leodien. 

11. Exc.mus D.nus Norbertus Perini, Archiep. Firmanus 

12. Exc.mus D.nus Henricus Nicodemo, Archiep. Barensis 

13. Exc.mus D.nus Agnellus Rossi, Archiep. Rivi Nigri 

14. Exc.mus D.nus Vincentius Enrique y Tarancon, Episc. Cel- 
sonen. 

15. Exc.mus D.nus Franciscus Marty, Archiep. Remensis 

16. Exc.mus D.nus Emmanuel Trindade Salgueiro, Archiep. 
Eboren. 

Pro Commissione « De religiosis » 



1. Exc.mus D.nus Gerardus Huyghe, Episc. Atrebatensis 1.804 

2. Exc.mus D.nus Carolus Josephus Leiprecht, Episc. Rot- 
tenburgen. 1.736 

3. Exc.mus D.nus Arcturus Tabera Araoz, Episc. Albasiten. 1.587 

4. Exc.mus D.nus Hieronymus Bortignon, Episc. Patavinus 1.321 

5. Em.mus D.nus Ioannes Landazuri Ricketts, Archiep. Li- 
manus 1.145 

6. Exc.mus D.nus Georgius A. Beck, Episc. Salforden. 1.099 

7. Rev.mus P. Benedictus Reetz, Praeses Congregationis Beu- 
ronensis O.S.B. 1.089 

8. Exc.mus D.nus Bernardinus Echeverria Ruiz, Episc. Am- 
baten. 1.053 

9. Exc.mus D.nus Georgius Flahiff, Archiep. Vinnipegensis 1.045 

10. Exc.mus D.nus Eduardus C. Daly, Episc. Desmoinensis 1.040 

11. Exc.mus D.nus Benedictus Tomizawa, Episc. Sapporensis 1.019 

12. Exc.mus D.nus Iosephus Urtasun, Archiep. Avenionensis 1.000 

13. Rev.mus P. Augustinus Sepinski, Minister Gen.lis O.F.M. 934 

14. Exc.mus D.nus Thomas V. Cahill, Episc. Cairnensis 919 

15. Exc.mus D.nus Iosephus McShea, Episc. Alanopolitanus 907 

16. Exc.mus D.nus Paulus Botto, Archiep. Calaritanus 884 



6 



86 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Pro Commissione « De Missionibus » 

Sufitagia 

1. Exc.mus D.nus Ioannes B. Zoa, Archiep. Yaundensis 1.403 

2. Em.mus D.nus Laurentius Rugambwa, Episc. Bukobaen. 1.347 

3. Exc.mus D.nus Guius Riobe, Episc. tit. Muliensis 1.229 

4. Exc.mus D.nus Fulton J. Sheen, Episc. tit. Caesarien. 1.216 

5. Exc.mus D.nus Aurelius Signora, Archiep. tit. Nicosiensis 1.110 

6. Exc.mus D.nus Alfonsus Emmanuel Escalante, Episc. tit. 
Soranus 1 .062 

7. Em.mus D.nus Thomas Tienchensin, Archiep. Pechimen. 1.042 

8. Exc.mus D.nus Mauritius Perrin, Archiep. Carthaginensis 954 

9. Exc.mus D.nus Alfonsus M. Ungarelli, Episc. tit. Azuren. 930 

10. Exc.mus D.nus Caietanus Pollio, Archiep. Hydruntinus 871 

11. Exc.mus D.nus Marianus Rossell y Arellano, Archiep. Gua- 
timalen. 860 

12. Exc.mus D.nus Ioannes Sison, Archiep. tit. Nicopsitanus 801 

13. Excmus D.nus Pius Kerketta, Archiep. Ranchiensis 784 

14. Exc.mus D.nus Iosephus Lecuona Labandibar, Episc. tit. 
Vagaden. 766 

15. Exc.mus D.nus Lucianus Perez Platero, Archiep. Burgen. 744 

16. Exc.mus D.nus Oscar Sevrin, Episc. tit. Mossinen. 706 

Pro Commissione « De Sacra Liturgia » 

1. Exc.mus D.nus Franciscus Zauner, Episc. Linciensis 2.231 

2. Exc.mus D.nus Carolus Rossi, Episc. Bugellensis 1.954 

3. Exc.mus D.nus Carolus Justinus Calewaert, Episc. Ganda- 

ven. 1.919 

4. Exc.mus D.nus Henricus Jenny, Episc. tit. Lycaonen. 1.972 

5. Exc.mus D.nus Octo Spiilbeck, Episc. Misnensis 1.553 

6. Excmus D.nus Franciscus J. Grimshaw, Archiep. Birmin- 
ghamien. 1.515 

7. Exc.mus D.nus Paulus Hallinan, Episc. Atlantensis 1.347 

8. Exc.mus D.nus Villelmus van Bekkum, Episc. Rutengen. 1.338 

9. Exc.mus D.nus Iosephus Malula, Episc. tit. Attanasen. 1.083 

10. Em.mus D.nus Iacobus Lercaro, Archiep. Bononiensis 1.082 

11. Excmus D.nus Alfredus Pichler, Episc. Banialucensis 1.023 

12. Exc.mus D.nus Henricus Rau, Episc. Maris Platensis 1.018 

13. Exc.mus D.nus Franciscus Jop, Episc. tit. Daulien. 872 

14. Exc.mus D.nus Iesus Enciso Viana, Episc. Majoricen. 835 



DOCUMENTA 



87 



Sufiragia 



15. Exc.mus D.nus Iosephus A. Martin Episc. Nicoletanus 804 

16. Exc.mus D.nus Caesarius D'Amato, Episc. tit. Sebasten. 

in Cilicia 795 



Pro Commissione 
« De Seminariis, de studiis et de educatione catholica » 

1. Exc.mus D.nus Patricius A. 0'Boyle, Archiep. Vashingto- 

nen. 2.059 



2. Exc.mus D.nus Alfredus Silva Santiago, Archiep. Concep- 

tionis 1.750 

3. Exc.mus D.nus Marcellinus Olaechea Loizaga, Archiep. Va- 
lentinus 1.495 

4. Exc.mus D.nus Iosephus Hoffner, Episc. Monasteriensis 1.462 

5. Exc.mus D.nus Iulius Daem, Episc. Antverpiensis 1.177 

6. Exc.mus D.nus Michael Klepacz, Episc. Lodzen. 1.152 

7. Exc.mus D.nus Ioannes Patricius Cody, Archiep. tit. Bo- 

stren. 1.123 

8. Exc.mus D.nus Ioannes Colombo, Episc. tit. Philippopoli- 

tanus in Arabia 1.090 

9. Exc.mus D.nus Raymundus Bogarin Argafia, Episc. Sancti 
Ioannis Baptistae a Missionibus 947 

10. Exc.mus D.nus Dionysius Hurley, Archiep. Durbanian. 930 

11. Exc.mus D.nus Antonius M. Cazaux, Episc. Lucionen. 927 

12. Exc.mus D.nus Aemilius A. Blanchet, Archiep. tit. Philip- 
popolitanus in Thracia 914 

13. Exc.mus D.nus Octavianus Marquez Toriz, Archiep. An- 
gelorum 899 

14. Exc.mus D.nus Vincentius Marchetti Zioni, Episc. tit. Lau- 
zaden. 804 

15. Exc.mus D.nus Arrigus Pintonello, Archiep. tit. Theodo- 
politan. in Arcadia 802 

16. Exc.mus D.nus Marius Pare, Episc. Chicoutimien. 781 



88 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Pro Commissione 
« De fidelium apostolatu, de scriptis prelo edendis 



ET DE SPECTACULIS MODERANDIS » 

Sufftagia 

1. Exc.mus D.nus Franciscus Hengsbach, Episc. Essendiensis 1.849 

2. Exc.mus D.nus Iacobus Menager, Episc. Meldensis 1.530 

3. Exc.mus D.nus Iosephus A. Gutierrez Granier, Episc. tit. 
Pionitanus 1.509 

4. Exc.mus D.nus Angelus Herrera y Oria, Episc. Malacitan. 1.362 

5. Exc.mus D.nus Stephanus Laszlo, Episc. Sideropolitanus 1.246 

6. Exc.mus D.nus Evasius Colli, Archiep. Ep. Parmensis 1.223 

7. Exc.mus D.nus Villelmus Cousins, Archiep. Milwaukien- 

sis 1.169 

8. Exc.mus D.nus Ioannes E. Petit, Episc. Meneven. 956 

9. Exc.mus. D.nus Martinus J. 0'Connor, Archiep. tit. Lao- 
dicen. in Syria 890 

10. Exc.mus D.nus Emmanuel Larrain Errazuriz, Episc. Tal- 

cen. 871 

11. Exc.mus D.nus Gerardus De Vet, Episc. Bredanus 866 

12. Exc.mus D.nus Eugenius de Araujo Sales, Episc. tit. Thi- 
bicen. 831 

13. Exc.mus D.nus Iosephus Blomjous, Episc. Mvanzaen. 810 

14. Exc.mus D.nus Paulus Yii Pin, Archiep. Nanchimen. 783 

15. Em.mus D.nus Raul Silva Henriquez, Archiep. S. Iacobi 

in Chile 780 

16. Exc.mus D.nus Thomas Morris, Archiep. Cassilien. 672 



Em.mi, Exc.mi vel Rev.mi Patres, quos supra recensuimus, pro- 
clamati sunt electi ab Exc.mo P. D. Secretario Generali, iussu Consi- 
lii Praesidentiae, in Congregationibus Generalibus III et IV, habitis 
diebus xx et xxn octobris mensis a. mcmlxii. In prima electi pro 
septem Commissionibus, in altera pro ceteris. 

Post proclamationem electorum, Secretarius Generalis nota fecit 
nomina membrorum, quae Summus Pontifex ex Concilii Patribus pro 
unaquaque Commissione delegerat. 

Initio Summus Pontifex octoginta delegerat membra, seu tertiam 
omnium partem, uti in art. 6 § 2, commate altero Ordinis statuerat, 
dein decem alia adiecit, ne in unaquaque Commissione omnia (electa ac 
delecta) pari essent numero. 



DOCUMENTA 



89 



Horum nomina in hoc instrumento non exscribuntur, quia id ad 
negotium electionis non spectat. Sed index delectorum Patrum cum de- 
cretis nominationum in archivo Secretariae Generalis diligenter asser- 
vatur. 

Schedae suffragationis, iussu Secretarii Generalis, per triduum as- 
servatae sunt, postea omnes combustae. 

In confirmationem praemissorum Scrutatores huic instrumento pro- 
prium praenomen ac nomen subscribunt. 

Romae, iv Kalendas Novembres anno mcmlxii. 

Arcturus De Jorio 
Gerardus M. Rogers 
iosephus casoria 
Ernestus Civardi 

Ita est. 



£8 Pericles Felici 
Archiepiscopus tit. Samosatensis 
Secretarius Gen. S. Concilii 



9 



SCHEMATA 
CONSTITUTIONUM ET DECRETORUM 

EX QUIBUS ARGUMENTA IN CONCILIO DISCEPTANDA SELIGENTUR * 

Opusculum, Typis Polyglottis Vaticanis editum, Patribus distributum est in 
tricesima quarta congregatione generali, die 5 decembris 1962. 

I 

SCHEMA CONSTITUTIONIS DOGMATICAE 

DE DIVINA REVELATIONE 

(a Commissione mixta conficiendum) 

II 

SCHEMA CONSTITUTIONIS DOGMATICAE 

DE ECCLESIA 

(iam typis impressum) 

1) De Ecclesiae miKtantis natura. - 2) De membris Ecclesiae mili- 
tantis eiusdemque necessitate ad salutem. - 3) De Episcopatu ut supremo 
gradu Sacramenti Ordinis et de Sacerdotio. - 4) De Episcopis. - 5) De 
statibus evangelicae acquirendae perfectionis. - 6) De Laicis. - 7) De 
Ecclesiae Magisterio. - 8) De auctoritate et oboedientia in Ecclesia. - 
9) De relationibus inter Ecclesiam et Statum. - 10) De necessitate Eccle- 
siae annuntiandi Evangelium omnibus gentibus et ubique terrarum. - 
11) De oecumenismo. 



* Exhibentur summatim schemata a Commissionibus Praeparatoriis confecta, 
quae tamen studio subiicientur Commissionum S. Concilii, ut ad principia gene- 
ralia, si oporteat, reducantur et, ubi materiae similes vel mixtae id exigere videan- 
tur, ad maiorem redigantur unitatem. 



DOCUMENTA 



91 



III 

SCHEMA CONSTITUTIONIS DOGMATICAE 

DE B. MARIA VIRGINE MATRE DEI 
ET MATRE HOMINUM 

(iam typis impressum) 

IV 

SCHEMA CONSTITUTIONIS DoGMATICAE 

DE DEPOSITO FIDEI PURE CUSTODIENDO 

(iam typis impressum) 

1) Prooemium. - 2) De veritate. - 3) De Deo. - 4) De creatione 
et evolutione mundi. - 5) De Revelatione publica et flde catholica. - 
6) De progressu doctrinae. - 7) De ordine naturali et supernaturali. - 
8) De peccato originali in filiis Adae. - 9) De novissimis. - 10) De sa- 
tisfactione Christi. 

V 

SCHEMA CONSTITUTIONIS DOGMATICAE 

DE ORDINE MORALI 

(iam typis impressum) 

1) De fundamento ordinis moralis christiani. - 2) De conscientia 
christiana. - 3) De subiectivismo et relativismo ethico. - 4) De peccato. - 
5) De naturali et supernaturali dignitate personae humanae. 

VI 

SCHEMA CONSTITUTIONIS DOGMATICAE 

DE CASTITATE, VIRGINITATE, MATRIMONIO, FAMILIA 

(iam typis impressum) 

1) Prooemium. - 2) Praemittenda de sexibus. - 3) De castitate solu- 
torum et de virginitate. - 4) De ordine matrimonii christiani divinitus 
constituto. - 5) De iuribus, obligationibus, virtutibus matrimonio chri- 



92 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



stiano propriis. - 6) De ordine familiae christianae divinitus constituto. - 

7) De iuribus, obligationibus, virtutibus familiae christianae propriis. - 

8) Epilogus. 

VII 

SCHEMA CONSTITUTIONIS DOCTRINALIS 

DE ORDINE SOCIALI 
ET DE COMMUNITATE GENTIUM 

Principia moralia 

VIII 

SCHEMA DECRETI 

DE ECCLESIIS ORIENTALIBUS 

1) De ritibus in Ecclesia. - 2) De Patriarchis. - 3) De officio divino 
clericorum. - 4) De disciplina Sacramentorum. - 5) De cultu divino. 

IX 

SCHEMA DECRETI 

DE CLERICIS 

Generalia principia: a) De clericorum vitae sanctitate. - b) De distri- 
butione cleri. - c) De officiis et beneficiis clericorum. 

X 

SCHEMA DECRETI 

DE EPISCOPIS ET DIOECESEON REGIMINE 

1) De rationibus inter Episcopos et Sacras Romanae Curiae Congre- 
gationes (De Episcoporum facultatibus. - De praxi Sacrarum Congrega- 
tionum relate ad Episcopos). - 2) De Episcoporum Coadiutoribus et 
Auxiliaribus deque Episcoporum cessatione a munere pastorali. - 3) De 
nationali Episcoporum Coetu seu Conferentia (De constitutione et na- 
tura. - De Coetus moderamine. - De vi decisionum. - De relationibus 
inter conferentias Episcopales diversarum nationum). - 4) De Dioece- 
seon partitione. - 5) De paroeciarum erectione deque earumdem con- 
grua circumscriptione. 



DOCUMENTA 



93 



XI 

SCHEMA DECRETI 

DE STATIBUS PERFECTIONIS ADQUIRENDAE 
(seu de Religiosis) 

Generalia principia: a) De statibus perfectionis. - b) De vocatione 
religiosa. - c) De accommodata renovatione vitae religiosae. - d) De in- 
stitutione alumnorum religiosorum et eorumque admissione ad Profes- 
sionem et Ordines. 

XII 

SCHEMA DECRETI 

DE LAICIS 

Generalia principia: a) De apostolatu laicorum in actione ad regnum 
Christi directe provehendum. - b) De apostolatu laicorum in actione 
caritativa et sociali. - c) De fidelium associationibus. 

XIII 

SCHEMA DECRETI 

DE MATRIMONII SACRAMENTO 

Principia generalia: a) De praeparatione ad matrimonium. - b) De 
impedimentis ad matrimonium. - c) De consensu matrimoniali. - d) De 
forma celebrationis matrimonii. - e) De matrimoniis mixtis. - /) De pro- 
cessu matrimoniali. 

XIV 

SCHEMA CONSTITUTIONIS 

DE SACRA LITURGIA 
(iam typis impressum) 

1 ) De principiis generalibus ad sacram Liturgiam instaurandam atque 
fovendam. - 2) De sacrosancto Eucharistiae Mysterio. - 3) De Sacra- 
mentis et Sacramentalibus. - 4) De Officio Divino. - 5) De Anno Li- 
turgico. - 6) De sacra supellectile. - 7) De Musica sacra. - 8) De Arte 
sacra. 



94 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



XV 

SCHEMA DECRETI 

DE CURA ANIMARUM 

Principia generalia: 1) De Episcoporum officiis (De Episcopo Ma- 
gistro et doctore fidei. - De Episcopo Pontifice. - De Episcopo Patre 
et Pastore. - De Episcopo collaboratore Romani Pontificis in regimine 
Ecclesiae Universalis). - 2) De rationibus inter Episcopos et parochos 
deque obligationibus ac muneribus parochorum. - 3) De parochorum 
nominatione seu paroeciarum provisione deque parochorum stabilitate 
amotione et translatione. - 4) De rationibus inter Episcopos et Reli- 
giosos praesertim quoad apostolatus opera exercenda (Principia funda- 
mentalia. - Normae practicae de subiectione Religiosorum Ordinariis 
locorum in operibus externis explendis. - Dedicatio Religiosorum exter- 
nis operibus apostolatus. - De ministerio paroeciali a Religiosis partici- 
pando. - De quibusdam casibus particularibus dependentiae Religioso- 
rum ab Ordinariis locorum. - De operibus apostolatus rite explendis 
et coordinandis. - De privilegiis Religiosorum). - 5) De peculiaribus 
animarum curae quaestionibus (De catechetica populi christiani institu- 
tione. - De catechismo et de libris catecheticis. - De institutionis cate- 
cheticae coordinatione: A) De officiis constituendis quorum sit institu- 
tionem catecheticam moderari; B) De magistris religiosis et catechistis 
formandis. - De methodo institutionis catecheticae tradendae). - 6) De 
pastorali cura fidelium migrantium (Principia generalia. - Normae prac- 
ticae). - 7) De pastorali cura fidelium maritimorum. - 8) De pastorali 
cura fidelium aeronavigantium. - 9) De pastorali cura fidelium noma- 
dum. - 10) De pastorali cura fidelium ne materialismi erroribus infi- 
ciantur. 

XVI 

SCHEMA CONSTITUTIONIS 

DE SACRORUM ALUMNIS FORMANDIS 

Generalia principia: a) De vocationibus ecclesiasticis fovendis. - 
b) De sacrorum alumnis formandis. 



DOCUMENTA 



95 



XVII 

SCHEMA CONSTITUTIONIS 

DE STUDIIS ACADEMICIS ET DE SCHOLIS CATHOLICIS 

Generalia principia: a) De studiis academicis ab Universitatibus 
tum catholicis tum ecclesiasticis provehendis. - b) De scholis catholi- 
c i s . _ c ) De obsequio erga Ecclesiae Magisterium in tradendis disciplinis 
sacris. 

XVIII 

SCHEMA DECRETI 

DE MISSIONIBUS 
1) De regimine missionum. - 2) De cooperatione missionali. 

XIX 

SCHEMA CONSTITUTIONIS 

DE INSTRUMENTIS COMMUNICATIONIS SOCIALIS 

{iam typis impressum) 

1) Prooemium. - 2) De Ecclesiae doctrina. - 3) De Ecclesiae actione 
seu apostolatu. - 4) De disciplina et ordinatione ecclesiastica. - 5) De 
prelo periodico. - De cinematographeo. - De radiophonia, televisione 
et reliquis instrumentis. 

XX 

SCHEMA DECRETI 

DE UNIONE FOVENDA INTER CHRISTIANOS 

1) De necessitate orationis pro unitate christianorum maxime tem- 
poribus nostris. - 2) De verbo Dei. - 3) De libertate religiosa. 1 - 
4) De oecumenismo catholico. 



1 Hoc schema a speciali Commissione in eo est ut concordetur cum schemate 
« De tolerantia religiosa ». 



10 



ORDO AGENDORUM 
TEMPORE QUOD INTER CONCLUSIONEM 
PRIMAE PERIODI CONCILII OECUMENICI 
ET INITIUM SECUNDAE INTERCEDIT 

A secretario generali lectus est in congregatione tricesima quinta, die 6 decem- 
bris 1962, et Patribus distributus est typis impressus, die sequenti, in congrega- 
tione tricesima sexta. 

1. Longo temporis intervallo, quod intercedit inter conclusionem 
primae Periodi et initium secundae die 8 Septembris 1963, curandum 
erit ut schemata rursus examini subiciantur et perficiantur, debita habita 
ratione laboris iam antea peracti. Hoc munus demandatur Commissioni- 
bus Conciliaribus, quibus suam operam praestabunt Subcommissiones 
speciales ac mixtae, ut labores expeditius procedant. 

2. Finis Concilii Oecumenici Vaticani secundi proprius, quem Au- 
gustus Pontifex saepe declaravit ac peculiari modo revocavit in allocu- 
tione habita die 11 Octobris proxime elapsi, normas impertire debet 
laborum peragendorum, eosque dirigere et confirmare. Permulti etiam 
Patres in coetibus conciliaribus eandem de hac re sententiam significa- 
verunt, scilicet ut varia argumenta pertractarentur iuxta praedictum 
finem. 

Iamvero Beatissimus Pater in memorata allocutione haec habuit: 
« Neque opus nostrum, quasi ad finem primarium, eo spectat, ut 
de quibusdam capitibus praecipuis doctrinae ecclesiasticae disceptetur, 
atque adeo fusius repetantur ea, quae Patres ac theologi veteres et recen- 
tiores tradiderunt, et quae a vobis non ignorari sed in mentibus vestris 
inhaerere putamus. 

« Etenim ad huiusmodi tantum disputationes habendas non opus 
erat, ut Concilium Oecumenicum indiceretur. Verumtamen in praesenti 
oportet ut universa doctrina christiana, nulla parte inde detracta, his 
temporibus nostris ab omnibus accipiatur novo studio, mentibus serenis 
atque pacatis, tradita accurata illa ratione verba concipiendi et in for- 
mam redigendi, quae ex actis Concilii Tridentini et Vaticani Primi prae- 
sertirn elucet; oportet ut, quemadmodum cuncti sinceri rei christianae, 
catholicae, apostolicae fautores vehementer exoptant, eadem doctrina 



DOCUMENTA 



97 



amplius et altius cognoscatur eaque plenius animi imbuantur atque for- 
mentur; oportet ut haec doctrina certa et immutabilis, cui fidele obse- 
quium est praestandum, ea ratione pervestigetur et exponatur, quam 
tempora postulant nostra. Est enim aliud ipsum depositum Fidei, seu 
veritates, quae veneranda doctrina nostra continentur, aliud modus, quo 
eaedem enuntiantur, eodem tamen sensu eademque sententia. Huic quip- 
pe modo plurimum tribuendum erit et patienter, si opus fuerit, in eo 
elaborandum; scilicet eae inducendae erunt rationes res exponendi, quae 
cum magisterio, cuius indoles praesertim pastoralis est, magis congruant ». 

«... Catholica Ecclesia, dum per Oecumenicum hoc Concilium reli- 
giosae veritatis facem attollit, amantissimam omnium matrem se vult 
praebere, benignam, patientem, atque erga filios a se seiunctos miseri- 
cordia ac bonitate permotam. Humano generi, tot difEcultatibus labo- 
ranti, ipsa, ut olim Petrus misero illi qui ab eo stipem rogaverat, dicit: 
" Argentum et aurum non est mihi: quod autem habeo hoc tibi do; in 
nomine Iesu Christi Nazareni surge et ambula " (Act. 3, 6) ». 

3. In primis opus est ut ex pluribus argumentis pertractatis — quae 
in recenti schematum fasciculo continentur — quaedam et praecipua 
seligantur, atque examini subiciantur ea quae Ecclesiam universalem, 
christifideles atque universam hominum familiam respiciunt. 

Schemata hac ratione conficienda sunt, ut potissimum pertractent 
generaliora principia, omissis particularibus quaestionibus quae ad rem 
non pertineant; nam prae oculis semper habendum est, Concilium Oecu- 
menicum spectare ad universam Ecclesiam, eiusque Acta in perpetuum 
vim suam retentura esse. Quare vitentur etiam nimia verba atque repe- 
titiones. Quae autem pertinere videntur ad futuram Codicis Iuris Cano- 
nici recognitionem, remittantur ad competentem Commissionem. Pariter 
oportet ut Commissionibus, quae post Concilium constituendae erunt, 
nonnulla specialia argumenta demandentur. 

4. Interea nova Commissio constituitur laboribus Concilii coordi- 
nandis atque dirigendis, cuius membra sunt quidam Patres Cardinales 
et nonnulli Episcopi, eique praeest Secretarius Status, qui Augustum 
Pontificem certiorem facere debet de iis, quae in Concilio aguntur 
(cf. Can. 222, § 2). Proprium huius novae Commissionis munus, quod 
concorditer cum Em.mis Praesidibus Commissionum Conciliarium ex- 
pleri debebit, hoc erit: coordinare labores Commissionum, eosque sequi, 
atque agere cum earundem Coramissionum Em.mis Praesidibus non tan- 
tum de quaestionibus ad competentiam spectantibus, verum etiam de iis, 
quae pertinent ad urgendam et in tuto ponendam conformitatem sche- 
matum cum fine Concilii. 

Em.mis Praesidibus adiutricem operam praestabunt Vicepraesiden- 



98 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



tes, Secretarii, atque etiam Membra singularum Commissionum; ex cir- 
cumstantiis vero patebit quaenam sint agendi normae opportune sequen- 
dae. Utiliter etiam consuli atque interrogari poterunt (non ratione officii 
sed observantiae et humanitatis causa), alii qui experientia praestant in 
variis navitatis campis, ac praesertim in externis apostolatus operibus; 
si enim eorum exquiratur sententia, iisdem opportunitas praebetur latius 
circa se disponendi animos ad recte aestimandam Concilii causam. Huius- 
modi tamen opinionum investigatio ea ratione peragenda est, ut quam 
plurimi mentem suam commode ac libere aperire possint, quamquam ne- 
cesse est ut debita prudentia et cautela serventur. 

5. Singula schemata, postquam hoc modo recognita fuerint, atque 
Augusti Pontificis approbationem generice factam obtinuerint, ad Epi- 
scopos mittentur, per Praesides Conferentiarum Episcopalium, ubi haec 
via expeditior videbitur; iidem autem Episcopi rogantur, ut schemata 
examinent ac deinde ad Secretariam Generalem Concilii remittant intra 
certum temporis spatium, singulis vicibus statuendum, quod utcumque 
breve erit. 

6. Commissiones Conciliares, postquam animadversiones ab Epi- 
scopis factas receperint, procedent ad emendationes in schemata inse- 
rendas, ratione habita animadversionum receptarum atque bene perpen- 
sis rationibus quae singulis emendationibus favent vel non, ita ut sche- 
mata, congrua praeparatione instructa, Congregationi Generali proponi 
possint. 

Has normas SS.mus Dominus Ioannes XXIII probavit. 
Die 5 decembris 1962. 

Hamletus Ioannes Card. Cicognani 
a publicis Ecclesiae negotiis 



CONGREGATIO PRAESYNODALIS 



1 

PROCESSUS VERBALIS 



Die 8 octobris 1962, feria II, hora decimaseptima, in Sacellum Pau- 
linum, ad Aedes Vaticanas, Patrum procuratores, periti conciliares nec- 
non Concilii officiales et ministri 1 convenerunt ad fidei professionem 
emittendam et iuramentum praestandum de munere fideliter adimplendo 
et de secreto servando iuxta normam Ordinis Concilii Oecumenici Vati- 
cani II celebrandi. 2 

Formulae professionis fidei et iuramenti eaedem adhibitae sunt 
ac in Concilio Vaticano I. 

Congregationi praefuit exc.mus D. Pericles Felici, arch. tit. Samosa- 
tensis, secretarius generalis Concilii, a Summo Pontifice Ioanne XXIII 
delegatus. Adsistebat exc.mus D. Henricus Dante, arch. tit. Carpasiensis, 
praefectus caeremoniarum. 

Antea iis, qui advenerant, formulae professionis fidei et iuramenti, 
typis editae, distributae sunt. 

Prece a ^secretario generali recitata, D. Vincentius Carbone fidei 
professionem legit, qua absoluta, omnes dixerunt: « Ego N.N. spondeo, 
voveo et iuro iuxta formulam praelectam. Sic me Deus adiuvet, et 
haec Sancta Dei Evangelia ». 

Post fidei professionem omnes adstantes iuramentum de munere 
fideliter adimplendo et de secreto servando emiserunt. 



1 Elenchus integer procuratorum, peritorum et officialium editur in volumine 
ad hoc parato. 

2 Cf. artt. 25 § 3, 27 § 1. 



7 



2 



FORMULA PROFESSIONIS FIDEI 
PRAESTITAE 
A PROCURATORIBUS, PERITIS, OFFICIALIBUS 1 



3 

FORMULA IURAMENTI PRAESTITI A PROCURATORIBUS 

Nos electi Procuratores Patrum ad Concilium Oecumenicum Vati- 
canum II, tactis per nos sacrosanctis Dei Evangeliis, promittimus et 
iuramus munus nobis demandatum fideliter impleturos et super iis omni- 
bus quae nobis specialiter committentur inviolabilem secreti fidem ser- 
vaturos. 

Ego N.N. electus Procurator 



promitto et iuro iuxta formulam praelectam. 

Sic me Deus adiuvet et haec Sancta Dei Evangelia. 



(Subsignatio) 



1 Cf. pp. 157-158. 



4 



FORMULA IURAMENTI PRAESTITI A PERITIS 1 

Nos a Summo Pontifice electi Periti Concilii Oecumenici Vaticani II, 
tactis per nos sacrosanctis Dei Evangeliis, promittimus et iuramus munus 
unicuique nostrum respective demandatum fideliter impleturos, nec in- 
super evulgaturos vel alicui extra gremium praedicti Concilii pandituros 
quaecumque in eodem Concilio examinanda proponentur, itemque di- 
scussiones et singulorum sententias, sed super iis omnibus quemadmo- 
dum et super aliis rebus quae nobis specialiter committentur inviolabi- 
lem secreti fidem servaturos. 

Ego N.N. electus ad munus Periti 



promitto et iuro iuxta formulam praelectam. 

Sic me Deus adiuvet et haec Sancta Dei Evangelia. 



( Subsignatio) 



1 Eadem formula iuramenti adhibita est ab Auditoribus. 



FORMULA IURAMENTI PRAESTITI AB OFFICIALIBUS 



Nos a Summo Pontifice electi Officiales Concilii Oecumenici Vati- 
cani II, tactis per nos sacrosanctis Dei Evangeliis, promittimus et iura- 
mus officium unicuique nostrum respective demandatum fideliter imple- 
turos, nec insuper evulgaturos vel alicui extra gremium praedicti Con- 
cilii pandituros quaecumque in eodem Concilio examinanda proponen- 
tur, itemque discussiones et singulorum sententias, sed super iis omni- 
bus quemadmodum et super aliis rebus quae nobis specialiter commit- 
tentur inviolabilem secreti fidem servaturos. 

Ego N.N. electus ad Officium 



promitto et iuro iuxta formulam praelectam. 

Sic me Deus adiuvet et haec Sancta Dei Evangelia. 



(Subsignatio) 



PROCESSUS VERBALES 
CONGREGATIONUM GENERALIUM 

I-XXXVI 



PROCESSUS VERBALES 
CONGREGATIONUM GENERALIUM 



I 

Congregatio generalis prima habita est sabbato, die 13 mensis octo- 
bris 1962, hora 9 ante meridiem, in conciliari aula Vaticanae Patriar- 
chalis Basilicae S. Petri. 

Patrum, qui primae congregationi generali interfuerunt, elenchus 
exarari non potuit, quia impossibile fuit praesentiae schedulas distri- 
buere. 

P. D. Hermenegildus Florit, arch. Florentinus, Missam lectam de 
Spiritu Sancto celebravit, qua absoluta, omnibus surgentibus, secreta- 
rius generalis, P. D. Pericles Felici, arch. tit. Samosatensis, ad altare 
S. Evangelii codicem detulit, quem super paratum thronum statuit. 

Card. Eugenius Tisserant, primus e consilio praesidentiae, omni- 
bus stantibus, precem Adsumus... recitavit. 

Deinde, cum sedissent omnes, secretarius generalis, de mandato 
Praesidis, ex ambone Patres monuit de prima suffragatione facienda ad 
commissionum Concilii sodales eligendos. 

Card. Achilles Lienart, ep. Insulensis, animadvertit Patres se invi- 
cem insufficienter cognoscere, ideoque opportunum esse suffragationes 
ad aliam diem remittere ut notitia de Patribus acquiri posset. Quidam 
ex Patribus plauserunt. 

Card. Ioseph Frings, arch. Coloniensis, nomine suo necnon card. 
Iulii Dopfner, arch. Monacensis et Frisingensis, et card. Francisci 
Konig, arch. Vindobonensis, ad ea, quae card. Lienart dixerat, accessit. 
Quidam ex Patribus iterum plauserunt. 

Post aliquod intervallum, secretarius generalis ex ambone monuit 
consilium praesidentiae petitionem accepisse, et rogavit ut intra pro- 
ximam feriam II Patrum eligendorum elenchi, a conferentiis episcopo- 
rum confecti, ad secretariam generalem Concilii mitterentur. 

Proximam congregationem generalem indixit pro feria III, die 

16 octobris, hora 9. 

Post breve intervallum, idem secretarius generalis monuit inter so- 



108 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



dales commissionum eligi posse etiam Patres cardinales, partem non 
habentes in aliis commissionibus et in consilio praesidentiae. 

Hora 10,30 congregatio finem habuit prece Agimus... a praeside 
recitata. 

II 

Congregatio generalis secunda habita est feria III, die 16 octobris, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.358 Patres, nempe 79 cardinales, 
8 patriarchae, 9 primates, 426 archiepiscopi, 1.726 episcopi, 10 abba- 
tes nullius, 12 praelati nullius, 88 superiores generales. 

P. D. Casimirus Morcillo Gonzalez, arch. Caesaraugustanus, Mis- 
sam lectam de Spiritu Sancto celebravit. 

Post Missam, Concilii secretarius generalis, P. D. Pericles Felici, 
arch. tit. Samosatensis, S. Evangelii codicem ad altare detulit et super 
paratum thronum statuit. 

Card. Eugenius Tisserant, primus e consilio praesidentiae, omni- 
bus stantibus, orationem Adsumus... recitavit. 

Ab assignatoribus locorum Patribus opusculum distributum est, 
cui titulus: Patrum Conciliarium indices sicut a conferentiis episcopa- 
libus exhibiti sunt ad commissiones S. Concilii eligendas. 

Card. Alfredus Ottaviani, loquendi licentia a praeside obtenta, ad 
electiones citius concludendas, proposuit ut maioritas, etsi relativa tan- 
tum, sufficeret. 

Card. Franciscus Roberti animadvertit Codicem Iuris Canonici sa- 
pienter admittere maioritatem relativam tantum post duas suffragationes 
inefficaces. 

Card. Ernestus Ruffini, nomine consilii praesidentiae, monuit non 
posse a Patribus mutari quod iam statutum erat a Summo Pontifice. 
Propterea suffragatio facienda erat, et eius exitus approbationi Summi 
Pontificis submitti posset. 

Card. Tisserant eandem sententiam expressit. 

Tandem Concilii secretarius generalis annuntiavit suffragationem fa- 
ciendam esse iuxta normas statutas; postea, si necesse esset, postulatum 
card. Ottaviani ad Summum Pontificem deferri posse. 

Item communicavit Summum Pontificem elegisse quattuor subse- 
cretarios Concilii: Casimirum Morcillo Gonzalez, arch. Caesaraugusta- 
num, Ioannem Villot, arch. tit. Bosporanum, coadiutorem c.i.s. Lugdu- 
nensem, Ioannem Krol, arch. Philadelphiensem Latinorum, Villelmum 
Kempf, ep. Limburgensem. 

Deinde monuit Patres schedas in aula vel domi conficere posse, 



PROCESSUS VERBALES 



109 



dummodo secretariae generali, manu, ante horam 18 illius diei eas tra- 
derent; subsignationem autem non esse necessariam. 

Nomine consilii praesidentiae Patres rogavit ut in suffragiis expri- 
mendis a plausu se abstinerent. 

Denique nuntiavit proxima hebdomada disceptationem inceptum iri 
a schemate de sacra Liturgia. 

Card. Ottaviani notavit necessitatem subscribendi schedas eo vel 
magis quod ipsae poterant extra aulam confici. 

Deinde lectae sunt moniti secretarii generalis translationes in lin- 
guas vernaculas hispanicam, gallicam, anglicam, germanicam, italicam. 

Indicta tertia congregatione generali, habenda die 20 octobris, hora 9, 
plures Patres abierunt, reliqui vero in aula manserunt ut schedulas 
conficerent. 

III 

Congregatio generalis tertia habita est sabbato, die 20 octobris, 
hora 9 antemeridiana. Interfuerunt 2.340 Patres, nempe 77 cardinales, 
7 patriarchae, 7 primates, 415 archiepiscopi, 1.727 episcopi, 11 abba- 
tes nullius, 12 praelati nullius, 84 superiores generales. 

P. D. Martinus Jansen, ep. Roterodamensis, Missam lectam cele- 
bravit, qua absoluta, Concilii secretarius generalis, P. D. Pericles Fe- 
lici, arch. tit. Samosatensis, intimavit: Exeant omnes. 

P. D. Philippus Nabaa, arch. Berytensis et Gibailensis Melchita- 
rum, S. Evangelii codicem ad altare detulit et super paratum thronum 
statuit. 

Coetui praefuit card. Achilles Lienart, ep. Insulensis, qui precem 
Adsumus... recitavit, omnibus Patribus stantibus. 

Secretarius generalis ex ambone proclamavit nomen praesidis congre- 
gationis. Dein communicavit Summum Pontificem, audita relatione de 
suffragatione et scrutatione peractis pro eligendis sodalibus commissio- 
num conciliarium, dispensare a praescripto art. 39 Ordinis Concilii 
celebrandi, atque, sanationes concedendo quatenus opus esset, electos 
habere primos sexdecim praesules qui in unaquaque commissione maio- 
rem suffragiorum numerum retulerint. Huiusmodi nuntium diversis 
linguis lectus est: lingua hispanica a P. D. Morcillo, lingua gallica a P. D. 
Villot, lingua anglica a P. D. Krol, lingua germanica a P. D. Kempf, 
lingua arabica a P. D. Nabaa. 

Deinde secretarius generalis electorum nomina publicavit pro com- 
missionibus de doctrina fidei et morum, de episcopis et dioecesium 
regimine, de ecclesiis orientalibus, de disciplina cleri et populi christiani, 



110 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



de missionibus, de fidelium apostolatu, de scriptis prelo edendis et de 
spectaculis moderandis, de sacra liturgia. Pro hac commissione annun- 
tiavit etiam nomina sodalium, qui a Summo Pontifice electi fuerant, ita 
ut commissio suos labores incipere posset. 

Post breve intervallum idem secretarius generalis legit ex ambone 
Nuntium ad universos homines mittendum, cuius textus, typis impres- 
sus, Patribus distributus fuerat. 

Huiusmodi moniti translationes in linguas hispanicam, gallicam, an- 
glicam, germanicam, arabicam a subsecretariis lectae sunt. 

Data est Patribus, ad cogitandum, meditandum, orandum, quarta 
horae pars. 

Hora 10,55 Nuntii disceptatio initium sumpsit et locuti sunt: cardd. 
Franciscus Bacci, Stephanus Wyszynski, arch. Varsaviensis et Gnesnen- 
sis, Ioseph Ferretto, tit. Sabinensis et Mandelensis, Amletus I. Cico- 
gnani, tit. Tusculanus; Petrus Fiordelli, ep. Pratensis, card. Paulus 
Leger, arch. Marianopolitanus, Carolus Ferrero di Cavallerleone, arch. 
tit. Trapezuntinus, Ioannes Heenan, arch. Liverpolitanus, Henricus 
Compagnone, ep. Anagninus, Dionysius Hurley, arch. Durbanianus, 
Ioannes Peruzzo, ep. Agrigentinus, Victorius M. Costantini, ep. Sues- 
sanus, Petrus Parente, arch. tit. Ptolemaidensis in Thebaide, Marcel- 
lus Lefebvre, arch. tit. Synnadensis in Phrygia, Alfonsus Toriz Co- 
bian, ep. Queretarensis, Ioannes van Cauwelaert, ep. Inongoensis, 
Maximus Hermaniuk, arch. Vinnipegensis Ucrainorum, Ioseph Alba 
Palacios, ep. Tehuantepecensis, Ioseph Malula, ep. tit. Attanasiensis, 
aux. Leopoldpolitanus, Henricus Hamvas, ep. Csanadiensis, Bernardi- 
nus Echeverria Ruiz, ep. Ambatensis, Ioseph Maalouf, ep. Heliopolita- 
nus Melchitarum, Emmanuel Pereira da Costa, ep. Campinensis Gran- 
dis, Blasius DAgostino, ep. Vallensis in Lucania, Alfredus Ancel, ep. 
tit. Myrinensis, aux. Lugdunensis, Villelmus Kupfer, ep. Taichungensis, 
Ioseph Carraro, ep. Veronensis, Iulius Kandela, arch. tit. Seleuciensis 
pierius, aux. Antiochenus Syrorum, Elias Zoghby, arch. tit. Nubiensis, 
vicarius patr. Antiochenus Melchitarum, Aloisius La Ravoire Morrow, 
ep. Krishnagarensis, Maximus IV Saigh, patr. Antiochenus Melchita- 
rum, Carolus Ferrari, ep. Monopolitanus, Paschalis Venezia, ep. Aria- 
nensis, Raphael Rabban, ep. Cherchensis, Aemilius Guano, ep. Libur- 
nensis, Georgius Bejot, ep. tit. Cassandrensis, aux. Remensis, Em- 
manuel Trindade Salgueiro, ep. Eborensis, Romanus Arrieta, ep. Plu- 
viensis. 

Post disceptationem, de mandato praesidis, secretarius generalis 
petiit a Patribus utrum schema propositum, cum mutationibus indica- 
tis, placeret necne. 



PROCESSUS VERBALES 



111 



Moniti translationibus in vernaculas linguas lectis a subsecretariis, 
rogati sunt Patres, ut illi, quibus Nuntius cum propositis mutationibus 
placeret, surgerent; illi autem, quibus non placeret, sedentes manerent. 
Deinde qui surrexerant, sederunt, qui vero sedentes manserant, surre- 
xerunt. Ex 2.344 Patribus praesentibus tantum 72 Nuntium non pro- 
baverunt. 

Ideo secretarius generalis de mandato praesidis communicavit Nun- 
tium cum mutationibus probatum esse fere unanimiter a Patribus Con- 
cilii. 

Tandem monuit disceptationem de sacra Liturgia inceptum iri in 
proxima congregatione generali, die 22 octobris. 

Praeses prece Agimus... coetui finem imposuit hora 12,45. 

IV 

Congregatio generalis quarta habita est feria II, die 22 octobris, 
hora 9 antemeridiana. Interfuerunt 2.355 Patres, nempe 77 cardinales, 
8 patriarchae, 8 primates, 418 archiepiscopi, 1.732 episcopi, 11 abba- 
tes nullius, 12 praelati nullius, 89 superiores generales. 

Ante Missam secretarius generalis Patribus ex ambone significavit 
ab initio Concilii duos Patres iam supremum diem obiisse: P. D. Ioseph 
Burke, ep. Buffalensem, et P. D. Aemilium Facchini, ep. Alatrensem. 

Card. Normannus Thomas Gilroy, arch. Sydneyensis, primi praesi- 
dis munere fungens, omnibus Patribus surgentibus, De profundis... re- 
citavit. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu latino a P. D. Laurentio 
Jager, arch. Paderbornensi. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est 
cantus: ad offertorium Beati eritis (Croce); ad Sanctus O salutaris hostia 
(Bartolucci); ad Agnus Dei Panis angelicus (Bartolucci). 

Missa celebrata, secretarius generalis intimavit: Exeant omnes. 

Facta S. Evangelii inthronizatione a P. D. Casimiro Morcillo Gon- 
zalez, arch. Caesaraugustano, praeses precem Adsumus... recitavit, om- 
nibus Patribus stantibus. 

Postea secretarius generalis ex ambone annuntiavit in itinere ver- 
sus Romam Concilii celebrandi causa, mortem obiisse P. D. Ioannem 
Hogan, ep. Bellaryensem, et communicavit exsequias P. D. Facchini 
celebratum iri die sequenti, in ecclesia S. Iacobi in Augusta, hora 8. 

Deinde proclamavit nomina electorum pro commissionibus de sacra- 
mentorum disciplina, de religiosis, de seminariis, de studiis et de edu- 
catione catholica. 



112 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Postea legit rescriptum ex audientia a Summo Pontifice concessa 
card. a Secretis Status. Secretariatus ad unitatem christianorum foven- 
dam ceteris commissionibus conciliaribus aequiparatus est. 

Post breve intervallum, secretarius generaHs annuntiavit initium 
examinis schematis de sacra Liturgia. 

Card. Arcadius Larraona, praeses commissionis, incepit relationem, 
quam P. Ferdinandus Antonelli O.F.M., ipsius commissionis secreta- 
rius, ex ambone perlegit. 

Relatione expleta, disceptatio de schemate in genere incepta est. 

Praeses ex ordine ad loquendum vocavit cardd. Ioseph Frings, 
arch. Coloniensem, Ernestum Ruffini, arch. Panormitanum, Iacobum 
Lercaro, arch. Bononiensem, Ioannem B. Montini, arch. Mediolanensem, 
Franciscum Spellman, arch. Neo-Eboracensem, Iulium Dopfner, arch. 
Monacensem et Frisingensem, Petrum Tatsuo Doi, arch. Tokiensem, 
Radulfum Silva Henriquez, arch. S. Iacobi in Chile; Paulum II 
Cheikho, patr. Babylonensem Chaldaeorum, Aegidium Vagnozzi, arch. 
tit. Myrensem, delegatum ap. in Statibus Foederatis Americae Sep- 
temtrionalis, Dionysium Eugenium Hurley, arch. Durbanianum, Guil- 
ford Young, arch. Horbatensem, Aloisium Del Rosario, arch. Zamboah- 
gensem, Ioannem B. Scapinelli di Leguigno, arch. tit. Laodicensem ad 
Libanum, Henricum Dante, arch. tit. Carpasiensem, Fidelem Garda 
Martinez, ep. tit. Sululitanum, Villelmum Kempf, ep. Limburgensem, 
Laureanum card. Rugambwa, ep. Bukobaensem, Carolum Saboia Ban- 
deira de Mello, ep. Palmensem, Alfonsum M. Ungarelli, ep. tit. Azu- 
rensem, prael. nullius Pinerensem, Ioannem Hervas y Benet, ep. tit. 
Doritanum, prael. nullius Cluniensem. 

Hora 12 S. Evangelium repositum est et praeses recitavit preces 
Angelus Domini... Agimus... Indicata per secretarium generalem pro- 
xima congregatione in diem 23 octobris, coetus dimissus est. 



V 

Congregatio generalis quinta habita est die 23 octobris, feria III, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.363 Patres, nempe 76 cardina- 
les, 8 patriarchae, 9 primates, 426 archiepiscopi, 1.732 episcopi, 11 ab- 
bates nullius, 12 praelati nullius, 89 superiores generales. 

P. D. Ioannes Krol, arch. Philadelphiensis Latinorum, ritu romano 
Missam votivam de Spiritu Sancto celebravit. 

Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est cantus: Da pacem (Barto- 
lucci), O salutaris hostia (Bartolucci), Crux fidelis. 



PROCESSUS VERBALES 



113 



Missa absoluta, secretarius generalis, P. D. Pericles Felici, arch. tit. 
Samosatensis, monuit: Exeant omnes. 

P. D. Ioannes Villot, arch. tit. Bosporanus, coadiutor c.i.s. Lugdu- 
nensis, sollemniter S. Evangelii codicem ad altare detulit et super para- 
tum thronum statuit. 

Card. Franciscus Spellman, primi praesidis munere fungens, precem 
Adsumus... legit. 

Dein secretarius generalis ex ambone proclamavit nomina illorum, 
qui suffecerunt sodales in aliis commissionibus iam partem habentes, scil. 
in commissione de Ecclesiis Orientalibus, P. D. Matthaeus Kavukatt, 
arch. Changanacherrensis, loco P. Theodori Minisci; in commissione 
de fidelium apostolatu, de scriptis prelo edendis et de spectaculis mo- 
derandis, P. D. Thomas Morris, arch. Casheliensis, loco card. Stephani 
Wyszynski. 

Dein explicationes dedit de ratione procedendi in schematum exa- 
mine. Huiusmodi explicationum translationes in linguas vernaculas (hi- 
spanicam, gallicam, anglicam, germanicam et arabicam) a subsecretariis 
lectae sunt. 

Idem secretarius generalis communicavit schematum exemplaria dari 
posse tantum Patribus, qui illa forte nondum accepissent. 

Inde disceptatio prosecuta est circa schema de sacra Liturgia in ge- 
nere. Ex ordine locuti sunt cardd. Alfredus Ottaviani et Ioseph Ritter, 
arch. S. Ludovici; Armandus Fares, arch. Catacensis et ep. Squillacen- 
sis, Hyacinthus Argaya Goicoechea, ep. Mindoniensis-Ferrolensis, Her- 
mannus Volk, ep. Moguntinus, Sergius Mendez Arceo, ep. Cuernava- 
censis, Ioseph D'Avack, arch. Camerinensis, Garabed Amadouni, ep. 
tit. Amathusius in Cypro, exarcha ap. Armenorum in Gallia. 

Iuri loquendi renuntiarunt Villelmus Bekkers, ep. Buscoducensis, 
Angelus Jelmini, ep. tit. Thermensis, adm. ap. Luganensis, Bernardinus 
Echeverria, ep. Ambatensis. 

Hora 10,55 disceptatio generalis circa schema de sacra Liturgia 
finita est et secretarius generalis communicavit Summum Pontificem 
concedere ut Patres, qui a Concilio ob grave motivum, praesertim pa- 
storale, abesse deberent, posse id secretariae generali significare et abire. 

Dein incepit disceptatio circa prooemium et caput I schematis de sa- 
cra Liturgia, quorum initia secretarius generalis legit. Rogavit etiam 
Patres ut orationes in materiae limitibus continere vellent. 

Praeses ad loquendum ex ordine vocavit cardd. Ernestum Ruffini, 
arch. Panormitanum, Iacobum de Barros Camara, arch. S. Sebastiani 
Fluminis Ianuarii, Mauritium Feltin, arch. Parisiensem, Iacobum Fran- 
ciscum Mclntyre, arch. Angelorum in California, Paulum Aemilium Le- 



114 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



ger, arch. Marianopolitanum, Villelmum Godfrey, arch. Westmonaste- 
riensem, Ioannem Landazuri Ricketts, arch. Limanum, Michaelem Brow- 
ne; Maximum IV Saigh, patr. Antiochenum Melchitarum. 

Veniae loquendi renuntiarunt cardd. Beniaminus de Arriba y Castro, 
arch. Tarraconensis, Ioannes d'Alton, arch. Armachanus, Laureanus 
Rugambwa, ep. Bukobaensis. 

Hora 12,30 S. Evangelii codice reposito, praeses preces Angelus... 
Agimus... recitavit. Intimata proxima congregatione generali die 24 oc- 
tobris habenda, Patres dimissi sunt. 



VI 

Congregatio generalis sexta habita est die 24 octobris, feria IV, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.337 Patres, nempe 77 cardinales, 
8 patriarchae, 9 primates, 421 archiepiscopi, 1.714 episcopi, 11 abba- 
tes nullius, 12 praelati nullius, 85 superiores generales. 

Missam celebravit ritu byzantino-melchita P. D. Philippus Nabaa, 
arch. Berytensis et Gibailensis Melchitarum, una cum duobus superio- 
ribus generalibus, ministrante diacono graeco. Patribus distributum est 
opusculum: La divina Liturgia di S. Giovanni Crisostomo. 

Chorus Pontificii Collegii Graeci in Urbe exsecutus est cantus. 

Sacrum ritum P. D. Neophytus Edelby, arch. tit. Edessenus in 
Osrhoene Melchitarum, interim elata voce significabat. 

Missa expleta, secretarius generalis, P. D. Pericles Felici, arch. tit. 
Samosatensis, intimavit: Exeant omnes. 

S. Evangelii codicis inthronizatio facta est a P. D. Ioanne Krol, 
arch. Philadelphiensi Latinorum. 

Card. Henricus Pla y Deniel, arch. Toletanus, munere primi prae- 
sidis fungens, precem Adsumus... recitavit. 

Deinde secretarius generalis, proclamato nomine praesidis congre- 
gationis, nuntium dedit mortis P. D. Aston Chichester S. I., arch. tit. 
Valebusdiensis, qui, ad aulam S. Concilii pergens, improviso morbo 
correptus, dum ad nosocomium vehitur, supremum diem obiit. Prae- 
ses recitavit De profundis... Dein prosecuta est disceptatio de prooemio et 
cap. I schematis de sacra Liturgia. 

Successive ad loquendum vocati sunt cardd. Eugenius Tisserant, ep. 
Portuensis et S. Rufinae, Valerianus Gracias, arch. Bombayensis, Augu- 
stinus Bea, Antonius Bacci, Albertus Meyer, arch. Chicagiensis; Petrus 
Van Lierde, ep. tit. Porphyriensis, Ioannes McQuaid, arch. Primas 
Dublinensis, Ioseph Descuffi, arch. Smyrnensis, Alexander Goncalves 



PROCESSUS VERBALES 



115 



do Amaral, arch. Uberabensis, Gilbertus Ramanantoanina, arch. Fia- 
narantsoaensis, Adam Kozlowiecki, arch. Lusakensis, Petrus Parente, 
arch. tit. Ptolemaidensis in Thebaide, Dinus Staffa, arch. tit. Caesa- 
riensis in Palaestina, Thomas Cooray, arch. Columbensis in Ceylon, 
Ioseph Gawlina, arch. tit. Madytensis, Franciscus Seper, arch. Zagra- 
biensis. 

Patribus calendarium congregationum generalium mensis novembris 
distributum est. 

Hora 12,20 S. Evangelii codex repositus est et a praeside preces 
Angelus... Agimus... recitatae sunt. Deinde Patres, intimata proxima 
congregatione die 26 octobris habenda, dimissi sunt. 



VII 

Congregatio generalis septima habita est feria VI, die 26 octobris, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.326 Patres, nempe 76 cardinales, 
7 patriarchae, 8 primates, 419 archiepiscopi, 1.705 episcopi, 11 abba- 
tes nullius, 12 praelati nullius, 88 superiores generales. 

P. D. Deodatus Yougbare, ep. Kupelaensis, Missam de Spiritu Sancto 
celebravit ritu romano. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est can- 
tus: Conftrma hoc Deus (Bartolucci), O salutaris hostia (Bartolucci), 
Panis angelicus. 

Missa expleta, P. D. Pericles Felici, arch. tit. Samosatensis, secre- 
tarius generalis Concilii, elata voce, intimavit: Exeant omnes. 

S. Evangelii codicem P. D. Villelmus Kempf, ep. Limburgensis, 
super paratum thronum statuit. 

Card. Ioseph Frings, munere primi praesidis fungens, recitata prece 
Adsumus..., spem expressit in illa congregatione disceptationem de prooe- 
mio et de cap. I finitum iri, si omnes oratores intra limites materiae et 
temporis manerent; et licentiam loquendi concessit card. Siri. 

Prius vero secretarius generalis, proclamato praesidis nomine, com- 
municavit exsequias P. D. Chichester celebratum iri vespere, hora 16,30 
in ecclesia SS. Nominis Iesu (del Gesii). Deinde legit nomina eorum, 
qui sermonem habere petierant. 

A praeside ad loquendum ex ordine vocati sunt PP. DD. card. Ioseph 
Siri, arch. Ianuensis, Villelmus Bekkers, ep. Buscoducensis, Iacobus Flo- 
res Martin, ep. Barbastrensis, Alfredus Ancel, ep. tit. Myrinensis aux. 
Lugdunensis, Ioannes Hervas y Benet, ep. tit. Doritanus, prael. nullius 
Cluniensis, Aloisius Carli, ep. Signinus, Christophorus Butler, abbas 



116 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Congregationis Anglicae O.S.B., Simon Hoa Nguyen-van-Hien, ep. Da- 
latensis, Demetrius Mansilla Reoyo, ep. tit. Reythraeus, aux. Burgensis, 
Victorius M. Costantini, ep. Suessanus, Ludovicus La Ravoire Morrow, 
ep. Krishnagarensis, D. Benedictus Reetz, praeses Congregationis Beuro- 
nensis O.S.B., Antonius Anoveros Ataun, ep. tit. Tabudensis, coad. c.i.s. 
Gadicensis et Septensis, Carolus Calewaert, ep. Gandavensis, Iacobus 
Le Cordier, ep. tit. Prienensis, aux. Parisiensis, D. Ioannes Prou, abbas 
generalis Congregationis Gallicae O.S.B., Iesus Enciso Viana, ep. Maio- 
ricensis, Henricus Rau, ep. Maris Platensis, Abilius del Campo y de la 
Barcena, ep. Calaguritanus et Calceatensis-Logrognensis. 

Praeses, cum iam proxima esset meridies, oratores admonuit ut bre- 
vissime loquerentur et iam dicta ne repeterent. 

Adhuc locuti sunt PP. DD. Stanislaus Lokuang, ep. Tainanensis, 
Clemens Isnard, ep. Neo-Friburgensis, Aloisius Borromeo, ep. Pisau- 
rensis. 

Veniae loquendi renuntiarunt Benno Gut, abbas primas Benedicti- 
norum confederatorum, Gabriel Sortais, abbas generalis Congregationis 
Cisterciensium reformatorum, Marcellus Olaechea, arch. Valentinus, 
Marcellus Lefebvre, arch. tit. Synnadensis in Phrygia, Hermenegildus 
Florit, arch. Florentinus, Aloisius Gonzaga da Cunha Marelim, ep. Ca- 
xiensis. 

Hora 12,20 S. Evangelii codex repositus est et, precibus dictis An- 
gelus... Agimus..., coetui finis impositus est. Intimata a secretario generali 
proxima congregatione generali habenda die 27 octobris, Patres dimissi 
sunt. 

VIII 

Congregatio generalis octava habita est sabbato die 27 octobris, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.302 Patres, nempe 74 cardinales, 
6 patriarchae, 8 primates, 412 archiepiscopi, 1.692 episcopi, 10 abba- 
tes nullius, 12 praelati nullius, 88 superiores generales. 

P. D. Michael Darius Miranda y Gomez, arch. primas mexicanus, 
ritu romano, Missam de Spiritu Sancto celebravit. Chorus Cappellae 
Sixtinae exsecutus est cantus: O sacrum convivium (Bartolucci), O me- 
moriale (Bartolucci), Ave verum (Bartolucci). 

Missa expleta, P. D. Pericles Felici, arch. tit. Samosatensis, secre- 
tarius generalis Concilii, intimavit: Exeant omnes, et S. Evangelii codi- 
cem super paratum thronum statuit. 

Card. Ernestus Ruffini, arch. Panormitanus, primi praesidis munere 
fungens, precem Adsumus... recitavit. 



PROCESSUS VERBALES 



117 



Secretarius generalis, nomine praesidis proclamato, legit nomina eo- 
rum, qui loqui petierant. 

Praeses iterum ad brevitatem Patres hortatus est, et multi plauserunt. 
Deinde disceptatio de prooemio et cap. I schematis de sacra Liturgia 
prosecuta est. 

Ex ordine ad loquendum a praeside vocati sunt Marcellinus Olaechea 
Loizaga, arch. Valentinus, Aloisius da Cunha Marelim, ep. Caixensis 
in Maragnano, Eugenius D'Souza, arch. Nagpurensis, Secundus Garcia 
de Sierra y Mendez, arch. tit. Parianus, coad. c.i.s. Ovetensis, Fran- 
ciscus Marty, arch. Remensis, Cyrillus Zohrabian, ep. rit. Acilisenus, 
P. Anicetus Fernandez, magister generalis O. P., Henricus Jenny, ep. tit. 
Lycaonensis, aux. Cameracensis, Marcus McGrath, ep. tit. Ceciritanus, 
aux. Panamensis, Zacharias Rolin de Moura, ep. Cajazeirasensis, Geor- 
gius Kemerer, ep. Posadensis, Albertus Devoto, ep. Goyanensis, Petrus 
Kobayashi, ep. Sendaiensis, Hyacinthus Thiandoum, arch. Dakarensis, 
Antonius Pildain y Zapiain, ep. Canariensis, Ioseph Melas, ep. Nuo- 
rensis, Albertus De Vito, ep. Lucknovensis, Ioseph Schoiswohl, ep. 
Secoviensis, Carolus Weber, ep. Iceuvensis, Carolus Saboia Bandeira de 
Mello, ep. Palmensis, Thomas Muldoon, ep. tit. Fesseitanus, aux. Syd- 
neyensis, Ioseph Carraro, ep. Veronensis, Carolus Ferrero di Cavaller- 
leone, arch. tit. Trapezuntinus, Gerardus Vielmo, ep. tit. Ariassensis, 
vic. ap. Aysenensis. 

Praeses Patres admonuit ut a plausu semper sese abstinerent. P. D. 
Thomas Muldoon proposuit ut disceptationi de prooemio et cap. I sche- 
matis de sacra Liturgia finis imponeretur. Sed praeses censuit se non posse 
privare Patres facultate loquendi, ac proinde disceptatio continuata est. 

Facultati loquendi renuntiaverunt PP. DD. Ioannes Przyklenk, ep. 
Ianuariensis, Ioannes Adam, arch. Liberopolitanus, Sanctes Portalupi, 
arch. tit. Christopolitanus, Ioseph All Lebrun Moratinos, ep. Valentinus 
in Venetiola, Antonius Fustella, ep. Tudertinus, Paulus Gouyon, ep. 
Baionensis, Stephanus Laszlo, ep. Sideropolitanus, Gerardus de Morais 
Penido, arch. Iudiciforensis, Oscar Sevrin, ep. tit. Mossinensis, Fran- 
ciscus Austregesilo Mesquita, ep. Afogadensis de Ingazeira, Ioseph 
Lopez Ortiz, ep. Tudensis-Vicensis. 

Cum adhuc plures quam triginta Patres loquendi facultatem petiis- 
sent, praeses illos hortatus est ut, quantum fieri posset, renuntiarent, ita 
ut proxima feria II disceptatio de cap. II inciperetur. 

Hora 12,20 repositus est S. Evangelii codex et praeses preces Ange- 
lus... Agimus... recitavit. 

Secretarius generalis intimavit proximam congregationem haben- 
dam feria II, die 29 octobris, et Patres dimissi sunt. 

s 



118 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



IX 

Congregatio generalis nona habita est die 29 octobris, feria II, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.278 Patres, nempe 73 cardinales, 
5 patriarchae, 9 primates, 409 archiepiscopi, 1.672 episcopi, 10 abba- 
tes nullius, 12 praelati nullius, 88 superiores generales. 

P. D. Paulus Aijiro Yamaguchi, arch. Nagasakiensis, ritu romano 
Missam de Spiritu Sancto celebravit. Chorus Cappellae Sixtinae exse- 
cutus est cantus: Crux fidelis (Bartolucci), O salutaris (Bartolucci), Cae- 
lestis lerusalem (Bartolucci). Missa expleta, secretarius generalis inti- 
mavit: Exeant omnes. 

S. Evangelii codicem P. D. Philippus Nabaa, arch. Berytensis et Gi- 
bailensis Melchitarum, super paratum thronum statuit. 

Card. Antonius Caggiano, arch. Bonaerensis, primi praesidis mu- 
nere fungens, precem Adsumus... recitavit. 

Secretarius generalis, proclamato praesidis nomine, legit nuntium, 
qui sabbato elapso, ex communi voto, missus erat ad Summum Ponti- 
ficem iamiam quartum anniversarium suae electionis in Romanum Pon- 
tificem celebrantem. 

Deinde communicavit nomina Patrum, quos Summus Pontifex com- 
missionibus conciliaribus adscivit; legit quoque nomina eorum, qui de 
prooemio et cap. I schematis de sacra Liturgia loqui postulaverant. Tan- 
dem hortatus est omnes ne, quod spectat linguam latinam, repeterent 
ab aliis iam dicta. 

Ex ordine ad loquendum a praeside vocati sunt Antonius Santin, 
ep. Tergestinus et Iustinopolitanus, Ioseph Battaglia, ep. Faventinus, 
Fridericus Melendro, arch. Nganchimensis, Franciscus Franic, ep. Spa- 
latensis et Macarscensis, Henricus Nicodemo, arch. Barensis, Otto Spiil- 
beck, ep. Misnensis, Philippus Benitez Avalos, ep. tit. Chersonesitanus 
in Europa, aux. SS. Assumptionis, Fidelis Garcia Martinez, ep. tit. Su- 
lulitanus, Alexander Scandar, ep. Lycopolitanus, Salomon Ferraz, ep. 
aux. S. Pauli, Paulus Barrachina Estevan, ep. Oriolensis-Lucentinus, 
Franciscus Simons, ep. Indorensis, Iulius Kandela, arch. tit. Seleucien- 
sis pierius, aux. Antiochiae Syrorum, Blasius DAgostino, ep. Vallensis 
in Lucania, Tarcisius Benedetti, ep. Laudensis, Ioannes B. Peruzzo, ep. 
Agrigentinus. 

Hora 11,47 disceptatio interrupta est et secretarius generalis ex 
ambone communicavit responsionem, quam Summus Pontifex dignatus 
erat dare nuntio a Concilio ad ipsum misso. Omnes Patres stantes plau- 
serunt. 



PROCESSUS VERBALES 



119 



Deinde secretarius generalis annuntiavit initium disceptationis de 
cap. II, et rogavit Patres locuturos ut ipsi summam rerum dicendarum 
tempore opportuno secretariae generali traderent. 

Ex ordine ad loquendum de cap. II vocati sunt cardd. Franciscus 
Spellman, arch. Neo-Eboracensis, Ernestus Ruffini, arch. Panormitanus, 
Paulus Leger, arch. Marianopolitanus. 

Hora 12,10 S. Evangelii codex repositus est. Praeses preces Ange- 
lus... Agimus... recitavit. Intimata a secretario generali proxima con- 
gregatione generali habenda die 30 octobris, coetui finis impositus est. 

X 

Congregatio generalis decima habita est die 30 octobris, feria III, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.257 Patres, nempe 75 cardinales, 
5 patriarchae, 9 primates, 405 archiepiscopi, 1.662 episcopi, 9 abba- 
tes nullius, 12 praelati nullius, 80 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Iacobo 
Mangers, ep. Osloensi. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est cantus: 
O sacrum convivium (Bartolucci), O salutaris hostia (Bartolucci), Dulce 
lignum (Bartolucci). 

Post Missam secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et P. D. 
Casimirus Morcillo Gonzalez, arch. Caesaraugustanus, S. Evangelii codi- 
cem super paratum thronum statuit. 

Post precem Adsumus... a praeside card. Bernardo Alfrink recitatam, 
secretarius generalis, proclamato primi praesidis nomine, legit nomina 
Patrum, qui loqui petierant de cap. II schematis de sacra Liturgia. Dein 
nuntiavit novam seriem pictaciorum vehicularium (francobolli) fore Pa- 
tribus distributam. 

Ad loquendum de cap. II schematis de sacra Liturgia ex ordine vo- 
cati sunt: cardd. Villelmus Godfrey, arch. Vestmonasteriensis, Valeria- 
nus Gracias, arch. Bombayensis, Ioseph Bueno y Monreal, arch. Hispa- 
lensis, Bernardus Alfrink, arch. Ultraiectensis, Alfredus Ottaviani, Au- 
gustinus Bea, Michael Browne; Hermenegildus Florit, arch. Florentinus, 
Fridericus Melendro, arch. Nganchimensis, Custodius Alvim Pereira, 
arch. de Lourenco Marques, Stanislaus Lokuang, ep. Tainanensis, Pau- 
lus Rusch, ep. tit. Meloensis in Isauria, adm. ap. Oenipontinus, Geor- 
gius Dwyer, ep. Loidensis, Emmanuel Trindade Salgueiro, arch. Ebo- 
rensis, Carmelus Zazinovic, ep. tit. Lebessenus, aux. Veglensis, Michael 
Arattukulam, ep. Aleppeyensis, Ioannes Carolus McQuaid, arch. prim. 
Dublinensis, Angelus Fernandes, arch. tit. Neopatrassensis, coad. c.i.s. 



120 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Delhiensis, Carolus H. Helmsing, ep. Kansanopolitanus S. Ioseph, Ha- 
drianus Ddungu, ep. Masakaensis, P. Sighardus Kleiner, abb. gen. S. Ord. 
Cist., Bernardus Stein, ep. tit. Dagnensis, aux. Trevirensis, Ioseph Hilde- 
fonsus Sansierra, ep. tit. Oriensis, aux. S. Ioannis de Cuyo. 

Hora 12,15 S. Evangelii codex repositus est et praeses precem 
Angelus... recitavit pro pace in India. Secretarius generalis intimavit 
proximam congregationem habendam die 31 octobris, hora 9, et Patres 
dimissi sunt. 

XI 

Congregatio generalis undecima habita est feria IV, die 31 octobris, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.230 Patres, nempe 74 cardinales, 
6 patriarchae, 9 primates, 396 archiepiscopi, 1.640 episcopi, 10 abba- 
tes nulhus, 12 praelati nullius, 83 superiores generales. 

P. D. Ioseph Lemieux, arch. Ottaviensis, Missam de Spiritu Sancto 
celebravit ritu dominicano. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est 
cantus: O sacrum convivium (Bartolucci), O salutaris hostia (Bartolucci), 
Ave verum (Bartolucci). 

Missa expleta, secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et 
P. D. Ioannes Villot, arch. tit. Bosporanus, coad. c.i.s. Lugdunensis, 
S. Evangelii codicem super paratum thronum statuit. 

Card. Eugenius Tisserant, primus praeses, precem Adsumus... reci- 
tavit. Secretarius generalis, proclamato nomine primi praesidis, nomina 
retulit Patrum, qui loqui postulaverant, et nuntiavit distributionem 
numismatum argenteorum, quae ob initum Concilium Oecumenicum cusa 
sunt. Dein monuit Patres cardinales, qui secum cappas non detulissent, 
Cappellae Papali die 4 novembris interesse posse cum mantelletta et mo- 
zetta. Tandem rogavit omnes Patres ne in aula conciliari distribuerent 
circulares privatas nisi de consensu consilii praesidentiae. 

Ex ordine ad loquendum de cap. II schematis de sacra Liturgia 
vocati sunt: cardd. Iacobus Lercaro, arch. Bononiensis, Franciscus Ko- 
nig, arch. Vindobonensis; Placidus Cambiaghi, ep. Cremensis, Fran- 
ciscus Jop, ep. tit. Dauliensis, Raimundus Iglesias Navarri, ep. Urgel- 
lensis, Ioannes Nuer, ep. tit. Phatanensis, aux. Thebanus, Narcissus 
Jubany Arnau, ep. tit. Orthosiensis in Phaenicia, aux. Barcinonensis, 
Ioannes B. Przyklenk, ep. Ianuariensis, Albertus Devoto, ep. Goyanen- 
sis, Laurentius Satoshi Nagae, ep. Urawaensis, Paulus Hallinan, arch. 
Atlantensis, Laurentius Jager, arch. Paderbornensis, Aloisius da Cunha 
Marehm, ep. Caxiensis in Maragnano, Ioannes Weber, arch. Argenti- 
nensis, Arturus Elchinger, ep. tit. Antandrinus, coad. Argentinensis, 



PROCESSUS VERBALES 



121 



Ioseph Khoury, ep. Tyrensis Maronitarum, Neophytus Edelby, arch. tit. 
Edessenus in Osrhoene, Ioannes Aramburu, arch. Tucumanensis, Petrus 
Pao-Zin Tou, ep. Hsinchuensis, Carolus Himmer, ep. Tornacensis, Ioan- 
nes van Cauwelaert, ep. Inongoensis, Cyrillus Zohrabian, ep. tit. Aci- 
lisensis, Petrus Boillon, ep. tit. Mainensis, coad. Virodunensis, Albertus 
De Vito, ep. Lucknowensis, Ioseph Melas, ep. Nuorensis. 

Iuri loquendi renuntiarunt D. Ioannes Prou, sup. gen. Congrega- 
tionis Gallicae O.S.B., Benedictus Tomizawa, ep. Sapporensis. 

Hora 12,20 S. Evangelii codex repositus est et praeses, intimata 
proxima congregatione generali habenda feria II, die 5 novembris, 
hora 9, preces Angelus... Agimus... recitavit, quibus finis coetui impo- 
situs est. 

XII 

Congregatio generalis duodecima habita est die 5 novembris, feria II, 
hora 9 matutina. Interfuerunt 2.196 Patres, nempe 70 cardinales, 
6 patriarchae, 8 primates, 396 archiepiscopi, 1.609 episcopi, 10 abba- 
tes nullius, 11 praelati nullius, 86 superiores generales. 

Missam in ritu antiocheno Maronitarum celebravit P. D. Ioseph 
Khoury, ep. Tyrensis Maronitarum. Quidam monachi maronitae in 
Urbe, ex Ordine S. Isaiae et S. Antonii, exsecuti sunt cantus. Antea 
Patribus distributum fuerat folium typis impressum, cui titulus Ordo 
Missae antiochenae Maronitarum. 

Post Missam secretarius generalis Concilii intimavit: Exeant omnes, 
et P. D. Ioannes Krol, arch. Philadelphiensis Latinorum, S. Evan- 
gelii codicem super paratum thronum statuit. 

Card. Achilles Lienart, ep. Insulensis, precem Adsumus... recita- 
vit. Deinde secretarius generalis, proclamato nomine primi praesidis, 
nomina Patrum communicavit, quos Summus Pontifex cooptare digna- 
tus erat in sodales tribunalis administrativi: cardd. Carolum Chiarlo, 
Franciscum Morano, Villelmum Theodorum Heard; Andream Rohra- 
cher, arch. primatem Salisburgensem, Laurentium Floyd Begin, ep. Quer- 
copolitanum, Edmundum Nowicki, ep. tit. Tuggensem, coad. Geda- 
nensem, Ioannem Pohlschneider, ep. Aquisgranensem, Eugenium Beitia 
Aldazabal, ep. Santanderiensem, Ioannem Vonderach, ep. Churiensem, 
Franciscum Furey, ep. tit. Temnitanum, aux. Philadelphiensem Lati- 
norum. 

Dein secretarius generalis legit nomina Patrum qui loqui petierant. 
Ipsi rogati sunt ne repeterent quod iam dictum erat. 

Praeses ex ordine ad loquendum de cap. II schematis de sacra Li- 



122 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



turgia vocavit: cardd. Carolum Confalonieri (qui ordinem laborum sub- 
commissionis de schematibus emendandis illustravit), Iacobum Fran- 
ciscum Mclntyre, arch. Angelorum in CaHfornia; Villelmum Duschak, 
ep. tit. Abiddenum, vic. ap. Calapanensem, Stephanum Laszlo, ep. Si- 
deropolitanum, Carolum Ferrari, ep. Monopolitanum, Armandum Fa- 
res, arch. Catacensem-ep. Squillacensem, Carolum Saboia Bandeira de 
Mello, ep. Palmensem, Albertum Cousineau, ep. Capitis Haitiani, Hen- 
ricum Jenny, ep. tit. Lycaonensem, aux. Cameracensem, Andream Per- 
raudin, arch. Kabgayensem, Paulum Barrachina Estevan, ep. Oriolen- 
sem-Lucentinum, Augustinum Lopez De Moura, ep. Portalegrensem- 
Castri Albi, Bennonem Gut, abb. prim. Ord. S. Benedicti, Paulum Yii-pin, 
arch. Nanchimensem, Villelmum Bekkers, ep. Buscoducensem, Eladium 
Vicuna Aranguiz, ep. Chillanensem, Paulum Seitz, ep. Kontumensem, 
Ioseph Pont y Gol, ep. Segobricensem-Castellionensem, Thomam Mul- 
doon, ep. tit. Fesseitanum, aux. Sydneyensem, Georgium Xenopulos, 
ep. Syrensem et Sanctoriensem, Petrum Theas, ep. Tarbiensem et Lour- 
densem, Caesarem Mosquera Corral, arch. Guayaquilensem, Grego- 
rium Modrego y Casaus, arch. Barcinonensem, Ioseph D'Avack, arch. 
Camerinensem. 

Iuri loquendi renuntiaverunt PP. DD. Ludovicus Rastouil, ep. Le- 
movicensis, Ioannes B. da Mota Albuquerque, ep. Victoriensis Spiritus 
Sancti, Andreas Charue, ep. Namurcensis, Patricius Kelly, ep. Urbis 
Beninensis, Carolus Parteli, ep. Fructuosensis, Simon Landersdorfer, 
ep. Passaviensis, Marcellus Dubois, arch. Bisuntinus. 

Hora 12,15 S. Evangelii codex repositus est et praeses preces An- 
gelus... Agimus... recitavit. 

Intimata a secretario generali proxima congregatione generali ha- 
benda die 6 novembris, hora 9, Patres dimissi sunt. 



XIII 

Congregatio generalis decima tertia habita est die 6 novembris, fe- 
ria III, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.211 Patres, nempe 67 car- 
dinales, 5 patriarchae, 8 primates, 398 archiepiscopi, 1.626 episcopi, 
11 abbates nullius, 11 praelati nulHus, 85 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Andrea 
Hamvas, ep. Csanadiensi. Chorus CappeUae Sixtinae exsecutus est can- 
tus: Ave verum (Bartolucci), O salutaris (Bartolucci), Panis angelicus 
(Bartolucci). 

Post Missam secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et 



123 

PROCESSUS VERBALES 



P. D. Villelmus Kempf, ep. Limburgensis, S. Evangelii codicem super 
paratum thronum collocavit. 

Card Ignatius Gabriel Tappouni, patnarcha Antiochenus Syrorum, 
precem Msumus... recitavit. Deinde secretarius generalis, proclamato 
nomine primi praesidis, Patrum nomina legit, qui circa cap. II schema- 
tis de sacra Liturgia loqui petierant, et rogavit ut quisque de suo sermone 
duo exemplaria scripto traderet una cum brevi summano. 

Dein ad loquendum ex ordine vocati sunt Franciscus Zak, ep. 
S Hippolyti, Franciscus Zauner, ep. Linciensis, Iulius Kandela arch. 
tit. Seleuciensis pierius, aux. Antiochenus Syrorum, Antonius Pildain 
y Zapiain, ep. Canariensis. 

Tunc secretarius generalis ex ambone nuntiavit Summum Pontincem 
consilio praesidentiae facultatem concessisse proponendi congregatiom 
generali cessationem a disceptatione, cum materia satis illustrata et 
enucleata eidem consilio videretur. Huiusmodi nuntius a subsecretams 
in lingua hispanica, gallica, anglica, germanica et arabica lectus est. 

Inde card. Eugenius Tisserant postulavit a congregatione generali 
utrum a disceptatione circa cap. II schematis de sacra Liturgia cessari 
posset. Post suffragationem favorabilem, factus est transitus ad cap. 111 
eiusdem schematis, cuius initium legit secretarius generalis 

Ex ordine ad loquendum vocati sunt: cardd. Ernestus Rufhni, arch. 
Panormitanus, Ferdinandus Cento, Michael Browne; Franciscus Hengs- 
bach ep. Essendiensis, Ioseph Arneric, ep. Sibenicensis, Domimcus Ca- 
pozi'arch Taeiiienensis, Adam Kozlowiecki, arch. Lusakensis, Petrus 
Pham-ngoc-Chi, ep. Quinhonensis, Marius Maziers, ep. tit. Augustopoli- 
tanus in Phrygia, aux. Lugdunensis, Antonius Plaza arch Platensis, 
Ioseph Lebrun Moratinos, ep. Valentinus in Venetiola, Tullius Botero 

Salazar, ep. Medellensis. 

Hora 11,28 secretarius generalis communicavit bummum lontmcem 
statuisse finem imponere primae Ss. Concilii periodo die 8 decembris. 

Dein adhuc ad loquendum de cap. III vocati sunt Alfonsus de 
Carvalho, ep. Angrensis, Aloisius Cabrera Cruz, ep. S. Ludovici Poto- 
siensis, Benedictus Tomizawa, ep. Sapporensis, .Ioseph Ruotolo ep. 
Uxentinus-S. Mariae Leucadensis, Matthaeus Garkovic, arch. Iadren- 
sis Benedictus Reetz, archiabbas Congr. Beuronensis O.S.B. Aloisius 
Barbero, ep. Viglevanensis, Renatus Pailloux, ep. Arcis Rosebery. 

Hora 12,10 praeses coetui finern imposuit precibus Angelus Agt- 
mus... Secretarius generalis proximam congregationem generalem die 
7 novembris habendam intimavit. 



124 



ACTA CONC. VATICANI IT - PERIODUS I 



XIV 

Congregatio generalis decima quarta habita est die 7 novembris, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.214 Patres, nempe 68 cardinales, 
5 patriarchae, 9 primates, 401 archiepiscopi, 1.625 episcopi, 11 abba- 
tes nullius, 11 praelati nullius, 84 superiores generales. 

Missam celebravit iuxta ritum romanum P. D. Paulus Nguyen Van 
Binh, arch. Saigonensis. Cantores Cappellae Sixtinae exsecuti sunt 
cantus: Da pacem (Bartolucci), O salutaris hostia (Bartolucci), Crux 
fidelis (Bartolucci). 

Missa expleta, secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et 
P. D. Robertus Dosseh, arch. Lomensis, S. Evangelii codicem super 
paratum thronum statuit. 

Card. Normannus Gilroy, arch. Sydneyensis, precem Adsumus... 
recitavit, et secretarius generalis, proclamato nomine primi praesidis, 
annuntiavit post cap. III fieri disceptationem circa cap. IV, et deinde 
circa capp. V, VI, VII, VIII una simul. Post schema de sacra Liturgia 
incipiet disceptatio de constitutione dogmatica de fontibus revelationis. 

Ex ordine ad loquendum de cap. III vocati sunt Petrus Rouge, 
ep. tit. Gisipensis, coad. c.i.s. Nemausensis, Florentius Angelini, ep. 
tit. Messeniensis, Villelmus Kempf, ep. Limburgensis, Clemens Isnard, 
ep. Neo-Friburgensis, Ioseph Hildefonsus Sansierra, ep. tit. Oriensis, 
aux. S. Ioannis de Cuyo, Aloisius Faveri, ep. Tiburtinus, Antonius 
Mistrorigo, ep. Tarvisinus, Aurelius Del Pino Gomez, ep. Illerdensis. 

Hora 10,35 secretarius generalis Patres invitavit ad exsequias, se- 
quenti die, hora 10, habendas, in suffragium cardinalium necnon cetero- 
rum Patrum, qui elapso anno vita functi erant. 

Dein continuata est disceptatio de cap. III et ex ordine ad loquen- 
dum vocati sunt Ioseph Sibomana, ep. Ruhengeriensis, Franciscus Pe- 
ralta y Ballabriga, ep. Victoriensis, Hadrianus Djajasepoetra, arch. Dja- 
kartanus, Villelmus Bekkers, ep. Buscoducensis, Carolus Wojtyla, ep. tit. 
Ombitanus, vic. cap. Cracoviensis, Villelmus van Bekkum, ep. Ruten- 
gensis, Eugenius D'Souza, arch. Nagpurensis, Alcides Mendoza Castro, 
ep. tit. Metrensis, aux. Abancaiensis, Andreas Wronka, ep. tit. Vatar- 
bensis, aux. Gnesnensis, Ioseph Malula, ep. tit. Attanasensis, aux. Leo- 
poldpolitanus, Ferdinandus Romo Gutierrez, ep. Torreonensis, Fidelis 
Garcia, ep. tit. Sululitanus, Aemilius Tagle Covarrubias, ep. Vallis 
Paradisi. 

Facultati loquendi de cap. III renuntiarunt Ioseph Arneric, ep. 
Sibenicensis, Ioannes McQuaid, arch. primas Dublinensis, Villelmus Con- 



PROCESSUS VERBALES 



125 



nare, ep. Greensburgensis, Sergius Mendez, ep. Cuernavacensis, Ioannes 
Iulianus Weber, arch. Argentinensis, Vincentius A. Gonzalez y Robleto, 
arch. Managuensis. 

Hora 11,45 secretarius generalis ex ambone transitum ad discepta- 
tionem de cap. IV schematis de sacra Liturgia Patribus significavit, cuius 
initium legit. _ 

Ex ordine ad loquendum vocati sunt cardd. Ioseph Frings, arch. 
Coloniensis, Ernestus Ruffini, arch. Panormitanus, Valerius Valeri, Fer- 
dinandus Quiroga y Palacios, arch. Compostellanus, Paulus Leger, arch. 
Marianopolitanus . 

Hora 12,20 S. Evangelii codex repositus est et, precibus Angelus... 
Agimus... recitatis, secretarius generalis intimavit proximam congrega- 
tionem generalem die 9 novembris habendam, hora 9. 

XV 

Congregatio generalis decima quinta habita est die 9 novembris, 
feria VI, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.216 Patres, nempe 71 car- 
dinales, 7 patriarchae, 9 primates, 401 archiepiscopi, 1.623 episcopi, 
11 abbates nullius, 11 praelati nullius, 83 superiores generales. 

P. D. Hector Cunial, arch. tit. Soteropolitanus, Urbis vices gerens, 
Missam in anniversario dedicationis Basilicae Lateranensis celebravit 
iuxta ritum romanum. 

Cantores Cappellae Sixtinae cantus exsecuti sunt: Caelestis Urbs Ie- 
rusalem (Bartolucci), O memoriale, O sacrum convivium. 

Post Missam secretarius generalis intimavit: Exeant omnes. S. Evan- 
gelii codicis inthronizatio peracta est a P. D. Mauritio Perrin, arch. 
Carthaginensi. 

Card. Ioseph Frings, arch. Coloniensis, precem recitavit Adsumus..., 
et secretarius generalis, ex ambone, proclamato nomine primi praesidis, 
nomina Patrum legit, qui de cap. IV schematis de sacra Liturgia loqui 
postulaverant. 

Ad loquendum ex ordine vocati sunt: cardd. Emmanuel Goncalves 
Cerejeira, patriarcha Lisbonensis, Franciscus Spellman, arch. Neo-Ebo- 
racensis, Stephanus Wyszyhski, arch. Gnesnensis et Varsaviensis, Vil- 
lelmus Godfrey, arch. Westmonasteriensis, Ioseph Lefebvre, arch. Bi- 
turicensis, Iulius Dbpfner, arch. Monacensis et Frisingensis, Albertus 
Meyer, arch. Chicagiensis, Rufinus Santos, arch. Manilensis, Ioannes 
Landazuri Ricketts, arch. Limanus, Antonius Bacci, Augustinus Bea, 
Anselmus Albareda; Villelmus Connare, ep. Greensburgensis, Sergius 



126 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Mendez Arceo, ep. Cuernavacensis, Ioannes Weber, arch. Argentinensis, 
Franciscus Franic, ep. Spalatensis et Macarscensis, Iacobus Corboy, ep. 
Mozenensis. 

Hora 11,55 praeses, disceptatione interrupta, Patrum suflragium 
petiit de nuntio mittendo ad P. D. Alfonsum Carinci, arch. tit. Seleu- 
ciensem in Isauria, qui centesimum vitae annum compleverat. Omnes 
Patres surrexerunt. 

Deinde disceptatio continuata est et locuti sunt Franciscus Reh, 
ep. Carlopolitanus, Antonius Aguirre, ep. S. Isidori in Argentina. 

Post quindecim fere momenta, secretarius generalis ex ambone legit 
paratum telegramma, mittendum ad P. D. Alfonsum Carinci. Omnes 
Patres plauserunt. 

Ultimus locutus est P. D. Fredericus Melendro, arch. Nganchi- 
mensis. 

Hora 12,20 S. Evangelii codex repositus est et, precibus Angelus... 
Agimus... recitatis, Patres dimissi sunt, postquam a secretario generali 
intimata fuit proxima congregatio generalis die 10 novembris habenda. 



XVI 

Congregatio generalis decima sexta habita est sabbato, die 10 no- 
vembris, hora 9 matutina. Interfuerunt 2.172 Patres, nempe 69 car- 
dinales, 5 patriarchae, 9 primates, 385 archiepiscopi. 1.598 episcopi, 
11 abbates nullius, 11 praelati nullius, 84 superiores generales. 

Missam ritu bracarensi P. D. Franciscus da Silva, ep. tit. Telmis- 
sensis, aux. Bracarensis, celebravit. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus 
est cantus: Salve regina, O salutaris hostia, Ave verum. Antea Patribus 
opusculum distributum fuerat, cui titulus: Ordo Missae Almae Braca- 
rensis Ecclesiae. 

Missa expleta, secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et 
P. D. Caesarius Alexander Minali, ep. tit. Achyraensis, praelatus nul- 
lius Carolinensis in Brasilia, S. EvangeHi codicem super paratum thro- 
num statuit. 

Card. Ernestus Ruffini, arch. Panormitanus, precem Adsumus... re- 
citavit. Secretarius generalis ex ambone, proclamato nomine primi prae- 
sidis, nomina Patrum legit, qui circa cap. IV schematis de sacra Liturgia 
loqui petierant. 

Dein praeses Observatores salutavit et Patres iterum monuit de 
plausu vitando necnon de reverentia erga omnes exhibenda, praesertim 
erga illos, qui in Curia Romana ofEciis funguntur. 



PROCESSUS VERBALES 



127 



Ad loquendum de cap. IV schematis de sacra Liturgia ex ordine 
vocati sunt: Iacobus Flores Martin, ep. Barbastrensis, Fidelis Garda 
Martinez, ep. tit. Sululitanus, Caesar Vielmo, ep. tit. Ariassensis, vic. 
ap. Aysenensis, Ioannes Prou, sup. gen. Congr. Gallicae O.S.B., Ioseph 
Reuss, ep. tit. Sinopenus, aux. Moguntinus, Renatus Pierard, ep. Cata- 
launensis, Raphael Garda y Garcia de Castro, arch. Granatensis, Mi- 
chael Gonzi, arch. Melitensis, Stephanus Leven, ep. tit. Buritanus, aux. 
S. Antonii, Gabriel Garrone, arch. Tolosanus, Ioseph Marling, ep. Ci- 
vitatis Jeffersoniensis, Aemilius Guano, ep. Liburnensis, Anicetus Fer- 
nandez, sup. gen. O.P., Aloisius Carli, ep. Signinus, Bernardus Yago, 
arch. Abidjanensis, Ioseph Souto Vizoso, ep. Palentinus, Villelmus 
Van Hees, magister gen. Ordinis S. Crucis, Victorius Costantini, ep. 
Suessanus. 

Hora 11,40 praeses disceptationem circa cap. IV interrupit et 
suffragationi subiecit propositionem de transitu ad capp. V-VIII. Fere 
omnes Patres surgendo consenserunt. 

Secretarius generalis proinde, ex ambone, annuntiavit initium di- 
sceptationis circa capp. V, VI, VII, VIII, et Patrum nomina legit, qui 
loqui postulaverant. 

Ex ordine ad loquendum de his capitibus vocati sunt: card. Spellman, 
arch. Neo-Eboracensis; Philippus Nabaa, arch. Berytensis et Gibailen- 
sis Melchitarum, Antonius Plaza, arch. Platensis, Petrus Cule, ep. Man- 
detriensis, Antonius, Tedde, ep. Uxellensis et Terralbensis, Raphael Gon- 
zalez Moralejo, ep. tit. Dardanius, aux. Valentinus. 

Iuri loquendi renuntiavit Ioseph Fenocchio, ep. Apuanus. 

Hora 12,20 S. Evangelii codex repositus est et, precibus Angelus... 
Agimus... recitatis, secretarius generalis intimavit proximam congrega- 
tionem generalem die 12 novembris habendam. 

XVII 

Congregatio generalis decima septima habita est die 12 novembris, 
feria II, hora 9 matutina. Interfuerunt 2.186 Patres, nempe 71 cardi- 
nales, 5 patriarchae, 9 primates, 392 archiepiscopi, 1.601 episcopi, 
10 abbates nullius, 11 praelati nullius, 87 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto ritu romano, sed slavonico idiomate, cele- 
brata est a P. D. Ioseph Arneric, ep. Sebenicensi. Chorus Pontificii Col- 
legii Russici exsecutus est quosdam cantus lingua paleoslavica, inter 
quos Ave Maria, Pange lingua. Antea Patribus distributum fuerat folium 
continens exemplar sacri textus Missalis paleoslavici et notam histori- 
cam de liturgia paleoslavica ritus romani. 



128 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Missa expleta, secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et 
P. D. Octavius Antonius Beras, arch. S. Dominici, S. Evangelii codi- 
cem super paratum thronum statuit. 

Card. Antonius Caggiano, arch. Bonaerensis, precem Adsumus... re- 
citavit, et secretarius generalis, proclamato primi praesidis nomine, com- 
municavit Summum Pontificem statuisse primam Concilii periodum finem 
habere die 8 decembris; alteram vero haberi a die 12 maii proximi 
usque ad diem 29 iunii. 

Deinde ad loquendum de capp. V-VIII ex ordine vocati sunt: 
cardd. Iacobus de Barros Camara, arch. S. Sebastiani Fluminis Ianuarii, 
Mauritius Feltin, arch. Parisiensis, Laureanus Rugambwa, ep. Buko- 
baensis; Conradus Bafile, arch. tit. Antiochenus in Pisidia, Fridericus 
Melendro, arch. Nganchimensis, Ioseph Marling, ep. Civitatis Jeffer- 
soniensis, Antonius Baraniak, arch. Posnaniensis, Sebastianus Soares 
de Resende, ep. Beirensis, Ioseph Khoury, arch. Tyrensis Maronitarum, 
Victor Reed, ep. Oklahomensis et Tulsensis, Cyrillus Zohrabian, ep. tit. 
Acilisenus, Antonius Jannucci, ep. Pinnensis-Piscariensis, Russell McVin- 
ney, ep. Providentiensis, Laurentius Bereciartua Balerdi, ep. Segunti- 
nus-Guadalajarensis, Simon Hoa Nguyen-van Hien, ep. Dalatensis, Leo- 
nardus Raymond, ep. Allahabadensis, Marius Castellano, arch. Senensis, 
Petrus Ngo-dinh-Thuc, arch. Hueensis, Emmanuel Larrain Errazuriz, 
ep. Talcensis, Primus Gasbarri, e p. tit. Thennesiensis, aux. Veliternus, 
Paulus Gouyon, ep. Baionensis. 

Iuri loquendi renuntiarunt Aemilius Guano, ep. Liburnensis, Ioan- 
nes Nuer, ep. tit. Phatanensis, aux. Thebanus, Iacobus Flores, ep. Bar- 
bastrensis. 

Hora 12,20 reposito S. Evangelii codice, praeses preces Angelus... 
Agimus... recitavit. Secretarius generalis intimavit proximam congrega- 
tionem generalem, die 13 novembris habendam, et Patres dimissi sunt. 



XVIII 

Congregatio generalis decima octava habita est die 13 novembris, 
feria III, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2.209 Patres, nempe 
71 cardinales, 6 patriarchae, 9 primates, 396 archiepiscopi, 1.620 epi- 
scopi, 10 abbates nullius, 11 praelati nullius, 86 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto, ritu romano, a P. D. Emmanuele Serrano 
Abad, arch. Conchensi in Aequatore, celebrata est. Chorus Cappellae 
Sixtinae exsecutus est cantus: Aurora lumen provehit (Bartolucci), O sa- 
lutaris hostia (Bartolucci), Ecce panis angelorum (Bartolucci). 



PROCESSUS VERBALES 



129 



Post Missam secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et 
P. D. Antonius Corso, ep. tit. Maglaenensis, aux. Montisvidei, S. Evan- 
gelii coclicem super paratum thronum statuit, dum Patres et chorus can- 
tant Christus vincit cum Ps. 116. 

Card. Bernardus Ioannes Alfrink, arch. Ultraiectensis, precem Ad- 
sumus... recitavit, et secretarius generalis, proclamato nomine primi 
praesidis, Patres rogavit suas orationes coercere ad emendationes propo- 
nendas, et, una cum petitione loquendi, dicendorum summam necnon 
sermonis textum scripto exhibere. 

Dein continuata est disceptatio circa capp. V-VIII de sacra Liturgia 
et ex ordine ad loquendum vocati sunt: Ioseph Urtasun, arch. Avenio- 
nensis, Aloisius Alonso Mufioyerro, arch. tit. Sionensis, vic. castrensis 
in Hispania, Antonius Fustella, ep. Tudertinus, Caesarius D'Amato, ep. 
tit. Sebastenus in Cilicia, abb. nullius S. Pauli in Urbe, Aloisius Al- 
marcha Hernandez, ep. Legionensis, Petrus Zilianti, abb. nullius Montis 
Oliveti Maioris, Ioseph Soetemans, abb. gen. Congregationis SS. Salva- 
toris Lateranensis. 

Hora 10,25 praeses disceptationem interrupit et facultatem loquendi 
tribuit card. Hamleto Ioanni Cicognani, a publicis Ecclesiae negotiis, qui 
nuntiavit Summum Pontificem, votis Patrum benigne annuentem, sta- 
tuisse ut in Missae Canonem nomen S. Ioseph insereretur. Fere omnes 
Patres plauserunt. 

Dein continuata est disceptatio et ex ordine locuti sunt Henricus 
Golland Trindade, arch. Botucatuensis, Casimirus Kowalski, ep. Cul- 
mensis, Paulus Yoshigoro Taguchi, ep. Osakensis, Franciscus Jop, ep. 
tit. Dauliensis, Petrus van Lierde, ep. tit. Porphyriensis, sacrista et vi- 
carius generalis Summi Pontificis pro Civitate Vaticana, Villelmus Kempf , 
ep. Limburgensis, Andreas Sapelak, ep. tit. Sebastopolitanus in Thracia, 
vis. ap. Ucrainorum in Argentina, Paulus Seitz, ep. Kontumensis, Her- 
mannus Volk, ep. Moguntinus, Edmundus Nowicki, ep. tit. Thuggensis, 
coad. Gedanensis, Mauritius Baudoux, arch. S. Bonifacii, Ioseph Cheng 
Tien-Siang, ep. Kaohsiungensis, Michael Miranda. y Gomez, arch. Me- 
xicanus, Ioseph Lopez Ortiz, ep. Tudensis-Vicensis, Ioannes Pohlschnei- 
der, ep. Aquisgranensis. 

Hora 12,10 praeses coetui suffragationem proposuit de fine impo- 
nendo disceptationi schematis de sacra Liturgia. Cum fere omnes Patres, 
surgendo, consensissent propositioni, praeses annuntiavit proxima die 
incipiendam esse disceptationem schematis de fontibus revelationis. 

Postea secretarius generalis, ex ambone, monuit omnes Patres ad 
Consistorium, feria V in Basilica S. Petri habendum, invitari. 



130 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Hora 12,15 S. Evangelii codice reposito, praeses preces Angelus... 
Agimus... recitavit et secretarius generalis intimavit proximam con- 
gregationem generalem die 14 novembris habendam. 

XIX 

Congregatio generalis decima nona habita est die 14 novembris, fe- 
ria IV, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2215 Patres, nempe 69 car- 
dinales, 6 patriarchae, 9 primates, 405 archiepiscopi, 1618 episcopi, 
10 abbates nullius, 11 praelati nullius, 87 superiores generales. 

Missa votiva S. Ioseph celebrata est ritu romano a P. D. Paulo 
Cheng, ep. tit. Ucculensi, aux. Taipehensi. Chorus Monachorum O.S.B. 
Collegii S. Anselmi in Urbe, cecinit cantus gregorianos. 

Post Missam secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et 
P. D. Petrus Leclerc, arch. Seguensis, S. Evangelii codicem super para- 
tum thronum statuit, dum Patres Credo cantant. 

Card. Eugenius Tisserant, primus e consilio praesidentiae, precem 
Adsumus... recitavit et secretarius generalis, proclamato nomine prae- 
sidis congregationis, nuntiavit initium disceptationis circa schema con- 
stitutionis dogmaticae de fontibus revelationis, atque legit nomina eo- 
rum, qui loqui postulaverant. 

Exposito suffragandi modo, enuntiavit propositionem super schema 
de sacra Liturgia. Eiusdem propositionis lectae sunt a subsecretariis trans- 
lationes in linguas vernaculas (hispanicam, anglicam, gallicam, germa- 
nicam et arabicam). 

Praeses Patres admonuit subsignationem in schedulis non esse ne- 
cessariam, quia nomen iam erat in fronte schedulae, et facultatem lo- 
quendi tribuit card. Alfredo Ottaviani, praesidi commissionis de doctrina 
fidei et morum, ut circa schema constitutionis de fontibus revelationis 
referret. 

Card. Ottaviani quaedam tantum relationi praemisit, quam ex am- 
bone legendam rev. Salvatori Garofalo, perito commissionis de doctri- 
na fidei et morum, tradidit. 

Relatione expleta, ad loquendum de schemate in genere a praeside 
vocati sunt: cardd. Achilles Lienart, ep. Insulensis, Ioseph Frings, arch. 
Coloniensis, Ernestus Ruffini, arch. Panormitanus, Ioseph Siri, arch. 
Ianuensis, Fernandus Quiroga y Palacios, arch. Compostellanus, Paulus 
Leger, arch. Marianopolitanus, Franciscus Konig, arch. Vindobonensis, 
Bernardus Alfrink, arch. Ultraiectensis, Leo Suenens, arch. Mechlinien- 
sis-Bruxellensis, Ioseph Ritter, arch. S. Ludovici, Augustinus Bea; B. Ma- 
ximus IV Saigh, patr. Antiochenus Melchitarum. 



PROCESSUS VERBALES 



131 



Hora 11,45 praeses disceptationem interrupit et secretarius gene- 
ralis ex ambone communicavit schema de Ecclesia distributum iri exeunte 
illa hebdomada vel proxima ineunte. Item communicavit exitum suffra- 
gationis peractae. 

Continuata est deinde disceptatio et ex ordine locuti sunt Gabriel 
Manek, arch. Endehenus, Albertus Soegijapranata, arch. Semarangensis, 
Casimirus Morcillo Gonzalez, arch. Caesaraugustanus. 

Hora 12,15 repositus est S. Evangelii codex. Secretarius generaUs 
in memoriam revocavit die subsequenti celebratum iri Consistorium, hora 
9,30. Recitatis precibus Angelus... et Agimus... secretarius generalis in- 
timavit proximam congregationem generalem, die 16 novembris ha- 
bendam, et Patres dimissi sunt. 

XX 

Congregatio generalis vicesima habita est die 16 novembris, feria VI, 
hora 9 matutina. Interfuerunt 2213 Patres, nempe 67 cardinales, 6 patriar- 
chae, 9 primates, 395 archiepiscopi, 1628 episcopi, 10 abbates nullius, 
10 praelati nullius, 88 superiores generales. 

Missa celebrata est ritu armeno a P. D. Georgio Layek, arch. Aleppensi 
Armenorum in Syria, Chorus Pontificii Collegii Armeni exsecutus est can- 
tus proprii ritus. Antea Patribus distributum fuerat folium cui titulus: 
Ordo Sacrae Liturgiae Ritus Armeni, continens eiusdem Liturgiae notu- 
lam historicam et prospectum. 

Missa expleta, secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et P. D. 
Paulus Kiredjian, arch. Constantinopofitanus Armenorum, S. Evangelii 
codicem super paratum thronum statuit. 

Card. Achilles Lienart, ep. Insulensis, munere primi praesidis fun- 
gens, precem Adsumus... recitavit, et secretarius generalis ex ambone, 
proclamato nomine praesidis congregationis, annuntiavit distributas fore, 
durante congregatione, emendationes circa prooemium constitutionis 
de sacra Liturgia, die subsequenti suffragationi subiiciendas. 

Praeses, post monitionem de momento disceptationis circa revela- 
tionis fontes, ex ordine ad loquendum vocavit: cardd. Eugenium Tisse- 
rant, ep. Portuensem et S. Rufinae, Emmanuelem Goncalves Cerejeira, 
patr. Lisbonensem, Iacobum de Barros Camara, arch. S. Sebastiani Flu- 
minis Ianuarii, Iacobum Mclntyre, arch. Angelorum in California, Anto- 
nium Caggiano, arch. Bonaerensem, Ioseph Lefebvre, arch. Bituricensem, 
Rufinum Santos, arch. Manilensem, Ioannem Urbani, patr. Venetiarum, 
Radulfum Silva Henriquez, arch. S. Iacobi in Chile, Michaelem Browne; 
Armandum Fares, arch. Catacensem et ep. Squillacensem, Alfredum 



132 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Bengsch, arch. Berolinensem, Arturum Tabera Araoz, ep. Albacetensem, 
Ioseph Reuss, ep. tit. Sinopensem, aux. Moguntinum, Ioseph Gargitter, 
ep. Brixinensem, Simonem Hoa Nguyen-van-Hien, ep. Dalatensem, Io- 
seph Battaglia, ep. Faventinum, Aemilium Guerry, arch. Cameracensem, 
Hermenegildum Florit, arch, Florentinum, Iesum Alba Palacios, ep. Te- 
huantepecensem, Christophorum Butler, abb. praesidem Congr. Angli- 
cae O.S.B. 

Patribus distributum est folium typis impressum, continens emen- 
dationes prooemii schematis de sacra Liturgia. 

Hora 12,25 reposito S. Evangelii codice, praeses Angelus... Agi- 
mus... recitavit, et secretarius generalis proximam congregationem ge- 
neralem, die 17 novembris habendam, intimavit. 

XXI 

Congregatio generalis vicesima prima habita est sabbato, die 17 no- 
vembris, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2207 Patres, nempe 69 car- 
dinales, 7 patriarchae, 9 primates, 397 archiepiscopi, 1617 episcopi, 
10 abbates nullius, 10 praelati nullius, 88 superiores generales. 

Missam de Spiritu Sancto celebravit P. D. Antonius Baraniak, arch. 
Posnaniensis. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est cantus: Aurora 
lucem provehit; O salutaris hostia; Panis angelicus. 

Missa expleta, secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et 
P. D. Laurentius Bianchi, ep. Sciiamchiamensis, S. Evangelii codicem su- 
per paratum thronum statuit. 

Card. Normannus Gilrov, arch. Sydneyensis, munere primi praesidis 
fungens, precem Adsumus... recitavit. 

Secretarius generalis, proclamato nomine praesidis congregationis, 
nomina significavit eorum, qui de fontibus revelationis loqui petierant. 
Dein quatuor emendationum textum legit, quae suffragationi subiiciendae 
erant. 

Card. Iacobus Lercaro et Ioseph Martin, ep. Nicoletanus, relatio- 
nes de emendationibus fecerunt. Dein secretarius generalis notificavit 
praesidem statuisse super quatuor puncta distincte suffragationes facien- 
das esse per placet vel non placet. 

Disceptatio prosecuta est et ad loquendum de fontibus revelationis 
ex ordine vocati sunt: cardd. Carolus de la Torre, arch. Quitensis, Io- 
seph Garibi y Rivera, arch. Guadalajarensis, Iulius Dbpfner, arch. Mo- 
nacensis et Frisingensis, Aloisius Concha, arch. Bogotensis, Antonius 
Bacci; Paulus Schmitt, ep. Metensis, card. Alfredus Ottaviani. 



PROCESSUS VERBALES 



133 



Hora 10,55 praeses paulisper disceptationem interrupit ut nuntiaret 
aliquem Patrem illum rogasse ut Patrum attentionem dirigeret ad art. 33, 
sectionem primam, Ordinis Concilii celebrandi. 

Postea ex ordine locuti sunt Petrus Parente, arch. tit. Ptolemaidensis 
in Thebaide, Paulus Butorac, ep. Ragusinus, Ioseph Frings, arch. Colo- 
niensis, Franciscus Simons, ep. Indorensis, Andreas Charue, ep. Namur- 
censis, Angelus Temino Saiz, ep. Auriensis, Ioannes Zoa, arch. Yaun- 
densis, Mauritius Fourchet, ep. S. Flori, Georgius Hakim, ep. Ptolemai- 
densis, Hyacinthus Argaya Goicoechea, ep. Mindoniensis-Ferrolensis, 
Iulius Rosales, arch. Caebuanus. 

Ultimo secretarius generalis legit suffragationum exitum circa qua- 
tuor emendationes prooemii constitutionis de sacra Liturgia. 

Intimata proxima congregatione, habenda die 19 novembris, reposi- 
tus est S. Evangelii codex et praeses preces Angelus... Agimus... reci- 
tavit. 

XXII 

Congregatio generalis vicesima secunda habita est die 19 novembris, 
feria II, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2197 Patres, nempe 67 car- 
dinales, 7 patriarchae, 9 primates, 394 archiepiscopi, 1613 episcopi, 
10 abbates nullius, 10 praelati nullius, 87 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Matthaeo 
Beovich, arch. Adelaidensi. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est 
cantus: Tu, Trinitatis unitas (Bartolucci), O salutaris hostia (Bartoluc- 
ci), Ave verum Corpus. 

Post Missam P. D. Carolus Quintero Arce, ep. Vallipolitanus, S. Evan- 
gelii codicem super paratum thronum statuit. 

Intimatione facta: Exeant omnes, card. Franciscus Spellman, arch. 
Neo-Eboracensis, munere primi praesidis fungens, precem Adsumus... 
recitavit. 

Secretarius generalis, proclamato nomine praesidis congregationis, 
ex ambone legit nomina Patrum, qui loqui petierant super schema de 
fontibus revelationis. 

Continuata est disceptatio de schemate in genere et ad loquendum 
ex ordine vocati sunt: cardd. Beniaminus de Arriba y Castro, arch. Tar- 
raconensis, Normannus Gilroy, arch. Sydneyensis, Valerianus Gracias, 
arch. Bombayensis, Albertus Meyer, arch. Chicagiensis, Ioannes Landa- 
zuri Ricketts, arch. Limanus, Laureanus Rugambwa, ep. Bokubaensis; 
Petrus Martin, ep. tit. Selinusiensis, vic. ap. Novae Caledoniae, Aloi- 
sius Henriquez Jimenez, ep. tit. Lamdiensis, aux Caracensis, Iacobus 

9 



134 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Griffiths, ep. tit. Gazensis, aux. Neo-Eboracensis, Aemilius De Smedt, 
ep. Brugensis, David De Sousa, ep. Funchalensis, Gabriel Garrone, arch. 
Tolosanus, Ioseph D'Avack, arch. Camerinensis, Aurelius Del Pino G6- 
mez, ep. Illerdensis, Dionysius Hurley, arch. Durbanianus, Ioseph Ruo- 
tolo, ep. Uxentinus et S. Mariae Leucadensis, Alfredus Ancel, ep. tit. 
Myrinensis, aux. Lugdunensis, Paulus Seitz, ep. Kontumensis. 

Facultati loquendi Conradus Mingo, arch. Montis Regalis, renun- 
tiavit. 

Hora 12,10 reposito S. Evangelii codice, praeses preces Agimus... 
Angelus Domini... recitavit, et secretarius generalis intimavit proximam 
congregationem generalem die 20 novembris habendam. 



XXIII 

Congregatio generalis vicesima tertia habita est die 20 novembris, 
feria III, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2211 Patres, nempe 65 
cardinales, 8 patriarchae, 9 primates, 397 archiepiscopi, 1626 episcopi, 
10 abbates nullius, 11 praelati nullius, 85 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Carolo 
Humberto Rodrlguez Quiros, arch. S. Ioseph in Costa Rica. Chorus Cap- 
pellae Sixtinae exsecutus est cantus: Confirma hoc ~Deus, O memoriale 
mortis Domini, Crux fidelis. 

Post Missam P. D. Ioannes Gahamanyi, ep. Astridaensis, S. Evan- 
gelii codicem super paratum thronum statuit, et card. Ioseph Frings 
precem Adsumus... recitavit. 

Intimatione facta: Exeant omnes, secretarius generalis ex ambone 
proclamavit nomen praesidis congregationis et annuntiavit prosecutio- 
nem disceptationis de principiis generalibus constitutionis dogmaticae 
de fontibus revelationis. Ipse legit Patrum nomina, qui loqui postula- 
verant. 

Ad loquendum ex ordine a praeside vocati sunt Georgius Cabana, 
arch. Sherbrookensis, Bernardinus Echeverria Ruiz, ep. Ambatensis, Fi- 
delis Garcfa Martinez, ep. tit. Sululitanus, Michael Klepacz, ep. Lodzen- 
sis, Henricus Nicodemo, arch. Barensis. 

Hora 10,25 praeses disceptationem interrupit et secretarius gene- 
ralis ex ambone legit propositionem consilii praesidentiae de opportuni- 
tate interrumpendi necne disceptationem schematis de fontibus revela- 
tionis. 

Praeses, card. Frings, subiunxit se ex toto corde ad propositionem 
accedere. Deinde propositio a subsecretariis in variis linguis (gallica, hi- 



PROCESSUS VERBALES 



135 



spanica, germanica, anglica, arabica) lecta est, et a secretario generali 
iterum enuntiata. 

Carcl. Ruffini, de licentia praesidis, explicavit « interruptionem » si- 
gnificare remissionem schematis ad commissionem ut reficeretur. Secre- 
tarius generalis explicavit valorem suffragii placet et non placet. 

Interim continuata est disceptatio. Ad loquendum vocatus est P. D. 
Antonius Quarrad.no, ep. S. Dominici Novem Iulii, qui non aderat, ideo- 
que locutus est P. D. Geraldus de Proenca Sigaud, arch. Adamantinus. 

Dein praeses iterum sensum propositionis explicavit et ad loquen- 
dum de schemate in genere ex ordine vocavit P. D. Antonium Quarra- 
cino (qui interdum ad suum locum redierat), Aloisium Carli, ep. Signi- 
num, Victorium M. Costantini, ep. Suessanum, P. Anicetum Fernan- 
dez, magistrum generalem O. P., Iulium Barbetta, ep. tit. Pharanita- 
num, Ioannem Ferro, arch. Rheginensem, Franciscum Franic, ep. Spala- 
tensem et Macarscensem. 

Iuri loquendi renuntiavit Eduardus Doody, ep. Armidalensis. 

Hora 11,55 secretarius generalis ex ambone admonuit exitum suflra- 
gationis die subsequenti communicatum iri, et novum schema discu- 
tiendum — quidem feria VI proxima, si iuxta suffragationis exitum 
schema esset mutandum — fore illud de instrumentis communicationis 
socialis. 

Deinde Patrum nomina legit, qui de cap. 1 schematis de fontibus 
revelationis loqui postulaverant. 

Ex ordine ad loquendum vocati sunt: cardd. Eugenius Tisserant, ep. 
Ostiensis, Portuensis et S. Rufinae, Ernestus Ruffini, arch. Panormita- 
nus, Vincentius Jacono, ep. tit. Patarensis. 

Hora 12,20 secretarius generalis, de mandato praesidis, suffraga- 
tionis peractae exitum nuntiavit. Cum suffragium placet non attigisset 
maioritatem requisitam (duas ex tribus partes), de mandato praesidis 
continuanda erat discussio de fontibus revelationis . 

Reposito S. Evangelii codice, praeses preces Angelus... Agimus... 
recitavit et secretarius generalis intimavit proximam congregationem ge- 
neralem die 21 novembris habendam. 

XXIV 

Congregatio generalis vicesima quarta habita est die 21 novembris, 
feria IV, hora 9 matutina. Interfuerunt 2186 Patres, nempe 66 cardi- 
nales, 7 patriarchae, 9 primates, 393 archiepiscopi, 1606 episcopi, 10 ab- 
bates nullius, 11 praelati nullius, 84 superiores generales. 

Missa celebrata est ritu Byzantino-Ucraino a P. D. Gabriele Bukatko, 



136 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



arch. tit. Mocisseno, coad. c.i.s. Belogradensi, adm. ap. Crisiensi, con- 
celebrantibus duobus sacerdotibus et ministrante diacono. Alumni Pon- 
tificii Collegii Ucraini S. Iosaphat exsecuti sunt cantus. Patribus antea 
distributum fuerat opusculum cui titulus: La S. Liturgia di S. Giovanni 
Crisostomo. 

Post Missam idem P. D. Bukatko S. Evangelii codicem super para- 
tum thronum statuit. 

Secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et card. Ernestus 
Ruffini, arch. Panormitanus, qui primi praesidis munere fungebatur, pre- 
cem Adsumus... recitavit. 

Secretarius generalis nomen praesidis congregationis annuntiavit et, 
de mandato cardinalis a publicis Ecclesiae negotiis, legit nuntium de 
instituta a Summo Pontifice commissione mixta, ex membris nempe 
commissionis theologicae et secretariatus pro unione christianorum, ad 
emendandum schema de fontibus revelationis . 

Secretarius generalis subiunxit disceptationem de cap. I schematis 
de fontibus revelationis illa die prosequi, et feria VI disceptationem de 
cap. I schematis de instrumentis communicationis socialis inceptum 
iri. 

Dein legit nomina Patrum, qui loqui postulaverant circa cap. I. A 
praeside ex ordine ad loquendum vocati sunt Aemilius Guano, ep. Li- 
burnensis, Eduardus Martinez, ep. Zamorensis, P. Christophorus Butler, 
superior generalis Congreg. Anglicae O.S.B., Vitus Chang Tao-Huan, ep. 
tit. Cyanitanus, Maximus Hermaniuk, arch. Vinnipegensis Ucrainorum, 
Ioannes Rupp, ep. Monoecensis, Franciscus Marty, arch. Remensis, 
Aloisius Henriquez Jimenez, ep. tit. Lamdiensis, aux. Caracensis, Pe- 
trus Cantero Cuadrado, ep. Huelvensis, Franciscus Seper, arch. Zagra- 
biensis, Petrus Veuillot, arch. tit. Constantiensis in Thracia, coad. Pari- 
siensis, Laurentius Jager, arch. Paderbornensis, Eduardus Boody, ep. Ar- 
midalensis, Attilius Barneschi, ep. Manziniensis, Carolus Wojtyla, ep. 
tit. Ombitanus, vic. cap. Cracoviensis, Ubaldus Cibrian Fernandez, ep. 
tit. Bidensis, prael. null. Corocorensis. 

Iuri loquendi renuntiarunt Ioseph DAvack, arch. Camerinensis, 
Blasius Musto, ep. Aquinatensis, Soranus et Pontiscurvi, Raphael Gonza- 
lez Moralejo, ep. tit. Dardanius, aux. Valentinus, Marcus McGrath, ep. 
tit. Caeciritanus, aux. Panamensis. 

Hora 12 praeses admonuit claudi disceptationem super schema de fon- 
tibus revelationis, cum omnes locuti essent. 

Reposito S. Evangelii codice, praeses preces Angelus... Agimus... re- 
citavit, et secretarius generalis proximam congregationem generalem die 
23 novembris habendam intimavit. 



PROCESSUS VERBALES 



137 



XXV 

Congregatio generalis vicesima quinta habita est die 23 novembris, 
feria VI, hora 9 matutina. Interfuerunt 2157 Patres, nempe 69 cardina- 
les, 7 patriarchae, 8 primates, 393 archiepiscopi, 1579 episcopi, 10 ab- 
bates nullius, 10 praelati nullius, 81 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Hyacintho 
Tredici, arch. Brixiensi, qui commemorabat sexagesimum anniversarium 
suae ordinationis sacerdotalis. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est 
cantus: Da pacem (Bartolucci), O salutaris hostia, Ecce panis ange- 
lorum. 

Post Missam P. D. Albertus Scola, ep. Nursinus, S. Evangelii codi- 
cem super paratum thronum statuit, dum Patres Credo canunt. 

Secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et card. Antonius 
Caggiano, arch. Bonaerensis, primi praesidis munere fungens, precem 
Adsumus... recitavit. 

Secretarius generalis ex ambone, proclamato praesidis nomine, com- 
municavit post constitutionem de instrumentis communicationis socialis 
tractatum iri decretum Ut omnes unum sint: de Ecclesiae unitate, dein 
vero constitutionem dogmaticam de B. Maria Virgine. Item rogavit 
Patres, qui de illis schematibus loqui desiderabant, ut nomen quam ci- 
tius darent. 

Tandem legit nomina eorum, qui super constitutionem de instru- 
mentis communicationis socialis loqui postulaverant. 

Card. Ferdinandus Cento, praeses commissionis conciliaris de fide- 
lium apostolatu, de scriptis prelo edendis et de spectaculis moderandis, 
schema Patribus breviter proposuit; illud vero illustravit Renatus Stourm, 
arch. Senonensis. Relationis textus, typis impressus, antea Patribus distri- 
butus fuerat. 

Relatione expleta, ad loquendum ex ordine a praeside vocati sunt: 
cardd. Franciscus Spellman, arch. Neo-Eboracensis, Ernestus Ruffini, 
arch. Panormitanus, Vincentius Enrique y Tarancon, ep. Celsonensis, 
Albertus Sanschagrin, ep. tit. Bagenus, coad. c.i.s. Amosensis, Georgius 
Beck, ep. Salfordensis, Emmanuel Llopis Ivorra, ep. Cauriensis-Castro- 
rum Caeciliorum, Herbertus Bednorz, ep. tit. Bullensis Regiorum, coad. 
ci.s. Katovicensis, Franciscus Charriere, ep. Lausannensis, Genevensis 
et Friburgensis, Emmanuel Fernandez-Conde, ep. Cordubensis, Ioseph 
DAvack, arch. Camerinensis, Eugenius D'Souza, arch. Nagpurensis, Pe- 
trus Cantero Cuadrado, ep. Huelvensis, Antonius De Castro Mayer, ep. 
Camposinus, Ioseph Heuschen, ep. tit. Druensis, aux. Leodiensis, Vin- 



138 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



centius Brizgys, ep. tit. Bosanensis, aux. Kaunensis, Albertus Soegijapra- 
nata, arch. Semarangensis, Renatus Boudon, ep. Mimatensis. 

Loquendi facultati renuntiavit Antonius Pildain y Zapiain, ep. Ca- 
nariensis. 

Patribus volumen distributum est, cui titulus Schemata Constitutio- 
num et Decretorum de quibus disceptabitur in Concilii sessionibus. Se- 
ries secunda: De Ecclesia et De Beata Maria Virgine. 

Hora 12,15 reposito S. Evangelii codice, praeses preces Angelus... 
Agimus... recitavit, et secretarius generalis intimavit proximam congrega- 
tionem generalem die 24 novembris habendam. 

XXVI 

Congregatio generalis vicesima sexta habita est sabbato, die 24 no- 
vembris, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2136 Patres, nempe 70 car- 
dinales, 6 patriarchae, 9 primates, 377 archiepiscopi, 1572 episcopi, 
10 abbates nullius, 11 praelati nullius, 81 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Francisco 
Charriere, ep. Lausannensi, Genevensi et Friburgensi. Chorus Cappel- 
lae Sixtinae exsecutus est cantus: Oremus pro Pontifice nostro, O Memo- 
riale, Iesum quem velatum, Ave verum. 

Post Missam P. D. Marcus McGrath, ep. tit. Caeciritanus, aux. Pa- 
namensis, S. Evangelii codicem super paratum thronum statuit, dum 
Patres Credo cantant. 

Intimatione facta: Exeant omnes, card. Bernardus Alfrink, arch. Ul- 
traiectensis, primi praesidis munere fungens, precem Adsumus... reci- 
tavit. 

Secretarius generalis, proclamato nomine praesidis congregationis, 
legit votorum et ominum nuntium ad Summum Pontificem mittendum 
ob eius diem natalem. Omnes Patres stantes plauserunt. 

Dein monuit prosequi disceptationem de principiis generalibus et de 
singulis quaestionibus coniunctim, data arcta necessitudine inter varias 
quaestiones schematis constitutionis de instrumentis communicationis 
socialis. 

Tandem legit Patrum nomina, qui loqui postulaverant. Ex ordine 
ad loquendum a praeside vocati sunt: cardd. Stephanus Wyszynski, 
arch. Gnesnensis et Varsaviensis, Villelmus Godfrey, arch. Vestmona- 
steriensis, Paulus Leger, arch. Marianopolitanus, Leo Suenens, arch. 
Mechliniensis-Bruxellensis, Augustinus Bea, Iacobus Menager, ep. Mel- 
densis, Andreas Perraudin, arch. Kabgayensis, Alexander Renard, ep. 



PROCESSUS VERBALES 



139 



Versaliensis, Lucianus Bernacki, ep. tit. Melensis, aux. Gnesnensis, Ca- 
simirus Morcillo Gonzalez, arch. Caesaraugustanus, Salvator Baldas- 
sarri, arch. Ravennatensis, Vitus Chang Tso-huan, ep. tit. Cyanitensis, 
Antonius Nwedo, ep. Umuahiaensis, Marcellus Gonzales Martin, ep. 
Asturicensis, Marius Castellano, arch. Senensis, Paulus Gouyon, ep. 
Baionensis, Ioseph Ruotolo, ep. Uxentinus-S. Mariae Leucadensis, An- 
tonius Ona de Echave, ep. Lucensis, Leo De Uriarte Bengoa, ep. tit. 
Madaurensis, vic. ap. S. Raymundi, Vincentius Zazpe, ep. Raphaeliensis, 
Dragutin Carolus Nezic, ep. Parentinus et Polensis, Benedictus Reetz, 
praeses Congr. Beuronensis O.S.B., Stephanus Laszlo, ep. Sideropolita- 
nus, Leo Lommel, ep. Luxemburgensis. 

Iuri loquendi renuntiarunt Michael Browne, ep. Galviensis et Dua- 
censis, Aemilius Tagle Covarrubias, ep. Vallis Paradisi. 

Hora 12,20 reposito S. Evangelii codice, praeses preces Angelus... 
Agimus... recitavit, et secretarius generalis intimavit proximam congrega- 
tionem generalem die 26 novembris habendam. 

XXVII 

Congregatio generalis vicesima septima habita est die 26 novembris, 
feria II, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2133 Patres, nempe 67 car- 
dinales, 6 patriarchae, 8 primates, 381 archiepiscopi, 1569 episcopi, 
8 abbates nullius, 10 praelati nullius, 84 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Iulio 
Rosales, arch. Caebuano. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est can- 
tus: Aurora lucem provehit (Bartolucci), O salutaris hostia, O sacrum 
convivium. 

Post Missam P. D. Anacletus Cazzaniga, arch. Urbinatensis, S. Evan- 
gelii codicem super paratum thronum statuit, dum Patres cantant Chri- 
stus vincit cum Ps. 116. 

Intimatione facta: Exeant omnes, card. Eugenius Tisserant, precem 
Adsumus... recitavit. 

Secretarius generalis ex ambone, proclamato praesidis nomine, nun- 
tium legit quo Summus Pontifex votis et ominibus, ad ipsum missis, 
respondere dignatus est. Dein, de mandato praesidis, communicavit ca- 
lendarium congregationum mensis decembris, et subiunxit post decretum 
Ut omnes unum sint, inceptum iri disceptationem constitutionis dogmati- 
cae de Ecclesia et constitutionis de B. Maria Virgine. Itaque rogavit Pa- 
tres, qui de his schematibus loqui vellent, ut nomina darent. 

Dein annuntiavit, die sequenti, post expletam disceptationem sche- 



140 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



matis de instrumentis communicationis socialis, praesentatum iri quan- 
dam motionem seu propositum, typis impressum, ut de eo suffragium fie- 
ret. Tandem nomina legit Patrum, qui loqui postulaverant. 

Tunc prosecuta est disceptatio et a praeside ex ordine ad loquendum 
vocati sunt Aloisius Civardi, ep. tit. Thespiensis, Ioseph Hbffner, ep. 
Monasteriensis, Leo Duval, arch. Algeriensis, Sanctes Moro Briz, ep. 
Abulensis, Villelmus Kempf, ep. Limburgensis, Adam Kozlowiecki, arch. 
Lusakensis, Aemilius Tagle Covarrubias, ep. Vallis Paradisi, Sebastia- 
nus Soares de Resende, ep. Beirensis, Aurelius Del Pino Gomez, ep. U- 
lerdensis, Andreas Sana, ep. Akrensis, Alexander Fernandez Feo-Tinoco, 
ep. S. Christophori in Venetiola, Franciscus Simons, ep. Indorensis. 

P. D. Michael Browne, ep. Galviensis et Duacensis, iuri loquendi 
renuntiavit. 

Hora 11,05 disceptatio breviter interrupta est et secretarius gene- 
ralis monuit Patres ut ad sua loca redirent. Post sermonem P. D. Ioannis 
Zarranz y Pueyo, ep. Placentini in Hispania, ex ambone significavit 
propositionem praesidis ut disceptatio schematis de instrumentis com- 
municationis socialis cessaret. Fere omnes Patres stantes annuerunt. 

Tunc incepta est disceptatio decreti de Ecclesiae unitate. 

Card. Hamletus Ioannes Cicognani, praeses commissionis de Eccle- 
siis Orientalibus, breviter schema proposuit et relationem de ipso ex 
ambone legendam tradidit P. Athanasio Welykyj, eiusdem commissionis 
secretario. 

Dein ex ordine ad loquendum a praeside vocati sunt cardd. Achilles 
Lienart, ep. Insulensis, Ernestus Ruffini, arch. Panormitanus, Antonius 
Bacci, Michael Browne. 

Interim Patribus folium, typis impressum, distributum est, continens 
propositionem circa schema de instrumentis communicationis socialis, 
sequenti die suffragio subiciendam. 

Hora 12,15 reposito S. Evangelii codice, praeses preces Angelus... 
Agimus... recitavit, et secretarius generalis intimavit proximam congre- 
gationem generalem die 27 novembris habendam. 



XXVIII 

Congregatio generalis vicesima octava habita est die 27 novembris, 
feria III, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2156 Patres, nempe 72 car- 
dinales, 7 patriarchae, 9 primates, 384 archiepiscopi, 1587 episcopi, 
9 abbates nullius, 11 praelati nullius, 77 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Leonardo 



PROCESSUS VERBALES 



141 



Rodriguez Ballon, arch. Arequipensi. Chorus Cappellae Sixtinae exsecu- 
tus est cantus: Tu Trinitatis (Bartolucci), O salutaris hostia (Bartoluc- 
ci), Crux fidelis (Bartolucci). 

Post Missam P. D. Aloisius Chavez y Gonzalez, arch. S. Salvatoris 
in America, S. Evangelii codicem super paratum thronum statuit, dum 
Patres Credo cantant. 

Secretarius generalis intimavit: Exeant omnes, et card. Achilles Lie- 
nart, ep. Insulensis, primi praesidis munere fungens, precem Adsumus... 
recitavit. 

Secretarius generalis ex ambone, proclamato praesidis nomine, com- 
municavit Summum Pontificem statuisse, petentibus ob rationes prae- 
sertim pastorales pluribus episcopis, secundam Concilii periodum incep- 
tum iri in festo Nativitatis B. M. V., die dominica 8 septembris 1963. 

Dein annuntiavit ante horam 10,30 suffragationem fieri de proposi- 
tione super constitutionem de instrumentis communicationis socialis, 
et legit nomina Patrum, qui super decretum de Ecclesiae unitate loqui 
postulaverant. 

Tandem, de licentia praesidis, legit quandam declarationem commis- 
sionis de Ecclesiis Orientalibus, ad praecavendas obiectiones, quae ad 
textum non facerent, ne locus fieret confusioni nec tempus inutiliter 
tereretur. 

Dein ad loquendum ex ordine a praeside vocati sunt: cardd. Iaco- 
bus de Barros Camara, arch. Fluminis Ianuarii, B. Maximus IV Saigh, 
patr. Antiochenus Melchitarum, cuius gallici sermonis Georgius Hakim, 
ep. Ptolemaidensis, translationem in linguam latinam legit; Primus Prin- 
cipi, arch. tit. Tyanensis, Antonius Pawlowski, ep. Vladislaviensis, Phi- 
lippus Nabaa, arch. Berytensis et Gibailensis Melchitarum, Ioseph Pa- 
recattil, arch. Ernakulamensis, Andreas Sapelak, ep. tit. Sebastopolitanus 
in Thracia, visit. Ucrainorum in Argentina, Ambrosius Senyshyn, arch. 
Philadelphiensis Ucrainorum, Antonius Vuccino, arch. tit. Aprensis. 

Hora 11,15 secretarius generalis, de mandato praesidis, exitum suf- 
fragationis peractae de propositione circa schema de instrumentis com- 
municationis socialis ex ambone promulgavit: Praesentes votantes 2160; 
Placet 2138; Non placet 15; Vota nulla 7. Cum maioritas requisita 
esset 1437 vota, propositio approbata est. 

Dein prosecuta est disceptatio circa decretum de Ecclesiae unitate, 
et ex ordine ad loquendum vocati sunt: Dorotheus Fernandez y Fernan- 
dez, ep. tit. Castabalensis, coad. c.i.s. Pacensis, Neophytus Edelby, arch. 
tit. Edessenus in Osrhoene Melchitarum, Elias Zoghby, arch. tit. Nu- 
biensis, vic. patr. patriarchatus Antiochiae Melchitarum pro Aegypto, 
Sergius Mendez Arceo, ep. Cuernavacensis, Felix Romero Menjibar, ep. 



142 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Giennensis, P. Anastasius Hage, sup. gen. Ordinis Basiliani S. Ioannis 
Baptistae. 

Hora 12,10 reposito S. Evangelii codice, praeses preces Angelus... 
Agimus... recitavit et secretarius generalis intimavit proximam congre- 
gationem generalem die 28 novembris habendam. 



XXIX 

Congregatio generalis vicesima nona habita est die 28 novembris, 
feria IV, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2144 Patres, nempe 70 car- 
dinales, 7 patriarchae, 9 primates, 380 archiepiscopi, 1576 episcopi, 
10 abbates nullius, 11 praelati nullius, 81 superiores generales. 

Missa celebrata est ritu aethiopico a P. D. Asrate Maria Yemmeru, 
arch. Neanthopolitano. Alumni Collegii Aethiopici exsecuti sunt cantus. 
Ante Missam Patribus distributum fuerat folium typis impressum, cui 
titulus Liturgia Aethiopica, continens partes ritus et notam circa ipsam 
liturgiam. 

Post Missam ipse celebrans S. Evangelii codicem super paratum 
thronum statuit, dum alumni Collegii hymnum cantant. 

Intimatione facta: Exeant omnes, card. Ignatius Tappouni, patr. An- 
tiochenus Syrorum, primi praesidis munere fungens, precem Adsumus... 
recitavit, et secretarius generalis ex ambone, proclamato praesidis no- 
mine, legit nomina Patrum, qui circa decretum de Ecclesiae unitate 
loqui postulaverant. 

Dein annuntiavit aliquas emendationes cap. 1 constitutionis de sacra 
Liturgia, typis impressas, distributum iri, ut feria VI sequenti suffra- 
gationi subicerentur. 

Prosecuta est disceptatio circa decretum de Ecclesiae unitate. Pri- 
mus locutus est ipse praeses, card. Ignatius Tappouni, qui postea ad 
loquendum vocavit cardd. Franciscum Spellman, arch. Neo-Eboracensem, 
et Alfredum Ottaviani. 

Card. Ottaviani proposuit ut, expleta disceptatione circa decretum 
de Ecclesiae unitate, transitus fieret ad schema de B. M. Virgine. Quidam 
Patres plauserunt. 

Postea circa schema de Ecclesiae unitate ad loquendum ex ordine 
vocati sunt B. D. Paulus II Cheikho, patr. Babylonensis Chaldaeorum, 
Ioseph Tawil, arch. tit. Myrensis Melchitarum, vic. patr. Antiochenus 
Melchitarum, Ioannes Velasco, ep. Sciiamensis, Marcellinus Olaechea 
Loizaga, arch. Valentinus, Ioseph Khoury, arch. Tyrensis Maronitarum, 
Michael Darmancier, ep. tit. Auguritensis, vic. ap. Insularum Wallis et 



PROCESSUS VERBALES 



143 



Futuna, Dominicus Hoang-van-Doan, ep. tit. Saccaeotenus, Vincentius 
Enrique Tarancon, ep. Celsonensis, Reginaldus Addazi, arch. Tranensis 
et Barolensis, Alexander Scandar, ep. Lycopolitanus, Ioseph Kostner, 
ep. Gurcensis, Alfredus Ancel, ep. tit. Myrinensis, aux. Lugdunensis, 
Michael Assaf , arch. Petrensis et Philadelphiensis, Georgius Dwyer, ep. 
Loidensis. 

Iuri loquendi renuntiavit P. D. Christophorus Butler, sup. gen. Con- 
gregationis Anglicae O.S.B. 

Tum secretarius generalis ex ambone annuntiavit consilium praesi- 
dentiae post examen postulati card. Ottaviani suam decisionem commu- 
nicaturum. Dein propositionem legit, qua Patres rogabantur ut durante 
novendiale in honorem Immaculatae Deiparae Virginis preces effunde- 
rent pro omnibus episcopis et pro cuncto populo christiano. Omnes 
Patres plauserunt. 

Tandem secretarius generalis proximam congregationem intimavit 
feria VI, die 30 novembris, hora 9 habendam. 

Patribus duo opuscula, typis impressa, distributa sunt: a) Emenda- 
tiones ad cap. 1, n. 1-9, schematis de sacra Liturgia; b) relatio super 
decretum de Ecclesiae unitate, a P. Athanasio Welykyj in congregatione 
generali vicesima septima, die 26 novembris, lecta. 

Hora 12,25 precibus Angelus... Agimus... recitatis, Patres dimissi 
sunt. 

XXX 

Congregatio generalis tricesima habita est die 30 novembris, feria VI, 
hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2145 Patres, nempe 69 cardinales, 
8 patriarchae, 9 primates, 380 archiepiscopi, 1574 episcopi, 10 abbates 
nullius, 11 praelati nullius, 84 superiores generales. 

Missa de festo S. Andreae Apostoli celebrata est ritu romano a 
P. D. Andrea Charue, ep. Namurcensi. Chorus Cappellae Sixtinae exse- 
cutus est cantus: Ave verum (Bartolucci), O salutaris hostia (Bartolucci), 
Crux fidelis (Bartolucci). 

Post Missam P. D. Ioachim Domingues de Oliveira, arch. Floriano- 
politanus, S. Evangelii codicem super paratum thronum statuit, dum 
Patres cantant Christus vincit cum Ps. 116. 

Intimatione facta: Exeant omnes, card. Franciscus Spellman, arch. 
Neo-Eboracensis, munere primi praesidis fungens, precem Adsumus... 
recitavit. 

Secretarius generalis ex ambone, annuntiato primi praesidis nomine, 
invitavit Patres ut Principem Apostolorum eiusque fratrem, S. Andream, 



144 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



cuius festum illa die celebrabatur, orarent pro christianorum unione. 
Dein nomina legit Patrum, qui circa schema de Ecclesiae unitate loqui 
postulaverant. 

Item communicavit consilium praesidentiae, debite aestimans ratio- 
nes a card. Ottaviani adductas, censuisse tamen statutum ordinem ser- 
vare, ac proinde, disceptatione expleta circa decretum de Ecclesiae uni- 
tate, initium dandum esse relationi et disceptationi circa schema de Ec- 
clesia. 

Tandem legit novem emendationes circa cap. I constitutionis de sacra 
Liturgia, suffragationi subiciendas, quas P. D. Ioseph Albertus Martin, 
ep. Nicoletanus, nomine commissionis liturgicae, illustravit. 

Relatione expleta, prosecuta est disceptatio circa decretum de Eccle- 
siae unitate. Primus locutus est card. Stephanus Wyszynski, arch. Gne- 
snensis et Varsaviensis. 

Post eius sermonem, secretarius generalis ex ambone, nomine com- 
missionis de sacra Liturgia, admonuit mendam corrigendam esse in emen- 
datione tertia. 

Deinde ex ordine ad loquendum circa decretum de Ecclesiae unitate 
a praeside vocati sunt card. Augustinus Bea, Emmanuel Trindade Sal- 
gueiro, arch. Eborensis, Maximus Hermaniuk, arch. Vinnipegensis Ucrai- 
norum, Eftimios Youakim, ep. Mariamnensis, Franciscus Franic, ep. Spa- 
latensis et Macarscensis, Abilius Vaz das Neves, ep. Brigantiensis, P. Au- 
gustinus Sepinski, min. gen. O.F.M., Dionysius Hayek, arch. Aleppensis 
Syrorum, Ioannes Heenan, arch. Liverpolitanus, Alexander Olalia, ep. Li- 
pensis, Ioseph Pont y Gol, ep. Segobricensis-Castellionensis, Rodulfus 
Staverman, ep. tit. Mosynopolitanus, vic. ap. Hollandiae, Nicolaus Elko, 
ep. tit. Apolloniensis, Antonius Bukatko, arch. tit. Mocissenus, coad. 
c.i.s. Belogradensis. 

Iuri loquendi renuntiarunt Ioannes Bassoul, arch. Hermesenus Mel- 
chitarum, Georgius Hakim, ep. Ptolemaidensis, Paulus Butorac, ep. Ra- 
gusinus, Alfredus Bontempi, ep. tit. Palmyrenus. 

Hora 12,05 secretarius generalis ex ambone, praesidis nomine, Pa- 
trum suffragium petiit de fine faciendo disceptationi circa schema de Ec- 
clesiae unitate. Omnes surgentes annuerunt, et secretarius generalis an- 
nuntiavit die sequenti motionem conclusivam circa idem schema suf- 
fragationi subiectum iri. 

Dein communicavit exitum suffragationis circa primas quinque emen- 
dationes super cap. I de sacra Liturgia, et monuit die sequenti inceptum 
iri disceptationem circa schema de Ecclesia. 

Durante congregatione Patribus distributus est fasciculus, typis im- 
pressus, continens sermonem, quo card. Hamletus Ioannes Cicognani, 



PROCESSUS VERBALES 



145 



praeses commissionis de Ecclesiis Orientalibus, decretum de Ecclesiae 
unitate, die 26 novembris, proposuerat. 

Hora 12,15 reposito S. Evangelii codice, praeses preces Angelus... 
Agimus... recitavit, et secretarius generalis intimavit proximam congre- 
gationem generalem die 1 decembris habendam. 

XXXI 

Congregatio generalis tricesima prima habita est sabbato, die 1 de- 
cembris, hora 9 matutina. Interfuerunt 2115 Patres, nempe 67 cardina- 
les, 8 patriarchae, 9 primates, 373 archiepiscopi, 1555 episcopi, 10 ab- 
bates nullius, 11 praelati nullius, 82 superiores generales. 

Missa de B. M. V. celebrata est ritu romano a P. D. Francisco Grim- 
shaw, arch. Birminghamiensi. Chorus Cappellae Sixtinae cantus exse- 
cutus est: Oremus pro Vontif.ee nostro, O memoriale, Iesu quem vela- 
tum, Panis angelicus. 

Post Missam P. D. Antonius Plaza, arch. Platensis, S. Evangelii 
codicem super paratum thronum statuit, dum Patres Christus vincit cum 
Ps. 116 cantant. 

Intimatione facta: Exeant omnes, card. Ioseph Frings, arch. Colo- 
niensis, precem Adsumus... recitavit. 

Dein secretarius generalis ex ambone, proclamato nomine praesidis 
congregationis, communicavit in melius versam esse valetudinem Sum- 
mi Pontificis, qui Patribus salutem plurimam et benedictionem paternam 
largiebatur. Omnes Patres plauserunt. 

Tunc ex parte praefecti Congregationis caeremonialis cardinalibus 
notum fecit a die sequenti usque ad diem 7 decembris vestes laneas vio- 
lacei coloris induendas esse. 

Insuper legit propositionem, suffragationi submittendam, de unico 
documento conficiendo ex decretis de Ecclesiae unitate et de Oecume- 
nismo una cum cap. 11 de Ecclesia. 

Item annuntiavit alias emendationes circa schema de sacra Liturgia 
distributum iri, proxima feria II suffragationi submittendas, et commu- 
nicavit exitum suffragationum super emendationes 6-9 ad cap. I sche- 
matis de sacra Liturgia. Omnes emendationes propositae approbatae 
sunt. 

Tandem legit nomina Patrum, qui circa schema de Ecclesia loqui 
postulaverant. 

Card. Ottaviani, praeses commissionis de doctrina fidei et morum, 
schema de Ecclesia proposuit, quod P. D. Franciscus Franic, ep. Spala- 
tensis et Macarscensis illustravit. 



146 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Dein ex ordine ad loquendum a praeside vocati sunt: cardd. Achil- 
les Lienart, ep. Insulensis, Ernestus Ruffini, arch. Panormitanus, Ioseph 
Bueno y Monreal, arch. Hispalensis, Franciscus Konig, arch. Vindobo- 
nensis, Bernardus Alfrink, arch. Ultraiectensis, Ioseph Ritter, arch. 
S. Ludovici; Lucianus Bernacki, ep. tit. Melensis, aux. Gnesnensis. 

Hora 11,05 secretarius generalis, de mandato praesidis, significavit 
exitum suffragationis super propositionem circa decretum de Ecclesiae 
unitate. Propositio approbata est. 

Dein prosecuta est disceptatio circa schema de Ecclesia et ex ordine 
locuti sunt Aemilius De Smedt, ep. Brugensis, Marcellus Lefebvre, arch. 
tit. Synnadensis, Arturus Elchinger, ep. tit. Antandrinus, coad. c.i.s. 
Argentoratensis, Ioseph DAvack, arch. Camerinensis, Antonius Pawiow- 
ski, ep. Vladislaviensis, Ioannes Van Cauwelaert, ep. Inongoensis, Aloi- 
sius Carli, ep. Signinus. 

Durante congregatione Patribus distributus est fasciculus typis im- 
pressus, continens emendationes ad cap. 1, nn. 10-15, schematis de sa- 
cra Liturgia, et de eis relationem. 

Hora 12,15 reposito S. Evangelii codice, praeses Angelus... Agimus... 
recitavit, et secretarius generalis intimavit proximam congregationem 
generalem die 3 decembris habendam. 



XXXII 

Congregatio generalis tricesima secunda habita est feria II, die 3 de- 
cembris, hora 9 matutina. Interfuerunt 2116 Patres, nempe 71 cardi- 
nales, 7 patriarchae, 9 primates, 369 archiepiscopi, 1554 episcopi, 10 ab- 
bates nullius, 10 praelati nullius, 86 superiores generales. 

Missa celebrata est ritu Syro-Malabarico a P. D. Ioseph Parecattil, 
arch. Ernakulamensi. Alumni Collegii Urbani de Propaganda Fide exse- 
cuti sunt cantus. Antea Patribus distributum fuerat opusculum typis 
impressum: Ordo Missae Ecclesiae Malabarensis. 

Post Missam P. D. Georgius Alapatt, ep. Trichuriensis, S. Evangelii 
codicem super paratum thronum statuit. 

Intimatione facta: Exeant omnes, card. Ernestus Ruffini, arch. Pa- 
normitanus, primi praesidis munere fungens, precem Adsumus... reci- 
tavit. 

Dein secretarius generalis, proclamato nomine praesidis congrega- 
tionis, annuntiavit suffragationem faciendam de emendationibus ad sche- 
ma de sacra Liturgia, cap. 1, nn. 10-15, et legit nomina Patrum, qui 
loqui petierant circa schema de Ecclesia in genere. 



PROCESSUS VERBALES 



147 



Continuo P. D. Franciscus Ioseph Grimshaw, arch. Birminghamien- 
sis, sodalis commissionis de sacra Liturgia, emendationes ad cap. I, 
nn. 10-15, schematis de sacra Liturgia illustravit. 

Deinde continuata est disceptatio circa schema de Ecclesia et ex 
ordine ad loquendum a praeside vocati sunt: cardd. Franciscus Spell- 
man, arch. Neo-Eboracensis, Ioseph Siri, arch. Ianuensis, Iacobus Mcln- 
tyre, arch. Angelorum in California, Valerianus Gracias, arch. Bombayen- 
sis, Paulus Leger, arch. Marionopolitanus, Iulius Dopfner, arch. Mona- 
censis et Frisingensis; Boleslaus Kominek, arch. tit. Eucaitenus, Fran- 
ciscus Marty, arch. Remensis, Ioseph Gargitter, ep. Brixinensis, Gerar- 
dus Huyghe, ep. Atrebatensis, Dionysius Hurley, arch. Durbanianus, 
Iulius Barbetta, ep. tit. Pharanitanus, Narcisius Jubany Arnau, ep. tit. 
Orthosiensis in Phoenicia, aux. Barcinonensis, Ioannes Rupp, ep. Mo- 
noecensis, Blasius Musto, ep. Aquinatensis, Soranus et Pontiscurvi, 
Adam Kozlowiecki, arch. Lusakensis. 

Hora 12,25 secretarius generalis ex ambone communicavit exitum suf- 
fragationum, quae peractae erant circa emendationes ad cap. 1, nn. 10-15, 
schematis de sacra Liturgia. Emendationes approbatae sunt. 

Reposito S. Evangelii codice, precibus Angelus... Agimus... recita- 
tis, secretarius generalis proximam congregationem generalem die 4 de- 
cembris habendam intimavit. 

XXXIII 

Congregatio generalis tricesima tertia habita est die 4 decembris, fe- 
ria III, hora 9 matutina. Interfuerunt 2104 Patres, nempe 66 cardina- 
les, 6 patriarchae, 9 primates, 371 archiepiscopi, 1543 episcopi, 10 ab- 
bates nullius, 11 praelati nulHus, 88 superiores generales. 

Missa celebrata est ritu romano a P. D. Hieronymo Rakotomalala, 
arch. Tananarivensi. Chorus Cappellae Sixtinae exsecutus est cantus: 
Da Pacem (Bartolucci), Parce Domine (Bartolucci), Ecce panis (Barto- 
lucci), Domine non sum dignus (T. L. de Victoria). 

Post Missam P. D. Antonius Santin, ep. Tergestinus et Iustinopoli- 
tanus, S. Evangelii codicem super paratum thronum statuit, dum Patres 
Credo cantant. 

Intimatione facta: Exeant omnes, card. Antonius Caggiano, arch. 
Bonaerensis, primi praesidis munere fungens, precem Adsumus... reci- 
tavit, et secretarius generalis, proclamato ex ambone nomine praesidis 
congregationis, nomina legit Patrum, qui circa schema de Ecclesia loqui 
postulaverant. 

Tunc P. D. Franciscus Seper, arch. Zagrabiensis, verba fecit ominan- 



148 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



tia erga Summum Pontificem, et praesidem rogavit ut ad illum omnium 
affectum atque preces deferret. 

Continuata est deinde disceptatio circa schema de Ecclesia et a prae- 
side ad loquendum vocati sunt: cardd. Ioseph Frings, arch. Coloniensis, 
Villemus Godfrey, arch. Vestmonasteriensis, Leo Suenens, arch. Me- 
chliniensis-Bruxellensis, Augustinus Bea, Antonius Bacci, Michael Brow- 
ne; Aemilius Blanchet, arch. tit. Philippopolitanus in Thracia, Raphael 
Rabban, ep. Cherchensis, Aemilius Guerry, arch. Cameracensis, Raphael 
Gonzalez Moralejo, ep. tit. Emausensis, Thomas Holland, ep. tit. Eten- 
nensis, coad. Portus Magni, Albertus Devoto, ep. Goyanensis, Ioseph 
Vairo, ep. Gravinensis et Montis Pelusii, Franciscus Hengsbach, ep. Es- 
sendiensis, Michael Doumith, ep. Sarbensis, Ioseph Descuffi, arch. Smyr- 
nensis. 

Durante congregatione Patribus distributus est fasciculus continens 
emendationes ad cap. 1, nn. 16-31, schematis de sacra Liturgia, et rela- 
tionem circa eas. 

Hora 12,20 reposito S. Evangelii codice, praeses preces Angelus... 
Agimus... recitavit, et secretarius generalis proximam congregationem 
generalem die 5 decembris habendam intimavit. 



XXXIV 

Congregatio generalis tricesima quarta habita est die 5 decembris, 
feria IV, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2113 Patres, nempe 66 car- 
dinales, 7 patriarchae, 9 primates, 375 archiepiscopi, 1550 episcopi, 
10 abbates nullius, 11 praelati nullius, 85 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Emma- 
nuele da Silveira d'Elboux, arch. Curitibensi. Chorus Cappellae Sixti- 
nae exsecutus est cantus: Alma Redemptoris (Bartolucci), O salutaris 
hostia (Bartolucci), O sacrum convivium (Bartolucci). 

Post Missam P. D. Carolus Splett, ep. Gedanensis, S. Evangelii co- 
dicem super paratum thronum statuit, dum chorus et Patres cantant 
Christus vincit cum Ps. 116. 

Intimatione facta: Exeant omnes, card. Bernardus Alfrink, arch. 
Ultraiectensis, primi praesidis munere fungens, precem Adsumus... re- 
citavit, et secretarius generalis, proclamato nomine praesidis congrega- 
tionis, annuntiavit distributionem ceterarum emendationum ad cap. 1 
schematis de sacra Liturgia, necnon fasciculi continentis summatim sche- 
mata constitutionum et decretorum, quae a commissionibus praeparato- 
riis confecta erant. 



PROCESSUS VERBALES 



149 



Dein legit nomina Patrum, qui circa schema de Ecclesia loqui postu- 
laverant. 

Postea P. D. Carolus Iustinus Calewaert, ep. Gandavensis, sodalis 
commissionis de sacra Liturgia, emendationes ad cap. 1, nn. 16-31, sche- 
matis de sacra Liturgia illustravit. 

Relatione expleta, ex ordine ad loquendum circa schema de Ecclesia 
a praeside vocati sunt: cardd. Ernestus Ruffini, arch. Panormitanus, 
Ioannes B. Montini, arch. Mediolanensis; B. Maximus IV Saigh, patr. 
Antiochenus Melchitarum, Hermenegildus Florit, arch. Florentinus, An- 
tonius Plaza, arch. Platensis. 

Disceptatio breviter a praeside interrupta est et secretarius generalis 
ex ambone, nomine card. Decani, rogavit Patres cardinales ut vellent 
se dispensatos habere a responsione danda circa omina natalitia. 

Deinde ex ordine locuti sunt Villelmus Pluta, ep. tit. Leptimagnen- 
sis, Petrus Fiordelli, ep. Pratensis. 

Secretarius generalis nuntiavit congregationem finitum iri aliquot 
momenta ante meridiem, ut Patres in plateam S. Petri se conferrent ad 
Summi Pontificis benedictionem accipiendam. 

Ultimus locutus est P. D. Bernardus Mels, arch. Luluaburgensis. 
Eius sermone expleto, secretarius generalis communicavit exitum suffra- 
gationum circa emendationes ad cap. I, nn. 16-31, schematis de sacra 
Liturgia. Quatuor emendationes approbatae sunt. 

Durante congregatione Patribus duo fasciculi, typis impressi, distributi 
sunt, quorum primus emendationes ad cap. I, nn. 32-36, schematis de 
sacra Liturgia et circa eas relationem continet; alter vero inscribitur: 
Schemata constitutionum et decretorum ex quibus argumenta in Conci- 
lio disceptanda seligentur. 

Hora 11,45 S. Evangelii codex repositus est et praeses precem Agi- 
mus... recitavit. Intimata proxima congregatione die 6 decembris ha- 
benda, Patres e Basilica Petriana egressi sunt in plateam, quae a S. Pe- 
tro nuncupatur, ad benedictionem Summi Pontificis recipiendam. 

XXXV 

Congregatio generalis tricesima quinta habita est die 6 decembris, 
feria V, hora 9 matutina. Interfuerunt 2086 Patres, nempe 60 cardina- 
les, 5 patriarchae, 9 primates, 368 archiepiscopi, 1536 episcopi, 10 ab- 
bates nullius, 11 praelati nullius, 87 superiores generales. 

Missa de Spiritu Sancto celebrata est ritu romano a P. D. Bernardino 
Gantin, arch. Cotonuensi. Chorus alumnorum Benedictinorum Collegii 



10 



150 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



S. Anselmi in Urbe, una cum sacro coetu, qui initio Missae invitatus 
fuerat ut sese scholae cantorum uniret, exsecutus est cantus gregoria- 
nos: Spiritus Domini, Ubi caritas, Sanctus et Agnus Dei (IX), Ego sum 
vitis vera (6 tonus), Alma Redemptoris Mater. 

Post Missam P. D. Ambrosius Lazik, ep. tit. Appianus, adm. ap. 
Tyrnaviensis, S. Evangelii codicem super paratum thronum statuit, dum 
Patres cantant Credo. 

Facta intimatione: Exeant omnes, card. Eugenius Tisserant, primus 
e consilio praesidentiae, precem Adsumus... recitavit. 

Dein secretarius generalis, proclamato nomine praesidis congrega- 
tionis, breviter retulit de eis, quae in Dei laudem et Ecclesiae decus in 
triginta quattuor congregationibus generalibus facta fuerant. 

Dein legit exitum ceterarum quattuor suffragationum, quae die prae- 
cedenti peractae erant circa emendationes 5-8 ad cap. I, nn. 16-31, sche- 
matis de sacra Liturgia. Quattuor emendationes approbatae sunt. 

Quoad ultimam suffragationem, in qua plures schedae fuerant sine 
suffragatione datae, statutum est eam non esse repetendam, cum maio- 
ritas requisita longe superata esset. 

Tunc annuntiavit suffragationes peragendas circa tres ultimas emen- 
dationes (9-11) ad cap. I, nn. 16-31, et circa duas emendationes ad 
nn. 32-36 eiusdem cap. I schematis de sacra Liturgia. 

Tandem legit nomina Patrum, qui circa schema de Ecclesia in ge- 
nere loqui postulaverant, et communicavit Summum Pontificem omni- 
bus Patribus concedere facultatem impertiendi Apostolicam Benedictio- 
nem, cum in proprias dioeceses rediissent, servatis de iure servandis, et 
celebrandi Missam quacumque hora diei vel noctis in die profectus ex 
Urbe et in die adventus in propriam domum. 

De licentia praesidis P. D. Franciscus Grimshaw, arch. Birmingha- 
miensis, sodalis commissionis de sacra Liturgia, relationem legit circa 
duas emendationes ad cap. I, nn. 32-36, schematis de sacra Liturgia. 

Continuata est deinde disceptatio circa schema de Ecclesia in genere. 

Card. Iacobus Lercaro, arch. Bononiensis, primus locutus est. Conti- 
nuo secretarius generalis ex ambone declaravit facultatem celebrandi 
Missam quacumque hora extendi ad omnes dies profectus et ad omnes 
personas, quae episcopum comitarentur. 

Tandem legit Ordinem agendorum tempore quod inter conclusio- 
nem primae periodus Concilii et initium secundae intercedit, a Summo 
Pontifice statutum. 

Inde disceptatio prosecuta est et ex ordine ad loquendum circa sche- 
ma de Ecclesia in genere vocati sunt P. D. Henricus Compagnone, ep. 
Anagninus, Ioannes Hervas y Benet, ep. tit. Doritanus, prael. null. Clu- 



PROCESSUS VERBALES 



151 



niensis, Sergius Mendez Arceo, ep. Cuernavacensis, Villelmus Philbin, 
ep. Dunensis et Connorensis, Alexander Renard, ep. Versaliensis, Ar- 
mandus Fares, arch. Catacensis et ep. Squillacensis, Ioannes Velasco, ep. 
Sciiamensis, Paulus Barrachina Estevan, ep. Oriolensis-Lucentinus, P. Io- 
seph Buckley, sup. gen. Societatis Mariae, Constantinus Stella, arch. 
Aquilanus. 

Secretarius generalis monuit ut omnes ad sua loca redirent. 

Ultimus P. D. Georgius Hakim, arch. Ptolemaidensis, locutus est. 
Eius sermone expleto, secretarius generalis ex ambone communicavit 
exitum suffragationum, quae illa die circa emendationes ad cap. I sche- 
matis de sacra Liturgia peractae fuerant. Omnes emendationes approba- 
tae sunt. 

Cum omnes emendationes ad prooemium et ad cap. I schematis de 
sacra Liturgia approbatae essent a Patribus et iam insertae essent suo 
loco a commissione liturgica, secretarius generalis, de mandato prae- 
sidis, quaesivit a Patribus num illis placeret die sequenti suffragium 
dare de integro prooemio et cap. I. Omnes Patres surgentes annuerunt. 

Hora 12,10, reposito S. Evangelii codice, et precibus Angelus... 
Agimus... recitatis, secretarius generalis proximam congregationem gene- 
ralem die 7 decembris habendam intimavit. 

XXXVI 

Congregatio generalis tricesima sexta habita est die 7 decembris, 
feria VI, hora 9 ante meridiem. Interfuerunt 2118 Patres, nempe 64 car- 
dinales, 6 patriarchae, 9 primates, 374 archiepiscopi, 1558 episcopi, 
10 abbates nullius, 11 praelati nullius, 86 superiores generales. 

Missa celebrata est ritu chaldaeo a P. D. Gabriele Ganni, ep. tit. 
Gargareno, coad. c.i.s. Berytensi Chaldaeorum in Libano. Alumni Col- 
legii Urbaniani de Propaganda Fide exsecuti sunt cantus. 

Post Missam P. D. Ioseph Cheikho, arch. Sehnaensis Chaldaeorum, 
S. Evangelii codicem super paratum thronum statuit. 

Facta intimatione: Exeant omnes, card. Achilles Lienart, ep. Insu- 
lensis, munere primi praesidis fungens, precem Adsumus... recitavit. 

Secretarius generalis ex ambone, proclamato nomine primi praesi- 
dis congregationis, annuntiavit hora meridiana coetus sollemniter claudi 
prece Angelus... a Summo Pontifice ope radiophonica recitata, eiusque 
sermone. 

Deinde ex parte praefecti caeremoniarum pontificiarum commu- 
nicavit sequenti die fore Cappellam Papalem, celebrante card. Paulo 



152 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Marella, archipresbytero Basilicae S. Petri, hora 10; die vero dominica 
9 decembris, hora 9, canonizationem. 

Item annuntiavit distributum iri fasciculum Ordo servandus...; libel- 
lum continentem commissiones conciliares, iuxta normas Annuarii Pon- 
tificii redactum; parvam imaginem S. Ioseph, Patroni Concilii. 

Insuper legit nomina Patrum, qui in illa ultima congregatione ge- 
nerali primae periodi loqui postulaverant, et significavit Patres, qui 
animadversiones circa capita singula constitutionis de Ecclesia exarare 
vellent, eas ad secretariam generalem mittere posse usque ad diem 28 fe- 
bruarii anni 1963. 

Tandem annuntiavit suffragationem illa die faciendam circa prooe- 
mium et cap. 1 constitutionis de sacra Liturgia. Huiusmodi monitum 
variis linguis (gallica, hispanica, anglica, germanica, arabica) a subsecre- 
tariis lectum est. 

Postea praeses Patres allocutus est et ad loquendum circa schema de 
Ecclesia ex ordine vocavit: cardd. Franciscum Konig, arch. Vindobonen- 
sem, Ioseph Lefebvre, arch. Bituricensem; Vincentium Reyes, ep. Boron- 
ganensem, Ludovicum de Bazelaire de Ruppierre, arch. Camberiensem, 
Isaac Ghattas, ep. Thebanum, Alfredum Ancel, ep. tit. Myrinensem, 
aux. Lugdunensem, Alfredum Silva Santiago, arch. Conceptionis. 

Disceptatione per pauca momenta interrupta, secretarius generalis 
ex ambone communicavit Summi Pontificis adventum in Aulam conci- 
liarem, hora meridiana, et legit exitum suffragationis peractae circa 
prooemium et cap. I schematis de sacra Liturgia, quae approbata sunt. 

Adhuc locuti sunt Eugenius D'Souza, arch. Nagpurensis, Herman- 
nus Volk, ep. Moguntinus, P. Christophorus Butler, sup. gen. Congre- 
gationis Anglicae O.S.B. 

Hora 11,45 praeses monuit ut reponeretur S. Evangelium et coetus 
suspenderetur ad Summum Pontificem exspectandum et excipiendum. 

Tum Summus Pontifex in aulam ingressus est et Patres stantes plau- 
serunt. 

Prece Angelus... recitata, Summus Pontifex Patres allocutus est 
atque illis benedictionem apostolicam impertivit. 



SESSIO PUBLICA I 

QUA CONCILIUM VATICANUM SECUNDUM 
SOLLEMNITER INCHOATUR 
ii octobris 1962 



SESSIO PUBLICA I 
qua Concilium Vaticanum Secundum sollemniter inchoatur 

11 octobris 1962 



1. Ptocessio et Missa 

Feria quinta, die 11 octobris anno 1962, Maternitatis Beatae Ma- 
riae Virginis festo, hora octava cum dimidio Concilium Oecumenicum 
Vaticanum Secundum sollemniter inchoatum est devota supplicatione, 
a Sacello Paulino ad Basilicam Sancti Petri. 

Summus Pontifex, in Aula Paramentorum sacris vestibus assumptis, 
comitantibus cardinalibus tantum, Cappellam Paulinam petiit, ibique 
adorato Augustissimo Sacramento sollemniter exposito, hymnum Ave, 
maris stella canere coepit. Primo versu absoluto, ad Vaticanam Basili- 
cam, per regias scalas ac Petrianum forum ducta pompa, perrexit, prae- 
cedentibus omnibus Concilii Patribus, sacris vestibus sibi propriis in- 
dutis, et comitantibus praelatis, nobilibus laicis ceterisque de familia 
Pontificis. 

Interim clerus universus Urbis, tam saecularis quam regularis, in 
habitu chorali viam faciebat sollemni supplicationi in foro S. Petri, 
hinc inde stans a porta Sacri Palatii (v. Portone di Bronzo) ad valvas 
Basilicae Vaticanae. 

Dum fit processio, cantores Cappellae Sixtinae et chorus Pontificii 
Seminarii Romani Maioris (pro cantu gregoriano) sequentes cantus ex- 
secuti sunt: Credo (cantu gregoriano), Magnificat (gregoriano), Salve, 
Regina (l a stropha, Perosi), Ubi caritas (gregoriano), Ave, maris stella 
(2 a stropha, Perosi), Veni Sancte Spiritus et emitie... (gregoriano), Ave, 
maris stella (Perosi et gregoriano alternatim), Credo (gregoriano), Salve, 
Regina (gregoriano), Ave, maris stella (Perosi et gregoriano alternatim), 
Adoro te devote (gregoriano), Pange lingua (gregoriano), Benedictus 
Dominus (gregoriano). 

Dum Surnmus Pontifex Basilicam ingreditur, chorus cecinit anti- 
phonam Tu es Petrus, 6 vocibus, auctore Palestrina. 

Summus Pontifex, Basilicam ingressus, e sede descensus, accessit 
ad altare et, super faldistorium procumbens, hymnum Veni Creator Spi- 



156 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



ritus incepit, cantoribus prosequentibus polyphonico modo, 6 vocibus, 
auctore Bartolucci, alternatim cum populo, modo gregoriano canente. 
Post hymni cantum, Pontifex recitavit versiculos et orationes: 

Summus Pontifex: Protector noster aspice Deus. 
Rj Et respice in faciem Christi tui. 

Emitte Spiritum tuum et creabuntur. 
R) Et renovabis faciem terrae. 

Mitte nobis, Domine, auxilium de sancto. 
R) Et de Sion tuere nos. 

Ora pro nobis, sancta Dei Genitrix. 
R) Ut digni efficiamur promissionibus Christi. 

Domine, exaudi orationem meam. 
R) Et clamor meus ad te veniat. 

Dominus vobiscum. 
R) Et cum spiritu tuo. 

Oremus: Deus, qui corda fidelium ... 
Deus, refugium nostrum et virtus ... 
Actiones nostras ... Per Christum Dominum nostrum. 
R) Amen. 

Cantores: Exaudiat nos omnipotens et misericors Dominus. 
R) Et custodiat nos semper. Amen. 

Deinde, consueto ritu, Missa Pontificalis celebrata est de Spiritu 
Sancto a P. D. card. Eugenio Tisserant, ep. Ostiensi, Portuensi et Sanc- 
tae Rufinae ac sacri Cardinalium Collegii decano, ministrantibus Petro 
Pfister, presbytero assistente, Petro Altabella Gracia, diacono, et Ma- 
rio Aluffi Pentini, subdiacono. Durante Missa, chorus Cappellae Sixti- 
nae exsecutus est Missam Papae Marcelli, auctore Palestrina. 

Missa expleta, benedictio a Summo Pontifice impertita est. 

2. Primae sessionis inchoatio et fidei professio 

Post Missam, prima Concilii sessio inchoata est. Secretarius gene- 
ralis P. D. Pericles Felici, arch. tit. Samosatensis, S. Evangelii codicem 
super paratum thronum statuit. 

Postea Summo Pontifici praestita est oboedientia a PP. DD. cardi- 
nalibus et patriarchis, a secretario generali Concilii et a duobus tantum, 
nomine ceterorum, ex archiepiscopis, episcopis, abbatibus et generalibus 



SESSIO PUBLICA I 



157 



Ordinum. Interea chorus cantavit Ad te levavi animam meam, 5 vocibus, 
auctore Palestrina, et sonavit organum. 

Dein Summus Pontifex, genuflexus ad faldistorium, sollemnem fidei 
professionem pronuntiavit: 

« Ego, Ioannes, Catholicae Ecclesiae Episcopus, firma fide credo 
et profiteor omnia et singula, quae continentur in symbolo fidei, quo 
sancta Romana Ecclesia utitur, videlicet: Credo in unum Deum Patrem 
omnipotentem, factorem caeli et terrae, visibilium omnium et invisibi- 
lium. Et in unum Dominum Iesum Christum, Filium Dei Unigenitum. 
Et ex Patre natum, ante omnia saecula. Deum de Deo, lumen de lu- 
mine, Deum verum de Deo vero. Genitum non factum, consubstantia- 
lem Patri: per quem omnia facta sunt. Qui propter nos homines, et 
propter nostram salutem descendit de caelis. Et incarnatus est de Spi- 
ritu Sancto ex Maria Virgine, et Homo factus est. Crucifixus etiam 
pro nobis: sub Pontio Pilato passus, et sepultus est. Et resurrexit tertia 
die, secundum Scripturas: Et ascendit in caelum: sedet ad dexteram 
Patris. Et iterum venturus est cum gloria iudicare vivos et mortuos: 
cuius regni non erit finis. Et in Spiritum Sanctum Dominum, et vivifi- 
cantem: qui ex Patre Filioque procedit. Qui cum Patre et Filio simul 
adoratur et conglorificatur: qui locutus est per Prophetas. Et unam, 
sanctam, catholicam et apostolicam Ecclesiam. Confiteor unum bapti- 
sma in remissionem peccatorum. Et expecto resurrectionem mortuo- 
rum. Et vitam venturi saeculi. Amen. 

Apostolicas et Ecclesiasticas traditiones, reliquasque eiusdem Ec- 
clesiae observationes et constitutiones firmissime admitto et amplector. 
Item sacram Scripturam iuxta eum sensum, quem tenuit et tenet sancta 
mater Ecclesia, cuius est iudicare de vero sensu et interpretatione sa- 
crarum Scripturarum, admitto; nec eam unquam, nisi iuxta unani- 
mem consensum Patrum accipiam, et interpretabor. 

Profiteor quoque septem esse vere et proprie Sacramenta novae legis 
a Iesu Christo Domino nostro instituta, atque ad salutem humani ge- 
neris, licet non omnia singulis, necessaria, scilicet Baptismum, Confir- 
mationem, Eucharistiam, Poenitentiam, Extremam Unctionem, Ordinem 
et Matrimonium; illaque gratiam conferre, et ex his Baptismum, Con- 
firmationem et Ordinem sine sacrilegio reiterari non posse. Receptos 
quoque et approbatos Ecclesiae Catholicae ritus in supradictorum om- 
nium Sacramentorum solemni administratione recipio et admitto. Omnia 
et singula, quae de peccato originali et de iustificatione in Sacrosancta 
Tridentina Synodo definita et declarata fuerunt, amplector et recipio. 
Profiteor pariter in Missa offerri Deo verum, proprium, et propitiato- 



158 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



rium Sacrificium pro vivis et defunctis; atque in sanctissimo Euchari- 
stiae Sacramento esse vere, realiter et substantialiter Corpus et Sangui- 
nem una cum anima et divinitate Domini nostri Iesu Christi, fierique 
conversionem totius substantiae panis in Corpus, et totius substantiae 
vini in Sanguinem, quam conversionem catholica Ecclesia Transubstan- 
tiationem appellat. Fateor etiam sub altera tantum specie totum atque 
integrum Christum, verumque Sacramentum sumi. Constanter teneo 
Purgatorium esse, animasque ibi detentas fidelium suflragiis iuvari. Si- 
militer et Sanctos una cum Christo regnantes venerandos atque invocan- 
dos esse, eosque orationes Deo pro nobis offerre, atque eorum Reliquias 
esse venerandas. Firmissime assero imagines Christi ac Deiparae sem- 
per Virginis, nec non aliorum Sanctorum habendas et retinendas esse, 
atque eis debitum honorem et venerationem impertiendam. Indulgen- 
tiarum etiam potestatem a Christo in Ecclesia relictam fuisse, illarumque 
usum Christiano populo maxime salutarem esse affirmo. Sanctam, Catho- 
Iicam et Apostolicam Romanam Ecclesiam, omnium Ecclesiarum matrem 
et magistram agnosco. 

Caetera item omnia a sacris Canonibus et Oecumenicis Conciliis, ac 
praecipue a Sacrosancta Tridentina Synodo et ab Oecumenico Concilio 
Vaticano I tradita, definita ac declarata, praesertim de Romani Pontificis 
Primatu et infallibili magisterio, indubitanter recipio atque profiteor; 
simulque contraria omnia, atque haereses quascumque ab Ecclesia dam- 
natas et reiectas et anathematizatas, ego pariter damno, reiicio et ana- 
thematizo. Hanc veram Catholicam fidem, extra quam nemo salvus esse 
potest, quam in praesenti sponte profiteor et veraciter teneo, eamdem 
integram et inviolatam usque ad extremum vitae spiritum, constantis- 
sime, Deo adiuvante, retinere et confiteri, atque a meis subditis, vel 
illis, quorum cura ad me in munere meo spectabit, teneri et doceri et 
praedicari, quantum in me erit curaturum, ego idem Ioannes XXIII, 
Episcopus Ecclesiae Sanctae, spondeo, voveo ac iuro. Sic me Deus 
adiuvet, et haec sancta Dei Evangelia ». 

Professione emissa, Summus Pontifex sedit in throno, mitra cooper- 
tus, et secretarius generalis, e suggestu, elata voce, professionis fidei for- 
mulam coram omnibus perlegit; qua recitata, omnes Patres simul, tacto 
pectore, suetam formulam dicunt: Ego N.N. spondeo, voveo... 

Universi Patres rogati sunt subsignare formulam professionis fidei 
eamque ante finem sessionis tradere assignatoribus locorum. 



SESSIO PUBLICA I 



159 



3. Preces ad Concilium inchoandum 

Post fidei professionem, preces ad inchoandum Concilium secutae 
sunt: 

P. D. Aljredus card. Ottaviani, protodiaconus: Orate! 

Summus Pontifex: Adsumus, Domine Sancte Spiritus, adsumus, 
peccati quidem immanitate detenti, sed in Nomine Tuo specialiter con- 
gregati. Veni ad nos, et esto nobiscum: dignare illabi cordibus nostris. 
Doce nos quid agamus, quo gradiamur et ostende quid efficere debea- 
mus, ut, Te auxiliante, Tibi in omnibus placere valeamus. Esto solus 
suggestor et effector iudiciorum nostrorum, qui solus cum Deo Patre 
et eius Filio nomen possides gloriosum. Non nos patiaris perturbatores 
esse iustitiae, qui summam diligis aeqmtatem. Non in sinistrum nos 
ignorantia trahat, non favor inflectat, non acceptio muneris vel personae 
corrumpat. Sed iunge nos Tibi efficaciter solius Tuae gratiae dono. Ut 
simus in Te unum, et in nullo deviemus a vero. Quatenus in Nomine 
Tuo collecti, sic in cunctis teneamus cum moderamine pietatis iustitiam, 
ut et hic a Te in nullo dissentiat sententia nostra, et in futuro pro bene 
gestis consequamur praemia sempiterna. Amen. 

P. D. Alfredus card. Ottaviani: Erigite vos! 

Cantata a choro antiphona Exaudi nos, Domine, 6 vocibus, auctore 
Bartolucci, Summus Pontifex dicit orationem Mentes nostras; qua finita, 
omnes genuflectunt, et duo cantores incipiunt Litanias Sanctorum, om- 
nibus respondentibus: 

Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison... 

Ut domnum Apostolicum, et omnes ecclesiasticos ordines in sancta 
religione conservare digneris... 

Summus Pontifex: Ut hanc sanctam Synodum et omnes gradus 
ecclesiasticos benedicere digneris... 

Ut hanc sanctam Synodum et omnes gradus ecclesiasticos bene- 
dicere et regere digneris... 

Ut hanc sanctam Synodum et omnes gradus ecclesiasticos bene- 
dicere, regere et conservare digneris... 

Cantores: Ut inimicos sanctae Ecclesiae... 

Summus Pontifex: Oremus. 

Card. diaconus: Flectamus genua ... Levate. 

Summus Pontifex: Da, quaesumus, Ecclesiae tuae, misericors Deus: 
ut Sancto Spiritu congregata, hostili nullatenus incursione turbetur. Per 
Christum Dominum nostrum. 

b) Amen. 



160 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Oratione finita, P. D. Franciscus Roberti, cardinalis diaconus, ritu 
consueto petit a Pontifice benedictionem et cantat Evangelium secun- 
dum Matthaeum (28, 18-20). 

Et fit Supplicatio orientalis. 



AEHZIZ EIE TO ATION IINEYMA 

(Tov KaiQov emardvrog, fisra rd evdvaaoOai rdg leoag oroXdg, rmv XeirovQ- 
yovvrcov lorafievcov ziqo rfjg dyiag rQane^rjg, lafidvrog rov dtaxovov evXoyiav notQa 
rov nQcbrov rfj rd£ei, &Q%6[ieda rr\g naQanXrjaeiog elg rd "Ayiov ITvev/xa). 

'0 AidxovoQ' EvXoyrjoov Asonora. 

'O IlQcbroQ- EvloyrjroQ 6 0s6q fjficov, ndvrors, vvv xai dsi xai 

siq xovq aicbvaQ rcov aicbvcov. 

'O Xoq6q' 'Afifjv. 

Elxa' 0s6q Kvqioq, xai snscpavsv fjfxiv, svloyrjfxsvoQ 6 

sQ^OfisvoQ sv ovojuari Kvqlov. 
£ri%. d 'EgojuoZoysiods rco Kvqlco, 8n dyadoQ, 
8ri sIq rbv aicova rd sXsoq avrov. 

'0 Xoqoq' Tqotioqiov rfjQ IIsvrrjxoorfjQ r]%. nh 6' 

EvXoyrjroQ sl, XQiark 6 0s6q rjficov, 6 navoocpovQ 
rovQ afasiQ dvadsl£aQ, xaransfiipaQ avroiQ ro 
Ilvsvfia rd "Ayiov, xai di' avrcov rr)v oixov- 
fisvrjv aayrjvsvaoQ, <piMvdQcons, do£a aoi. 



Osvxoxiov r)%. 

IlQoaraaia rcov %Qioriavcdv dxaratoyvvrs, jusairsia 
nQOQ rdv noirjrijv dfisrddsrs; fir) naQidrjQ dfiaqrco- 
Xcov dsrjoscov cpcovctQ, dXka nQdcpdaaov coq dyadfj, 
siq rr)v (iorjdsiav fjfxcov, rcov marcoQ XQavya^ov- 
rcov oor rdyvvov sIq nQsofisiay, xai onsvoov 
eiq Ixsoiav, r) nQoorarsvovaa dsi, 0sor6xs, rcov 
rifxcbvrcov as. 



SESSIO PUBLICA I 



161 



Mixga ovvanxr] 

'0 Aidxovog' "Exi xai exi ev etotfvr) xov Kvqiov derjdcojuev. 
'0 XoQog' Kvqis ekerjaov. 

'O Aidxovog' ' Avxilafiov, ocboov, elerjaov xai diaxptikal-ov rjfxag, 6 

©eog, xfj afj %oqixi. 

'O Xoqoq' KvQie eker/aov. 

'O Aidxovog' TfjQ TtavayiaQ, d%Qdvxov, vneQevXoyrjfievrjg, evd6£ov 

AeaTioivrjQ fjficov ©eoxoxov, xai aemaQBevov Ma- 
Qiag, fiexd ndvxoyv xcbv 'Ayicov fxvrjfnovevaavxeg, 
eavxovg, xai akhqkovg xai naoav xr)v ^corjv 
rj/jicov Xqioxco xco ©eco naQadcbfieda. 

'0 Xoqoq' Zoi Kvqis. 

^j — Ul CJtr JI J\ jU_ilS }U. 



i Jt *»J I 

» jS j -«uJ I 4— >jj J "j\ o* t * U J.£_ U_w1 

U -•L- 4 j»u Sf ^ld-i^^-Lt! * jU-Jp^IJ—^v^I^jlJ 

, aU 1 -JLu l j ... O — g y JO L-i* lyl^J I ^ jj I d J ...»• Jj. 

• ^ iJ I) Ju— _>J I ^-frJa— *1 

»J — «• J S <j l zju <• _JJl ? . . T-h » ^wjl; ^Jf* 

• j j— _JJ I liL— I J — >m 

^ 6 f l___l,d_ J-^O* ^4—^6 ly^J^^^^-y^l 
<-.., .P *>l .1 «. "_ , » * 6 « ; >vJ I J= I { ^ y_ u* f t n.j tiL jj .1— »w 

^l_-«j_JI_^l *L-J ^ L-U J * JL^IJI 

• J ,>y*VI -jim J I il,«. >• 

Ljljfrl^ j_-I Jl 1_L_ *Vj6 L-rM U— i; lg_ . j t-j t J 

j A JIJ& % 6 : -^JJIcL-*-!,^ ___•£* IH-g*; * dJU_ 

; ,\j — i j£ — ; j_>j i d^«, i f JL_.Ljoi ^j^w j__7vr 

0 ^1,^1 * ^j__i_.j-J_m u_,u j jji^x, »Jij 

IJU-aj Jl, 0 j,1 J-^o"^' 6 o» J - iJ, CAr- J !' 



162 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



'O AtdxovoQ' 

'O Xoq6q- 

'0 Atdxovog' 

'O IIqcotoq' 

'O Xoqoq- 

'0 AidxovoQ' 

'0 XoQOQ' 

'O AidxovoQ' 



Kai VTteq rov xara£icodfjvat r)fjta.Q rfjg dxQodoecoQ 
rov 'Ayiov EvayyeXtov K6qiov rbv Qedv rjju&v 
ixerevacoptev' 

KvQie eXerjoov (ex tqitov). 

Eocpta oqQol, dxovacojuev rov 'Ayiov EvayyeXtov. 

EtQrjvrj nctat. 

Kal rcp nvevjuart aov. 

'Ex rov xard MardaTov dytov EvayyeXtov ro dvdy- 
vcoojua. 

Ao^a aot, Kvqib. A6£a oot. 
IlQoaxcojuev. 



EvayyeXtov Mrd. xe<p. 28, 18-20. 

Tcp xaiQtp exeivcp, nQoaeXdmv 6 'Irjoovg eXdhjaev 
rolg fiadrjralg avrov teycov edoOrj juoi naoa e^ovota ev ovgavcp xai enl rfjg yfjg. 
19 nooevdevreq fiaQrjrevaare ndvra ra edvrj, fianrlCovreg avrovg eig rd ovofia rov 
narQoq xal rov viov xal rov dycov nvevfiarog, 20 bcbdaxovreg avrovg rrjQelv ndvra 
ooa evereiXdfirjv v/uv. xal Idov iycb fieff' vfuov eific ndoag rdg rj/usQag Soog rfjc 
owreXecag rov alcovog. 'AjUfjV. 

'O Xoqoq' A6t-a aot, KvQte. A6£a aot. 

('0 Aidxovoz anodidoioi xo ayiov Evayyehov rcp IlQcbrq). 'O 
Si UoayToq, 6e%6(ievoz airo, teyei rcp Aiaxovcp' Elorfvrj 
aoi rcp evayyeXi^o/uevco. Kal dano%erai ro ayiov Eiay- 
yehov. Kal bvQvq 6 Aicbcovoz orag h> rcp awffiei rdncp 
kiyei rfjv 'Exrevij). 



'Exrevfjg 

'0 AtdxovoQ' 'EXerjoov fjjuag 6 Oeog, xard ro jueya eXeog aov, 

deo/ueda aov, endxovaov, xal eXerjOov. 

'O Xoqoq' KvQte eXerjaov (ex tqitov). 

'0 AtdxovoQ' "Ert deojueda vneQ rov navaytcordrov "Axqov 'Aq- 

XteQecog fj/ucdv 'Icodwov Hdna 'Pcbptrjg, rcov deo- 
cpoQcov IJareQcov rcov ev rfj ieQg ravrrj avvodcp 
avvrjyjuevcov, xal ndafjQ rfjg ev XQtarcp fjjucov 
' AbeXcporrjroQ. 



SESSIO PUBLICA I 163 

'0 Aidxovog' "Exi deojuedd Zov, 'Ayade, 6 xd Tla^dxXrjxov flvevjua 

ini xovg dyiovg aov ptadrjxdg xai dnoaxoXovg 
xaxanejuipag, dvaxalviaov ev xalg xagdiaig ndv- 
xcov xcbv awrjy pievcov eig xo ovojud oov iv xfj 
dyia ovvodcp xavxrj xai ddg avxolg oocpiav xai 
Svvajuiv xov e^ofjLokoyeloBai juexd noQQrjoiag xr)v 
or)v dXfjdeiav, xal xdg naoaboaeiq xfjq ixxXrjoiaq 
dxoenxcog diaxrjgelv, indxovoov xai iXerjoov. 

flpX l 'P'" : 0<fe/ih'iiiJH Hki, Ejk(, cndCHTMw Hauia, oynoBiHif Bcfc\a koh- 

U,fH 3tMAH, H BK /H0(1H ftAAfHf. H /HH/IOCTHBf, /HH- 

/tocTHBs e8^h, E/U^kiko, w rp^kcE^K HaUJH^K, H uqmhaXh 

Hkl. 1HH/10CTHB& BO H Mf/IOBlJKO/IMKfU,» Ef& 6CH. *t TfE^fc 
C/UB& B03CkMd'f/HS, Ou,8, H Gfi8, H CBATO/H& ^A 8 ? NklH^fc H 
npHCHW, H BO BtJKH BtiKWBK. 

'0 Xoqog. Kvqis iXerjOov (ix xqixov). 

'Excpcbvrjoiq' 'Endxovaov rjficov, 6 0edg 6 ZcoxijQ rjjucbv, r) iXnig 

ndvxcov xcbv neQaxcov xfjq yfjg, xai xcbv iv Oa- 
Xdaorj piaxQdv, xai IXecog, IXecog yevov, Ae- 
onoxa, ini xalg djuaQXiaiq fjjucbv, xai iXerjaov 
fjjuaq' iXefjjucov yaQ xai cpiXdvdQConoq Oedq vnaQ- 
%eiq, xai aoi xr)v do£av dvanepinopiev, xcb TlaxQi, 
xai xcb Yicb, xai xcp 'Aytcp TIvev/uaTi, vvv, xai 
dei, xai eiq xovq alcbvaq xcbv aicbvcov. 

'O XoQoq- 'Apifjv. 

'AnoXvaiq 

'O IlQcoxoq- XQioxdq 6 dXrjdivoq Oedq fjjucbv, xalq nQeofieiaiq xfjq 

navaxQavxov Aeonoivrjq fjjucbv Oeoxoxov xai dei- 
naQdevov MaQiaq, dvvd/net xov xi/iiov xai Ccoono- 
iov ZxavQOv, IxeoLaiq xcov dyicov, ivdd£cov xai 
navevcpfj/icov ' AnoaxoXcov, xcbv dyicov ivdotjcov 
xai IlQcoxoxoQvcpalcov ' AnooxoXcov THxqov xai 
TlavXov, xai ndvxcov xcov 'Aylcov, iXefjaai xai 
acbaai fjjuag, cbg ayaddg xai cpiXdvdQconog. 

'0 XoQog' 'A/ufjv. 



164 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



OFFICIUM INVOCATIONIS S. SPIRITUS 

{Versio latina) 

Diaconus: Benedic, Domine! 

Summus Pontifex: Benedlctus Deus noster semper, nunc et perpetuo et in 
s£ecula saeculorum. 

Chorus: Amen. 

Et statim: Deus Dominus apparuit nobis, benedictus qui venit in nomine 
Domini. 

Lector: Laudate Dominum, quoniam bonus, quoniam in seternum miseri- 
cordia Eius (Ps. 135, 1). 

Troparion Pentecostes, tonus 4 

Chorus: Benedfctus es Christe, Deus noster, qui sapientissimos veneratores 
revelasti, mittendo in ipsos Spfritum Sanctum, et per ipsos captrvum fe- 
cisti totum mundum, amator hominum, gloria Tibi. 

Theotokion, tonus 2 

Protectio christianorum non confundenda, intercessio ad Conditorem non 
repellenda, ne supphces peccatorum voces desplcias, sed ut bona, in auxf- 
lium fideliter ad te clamantium accelera: festlna ad intercedendum, pro- 
pera ad deprecandum, Defpara, quse semper te colentes protegis. 

Diaconus: Iterum atque fterum in pace Dominum precemur. 

Chorus: Domine miserere. 

Diaconus: Suscipe, salva, miserere, et custodi nos, Deus, tua gratia. 
Chorus: Domine miserere. 

Diaconus: Sanctissimas, iUibatse, super omnes benedicta;, gloriosae Dominas 
nostras Defparae et semper Virginis Maria?, cum omnibus sanctis memo- 
riam recolentes, nosmetfpsos, et invicem, et omnem vitam nostram Christo 
Deo commendemus. 

Chorus: Tibi, Domine. 

Lingua arahica: Domine Iesu Christe, qui Spiritum Tuum consolatorem su- 
per discfpulos et apostolos Tuos a Patre misisti, in Tua ineffabili bonitate 
respice famulos Tuos, qui communiter convenerunt, ut bonum Ecclesias 
promoveant; concede ipsis Splritum sapientia? et intellectus, pone in cor- 
dibus eorum spfritum amoris Dei, spiritum pietatis et fervoris pro gloria 



SESSIO PUBLICA I 



165 



sancti Tui nominis; defende eos ab omni tentatione, scandalo et divisione, 
ut vfnculo amoris ad Te, et inter se invicem coniuhcti, sine reprehensione 
faciant suum offlcium in asdificationem sanctae Ecclesise, unius corporis 
Tui. 

Accipe, Domine, lacrimas supplicationis nostrae, et ne tradas nos in ma- 
nus inimicorum nostrorum, ne pereamus, salvati Tua benigna dextera, ne 
desinamus in Tua Ecclesia profiteri et exaltare praesanctum nomen in Tri- 
nitate glorificati E>ei: Patris, et Filii et Sancti Spiritus, nunc et semper, 
et in saecula sa;cul6rum. 

Chorus: Amen. 

Diaconus: Ut digni efficiamur auscultare sanctum Evangelium, Dominum 
Deum in pace precemur. 

Chorus: Domine miserere {ter). 

Diaconus: Sapientia! Recti! Audiamus sanctum Evangelium. 
Summus Pontifex: Pax omnibus. 
Chorus: Et spirftui tuo. 

Diaconus: Lectio sancti Evangelii ex Matthseo. 
Chorus: Gl6ria Tibi, Domine, gloria Tibi. 
Diaconus: Attendamus! 

Evangelium secundum Matthseum, cap. 28, 18-20 

In illo tempore, accedens Iesus locutus est discipulis suis, dicens: Data 
est mihi omnis potestas in caelo et in terra. Eiintes ergo docete omnes 
gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Splritus Sancti, docen- 
tes eos servare omnia queecumque mandavi vobis. Et ecce ego vobfscum 
sum omnibus diebus, usque ad consummationem s&culi. Amen. 

(Diaconus dat sanctum Evangelium Celebranti, dicenti ipsi: Pax tibi 
evangelizanti, et osculatur sanctum librum et statim diaconus, stans in loco 
solito, incipit: ) 

Diaconus: Miserere nostri Deus secundum magnam misericordiam Tuam, Te 
rogamus, exaudi et miserere. 

Chorus: Domine miserere {ter, post unamquamque precationem). 

Diaconus: Etiam rogamus pro sanctissimo Domino nostro universali Pon- 
tifice Ioanne, Papa Romano, et pro admodum sanctificatis Hierarchis ad 
Concllium hoc sanctum conventis, et pro omnibus in Christo fratribus 
nostris. 

Spfritum Tuum consolatorem super discipulos et apostolos Tuos mittens, 
eiindem, Benlgne, renova in cordibus omnium, qui in n6mine Tuo ad Con- 
cilium convenerunt. Concede ipsis sapientiam et virtutem, ut flrmiter 



ii 



166 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



profiteantur Tuam veritatem et inviolabfliter conservent traditionem Ec- 
clesias, Te oramus: exaudi et miserere. 

Cantor ucrainus: Exaudi nos Deus, Salvator noster, spes omnium fmium 
terrae, et in mari longe: et propitius, propftius esto, Domine, peccatis 
nostris, et miserere nostri. Misericors enim et humanus Deus exfstis, et 
tibi gloriam referimus: Patri, et Fflio, et Sancto Spiritui: nunc et semper 
et in saecula saeculorum. 

Chorus: Domine, miserere (ter). 

Concelebrans: Exaudi nos Deus, Salvator noster, spes omnium finium terrte, 
et in mari longe: et propitius, propftius esto, Domine, peccatis nostris, et 
miserere nostri. Misericors enim et humanus Deus exfstis, et tibi gloriam 
referimus: Patri, et Fflio, et Sancto Spiritui: nunc et semper et in ssecula 
saeculorum. 

Chorus: Amen. 

Summus Pontifex: Christus verus Deus noster, precibus illibatae suae matris, 
virtute pretiosae et vivlficae crucis, sanctorum gloriosorum et percelebrium 
apostolorum Petri et Pauli et ceterorum sanctorum apostolorum, et 6m- 
nium sanctorum, misereatur nostri, et salvet nos, ut bonus et hominum 
amator. 

Chorus: Amen. 

4. Summi Pontificis allocutio 

Post absolutam Supplicationem orientalem, omnibus Patribus cum 
mitris sedentibus, habita est haec Summi Pontificis allocutio: 

Venerabiles Fratres, 

Gaudet Mater Ecclesia quod, singulari divinae Providentiae munere, 
optatissimus iam dies illuxit, quo, auspice Deipara Virgine, cuius ma- 
terna dignitas hodie festo ritu recolitur, hic ad Beati Petri sepulcrum 
Concilium Oecumenicum Vaticanum Secundum sollemniter initium capit. 

Concilia Oecumenica in Ecclesia 

Universa Concilia — sive viginti Oecumenica sive innumera eaque 
non parvi pendenda Provincialia et Regionalia — quae per succedentia 
tempora sunt celebrata, manifesto vigorem Ecclesiae CathoKcae com- 
probant et quasi fulgentia lumina in eius annalibus recensentur. 

Recentissimus humilisque eiusdem Principis Apostolorum Succes- 
sor, qui vos alloquitur, amplissimum hunc Coetum indicens, id sibi 



SESSIO PUBLICA I 



167 



proposuit ut iterum Magisterium Ecclesiasticum, numquam deficiens et 
ad finem usque temporum perseverans, afiirmaretur; quod quidem Ma- 
gisterium rationem habens errorum, necessitatum, rerum opportunarum 
nostrae aetatis, per hoc ipsum Concilium omnibus hominibus, quotquot 
in orbe terrarum sunt, extraordinario modo, in praesenti exhibetur. 

Hanc igitur universalem inchoans Synodum, Christi Vicarius, qui 
ad vos verba facit, praeterita tempora, ut liquet, respicit eorumque 
veluti vocem, alacrem animosque confirmantem, auscultat; libenter 
enim meminit bene meritorum Summorum Pontificum, qui antiquis- 
sima et recentiore aetate fuerunt; et qui e Conciliorum conventibus, sive 
in Oriente sive in Occidente a saeculo quarto ad Medium usque Aevum 
et recentia tempora actis, venerandae gravisque huiusmodi vocis testi- 
monia transmiserunt. Haec non intermisso studio triumphum divinae et 
humanae illius Societatis extollunt, scilicet Ecclesiae Christi, quae a 
Divino Redemptore nomen, gratiae munera, vimque accipit totam. 

Quodsi haec spiritualis laetitiae causa sunt, negare tamen non pos- 
sumus dolores et acerbitates plurimas per longam undeviginti saeculo- 
rum seriem hanc historiam obscuravisse. Verum enim exstitit et exstat, 
quod olim Simeon senex ad Mariam Matrem Iesu ore prophetico dixit: 
Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum... et in 
signum cui contradicetur. 1 Atque Iesus ipse, aetate maturior, perspicue 
ostendit, quomodo homines per tempora adversus Ipsum se essent ge- 
sturi, arcana haec proferens verba: Qui vos audit, me audit. 2 Praeterea, 
ut scriptum legimus apud Sanctum Lucam, qui superiora quoque verba 
refert, scriptum videmus: Qui non est mecum, contra me est, et qui non 
colligit mecum, dispergit. 3 

Gravissimae sane res et quaestiones ab humano genere dissolven- 
dae, post viginti fere saecula non mutantur; etenim Christus Iesus sem- 
per medium quasi locum tenet historiae et vitae: homines aut ipsi 
ipsiusque Ecclesiae adhaerent, atque adeo lucis, suavitatis, recti ordinis 
pacisque bonis fruuntur; aut sine ipso vivunt vel contra ipsum agunt et 
consulto extra Ecclesiam commorantur, quo fit ut confusio inter eos 
habeatur, mutuae rationes asperae efficiantur, cruentorum bellorum im- 
pendeat periculum. 

Hanc coniunctionem cum Christo eiusque Ecclesia Concilia Oecu- 
menica, quotiescumque ea celebrari contingit, sollemni quodam modo 
praedicant et veritatis lucem quoquoversus emittunt, vitam singulorum 



1 Luc. 2, 34. 

2 Ibid. 10, 16. 

3 Ibid. 11, 23. 



168 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



hominum, domestici convictus, societatis in rectas semitas dirigunt, spi- 
rituales vires excitant atque stabiliunt, ad vera et sempiterna bona con- 
tinenter animos erigunt. 

Testimonia extraordinarii huius Magisterii Ecclesiae, scilicet uni- 
versalium Synodorum, ob oculos Nostros versantur, dum varias homi- 
num aetates per haec viginti saecula christiani aevi intuemur. Quae do- 
cumenta pluribus magnique ponderis voluminibus continentur ac veluti 
sacer thesaurus sunt aestimanda, qui in tabulariis Urbis Romae ac totius 
orbis terrarum celebratissimis bibliothecis est reconditus. 

Origo et causa Concilii Oecumenici Vaticani II 

Quod autem ad originem et causam attinet maximi huius eventus, 
propter quem placuit Nobis vos hic congregare, satis est iterum afferre 
testimonium humile quidem, sed quod Nos ipsi experientia possumus 
probare: primo enim paene ex inopinato hoc Concilium mente conce- 
pimus, ac deinde simplicibus verbis enuntiavimus coram Sacro Pur- 
puratorum Patrum Collegio fausto die illo vicesimo quinto mensis Ianua- 
rii anno millesimo nongentesimo quinquagesimo nono, in festo Conver- 
sionis Sancti Pauli Apostoli, in ipsa eius Patriarchali Basilica ad viam 
Ostiensem. Statim adstantium animi subito tacti sunt, quasi supernae 
lucis radio coruscante, et suaviter omnes affecti in vultu oculisque. Simul 
vero vehemens studium toto terrarum orbe exarsit, cunctique homines 
Concilii celebrationem studiose exspectare coeperunt. 

Interea tres annos ad apparandum Concilium laboriosum est opus 
patratum, quod eo pertinebat, ut accuratius et amplius inquireretur, 
quo honore essent hac nostra aetate Fides, religionis usus, vigor coetus 
christiani ac praesertim catholici. 

Profecto haud immerito Nobis videtur hoc tempus in apparando 
Concilio Oecumenico insumptum primum quoddam signum ac donum 
gratiae caelestis fuisse. 

Huius ergo Concilii lumine illustrata, Ecclesia spiritualibus divi- 
tiis, ut confidimus, augebitur atque, novarum virium robur ex illo hau- 
riens, intrepide futura prospiciet tempora. Nam, opportunis inductis 
emendationibus ac mutua auxiliatrice opera sapienter instituta, Ecclesia 
efficiet, ut homines, familiae, nationes reapse ad ea, quae supra sunt, 
mentes convertant. 

Itaque propter Concilii huius celebrationem Summo Largitori om- 
nium bonorum gratiae maximae ex conscientiae officio sunt reddendae, 
et gloria Christi Domini cum exsultatione praedicanda, qui est Rex 
invictus et immortalis saeculorum ac gentium. 



SESSIO PUBLICA I 



169 



Opportunitas celebrandi Concilii 

Aliud praeterea est, Venerabiles Fratres, quod hac in re iuvat vobis 
ad considerandum proponere. Scilicet, in accessionem laetitiae sanctae, 
quae sollemni hac hora animos afficit nostros, liceat Nobis hoc in am- 
plissimo consessu palam asseverare, initium Oecumenicae huius Synodi 
opportunis sane temporis adiunctis contingere. 

Saepe quidem accidit, quemadmodum in cotidiano obeundo apo- 
stolico ministerio comperimus, ut non sine aurium Nostrarum offen- 
sione quorumdam voces ad Nos proferantur, qui, licet religionis studio 
incensi, non satis tamen aequa aestimatione prudentique iudicio res 
perpendunt. Hi enim, in praesentibus humanae societatis condicionibus, 
nonnisi ruinas calamitatesque cernere valent; dictitant nostra tempora, 
si cum elapsis saeculis comparentur, prorsus in peius abiisse; atque 
adeo ita se habent, quasi ex historia, quae vitae magistra est, nihil habeant 
quod discant, ac veluti si, superiorum Conciliorum tempore, quoad 
christianam doctrinam, quoad mores, quoad iustam Ecclesiae liberta- 
tem, omnia prospere ac recte processerint. 

At Nobis plane dissentiendum esse videtur ab his rerum adversa- 
rum vaticinatoribus, qui deteriora semper praenuntiant, quasi rerum 
exitium instet. 

In praesenti humanorum eventuum cursu, quo hominum societas 
novum rerum ordinem ingredi videtur, potius arcana Divinae Provi- 
dentiae consilia agnoscenda sunt, quae per tempora succedentia, homi- 
num opera, ac plerumque praeter eorum exspectationem, suum exitum 
consequuntur, atque omnia, adversos etiam humanos casus, in Eccle- 
siae bonum sapienter disponunt. 

Hoc facile cernere est, si attento animo perpendantur gravissimae 
de re politica et oeconomica quaestiones atque discrimina, quae hodie 
sunt. Quae omnia tam sollicitos homines tenent, ut eorum curas cogi- 
tationesque a religiosis negotiis avertant, quae ad sacrum pertinent 
Ecclesiae Magisterium. Huiusmodi agendi ratio certe vitio non caret, 
ac merito est improbanda. Nemo tamen negare potest, has novas inductas 
rerum condiciones, id saltem commodi habere, ut e medio innumera 
illa impedimenta iam auferantur, quibus olim saeculi filii liberam Eccle- 
siae actionem praepedire consueverant. Etenim satis est cursim eccle- 
siasticos annales pervolvere, ut statim manifesto pateat, vel ipsa Oecu- 
menica Concilia, quorum vicissitudines aureis litteris Ecclesiae fastis 
consignatae sunt, saepe non sine gravissimis difficultatibus ac doloris 
causis, ob indebitam civilis potestatis interpositam auctoritatem, cele- 
brata fuisse. Huius enim mundi Principes interdum sibi quidem propo- 



170 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



nebant sincero animo Ecclesiae patrocinium suscipere; quod tamen ple- 
rumque non sine spirituali detrimento ac periculo fiebat, cum iidem 
saepius rationibus politicis ducerentur suisque utilitatibus nimium stu- 
derent. 

Fatemur quidem hodie Nos vehementi dolore affici, quod inter vos 
complures Ecclesiae Pastores desiderantur, Nobis sane carissimi, qui 
ob Christi Fidem in vinculis detinentur vel aliis impedimentis praepe- 
diuntur, et quorum recordatio Nos permovet ut pro ipsis flagrantissi- 
mas Deo preces admoveamus; attamen non sine spe et magno solacio 
Nostro hodie factum esse cernimus, ut Ecclesia, tot profanis praeteritae 
aetatis impedimentis tandem expedita, ex hoc Vaticano Templo, veluti 
altero Apostolorum Cenaculo, per vos vocem suam, maiestatis gravita- 
tisque plenam, attollere possit. 

Praecipuum Concilii munus: doctrina tuenda et promovenda 

Quod Concilii Oecumenici maxime interest, hoc est, ut sacrum 
christianae doctrinae depositum efficaciore ratione custodiatur atque 
proponatur. 

Haec doctrina integrum complectitur hominem, corpore et animo 
compositum, eademque iubet nos, qui huius terrae incolae sumus, ad 
caelestem patriam peregrinos contendere. 

Id autem ostendit, qua ratione mortalis haec vita componenda sit, 
ut nos officiis satisfacientes, quibus erga terrestrem et caelestem Civita- 
tem obstringimur, finem nobis a Deo praestitutum assequi valeamus. 
Scilicet, omnes prorsus homines, sive singuli sive inter se societate 
coniuncti, sine intermissione officio tenentur caelestia bona consectandi, 
donec haec vita suppetit, atque ad hoc assequendum, terrenas res adhi- 
bendi, ita tamen ut temporalium bonorum usus sempiternam eorum 
beatitatem in discrimen non adducat. 

Verum profecto est, Christum Dominum hanc pronuntiasse senten- 
tiam: Quaerite primum regnum Dei et iustitiam eius. 4, Quae vox primum 
declarat, quo potissimum vires et cogitationes nostras dirigi oporteat; 
nihilominus minime neglegenda sunt cetera huius Dominici praecepti 
verba, quae subsequuntur: et haec omnia adicientur vobis. 5 Ac revera 
semper fuerunt ac sunt in Ecclesia qui, dum Evangelicae perfectioni 
adipiscendae omni studio vacant, simul ad civilem cultum adiutricem 
operam conferunt, cum ex eorum vitae exemplis, ex eorumque saluta- 



4 Matth. 6, 33. 

5 Ibid. 



SESSIO PUBLICA I 



171 



ribus caritatis inceptis, ea, quae in humana societate praestantiora ac 
nobiliora sunt, haud parum accipiant roboris atque incrementi. 

Ut autem haec doctrina multiplices attingat humanae navitatis cam- 
pos, qui ad singulos homines, ad domesticum convictum, ad socialem 
vitam pertinent, in primis necesse est, ne Ecclesia oculos a sacro veri- 
tatis patrimonio a maioribus accepto umquam avertat; at simul necesse 
habet, ut praesentia quoque aspiciat tempora, quae novas induxerunt 
rerum condiciones, novasque vivendi formas, atque nova catholico apo- 
stolatui patefecerunt itinera. 

Hac de causa Ecclesia mirandis illis humani ingenii inventis doctri- 
narumque incrementis, quibus hodie utimur, non iners affuit, neque iis- 
dem recte aestimandis impar evasit; sed haec omnia pervigili prosequens 
cura, homines admonere non desinit, ut super ipsam rerum aspectabi- 
lium speciem, oculos ad Deum omnis sapientiae et pulchritudinis fon- 
tem convertant, ne iidem, quibus dictum fuit: Subicite terram et domi- 
namini* obliviscantur umquam gravissimi illius praecepti: Dominum 
Deum tuum adorabis et illi soli servies, 7 neu fluxae rerum fascinatio 
veri nominis progressum impediat. 

Qua ratione hodie doctrina promovenda sit 

Hisce positis, satis manifestae sunt, Venerabiles Fratres, partes 
quae, ad doctrinam quod attinet, Concilio Oecumenico sunt demandatae. 

Scilicet Concilium Oecumenicum primum et vicesimum — quod 
efficaci magnique aestimando auxilio utitur eorum, qui scientia sacra- 
rum disciplinarum, apostolatus exercendi resque recto ordine agendi 
excellunt — integram, non imminutam, non detortam tradere vult 
doctrinam catholicam, quae, licet inter difficultates et contentiones, 
veluti patrimonium commune hominum evasit. Hoc non omnibus qui- 
dem gratum est, tamen cunctis, qui bona voluntate sunt praediti, quasi 
paratus thesaurus uberrimus proponitur. 

Attamen nostrum non est pretiosum hunc thesaurum solum custo- 
dire, quasi uni antiquitati studeamus; sed alacres, sine timore, operi, 
quod nostra exigit aetas, nunc insistamus, iter pergentes, quod Ecclesia 
a viginti fere saeculis fecit. 

Neque opus nostrum, quasi ad finem primarium, eo spectat ut de 
quibusdam capitibus praecipuis doctrinae ecclesiasticae disceptetur, atque 
adeo fusius repetantur ea, quae Patres ac theologi veteres et recentiores 



6 Cfr. Gen. 1, 28. 

7 Matth. 4, 10; Luc. 4, 8. 



172 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



tradiderunt, et quae a vobis non ignorari sed in mentibus vestris inhae- 
rere merito putamus. 

Etenim ad huiusmodi tantum disputationes habendas non opus erat, 
ut Concilium Oecumenicum indiceretur. Verumtamen in praesenti opor- 
tet ut universa doctrina christiana, nulla parte inde detracta, his tem- 
poribus nostris ab omnibus accipiatur novo studio, mentibus serenis 
atque pacatis, tradita accurata illa ratione verba concipiendi et in for- 
mam redigendi, quae ex actis Concilii Tridentini et Vaticani Primi prae- 
sertim elucet; oportet ut, quemadmodum cuncti sinceri rei christianae, 
catholicae, apostolicae fautores vehementer exoptant, eadem doctrina 
amplius et altius cognoscatur eaque plenius animi imbuantur atque for- 
mentur; oportet ut haec doctrina certa et immutabilis, cui fidele obse- 
quium est praestandum, ea ratione pervestigetur et exponatur, quam 
tempora postulant nostra. Est enim aliud ipsum depositum Fidei, seu 
veritates, quae veneranda doctrina nostra continentur, aliud modus, 
quo eaedem enuntiantur, eodem tamen sensu eademque sententia. Huic 
quippe modo plurimum tribuendum erit et patienter, si opus fuerit, in 
eo elaborandum; scilicet eae inducendae erunt rationes res exponendi, 
quae cum magisterio, cuius indoles praesertim pastoralis est, magis 
congruant. 

Qua ratione errores compescendi sint 

Ineunte Concilio Oecumenico Vaticano Secundo, manifesto ut alias 
numquam patet, veritatem Domini in aeternum manere. Siquidem, dum 
aetas aetati succedit, incertas cernimus hominum opinationes alias alias 
excipere, atque enascentes errores saepe cito velut nebulam sole depul- 
sam evanescere. 

Quibus erroribus Ecclesia nullo non tempore obstitit, eos saepe 
etiam damnavit, et quidem severitate firmissima. Ad praesens tempus 
quod attinet, Christi Sponsae placet misericordiae medicinam adhibere, 
potius quam severitatis arma suscipere; magis quam damnando, suae 
doctrinae vim uberius explicando putat hodiernis necessitatibus esse 
consulendum. Non quod desint fallaces doctrinae, opinationes, pericula 
praecavenda atque dissipanda; sed quia haec omnia tam aperte pugnant 
cum rectis honestatis principiis, ac tam exitiales peperere fructus, ut 
hodie homines per se ipsi ea damnare incipere videantur, ac nominatim 
sive illas vivendi formas, quae Deum eiusque leges posthabeant, sive 
nimiam in technicae artis progressibus positam confidentiam, sive pro- 
speritatem unice vitae commodis innixam. Ipsi magis magisque norunt, 
humanae personae dignitatem eiusque congruam perfectionem negotium 
esse magni momenti et ad expediendum perarduum. Quod autem maxime 



SESSIO PUBLICA I 



173 



interest, iidem experiendo tandem didicerunt, externam vim aliis im- 
positam, armorum potentiam, politicum dominatum minime satis esse, 
ad gravissimas, quae eos angunt, quaestiones feliciter dissolvendas. 

Hisce in rerum adiunctis, Catholica Ecclesia, dum per Oecumenicum 
hoc Concilium religiosae veritatis facem attollit, amantissimam omnium 
matrem se vult praebere, benignam, patientem, atque erga filios a se 
seiunctos misericordia ac bonitate permotam. Humano generi, tot diffi- 
cultatibus laboranti, ipsa, ut olim Petrus misero illi qui ab eo stipem 
rogaverat, dicit: Argentum et aurum non est mihi: quod autem habeo 
hoc tibi do; in nomine Iesu Christi Nazareni surge et ambula* Scilicet 
nostrorum temporum hominibus Ecclesia non caducas porrigit divitias, 
neque beatitatem dumtaxat terrenam pollicetur; sed supernae gratiae 
bona impertit, quae cum homines ad filiorum Dei dignitatem erigant, 
tam valido praesidio et adiumento sunt ad humaniorem efficiendam eo- 
rum vitam; uberioris doctrinae suae fontes aperit, qua homines luce 
Christi collustrati penitus intellegere valent, quid ipsi revera sint, qua 
dignitate excellant, quem finem prosequi debeant; per filios denique suos 
ubique christianae caritatis spatia dilatat, qua ad dissensionum semina 
evellenda nihil est aptius, et ad provehendam concordiam, iustam 
pacem fraternamque omnium unitatem nihil est efficacius. 

Unitas in christiana et humana familia promovenda 

Huiusmodi Ecclesiae sollicitudo de veritate promovenda atque tuenda, 
ex eo proficiscitur, quod, secundum Dei consilium qui omnes homines 
vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire* homines nonnisi 
integrae revelatae doctrinae praesidio aucti, ad absolutam firmissimam- 
que animorum unitatem pervenire possunt, quacum veri nominis pax 
sempiternaque salus coniungitur. 

Hanc autem visibilem unitatem in veritate, nondum, proh dolor, 
universa christianorum familia plene perfecteque assecuta est. At Eccle- 
sia Catholica officii sui esse ducit sedulam conferre operam ad magnum 
complendum mysterium illius unitatis, quam Christus Iesus, imminente 
sacrificio suo, a Caelesti Patre flagrantissimis rogavit precibus; atque 
suavissima fruitur pace, sciens se cum hisce Christi precibus arctissime 
esse coniunctam; quin etiam sincero animo gaudet, cum animadvertit 
has precationes etiam inter eos, qui extra eiusdem saepta versantur, 
salutares atque uberiores usque multiplicare fructus. Etenim, si rem 



Act. 3, 6. 
1 Tim. 2, 4. 



174 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



probe consideramus, haec ipsa unitas, quam Iesus Christus pro Ecclesia 
sua impetravit, quasi triplici supernae salutarisque lucis radio coruscare 
videtur, cui respondent: unitas catholicorum inter se, quae firmissima 
atque in exemplum praelucens servetur oportet; unitas praeterea ex piis 
precibus et flagrantissimis votis constans, qua christiani ab hac Aposto- 
lica Sede seiuncti expetunt ut nobiscum coniungantur; unitas denique 
existimatione atque observantia erga Ecclesiam Catholicam innixa, ab 
iis exhibita, qui diversas religionis formas adhuc non christianas profi- 
tentur. 

Quam ad rem, est maxime lugendum, quod ingens adhuc humani 
generis pars — quamvis omnes homines qui nascuntur ipsi quoque 
Christi Sanguine sint redempti — nondum participet supernae gratiae 
fontes, qui in Ecclesia Catholica habentur. Quo fit ut de Ecclesia Ca- 
tholica, cuius lux omnia illuminat et cuius supernaturalis unitatis vis 
in universae hominum familiae profectum redundat, apte cadant haec 
Sancti Cypriani praeclara praeconia: Ecclesia Domini luce perfusa per 
orbem totum radios suos porrigit: unum tamen lumen est quod ubique 
diffunditur nec unitas corporis separatur. Ramos suos in universam ter- 
ram copia ubertatis extendit, profluentes largiter rivos latius pandit; 
unum tamen caput est et origo una et una mater fecunditatis successibus 
copiosa: ittius fetu nascimur, illius lacte nutrimur, spiritu eius ani- 
mamur. 10 

Venerabiles Fratres, 

Hoc sibi proponit Oecumenica Synodus Vaticana Secunda; quae, 
dum praecipuas Ecclesiae vires in unum congregat, atque enixe studet, 
ut salutis nuntium ab hominibus libentius excipiatur, quasi viam sternit 
ac munit ad efficiendam illam humani generis unitatem, quae veluti 
necessarium fundamentum est, ut terrena Civitas in similitudinem com- 
ponatur Civitatis caelestis, cuius rex veritas, cuius lex caritas, cuius 
modus aeternitas. 11 

Conclusio 

Nunc autem os nostrum patet ad vos, 12 Venerabiles in Episcopatu 
Fratres. Ecce nos iam in unum congregatos in hac Vaticana Basilica, ubi 
Ecclesiae historiae cardo vertitur, ubi nunc Caelum et terra artissimo 
coniunguntur foedere; hic ad Sancti Petri sepulcrum, ad tot Sanctorum 



10 De Catholicae Ecclesiae unitate, 5. 

11 S. Augustinus, Ep. 138, 3. 

12 2 Cor. 6, 11. 



SESSIO PUBLICA I 



175 



Decessorum Nostrorum tumulos, quorum cineres hac sollemni hora 
quasi arcano quodam fremitu exsultare videntur. 

Quod inchoatur Concilium, veluti dies in Ecclesia oritur splendi- 
dissima luce refulgens. Tantum aurora est; et iam primi orientis solis 
radii quam suaviter animos afficiunt nostros! Omnia hic sanctitatem 
spirant, laetitiam excitant. Contemplamur enim stellas claritate sua 
maiestatem huius templi adaugere, quae, teste Ioanne Apostolo, 13 vos 
estis; et per vos quasi aurea lucere candelabra circa Principis Aposto- 
lorum sepulcrum, quae sunt Ecclesiae vobis concreditae. 14 Simul cerni- 
mus viros dignitate amplissimos, qui e quinque continentibus terris 
Romam convenerunt, suarum Nationum personam acturi, quique omni 
cum reverentia atque humanissima cum exspectatione hic adsunt. 

Quare plane dicendum est, Caelites et homines ad celebrandum Con- 
cilium consociatam conferre operam. Beatorum Caelitum partes hae 
sunt, ut labores tueantur nostros; christifidelium, ut flagrantes preces 
ad Deum fundere pergant; vestrum omnium, ut supernis Spiritus Sancti 
impulsionibus prompte obsecuti, alacriter detis operam, ut labores ve- 
stri variarum gentium optatis ac necessitatibus apprime respondeant. 
Haec ut contingant, a vobis postulantur serena animorum pax, fraterna 
concordia, coeptorum temperantia, disceptationum dignitas, deliberatio- 
num omnium sapientia. 

Utinam studia atque opera vestra, in quae non tantum populorum 
oculi sed spes quoque universi orbis sunt conversae, exspectationem 
cumulate expleant. 

Omnipotens Deus, in Te, nostris diffisi viribus, fiduciam totam re- 
ponimus. Super hos Ecclesiae tuae Pastores benignus respice. Supernae 
tuae gratiae lumen Nobis adsit consilium capientibus, adsit leges feren- 
tibus; et quas una Fide, uno ore, uno animo ad Te preces fundimus, li- 
benter exaudi. 

O Maria, Auxilium Christianorum, Auxilium Episcoporum, cuius 
amorem nuper in Lauretano templo tuo, ubi Incarnationis mysterium 
venerari placuit, peculiari modo experti sumus, omnia ad laetum, fau- 
stum, prosperum exitum tua ope dispone; tuque una cum Sancto Ioseph 
Sponso tuo, cum Sanctis Petro et Paulo Apostolis, Sanctis Ioanne Bapti- 
sta et Evangelista, apud Deum intercede pro nobis. 

Iesu Christo, Redemptori nostro amantissimo, Regi immortali po- 
pulorum et temporum, amor, potestas et gloria in saecula saeculorum. 
Amen. 15 

13 Apoc. 1, 20. 

14 Ibid. 

15 A.A.S., 54 (1962), pp. 786-795. 



176 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



5. Sessionis conclusio 

Allocutione absoluta, omnes adstantes surrexerunt et Summus Pon- 
tifex eis sollemnem impertitus est benedictionem: 

Summus Pontifex: Sancti Apostoli Petrus et Paulus, de quorum 
potestate ... 
R) Amen. 

Precibus et meritis Beatae Mariae semper Virginis ... 
b) Amen. 

Indulgentiam, absolutionem et remissionem omnium peccatorum ... 
R) Amen. 

Et benedictio Dei omnipotentis, Patris et Filii et Spiritus Sancti, 
descendat super vos et maneat semper. 
R) Amen. 

Publicata indulgentia a P. D. Alfredo Ottaviani, cardinali primo 
diacono, secretarius generalis Concilii codicem Sancti Evangelii e thro- 
no sustulit dum chorus Cappellae Sixtinae cantat antiphonam Tu es 
Petrus, 6 vocibus, auctore Palestrina; deinde ambonem conscendit diem- 
que et horam primae congregationis generalis indixit: « Audiant omnes! 
Proxima sessio seu prima congregatio generalis erit sabbato proximo, 
die 13 octobris, hora nona. Intimantur propterea universi Patres et 
periti Concilii necnon ministri et officiales ad quos spectat, ut pro illa 
hora in Vaticana Basilica adsint ut congregatio generalis initium ha- 
beat 

Tunc Summus Pontifex, sacris depositis paramentis, ad Apostolicas 
Aedes remeavit, omnibus plaudentibus et sonantibus organis. 

Omnes sacri ritus partes radiophonicis undis ac televisifico invento, 
variis etiam stationibus inter se colligatis (v. Eurovisione), diffusae sunt. 
Elenchus Patrum praesentium deest, quia nondum erant statuta 



1 Cum Cappella Sixtina ante tempus inchoasset cantum Tu es Petrus, secreta- 
rius generalis ordinem proximae congregationis generalis nuntiare Patribus nequi- 
vit, qui propterea in UOsservatore Romano, die 12 octobris 1962, p. 4, his verbis 
communicatus est: « La Segreteria Generale del Concilio Ecumenico informa: 
La prima Congregazione Generale del Concilio si terra sabato prossimo 13 ottobre 
alle ore 9. Celebrera la S. Messa S. E. Rev.ma Ermenegildo Florit, Arcivescovo di 
Firenze. Nella Congregazione si procedera alla votazione per la nomina dei com- 
ponenti le Commissioni Conciliari. Sono intimati, pertanto, i Padri Conciliari e i 
Periti del Concilio, nonche i Ministri e gli Officiali che debbono intervenire ». 



SESSIO PUBLICA I 



177 



loca in aula conciliari, ac proinde impossibile fuit distribuere et colligere 
praesentiae schedulas. 

Patribus et Peritis distributa sunt in aula conciliari: 

Elenco dei Padri Conciliari, a cura della segreteria generale del 
Concilio, Tipografia Poliglotta Vaticana 1962; 

Res in sufragatione agendae, Typis Polyglottis Vaticanis 1962; 
Schedae pro eligendis sodalibus commissionum sacri Concilii; 
Professio orthodoxae fidei; 

Elenchus Patrum qui partem habuerunt in commissionibus prae- 
paratoriis Concilii; 

Methodus servanda et preces recitandae in Concilio Oecumenico 
Vaticano II iussu Sanctissimi Domini Nostri Ioannis Pp. XXIII Catho- 
licae Ecclesiae Episcopi, Typis Polyglottis Vaticanis 1962; 

Supplicatio orientalis: linguis graeca, latina, slavica et arabica, 
Typis Polyglottis Vaticanis 1962; 

Ordo Concilii Oecumenici Vaticani II celebrandi, Typis Poly- 
glottis Vaticanis 1962: cf. Acta et Documenta Concilio Oecumenico Va- 
ticano II apparando, Series II (Praeparatoria), vol. I, Typis Polyglottis 
Vaticanis 1964, pp. 306-325; A.A.S., 54 (1962), pp. 609-631; ' 

Deuxieme Concile CEcumenique du Vatican. Ceremonie solen- 
nelle d'ouverture en la Basilique de Saint-Pierre le 11 octobre 1962, Im- 
primerie Polyglotte Vaticane 1962; 

Liste des Missions extraordinaires envoyees a Voccasion de Vou- 
verture solennelle du Deuxieme Concile CEcumenique du Vatican, 
Basilique Patriarcale de Saint-Pierre, le 11 octobre 1962. 

rt * * 

Sollemni ritui aderant e primis sedibus: Excellentissimus Vir Anto- 
nius Segni, Reipublicae Italicae Praeses; Celsissimus ac Eminentissimus 
Vir Angelus de Mojana di Cologna, Militaris suique iuris Ordinis Meli- 
tensis Magnus Magister; Celsissimus Princeps Albertus Leodiensis et 
Celsissimus Princeps Carolus Luxemburgensis. 

Aderant omnes Excellentissimi Viri e Legationibus extra ordinem, 
quas sex et octoginta Nationes vel Internationalia Consilia miserunt, 
ut, ineunte Oecumenico Concilio Vaticano II, ipsorum agerent per- 
sonam. 

Eorum nomina hic infra scripta recensentur. 



178 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



LEGATIONES EXTRA ORDINEM A GUBERNIIS 
ET CONSILIIS INTERNATIONALIBUS MISSAE 1 

Allemagne 

S. E. M. Gerhard Schroder, Ministre Federal des Affaires fitrangeres. 
S. E. M. A. Hilger van Scherpenberg, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. M. Josef Jansen, Directeur General des Affaires Politiques au 
Ministere des Affaires Etrangeres. 

Argentine 

S. E. M. Atilio delTOro Maini, Ancien Ministre d'Etat. 

S. E. M. le Gen. Julio Lagos, Ambassadeur. 

S. E. M. Luis Roque Gondra, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 

Australie 

S. E. M. Alfred Stirling, Ambassadeur. 
M. Kenneth H. Rogers, Secretaire. 
M. Michael McKeown, Secretaire. 

Autriche 

S. E. M. Heinrich Drimmel, Ministre Federal de 1'Education. 
S. E. M. Fritz Bock, Ministre Federal du Commerce et de la Recons- 
truction. 

M. Max Neugebauer, Conseiller National. 

Belgique 

S. A. R. le Prince de Liege. 

S. E. M. A. E. De Schryver, Ministre d'Etat. 

M. le Major B. E. M. John Kervyn de Meerendre. 

Bolivie 

S. E. M. le Sen. Ruben Julio Castro, Ambassadeur. 
S. E. M. Manuel Frontaura Argandona, Ambassadeur pres le Saint- 
Siege. 

S. E. M. Guillermo Alborta, Ambassadeur. 



1 A.A.S., 54 (1962), pp. 796-806. 



SESSIO PUBLICA I 



179 



Bouganda 

S. E. M. Leonard Nathanael Basudde, Ministre de la Justice. 

Bresil 

S. E. le Sen. Alfonso Arinos de Mello Franco, Ancien Ministre des 

Affaires fitrangeres. 
S. E. M. Henrique de Souza-Gomes, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. M. le Prof. Alceu de Amoroso Lima, Ambassadeur. 

Cameroun 

S. E. M. Philemon Beb a Don, Ambassadeur. 

M. Fouda Omgba, Maire de Yaounde. 

M. Effa Henri, Depute a FAssemblee Federale. 

Canada 

S. E. M. Jean Bruchesi, Ambassadeur. 
M. Keith W. Maclellan, Conseiller. 

Chili 

S. E. Don Fernando Aldunate Errazuriz, Ambassadeur pres le Saint- 
Siege. 

S. E. Don Fernando Arrego Vicufia, Ambassadeur. 
S. E. M. Eduardo Cruz-Coke, Ambassadeur. 

Chine 

S. E. M. Cheou-Kang Sie, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
M. Wei-tse Chang, Ministre Conseiller. 
M. Chen Min-Chung, Secretaire. 

Chypre 

S. E. M. Antis Soteriades, Haut-Commissaire de la Republique a Lon- 
dres. 

Colombie 

S. E. M. Dario Echandia, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 

S. E. M. Eliseo Arango, Ambassadeur. 

S. E. M. Efraim Casas Manrique, Ambassadeur. 



180 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Congo ( Brazzaville ) 
S. E. M. Dominique N'Zalakanda, Ministre de lTnterieur. 

Congo ( Leopoldville ) 

S. E. M. le Sen. Joseph Ileo, Ambassadeur. 
S. E. M. Evariste Loliki, Ambassadeur. 
M. Alphonse Mukadi, Conseiller. 

Coree 

S. E. M. le Gen. Chong Chan Lee, Ambassadeur. 
M. Jin Seng Ahn, Conseiller. 

Costa Rica 

S. E. Don Daniel Oduber Quiros, Ministre des Aflaires Etrangeres et 
du Culte. 

S. E. Don Franklin Aguilar Alvarado, Ambassadeur pres le Saint- 
Siege. 

M. Alonso Lara, Secretaire. 

Cote d'Ivoire 

S. E. M. Kodjo Konian, Vice-President du Conseil Economique. 
M. Marcel Laubhouet, Depute a 1'Assemblee Nationale. 

Cuba 

S. E. M. Luis Amado-Blanco y Fernandez, Ambassadeur pres le Saint- 
Siege. 

S. E. M. Leonardo Fernandez Sanchez, Ambassadeur. 
M. Antonio Pifion de la Puente, Secretaire. 

Dahomey 

S. E. M. Marcel Dadjo, Ambassadeur. 

Danemark 

S. E. M. Vincens de Steesen-Leth Til Steengaard, Ambassadeur. 
M. Erik Andersen, Conseiller. 
M. Frederik Breyen. 



SESSIO PUBLICA I 



181 



El Salvador 

S. E. M. Luis Roberto Flores, Ambassadeur. 

S. E. M. Roberto Cordero D'Aubuisson, Ambassadeur. 

M. Guillermo Paz Larin, Conseiller. 

Equateur 

S. E. Don Jorge Perez Serrano, Ambassadeur. 

S. E. M. le Sen. Don Luis Cordero Crespo, Ambassadeur. 

S. E. Don Gonzalo Almeida Urrutia, Ambassadeur. 

Espagne 

S. E. Don Fernando Maria Castiella, Ministre des AfEaires Etrangeres. 

S. E. Don Antonio Iturmendi y Banales, Ministre de la Justice. 

S. E. Don Manuel Lora-Tamayo, Ministre de 1'Education Nationale. 

Etats-Unis d'Amerique 

S. E. M. Fredrick Reinhardt, Ambassadeur. 
M. William Sherman, Secretaire. 

Ethiopie 

S. E. M. Kebede Micael, Ambassadeur. 

Finlande 

S. E. M. Osmo Lennart Orkomies, Ministre pres le Saint-Siege, avec 
rang d'Ambassadeur. 

France 

S. E. M. Maurice Couve de Murville, Ministre des ArJaires Etrangeres. 
S. E. M. Jean Foyer, Ministre de la Justice. 

S. E. M. le Comte Wladimir d'Ormesson, de 1'Academie Francaise, 
Ambassadeur. 

Gabon 

S. E. M. Joseph Ngoua, Ambassadeur. 
S. E. M. Georges Damas, Ambassadeur. 
M. Marc Nang, Secretaire. 



12 



182 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Grande Bretagne 

S. E. Sir Francis D'Arcy Godolphin Osborne, Ambassadeur. 
Hon. Edmund Howard, M. V. O., Attache. 

Guatemala 

S. E. M. Jose Guirola Leal, Ambassadeur. 

S. E. M. Pedro de Yurrita Maury, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. M. Jose Urrutia de Leon, Ambassadeur. 

Guinee 

S. E. M. Leon Maka, Ambassadeur. 

M. Joseph Mondouis, Directeur General des Postes et Telecommuni- 
cations. 

Haiti 

S. E. M. Jean Duvigneaud, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 

Haute-Volta 

S. E. M. Mathias Sorgho, Ministre de 1'Education Nationale. 
M. Hippolyte Tapsoba. 
M. Xavier Lamoussa. 

Honduras 

S. E. M. Antonio Bermudez Milla, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
M. Leon Paredes Lardizabal, Secretaire. 
M. Ramon Villeda Bermudez, Attache. 

Inde 

S. E. M. S. N. Haksar, Ambassadeur. 
M. A. Madhavan, Secretaire. 

Indonesie 

S. E. M. Gustaf Adolf Maengkom, Ambassadeur. 
M. Agus Jaman, Conseiller. 



SESSIO PUBLICA I 



183 



Iran 

S. E. M. Anouchiravan Sepahbodi, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. M. le Prof. Sayed Hassan Emami, lTman de Teheran. 
M. Mohammed Poursartip, Conseiller. 

Iraq 

M. Mohamed Hassan Alwan, Premier Secretaire. 

M. Akram Fadhel, Directeur au Ministere de 1'Orientation. 

Irlande 

S. E. M. Sean Lemass, Premier Ministre. 

S. E. M. Cornelius C. Cremin, Secretaire General au Ministere des 

Aflaires fitrangeres. 
S. E. M. Thomas V. Commins, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 

Israel 

S. E. M. Maurice Fischer, Ambassadeur. 
S. E. M. Samuel Bentsur, Ambassadeur. 
M. le Dr. Shaul Colby, Directeur au Ministere des Cultes. 

Italie 

S. E. M. le Prof . Amintore Fanfani, President du Conseil des Ministres. 
S. E. M. Attilio Piccioni, Vice-President du Conseil des Ministres et 

Ministre des Affaires fitrangeres. 
S. E. M. Bartolomeo Migone, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 

Japon 

S. E. M. Setsuya Beppu, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
M. Morizumi Yoshiura, Conseiller. 
M. Nobuo Nishida, Attache. 

Jordanie 

S. E. M. Hanna Khalaf, Ministre de la Justice. 
S. E. M. Edmond Roch, Ambassadeur. 



184 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS 1 



Kuwait 

S. E. M. Khalifah Al-Ghunaim, Ambassadeur. 

Liban 

S. E. M. Pierre Gemayel, Ministre des Travaux Publics. 

S. E. M. Fouad Boutros, Ministre de la Justice. 

S. E. M. Joseph Harfouche, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 

Liberia 

S. E. M. J. Dudley Lawrence, Ministre pres le Saint-Siege avec rang 
dAmbassadeur. 

S. E. M. C. L. Simpson, Ancien President de la Republique. 

M. John Kolenky, Ancien Membre de la Chambre des Representants. 

Luxembourg 

S. A. R. Mgr le Prince Charles de Luxembourg. 
S. E. M. Pierre Gregoire Ministre de lTnterieur. 
M. le Capitaine Norbert Priissen, Aide de Camp de S. A. R. Madame 
la Grande-Duchesse de Luxembourg. 

Madagascar 

S. E. M. Pierre Razafy-Andriamihaingo, Ambassadeur. 

Monaco ( Principaute ) 

S. E. M. Paul Noghes, Secretaire d'Etat. 

M. le Colonel Jean Ardant, Gouverneur de la Maison Princiere. 

S. E. M. Cesar Charles Solamito, Ministre pres le Saint-Siege. 

Nicaragua 

S. E. M. Alfonso Ortega Urbina, Ministre des Affaires Etrangeres. 
S. E. Don Enrique Fernando Sanchez, Ministre de 1'Economie Na- 

tionale et des Travaux Publics. 
S. E. Don Miguel D'Escoto Munoz, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 

Niger 

S. E. M. Antoine Douramane Tahirou, Ambassadeur. 



SESSIO PUBLICA I 



1.85 



Nigeria 

S. E. M. L. Anionwu, Ambassadeur. 

Norvege 

S. E, M. Thore Boye, Ambassadeur. 
M. Inge R. Rindal, Conseiller. 

Ordre Souverain Militaire de Malte 

S. E. le Ven. Bailli Fra Ottone de Grisogono, Grand Commandeur. 
S. E. le Bailli Gr. Cr. d'Honneur et Devotion Baron Rudolf von 

Twickel, President de 1'Association Rhenano-Westphalienne. 
S. E. le BailU Gr. Cr. d'Obedience Quintin J. Gwyn, President de l'As- 

sociation Canadienne. 

Ouganda 

S. E. M. Felix K. Onama, Ministre du Travail. 

M. Lubowa, Secretaire au Ministere de 1'Agriculture. 

Panama 

S. E. le Prof. Don Max Arosemena, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. Don Rafael Vallarino, Ambassadeur. 
M. Don Juan Palomeras Arboix, Secretaire. 

Paraguay 

S. E. Don Guillermo Enciso Velloso, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
M. Anibal Fernandes, Ministre Conseiller. 

Pays-Bas 

S. E. le Comte Francois de Marchant et d'Ansembourg, Ambassadeur 

pres le Saint-Siege. 
S. E. M. le Baron R. B. van Lynden, Chef du Protocole au Ministere 

des Affaires Etrangeres. 
M. J. J. Poelhekke. 



186 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Perou 

S. E. Don German Aramburu Lecaros, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. Don Adelmo Risi Ferreyros, Envoye Extraordinaire et Ministre 

Plenipotentiaire. 
Don Alberto Leon y Rocca, Secretaire. 

Philippines 

S. E. M. Benigno Toda y Toledo, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. M. Pablo Lorenzo, Ambassadeur. 
S. E. M. Jose P. Bengzon, Ambassadeur. 

Portugal 

S. E. M. le Prof. Mario de Figueiredo, President de 1'Assemblee Na- 
tionale. 

S. E. M. Antonio de Faria, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. M. Jose Nosolini, Ambassadeur. 

Republique Arabe Unie 

S. E. M. Galal Ezzat, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. M. Hassan Ahmed Kamel, Ambassadeur. 
M. Osman Assal, Conseiller. 

Republique Centre-Africaine 

S. E. M. Joseph Mamadou, Ambassadeur. 

Republique de Saint Marin 

S. E. M. le Prof. Federico Bigi, Secretaire d'Etat pour les Affaires 
Ettangeres. 

M. le Prof. Marino Benedetto Belluzzi, Membre du Congres d'fitat. 
M. Vittorio Rossini, Membre du Grand Magistere de 1'Ordre fiquestre 
de S.te Agathe. 

Republique de Somalie 

S. E. M. Mohamed Scek Hassan, Ambassadeur. 



SESSIO PUBLICA I 



187 



Republique Dominicaine 

S. E. M. Manuel Ulises Bonnelly Fondeur, Ambassadeur pres le Saint- 
Siege. 

M. Atilano Vicini, Conseiller. 

Senegal 

S. E. M. Leon Boissier-Palun, Ambassadeur. 

S. E. M. Louis Le Gros, Ministre Plenipotentiaire pres le Saint-Siege 
avec rang d'Ambassadeur. 

Suede 

S. E. M. Erik von Post, Ambassadeur. 

Suisse 

S. E. M. Giuseppe Lepori, Ancien Conseiller Federal. 
S. E. M. Philippe Zutter, Ambassadeur. 

Syrie 

S. E. M. Anouar Hatem, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
M. Hicham Diab, Conseiller. 

Tanganyika 

S. E. M. C. G. Kahama, Ministre de 1'Industrie et du Commerce. 

Tchad 

S. E. M. Brahim Seid, Ambassadeur. 

Thallande 

S. A. R. le Prince Wongsanuvatra Devakula, Ambassadeur. 

Turquie 

S. E. M. Muharrem Ihsan Kiziloglu, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
M. Bedii Karaburcak, Conseiller. 
M. Kemal Ozbilgi, Secretaire. 



188 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Uruguay 

S. E. M. Alberto Arocena, Ambassadeur. 

S. E. M. le Prof. Juan E. Pivel Devoto, Ambassadeur. 

M. Horacio Herrera Mendez, Charge d'Affaires a. i. pres le Saint-Siege. 

Venezuela 

S. E. M. Edgard Sanabria, Ambassadeur pres le Saint-Siege. 
S. E. M. le Sen. Lorenzo Fernandez, Ambassadeur. 
S. E. M. Pablo Ruggeri Parra, Ambassadeur. 

Vietnam 

S. E. M. Lam-Le-Trinh, Ambassadeur. 

M. Nguyen-Duong-D6n, Ministre Plenipotentiaire. 

Conseil de 1'Europe 

S. E. M. Lodovico Benvenuti, Secretaire General. 

M. Polys Modinos, Secretaire General Adjoint. 

M. Paul M. G. Levy, Directeur de 1'Information et de la Presse. 

Communaute Europeenne du Charbon et de 1'Acier (C.E.C.A.) 

S. E. M. le Prof. Piero Malvestiti, President. 
M. le Prof. Canzio Almini, Chef de Cabinet. 

Communaute ficonomique Europeenne (C.E.E.) 

S. E. M. le Sen. Giuseppe Caron, Vice-President. 

S. E. M. Lambert Schaus, Membre de la Commission. 

Communaute Europeenne de Pfinergie Atomique 
(E.U.R.A.T.O.M.) 

S. E. M. le Prof. Enrico Medi, Vice-President de la Commission de la 
Communaute. 

Organisation des Nations Unies 
pour 1'Alimentation et PAgriculture (F.A.O.) 

S. E. M. le Dr. Binay Ranjan Sen, Ambassadeur. 
M. le Dr. Alberto Brugnoli, Chef du Ceremonial. 



SESSIO PUBLICA I 



189 



Organisation de Cooperation et de Developpement Economique 

(O.C.E.D.) 

S. E. M. Luciano Giretti, Secretaire General. 
M. Donnald Mallet, Chef du Service Information. 

Organisation pour 1'fiducation, la Science et la Culture 
(U.N.E.S.C.O.) 

S. E. M. le Prof. Jose A. Correa, Ambassadeur. 

Postero die [12 oct. 1962], Excellentissimos ac Honorabiles hos Vi- 
ros extra ordinem Legatos Summus Pontifex in Aede Sixtina benignis- 
sime coram excepit eisque hanc habuit, quae sequitur, Allocutionem: 2 

Altesses, Excellences et Chers Messieurs, 

Votre aimable presence renouvelle ce matin Pemotion ressentie hier, 
a Saint-Pierre, lors de l'ouverture solennelle du Concile (Ecumenique, 
a laquelle chacun de vous a participe au nom de son gouvernement. 
Nous tenons d'abord a vous dire combien Nous vous remercions de cette 
participation, dont le caractere imposant a contribue pour sa part a la 
grandeur de Fevenement et a sa resonance dans le monde, aupres de tous 
les hommes de bonne volonte\ 

Aussi avons-Nous voulu repondre a ce concours exceptionnel par 
un acte exceptionnel, en vous recevant dans la Chapelle Sixtine, habi- 
tuellement reservee aux ceremonies liturgiques, et dans laquelle aussi, 
comme vous le savez, les cardinaux se reunissent pour elire le nouveau 
Pape. 

Ce n'est pas sans une vive emotion, vous le devinez bien, que Nous 
vous parlons en ce lieu meme ou, voici bientot quatre ans, la divine 
Providence disposait, dans ses mysterieux desseins, 1'elevation au Souve- 
rain Pontificat de Phumble patriarche de Venise, qui avait passe la plus 
grande partie de sa vie au service direct du Saint-Siege en Orient et en 
Occident. Et voici qu'apres quatre annees, la meme bonne Providence 
Nous procure la joie d'ouvrir le Concile CEcumenique, et de voir Fim- 
mense majorite des peuples de la terre associes par vos illustres person- 
nes a cet evenement qui a deja attire partout Fattention sur FEglise 
catholique. 



2 A.A.S., 54 (1962), pp. 807-810. 



190 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Cest vous dire combien la rencontre toute speciale et solennelle de ce 
matin prend sa place dans les ceremonies conciliaires: elle indique 
clairement que le Concile, en plus de sa propre signification religieuse, 
offre un aspect social qui interesse la vie des peuples, ce que votre pre- 
sence ici met si bien en relief . 

II est notoire et bien evident qu'un Concile concerne en premier lieu 
1'Eglise catholique. II veut en manifester la vitalite, et souligner sa 
mission spirituelle. II veut aussi adapter ses moyens, pour que la doc- 
trine evangelique soit dignement vecue et plus facilement ecoutee parmi 
les peuples. II veut encore aplanir la voie oii se fera la rencontre de 
tant de freres: car il est, comme Nous le disions le 25 janvier 1959: « un 
appel renouvele aux fideles des Communautes separees a Nous suivre 
elles aussi aimablement dans cette recherche d'unite et de grace, aux- 
quelles tant d'ames aspirent sur tous les points de la terre ». 3 

Le Concile veut enfin montrer au monde comment mettre en pratique 
la doctrine de son divin Fondateur, prince de la paix. Quiconque vit, en 
effet, selon cette doctrine, contribue a etablir la paix et a favoriser une 
prosperite veritable. 

Entre des hommes qui ne voudraient connaitre que des rapports de 
force physique, le devoir de 1'Eglise serait de reveler toute 1'importance 
et 1'efficacite de la force morale du Christianisme, qui est un message 
tout de verite, de justice et de charite. 

Tels sont les fondements sur lesquels le Pape doit S'employer a 
travailler a etablir une paix veritable, destinee a elever les peuples 
dans le respect de la personne humaine et a procurer une juste liberte 
cultuelle et religieuse; paix qui favorise la concorde entre les Etats, 
— et, ce qui va de soi — meme si cela exige d'eux quelque sacrifice. 

Les consequences naturelles en seront 1'amour mutuel, la fraternite, 
et la fin des luttes entre les hommes de diverses origines et de differentes 
mentalites. Ainsi serait hatee 1'aide si urgente en faveur des peuples en 
voie de developpement et a la recherche de leur vrai bien-etre, en « ex- 
cluant toute visee de domination ». 4 Telle est la grande paix que tous 
les hommes attendent, et pour laquelle ils ont tant souffert: il serait 
temps qu'elle fasse des pas decisifs! 

Cest cette meme paix que 1'Eglise travaille a etablir: par la priere, 
par le respect profond qu'elle a pour les faibles, les malades, les vieil- 
lards, et par la diffusion de sa doctrine, qui est doctrine d'amour fra- 
ternel, parce que les hommes sont freres, et, — Nous le disons avec une 



3 A.A.S., 51 (1959), p. 69. 

4 Litt. Enc. Mater et Magistra, Polygl. Vatic, n. 184. 



SESSIO PUBLICA 1 



191 



gtande tendresse — , tous fils d'un meme Pere. Et le Concile contribuera 
sans nul doute a preparer ce nouveau climat et a eloigner tout conflit, 
en particulier la guerre, ce fleau des peuples, qui signifierait aujour- 
d'hui la destruction de 1'humanite. 

Altesses, Excellences et chers Messieurs, devant nous se dresse, dans 
cette Chapelle Sixtine, le grandiose chef-d'ceuvre de Michel-Ange, le 
Jugement dernier, dont la gravite fait penser et reflechir. Oui, Nous 
devrons rendre des comptes a Dieu, Nous, et tous les chefs d'Etat qui 
portons la responsabilite du destin des peuples. Que tous se rappellent 
qu'ils devront un jour rendre compte de leur action au Dieu createur, 
qui sera aussi leur Juge supreme. La main sur la conscience, qu'ils 
ecoutent le cri angoisse qui, de tous les points de la terre, des enfants 
innocents aux vieillards, des personnes aux communautes, monte vers le 
Ciel: paix, paix. Que cette pensee de rendre compte ne leur fasse negli- 
ger aucun effort pour atteindre ce bien, qui est, pour la famille humaine, 
un bien superieur, parmi tous les autres. 

Qu'ils continuent a se rencontrer, a discuter, et qu'ils arrivent a des 
accords loyaux, genereux et justes. Qu'ils soient prets aussi aux sacri- 
fices necessaires pour sauver la paix du monde. Les peuples pourront 
alors travailler dans un climat de serenite, toutes les decouvertes de la 
science serviront au progres, et contribueront a rendre toujours plus 
agreable le sejour sur cette terre, deja marque par tant d'autres douleurs 
inevitables. 

Le Concile qui s'est ouvert hier en votre presence manifestait d'une 
maniere eclatante 1'universalite de 1'Eglise. Nul doute que cette impo- 
sante assemblee « de tout peuple, langue, et nation », 6 en proclamant 
la bonne nouvelle du salut a un monde prodigieusement bouleverse de 
toutes manieres depuis un siecle, n'apporte la lumineuse reponse de 
Dieu aux angoissants problemes des contemporains, et n'aide par la la 
vraie promotion des personnes et des peuples. Cest la en tout cas, Al- 
tesses, Excellences et chers Messieurs, Notre vceu le plus fervent. Et c'est 
de grand cceur que Nous appelons sur vous et sur tous les peuples dont 
vous etes les illustres representants 1'abondance des divines benedictions. 
Oui, comme le dit le Psalmiste : 

Deus misereatur nostri, et benedicat nobis; 
serenum praebeat nobis vultum suum, 
ut cognoscant in terra viam eius, 
in omnibus gentibus salutem eius. 



5 Cfr. Apoc. 4, 9. 



192 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Celebrent Te populi, Deus, celebrent te populi omnes. 

Laetentur et exsultent nationes, 

quod regis populos cum aequitate, 

et nationes in terra gubernas. 

Celebrent te populi, Deus. 

Celebrent te populi omnes* 

« Que Dieu nous prenne en grace et nous benisse, - faisant luire 
sur nous sa face! - Sur la terre on connaitra tes voies, - parmi toutes 
les nations ton salut. — Que les peuples te rendent grace, 6 Dieu, — Que 
les peuples te rendent grace, tous! - Que les nations jubilent et chan- 
tent, - car tu juges le monde avec justice, — tu juges les peuples en 
droiture, - sur la terre tu gouvernes les nations. - Que les peuples te 
rendent grace, 6 Dieu, - Que les peuples te rendent grace, tous ». 7 

Qu'il en soit ainsi! 



Sollemni ritui, ad inchoandum Oecumenicum Concilium in Vaticana 
Basilica peracto, religiose adfuerunt plures christianorum ab Apostolica 
Sede seiunctorum Legati, qui tamquam Observatores eidem Concilio 
adsistere a Sancta Sede permissi sunt, quorum nomina infra scripta re- 
censentur. 

OBSERVATEURS DELEGUES 
AU DEUXIEME CONCILE CECUMENIQUE DU VATICAN 1 

figlise Orthodoxe Russe 
(Patriarcat de Moscou) 

T. R. Archipretre Vitalj Borovoj, professeur a 1'Academie theologique 
de Leningrad. 

T. R. Archimandrite Vladimir (Kotliarov), vice-superieur de la Mission 
religieuse Russe de Jerusalem. 

Substitut: 

M. Nicolai Anfinoguenov, secretaire de la delegation Russe au Conseil 
CEcumenique des Eglises a Geneve. 



6 Ps. 67, 1-6. 

7 Ibid. 

1 A.A.S., 54 (1962), pp. 810-814. 



SESSIO PUBLICA I 



193 



Eglise Copte Orthodoxe 

T. R. Pere Youhanna Girgis, ancien inspecteur au Ministere de l'Ins- 

truction publique d'Egypte. 
Dr. Tadros Mikhail Tadros, ancien Conseiller de la Cour d'Appel 

(Alexandrie). 

Eglise Syrienne Orthodoxe 

T. R. Pere Ramban Zakka B. Iwas, secretaire du Conseil executif du 
Patriarcat. 

Eglise Orthodoxe d'Ethiopie 

T. R. Abba Petros Gabre Sellassie. 
Dr. Haile Mariam Teshome. 

Eglise Armenienne Orthodoxe 

( Catholicossat de Cilicie) 

T. R. Archimandrite Karekin Sarkissian, recteur du Seminaire Arme- 
nien d'Antelias (Liban). 

Eglise Orthodoxe Russe a l'Etranger 
S. E. Mgr Antony, Eveque de Geneve. 

T. R. Archipretre Igor Troyanoff, recteur des Eglises orthodoxes Russes 
de Lausanne et Vevey (Suisse). 

Substitut: 
Prof. Dr. Serge Grotoff, Rome. 

Eglise Vieille Catholique 

(Union dTJtrecht) 

T. R. Chanoine Pierre Jean Maan, professeur d'Ecriture Sainte au Se- 
minaire d'Amersfoort (Pays-Bas). 

Communion Anglicane 

T. R. Dr. John Moorman, de 1'Eglise d'Angleterre, Eveque anglican de 
Ripon (Angleterre). 



194 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



T. R. Dr. Frederick Grant, de 1'Eglise protestante Episcopalienne 

d'Amerique, professeur emerite de theologie biblique a 1'« Union 

Theological Seminary », New York. 
Ven. Dr. Harold De Soysa, de 1'Eglise de lTnde, Pakistan, Burma et 

Ceylan, archidiacre de Colombo, directeur de la « Divinity School » 

de Colombo (Ceylan). 
Rev. Chanoine Bernard Pawley, chanoine-tresorier de la Cathedrale 

d'Ely (Angleterre). 

Federation Lutherienne Mondiale 

Dr. Kristen E. Skydsgaard, professeur de theologie systematique a 

Copenhague (Danemark). 
Dr. George Lindbeck, professeur d'histoire de la theologie a 1'Universite 

de Yale, New Haven (Etats-Unis). 

Substituts: 

Dr. Vilmos Vajta, directeur de la section theologique de la Federa- 

tion Lutherienne Mondiale. 
Prof. Dr. Walter Leibrecht, professeur a PUniversite de Chicago (« Di- 

vinity School »). 

Alliance Presbyterienne Mondiale 

Pasteur Hebert Roux, de 1'Eglise Reformee de France, charge de mis- 

sion pour les relations inter-confessionnelles. 
Rev. Dr. Douglas W. D. Shaw, de 1'Eglise Presbyterienne d'Ecosse. 
Rev. James Nichols, professeur au college theologique de Princeton 

(Etats-Unis). 

Substitut: 

Dr. Vittorio Subilia, doyen de la Faculte theologique de 1'Eglise Vau- 
doise, Rome. 

Eglise Evangelique d'Allemagne 

Dr. Edmund Schlink, professeur de theologie dogmatique a 1'Univer- 
site de Heidelberg (Allemagne). 



SESSIO PUBLICA I 



195 



Convention Mondiale des Eglises du Christ 
(Disciples du Christ) 

Rev. Jesse M. Bader, secretaire general de la Convention Mondiale, 
New York. 

Comite Mondial des Amis 
Dr. Richard Ullmann, professeur a Birmingham (Angleterre). 

Conseil Mondial des Congregationalistes 

Dr. Douglas Horton, ancien moderateur du Conseil Mondial (fitats- 
Unis). 

Dr. George B. Caird, professeur a Oxford (Angleterre). 
Substitut: 

Rev. George Huntston Williams, professeur d'histoire ecclesiastique a 
1'Universite de Harvard (fitats-Unis). 

Conseil Mondial des Methodistes 

T. R. Eveque Fred. P. Corson, president du Conseil Mondial, Philadel- 
phie (litats-Unis). 

Dr. Harold Roberts, principal du College theologique de Richmond 
(Angleterre). 

Dr. Albert C. Outler, professeur de theologie a Dallas (fitats-Unis). 
Substituts: 

Prof. Fr. Hildebrandt, professeur de theologie chretienne a 1'Universite 

de Drew, Madison (Etats-Unis). 
Dr. Jose Miguez-Bonino, recteur de la Faculte evangelique de theologie 

a Buenos Aires. 

Dr. Robert E. Cushman, doyen de la « Divinity School » Durham, 

N. C (Etats-Unis). 
Rev. Reginald Kissack, Rome. 

Association Internationale du Christianisme Liberal 



Prof. Dr. L. J. Van Holk, professeur a 1'Universite de Leyde (Pays-Bas). 
Dr. Dana McLean Greeley, president de 1'Association Universaliste Uni- 
tarienne, Boston (Etats-Unis). 



196 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Substitut: 

Prof. Dr. J. Luther Adams, professeur a la « Divinity School » de 
Harvard, Cambridge (Etats-Unis). 

Conseil CEcumenique des Eglises 

( Geneve ) 

Dr. Lucas Vischer, secretaire pour les recherches de la Commission 
« Foi et Constitution ». 

HOTES DU SECRETARIAT 

S. E. Mgr Cassien, recteur de lTnstitut de theologie orthodoxe St. Serge 
de Paris. 

Le pasteur Robert Schutz, prieur de la Communaute protestante de 

Taize (France). 
Le pasteur Max Thurian, de cette meme Communaute. 
Le professeur Oscar Cullmann, des Universites de Bale et de Paris. 
Le Dr. G. C. Berkouwer, professeur a 1'Universite protestante libre 

d'Amsterdam. 

Le T. R. Archipretre Alexandre Schmemann, vice-doyen du Seminaire 

orthodoxe St. Vladimir de New York. 
Le Dr. Stanley I. Stuber, Jefferson City, Missouri (Etats-Unis). 
Le Dr. Joseph Jackson, Chicago, Illinois. 

Hos etiam Rev.mos Observatores Legatos Beatissimus Pater comiter 
coram excepit die 13 octobris 1962 eisque hunc habuit, qui sequitur, 
sermonem: 

Chers Messieurs, 

Notre rencontre de ce jour, si agreable, revet un caractere familier 
et confidentiel. Elle veut etre empreinte a la fois de respect et de sim- 
plicite. 

Le premier mot qui monte du cceur est une priere: c'est un ensei- 
gnement utile a tous, tire du psaume 67: Benedictus Dominus per sin- 
gulos dies: portat onera nostra Deus, salus nostra. Beni soit le Seigneur, 
jour apres jour! II nous porte, le Dieu de notre salut. 1 



1 Ps. 67, 20. 



SESSIO PUBLICA I 



197 



En 1952, le pape Pie XII, par un geste imprevu et surprenant, me 
demanda de devenir patriarche de Venise. Je lui fis savoir que je n'avais 
pas besoin de reflechir beaucoup pour accepter. Ma volonte, en efEet, 
n'entrait pour rien dans cette proposition; il n'y avait dans mon ame 
aucun desir d'etre oriente vers telle fonction ou tel ministere, plutot que 
vers tel autre. Ma devise episcopale suffisait a la reponse: Obedientia 
et Pax! 

Quand donc, apres trente ans de service direct du Saint-Siege, je me 
disposai a commencer un genre de vie presque nouveau et a rencontrer, 
comme pasteur, le peuple de Venise, que je devais guider ensuite pendant 
six ans, je repensai, en les meditant, a ces paroles du psaume: Portat 
onera nostra Deus, Dieu nous porte. II nous porte comme nous sommes 
et avec ce que nous avons: avec ses richesses en nous et avec nos miseres. 

Cette meme pensee me fut presente quand j'acceptai, il y a quatre 
ans, la succession de Saint Pierre, et dans tout ce qui a ete fait depuis, 
jour apres jour, jusqu'a 1'annonce et a la mise en route du Concile. 

En ce qui concerne mon humble personne, je n'aime pas me referer 
a des inspirations particulieres. Je m'en tiens a la saine doctrine: elle 
enseigne que tout vient de Dieu. Cest dans cette m&ne perspective que 
j'ai considere comme une inspiration celeste 1'idee du Concile qui vient 
de s'ouvrir le 11 octobre. Ce jour-la je puis vous assurer que J'etais 
fort emu. 

A cette heure providentielle et historique, j'etais particulierement 
attentif a mon devoir du moment present, qui consistait a me recueillir, 
a prier et a remercier le Seigneur. Cependant mon regard se portait de 
temps a autre sur tant de fils et de freres. Et des qu'il se posa sur votre 
groupe, sur chacune de vos personnes, je trouvai dans votre presence un 
motif de reconfort. 

Sans vouloir anticiper sur 1'avenir, contentons-nous aujourd'hui de 
constater le fait. Benedictus Deus per singulos dies! Quant a vous, 
veuillez lire dans mon cceur: vous y trouverez peut-etre bien davantage 
que dans mes paroles. Comment pourrais-je oublier les dix annees pas- 
sees a Sofia? et les dix autres passees a Istanbul et Athenes? Ce furent 
vingt annees heureuses et bien remplies, au cours desquelles j'ai fait la 
connaissance de personnalites venerables et de jeunes pleins de gene- 
rosite. Je les considerais avec amitie, meme si ma mission de represen- 
tant du Saint-Pere en proche Orient ne les concernait pas directement. 

Ensuite, a Paris, qui est l'un des carrefours du monde, — et qui le 
fut tout particulierement aussitot apres la derniere guerre — j'eus de 
nombreuses rencontres avec des chretiens appartenant a diverses deno- 
minations. 



13 



198 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Jamais, a ma connaissance, il n'y eut entre nous confusion dans les 
principes, ni aucune contestation sur le plan de la charite dans le travail 
commun que nous imposaient les circonstances pour assister ceux qui 
souffraient. Nous n'avons pas « parlemente », mais parle; nous n'avons 
pas discute, mais nous nous sommes aimes. 

Un jour deja lointain, je remis a un venerable vieillard, prelat d'une 
eglise orientale qui n'etait pas en communion avec Rome, une medaille 
du pontificat de Pie XI. Ce geste voulait etre — et fut — un simple acte 
d'aimable courtoisie. Peu de temps apres, ce vieillard, sur le point de 
fermer les yeux a la lumiere de ce monde, voulut qu'a sa mort la medaille 
tut placee sur son cceur. Je l'ai vu en personne, et ce souvenir m'atten- 
drit encore. 

Cest a dessein que je fais allusion a cet episode, parce que, dans sa 
touchante simplicite, il est comparable a une fleur des champs que le 
renouvellement des saisons permet de cueillir et d'offrir. 

Que le Seigneur veuille bien accompagner toujours ainsi nos pas de 
sa grace! 

Votre chere presence ici, 1'emotion qui etreint mon cceur de pretre 
— d'episcopus Ecclesiae Dei, comme je le disais jeudi devant 1'assemblee 
conciliaire — 1'emotion de mes collaborateurs, la votre aussi, j'en suis 
bien sur, m'invitent a vous confier le desir de mon cceur, qui brule de 
travailler et de souffrir pour qu'approche 1'heure ou se realisera, pour 
tous, la priere de Jesus a la derniere Cene. Mais la vertu chretienne de 
patience ne doit pas nuire a celle de prudence, qui est, elle aussi, fon- 
damentale. 

Oui, je le repete: Benedictus Deus per singulos dies: que Dieu soit 
beni chaque jour. Pour aujourd'hui, donc, que cela nous suffise. L'Eglise 
catholique est a son travail, serein et genereux; vous, a votre fonction 
d'observateurs, avec une attention renouvelee et bienveillante. 

Que sur tout et sur tous descende la grace celeste, qui inspire, meut 
les cceurs, et couronne les merites. 



Delecti etiam ex omnibus nationibus diurnarii scriptores, e quibus 
multi magni eventus causa Romam venerant, in Aede Sixtina coram ad- 
missi die 13 octobris 1962, Summi Pontificis verba audierunt haec quae 
sequuntur: 1 



1 A.A.S., 54 (1962), pp. 816-819. 



SESSIO PUBLICA I 



199 



Chers Messieurs, 

L'audience de ce jour veut etre un temoignage de 1'estime que Nous 
professons pour les Representants de la Presse, et de 1'importance que 
Nous attachons a votre role d'informateurs. 

Des le lendemain de Notre election, Nous avions tenu a accueillir 
une elite de journalistes venus du monde entier. Depuis, au cours de 
quatre annees de service pontifical, Nous avons eu diverses occasions 
d'adresser une parole d'encouragement et d'exhortation a des represen- 
tants qualifies de votre profession. 

En vue du Concile, Nous avons cree en outre, comme vous le savez, 
un Bureau de Presse et un Secretariat pour les techniques de diffusion. 
Et Nous avons institue une Commission conciliaire pour s'occuper, avec 
1'apostolat des laiques, de la Presse, de la Radio et du Spectacle. 

Cest vous dire, a la fois, 1'importance que revet a Nos yeux votre 
mission, et Notre desir de vous aider a la bien remplir. 

La circonstance solennelle de 1'inauguration de ce vingt et unieme 
Concile CEcumenique de 1'Eglise Catholique Nous invitait a vous donner 
une marque particuliere de bienveillance. Cetait en meme temps un 
besoin de Notre coeur de vous dire personnellement combien Nous desi- 
rons votre loyale collaboration pour la presentation au grand public, 
dans sa vraie lumiere, de cet evenement si considerable. 

Nous avons choisi a dessein, pour souligner le relief que Nous vou- 
lions donner a cette audience, le cadre de la Chapelle Sixtine: au pied 
de la celebre fresque du Jugement Dernier de Michel-Ange - — Nous le 
disions hier ici-meme aux Missions Extraordinaires — chacun peut en 
effet mediter avec profit sur ses responsabilites. 

Les votres aussi sont grandes, chers Messieurs. Vous etes au service 
de la verite, et c'est dans la mesure ou vous lui etes fideles, que vous 
repondez a 1'attente des hommes. Et Nous disons a dessein: des hommes, 
en general; car s'il fut une epoque ou la presse n'atteignait qu'une petite 
elite, il est evident qu'aujourd'hui elle finit par orienter, en definitive, 
les pensees, les sentiments, les passions d'une grande partie de 1'huma- 
nite; la deformation de la verite par les organes d'information peut donc 
avoir des consequences incalculables. 

La tentation est grande, certes, de sacrifier au gout d'une certaine 
clientele, d'etre plus soucieux de rapidite que d'exactitude, plus interesse 
par le « sensationnel », comme on dit, que par ce qui est objectivement 
vrai. On met alors en un relief exagere un detail purement exterieur, et 
on estompe la realite profonde dans la presentation d'un fait, dans l'ana- 
lyse d'une situation, d'une opinion, d'une croyance. 



200 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Cest la aussi, vous le comprenez, une maniere cVobscurcir la verite. 
Et si c'est grave en tout domaine, combien plus quand il s'agit de ce 
qu'il y a de plus intime et de plus sacre au monde: le domaine de la 
religion, des rapports de Pame avec Dieu! 

Un Concile CEcumenique comporte naturellement des aspects exte- 
rieurs et secondaires, susceptibles de fournir un aliment a la curiosite 
d'un public presse. II peut aussi, a longue echeance, exercer une influence 
heureuse sur les relations entre les hommes dans le domaine social et 
meme dans le domaine politique. Mais il s'agit avant tout d'un grand 
fait religieux. Et Nous souhaitons de tout cceur que vous puissiez con- 
tribuer a bien mettre ce fait en evidence. Cest vous dire quel tact, quelle 
reserve, quel souci de comprehension et d'exactitude on est en droit 
d'attendre ici d'un informateur soucieux de faire honneur a sa noble 
profession. 

Nous vous demandons a tous un effort pour comprendre et f aire com- 
prendre la nature avant tout religieuse et spirituelle de ces solennelles 
assises conciliaires. 

De 1'exercice consciencieux de votre mission d'information du Con- 
cile, Nous attendons, chers Messieurs, de tres heureux effets pour 1'orien- 
tation de Popinion mondiale vis-a-vis de 1'Eglise Catholique en general, 
de ses institutions, de ses enseignements. II peut arriver qu'il regne a 
ce sujet, ici ou la — et en particulier quand ne peut se faire jour une 
information loyale et objective — des prejuges parfois tenaces, qui 
entretiennent dans les ames des foyers de defiance, de suspicion, de me- 
sentente, dont les consequences sont deplorables pour les progres de 
1'harmonie entre les hommes et entre les peuples. 

Ces prejuges reposent le plus souvent sur une information inexacte 
ou incomplete. On attribue a 1'Eglise des doctrines qu'elle ne professe 
pas, on lui reproche des attitudes qu'elle a pu prendre dans des circons- 
tances historiques donnees, et qu'on generalise indument sans tenir 
compte de leur caractere accidentel et contingent. 

Quelle plus belle occasion, Messieurs, que celle d'un Concile CEcu- 
menique, pour prendre un contact vrai avec la vie de PEglise, pour 
s'informer aupres des organismes responsables, qui refletent avec clarte 
la pensee de PEpiscopat de PEglise universelle, ici rassemble! La seule 
annonce du Concile a suscite dans le monde entier un interet conside- 
rable auquel vous avez largement contribue. 

Et hier meme — Nous tenons a vous en feliciter — c'est grace a votre 
presence et votre travail parfois difficile que, pour la premiere fois dans 
Phistoire, le monde entier a pu etre associe a Pouverture d'un Concile 
CEcumenique, directement par la radio et la television, et aussi par les 



SESSIO PUBLICA I 



201 



reportages de presse. Nous souhaitons vivement que vos informations 
entretiennent 1'interet sympathique du public pour le Concile, et con- 
tribuent k reviser eventuellement des opinions erronees ou incompletes. 

Vous pourrez faire comprendre qu'il n'y a pas ici de machinations 
politiques. Vous saurez apercevoir et proclamer les mobiles vrais qui 
inspirent 1'action de 1'Eglise dans le monde, et vous pourrez temoigner 
qu'elle n'a rien a cacher, qu'elle suit une voie droite et sans detours, 
qu'elle ne desire rien tant que la verite, pour le bonheur des hommes et 
1'entente feconde entre les peuples de tous les continents. Ainsi, grace 
a vous, bien des preventions pourront etre dissipees. En servant la verite, 
vous aurez par la-meme contribue a ce « desarmement des esprits », 
qui est la condition primordiale de 1'etablissement d'une veritable paix 
sur cette terre. 

Voila, chers Messieurs, Nos espoirs, Nos encouragements et Nos 
vceux. Permettez-Nous d'y joindre un mot de reconnaissance. Car Nous 
apprecions vos efforts pour faire connattre au grand public les manifes- 
tations de la vie de 1'Eglise. Et quant a Nous, Nous avons tout lieu 
d'etre satisfait de la deferente sympathie avec laquelle vous avez, en 
general, parle de Notre modeste Personne. 

Appele par les desseins de la Providence a cet haut service, appele, 
par surcroit, a un age avance, apres de multiples experiences, Nous 
trouvons, certes, reconfort et encouragement dans ce que Pon dit sur 
Nous: personnalite, caractere, initiatives d'apostolat; mais cela n'altere 
pas la paix tranquille de Notre ame. En 1953, lorsque Nous primes conge 
de la France, qui Nous et toujours restee si chere, Nous disions: 

« Pour ma consolation personnelle, tant que je vivrai — et partout 
ou il plaira au Saint-Pere de m'assigner une tache et une responsabilite 
au service de la Sainte Eglise — il suffira que tout bon Francais, en rap- 
pelant mon humble nom et mon passage, puisse dire: c'etait un pretre 
loyal et pacifique: toujours et en toute circonstance, un ami sur et sin- 
cere de la France ». 3 

Nous reprenons aujourd'hui, chers Messieurs, ce vceu d'il y a dix 
ans, et Nous 1'amplifions en 1'appliquant a votre profession: en toute 
occasion il Nous suffira que vous puissiez ecrire, comme seul et veritable 
titre d'honneur pour Nous: c'etait un Pretre devant Dieu et devant les 
peuples; ami sur et sincere de toutes les nations. 

Et maintenant, Nous allons vous benir. Selon la belle expression 
biblique que vous connaissez peut-etre, « Benedictio patris firmat domos 



A. G. Card. Roncalli, Scritti e Discorsi, vol. I (1953-1954), p. 14. 



202 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



filiorum: la benediction du pere affermit la maison de ses enfants ». 3 
Cest la une pensee qui Nous est familiere et qu'un vieux pere peut se 
permettre en tournant avec tendresse le regard vers ses fils. Aussi est-ce 
d'un cceur plein d'affection que Nous invoquons sur vous, en terminant, 
les meilleures graces d'En-Haut et vous accordons, ainsi qu'a vos famil- 
les et a tous ceux qui vous sont chers, la Benediction Apostolique. 



Die quo Concilium Oecumenicum inchoatum est, sub noctem ingens 
ex Urbe multitudo civium, collucentes faces manu gerentium, in forum 
Sancti Petri convenit ac ante Aedes Apostolicas sistens Summo Pontifici 
laeta plausit. Beatissimus Pater, e fenestra Palatii Apostolici illos filios 
carissimos aspiciens eorumque obsequium commoto animo excipiens, 
audivit eos « Credo » canentes. Postea ipsos familiariter est allocutus, 
inter alia haec proferens verba: 

Cari figliuoli, sento le vostre voci. La mia e una voce sola, ma rias- 
sume la voce del mondo intero; qui di fatto tutto il mondo e rappresen- 
tato... 

Noi chiudiamo una grande giornata di pace; si, di pace: « Gloria a 
Dio, e pace agli uomini di buona volonta »/ 

... Figliuoli di Roma, voi sentite di rappresentare veramente la Roma 
caput mundi, cosi come per disegno di Provvidenza e stata chiamata 
ad essere: per la diffusione della verita e della pace cristiana. 

In queste parole c'e la risposta al vostro omaggio... 

Fratres sumus! La luce che splende sopra di noi, che e nei nostri 
cuori, e nelle nostre coscienze, e luce di Cristo, il quale veramente vuol 
dominare, con la Grazia sua, tutte le anime. 

Questa mattina abbiamo goduto di una visione che neppure la Basi- 
lica di San Pietro, nei suoi quattro secoli di storia, ha mai contemplata. 

Apparteniamo quindi ad un'epoca, nella quale siamo sensibili alle 
voci dalPalto: e percio vogliamo essere fedeli e stare secondo 1'indirizzo 
che il Cristo benedetto ci ha lasciato. 

Ora vi do la benedizione. Accanto a me amo invitare la Madonna 
Santa, Immacolata, della quale oggi celebriamo eccelsa prerogativa. 

Ho sentito qualcuno di voi che ha ricordato Efeso e le fiaccole accese 
intorno alla basilica di quella citta, in occasione del III Concilio Ecu- 



3 Eccli. 3, 11. 
1 Cf. Luc. 2, 14. 



SESSIO PUBUCA I 



203 



menico, nel 431. Io ho veduto, alcuni anni or sono, con i miei occhi, le 
memorie di quella citta, che ricordano la proclamazione del Dogma della 
Divina Maternita di Maria. 

Ebbene, invocando Lei, elevando tutti insieme lo sguardo verso Gesii, 
il Figlio suo, ripensando a quanto e con voi, e nelle vostre famiglie, di 
gioia, di pace e anche, un poco, di tribolazione, di tristezza, accogliete 
di buon animo questa benedizione del Padre. In questo momento lo 
spettacolo offertomi b tale da restare a lungo nel mio animo, come 
rimarra nel vostro. Facciamo onore alla impressione di un'ora cosl 
preziosa. Siano sempre i nostri sentimenti quali adesso li esprimiamo 
dinanzi al Cielo e al cospetto della terra: fede, speranza, carita. Amore 
di Dio, amore dei fratelli; e poi, tutti insieme, sorretti dalla pace del 
Signore, avanti nelle opere del bene! 

Tornando a casa troverete i bambini; date loro una carezza e dite: 
questa e la carezza del Papa. Trovetere forse qualche lacrima da asciu- 
gare. Abbiate per chi soffre una parola di conforto. Sappiano gli afflitti 
che il Papa e con i suoi figli specialmente nelle ore della mestizia e 
delPamarezza. Infine ricordiamo tutti, specialmente, il vincolo della 
carita, e cantando, o sospirando, o piangendo, ma sempre pieni di fiducia 
nel Cristo che ci aiuta e che ci ascolta, procediamo sereni e fiduciosi 
nel nostro cammino. 2 



2 A.A.S., 54 (1962), pp. 820-821. 



CONGREGATIONES GENERALES 



CONGREGATIO GENERALIS I 
13 octobris 1962 



CONGREGATIO GENERALIS I 
13 octobris 1962 



Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

De mandato praesidis proceditur ad primam suffragationem pro 
eligendis sodalibus commissionum S. Concilii. Unicuique Patri distri- 
buta sunt folia, nempe schedae suffragationis: unaquaeque scheda pro 
unaquaque commissione. Velint Patres scribere distincte, clare et prae- 
cise sexdecim nomina pro unaquaque commissione; deinde, postquam 
illa scripta sunt nomina, folia seu schedas dare assignatoribus locorum. 

1 

Em.mus P. D. ACHILLES card. LIENART 
Episcopus Insulensis 

Venerabiles Patres et Fratres, 

Quamvis multi effecti sint conatus ad melius cognoscendos episco- 
pos aliarum nationum, fateri debemus saltem nos non potuisse ad eam 
cognitionem devenire, quae necessaria nobis esset ad designanda mem- 
bra commissionum. [Plausus in aula]. 

Ideo proponimus hanc congregationem generalem 1 reservari ad stu- 
dendas methodos, quae aptiores viderentur ad meliorem cognitionem 
episcoporum diversarum nationum in ordine ad electiones. Et breviter 
statim opinionem nostram dicimus. 

Cum sint quadraginta et duo Conferentiae episcopales in mundo, 
quae in Annuario Pontificio recensentur, petimus ut praesidentes ha- 
rum Conferentiarum membra Conferentiae adunent et petant ab eis 
nomina collegarum suorum, quos ut magis aptos ad opus commissio- 
num commendent. 

Haec designatio per modum voti 2 secreti posset fieri, ita ut, pro 
unaquaque commissione, duo aut tria nomina commendentur. Quodsi 
aliquae Conferentiae ad hoc non satis numerosae sint, simul adunentur. 

Elenchi electionum noti fierent Patribus, qui sic iudicium suum 
efformare possint. Schedulae elenchorum opportune praeberent nu- 
merum membrorum Conferentiae. 



208 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Quodsi aliqua Conferentia iam elenchum emisit, secretariae 3 Con- 
cilii traderetur. 

Rationes huius propositionis maximi momenti videntur: primo, be- 
neficium temporis, nam electiones citius procederent; beneficium liber- 
tatis Patrum, qui cognita causa electiones facerent; beneficium mutuae 
fiduciae, cum unusquisque vota aliorum audisset; et tandem, quod gra- 
vius est, bona dispositio quoad commissiones et opus commissionum. 
Dixi. [Plausus in aula]. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 suffragii. 3 secretariatui. 

2 

Em.mus P. D. IOSEPH card. FRINGS 
Archiepiscopus Coloniensis 

Venerabiles Patres, 

Nos, id est Iulius card. Dopfner et Franciscus card. Kbnig et ego 
ipse, card. Frings, accedimus ad ea quae dixit card. Lienart et propo- 
nimus ut electio membrorum commissionum differatur ad proximam 
congregationem generalem [plausus in aula], feria III hebdomadae 
sequentis habendam, ne res tanti momenti plus minusve casui relin- 
quatur et ut Patribus dentur aliquot dies ad accuratius considerandum 
et inter se conferendum quinam sint magis apti. Dixi. [Plausus in aula]. 

Secretarius generalis: 

Audiant omnes! Consilium praesidentiae censuit esse accipiendam 
petitionem factam [plausus in aula]. Ideo iuxta petitiones rogantur ii, 
qui habent curam conficiendi elenchos episcoporum cuiusque iurisdic- 
tionis ecclesiasticae, ut elenchos conficiant et mittant ad secretariam 
intra proximam feriam II. 

Proxima congregatio generalis ad suffragationem faciendam pro 
eligendis sodalibus commissionum S. Concilii erit feria III, hora 9, iuxta 
quod est constitutum a consilio praesidentiae. [Plausus in aula]. 

[Post breve intervallum] 

Audiant iterum omnes! Inter sodales commissionum S. Concilii 
eligi possunt etiam em.mi Patres cardinales, qui tamen partem non ha- 
beant iam in aliis commissionibus, vel ut praesides, vel ut sodales con- 
silii praesidentiae. Dixi. 



CONGREGATIO GENERALIS II 
16 octobris 1962 



CONGREGATIO GENERALIS II 
16 octobris 1962 

1 

Em.mus P. D. ALFREDUS card. OTTAVIANI 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, 

Habeatis me excusatum si nimis audax sum vobis aliquam proposi- 
tionem faciendo, quae eo tendit ut labores electionum quam citius 
concludantur. Nam iuxta ea quae praevidentur si hac methodo, quae 
iam statuta est, procedemus, certe ludi electorales non finient nisi pro- 
xima hebdomada. Vellem vobis proponere ut hac hodierna suffragiorum 
collatione res finiatur. Et hoc puto esse gratum tum praesidio qui suble- 
vatur a multis praeoccupationibus, tum secretariae centrali, tum omni- 
bus Patribus, qui cogitant esse deveniendum quam citius ad veros la- 
bores nostri Concilii, scilicet ad studium Constitutionum propositarum, 
eo vel magis quod nimis terere tempus in his electionibus producet 
tempus Concilii cum damno dioeceseOn, quae sunt sine pastore, et cum 
damno oeconomico etiam, praesertim eorum qui non habent multam 
pecuniam ad sustinendas expensas commorationis romanae. 

Quomodo igitur potest procedi? Simplicissimo modo. Quodam 
« panachage »: colligantur vota candidatorum quae recipiunt pro qua- 
libet commissione, v. g. si quis in prima commissione habuit 500 suf- 
fragia, in secunda 200, in tertia 80: totaliter 780 suffragia. Postea su- 
mantur 160 nomina eorum qui maioritatem votorum receperunt. Non 
est necessarium habere maioritatem absolutam; sufficit relativa. Iam 
est satis democraticum. Nos inter nos habuimus permutationem consi- 
liorum; variae congregationes factae sunt a conciliis seu a conventibus 
nationalibus. Iam omnes parati sumus ad dandum suffragium. Inutile 
est hoc repetere bis vel ter. Igitur, quando 160 nomina eorum, qui maio- 
ritatem suffragiorum relativam susceperunt, collecta sunt, postea assi- 
gnabuntur commissiones istis 160 personis; assignabuntur commissio- 
nes in quibus maiorem numerum suffragiorum receperunt, v. g. qui 
recepit maiorem numerum suffragiorum pro tertia vel quarta commis- 
sione, assignabitur illi commissioni. 

Haec methodus est valde democratica, quia habetur sic ratio etiam 



212 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



votorum seu suffragiorum disperditorum; etiam unius voti habetur ratio. 
Omnia vota habent suam efficaciam. 

Igitur propono ut per aliquod tempus, per quaedam momenta (de- 
cem momenta), suspendatur conventus et consilium seu praesidium 
discutiat omnia, utrum velit suflragio supponere hanc propositionem, 
qua possimus, si acceptabitur, laeti et contenti versus meridiem per- 
gere domus nostras eo quod labor electionum sit finitus. Suffragium 
potest fieri facillime, quin teratur tempus nunc ad acceptandam vel 
respuendam propositionem. Sufficit quod praeses dicat: qui acceptat 
propositionem factam ab humili servo vestro Ottaviani attollat manum, 
et postea ex complexu eorum, qui attulerunt manum, potest fieri calculus 
approximativus utrum propositio sit approbata. Dixi. 

2 

Em.mus P. D. FRANCISCUS card. ROBERTI 

Em.mi ac rev.mi Patres, 

Nullam habeo difficultatem ut acceptem propositionem factam ab 
em.mo card. Ottaviani, eo vel magis quod, ut ipse notavit, S. Conci- 
lium est supra ordinamentum seu ordinationem de Concilio Oecumenico, 
quia norma proposita est contra ea quae dicta sunt in « Ordine Concilii 
celebrandi ». Proinde nulla difficultas potest oriri ex hac parte. 

Nihilominus velim notetis in hac condicione maioritatem relativam 
praevalere prae absoluta. Iuxta Codicem requiritur maioritas absoluta 
ut habeatur electio, et tantum post duas suffragationes potest sufficere 
maioritas relativa, quia potest accidere e. g. hoc exemplum: unus habet 
tria vota, quinque habent unum votum; praevalet ille qui habet tria 
vota, maioritas relativa. Sed fieri potest ut ego, si censerem: ego sum 
contrarius illi qui habuit tria vota, ego sum unus ex illis qui dederunt 
unum votum alii personae; ergo potest fieri ut ego in hac hypothesi 
nolim eum qui recepit tria vota, sed malim eum qui recepit unum 
votum, et hac ratione possunt ratiocinari etiam ceteri quinque. Unde 
fieret ut quinque contrarii deberent subire electionem factam a tribus. 
Proinde Codex sapienter statuit ut tantummodo post duas suffraga- 
tiones, quando scilicet non est amplius spes obtinendi maioritatem 
absolutam, sufficiat relativa. 

Ceterum, ut evidens est, accepto, quaecumque decisio possit acci- 
dere. Finivi. 



CONGREGATIO GENERALIS II 



213 



3 

Em.mus P. D. ERNESTUS card. RUFFINI 
Archiepiscopus Panormitanus 

Existimo, em.mi, exc.mi et rev.mi Patres, non posse nos nunc statim 
mutare quod iam statutum est cum approbatione Summi Pontificis. Prop- 
terea votatio fiat, et conclusio votationis submittetur beneplacito Sancti 
Patris, Summi Pontificis. Nam illa supputatio relativa poterit esse ap- 
probata a Summo Pontifice, sed debemus nos remittere ad decisionem 
Summi Pontificis, quia normae, quae nobis iam propositae sunt, a Summo 
Pontifice sunt approbatae. Non puto nos nunc statim illas normas mutare 
sine Summo Pontifice. Propterea tempus non teritur si votatio statim 
fit, et fit prouti nos volumus ut fiat. Singuli liberi sunt in votatione fa- 
cienda. Deinde supputatio poterit esse statuta, definita a Summo ipso 
Pontifice, qui poterit mutare normam et statuere esse sufficientem maio- 
ritatem relativam, sicut em.mus Ottaviani iam proposuit. 

Hoc dico non nomine meo sed nomine praesidentiae. 

Praeses card. Tisserant: 

Non possumus mutare quod Sanctus Pater approbavit, et tantum 
post permissionem Summi Pontificis aliquid mutari potest. 

Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

Audiant omnes! Consilium praesidentiae statuit suffragationem esse 
faciendam sicut praescriptum est. Facta suffragatione, postulatum em.mi 
card. Ottaviani deferetur, si necessarium sit, ad Summum Pontificem. 

Antequam ad suffragationem procedatur, gratissimum est buic coetui 
communicare Sanctissimum Dominum elegisse quattuor subsecretarios 
Concilii Oecumenici, i. e. exc.mos Patres DD. Casimirum Morcillo 
Gonzalez, arch. Caesaraugustanum, Ioannem Villot, arch. tit. Bospora- 
num, coadiutorem Lugdunensem, Ioannem Iosephum Krol, arch. Phi- 
ladelphiensem, Villelmum Kempf, ep. Limburgensem. 

Nunc proceditur ad suffragationem pro eligendis sodalibus omnium 
commissionum conciliarium. Rogantur Patres scribere clare et praecise 
nomen, cognomen et munus sodalium electorum; melius si id fiat lit- 
teris maiusculis. Qui schedas iam confecerit et definitivas habuerit, 
potest tradere secretariae et hanc sacram aulam relinquere. Qui autem 
praefert schedas domi conficere, id potest, dummodo tamen eas tradat 
secretariae Concilii (in via Serristori 10), manu, non per tabellarios, 
ante horam 18 huius vesperis. 



14 



214 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Repeto. Qui schedas iam confecerit potest tradere et abire. Qui 
autem praefert schedas domi commodius conficere, satis est ut eas 
tradat secretariae Concilii (Via Serristori 10) ante 18 horam huius vespe- 
ris, manu et non per tabellarios. 

Eligi possunt omnes Patres S. Concilii, iis exceptis, qui partem iam 
habent in organis iam constitutis, exceptis etiam secretario generali et 
subsecretariis. Subsignatio schedae non est necessaria. 

Rogat consilium praesidentiae omnes Patres ut in suffragiis expri- 
mendis a plausu se abstineant. 

Denique: ordo agendorum, aut rerum agendarum in Concilio, com- 
municabitur a consilio praesidentiae quinque diebus ante tractationem 
schematis, ita ut triduo ante ipsam tractationem possint Patres suas 
animadversiones communicare, prout in Ordine statutum est. Proxima 
hebdomada disceptatio incipiet, iuxta id quod statutum est a consilio 
praesidentiae in coetu habito heri, a schemate de sacra Liturgia. Itaque 
qui volunt de hoc schemate disceptare, tradant suas animadversiones, 
sicut scriptum est in Ordine, qui adamussim observandus est, ante tres 
dies saltem a feria II proxima, si feria II incipiet, ut probabile est, 
disceptatio. 

Iam dixi. Nostra communicatio repetetur praecipuis linguis vernaculis. 

4 

Em.mus P. D. ALFREDUS card. OTTAVIANI 

Peto veniam ut possim aliqua adiungere. Ante omnia quod dixit 
secretarius, schedas votationum non esse subscribendas, est contra id 
quod est scriptum in prima pagina opusculi quod nobis datum est, et 
dicitur: subscriptio; et de cetero id est necessarium. Quomodo, prae- 
sertim si schedae adducendae sunt in locum secretariae generalis, quo- 
modo authenticitas subscriptionum et votationum resultabit sine sub- 
scriptione Patris proponentis? Igitur mihi videtur id corrigendum esse. 

Quod attinet postea ad propositionem, quam feci, ego bene intelligo 
non possumus nos mutare constitutionem ordinum factorum cum ap- 
probatione Summi Pontificis, sed ego bene scio Concilium fieri cum 
Petro et sub Petro; igitur hoc debebat bene intelligi, me non velle 
id mutare sine assensu Summi Pontificis. 

Tertio, quod autem dixit em.mus card. Roberti, quod per maiori- 
tatem absolutam [relativam] fieri posse aliquam iniuriam iis qui sunt 
in minoritate, hoc dixit quod planum est in omnibus votationibus, in 
omnibus constitutionibus. In constitutionibus Statuum, fit semper pos- 



CONGREGATIO GENERALIS II 



215 



sibilitas quod maioritas relativa vincat et non habeatur ratio minori- 
tatis. Igitur non videtur cur facta sit haec difficultas. 

Plaudo autem multo quod nobis detur facultas, in posterioribus 
suffragationibus, uti hoc opusculo possimus domi etiam, si postea repe- 
tendi sunt isti ludi electorales. 

Igitur ego non volebam impedire votationem hodiernam, sed pro- 
positio mea erat ad habendum effectum quemdam ab hac votatione, 
quae hodie fit. Propositio mea erat pro resultatione istius votationis. 
Igitur intelligo quod haec votatio, suffragatio bis facienda sit iuxta 
id quod iam statutum sit, secus non haberemus etiam materiam discep- 
tationis et electionis. Igitur non est difficultas ulla, quod acceptetur mea 
propositio, faciendo suffragationem hodiernam. Immo est necessaria 
suffragatio hodierna ut Summus Pontifex possit postea statuere utrum 
acceptanda sit propositio. Ceterum ego cogito Summum Pontificem gra- 
tum esse si Concilium dat ei aliquod consilium, quia potest tunc ipse 
Summus Pontifex petere quid cogitat Concilium de hac re. Ipse decidet. 
Sed aliqua suffragatio circa meam propositionem mihi videtur adducen- 
dam esse Summo Pontifici, ut ipse possit habere rationem eorum, quae 
ipsum Concilium seu ipsa collectio Patrum cogitat. Secus Summus Pon- 
tifex debet ipse decidere de una propositione facta ab uno cardinali 
quin sciat quid cogitaverunt alii. 



SECRETARII GENERALIS MONITI 
TRANSLATIONES IN LINGUAS VERNACULAS 

Versio hispanica 

La votacion se hara hoy como esta establecido por el reglamento, y en 
todo caso se dara a conocer al Santo Padre la propuesta del Cardenal Ot- 
taviani. 

El Santo Padre recibid ayer a los miembros del Consejo de Presidencia 
y, escuchado su parecer, se ha dignado nombrar cuatro Subsecretarios, a 
saber: el Arzobispo de Zaragoza, Monsenor Morcillo Gonzalez; el Arzobispo 
Coadjutor de Lyon, Monsenor Villot; el Arzobispo de Filadelfia, Monsenor 
Krol; y el Obispo de Limburgo, Monsenor Kempf. 

Por mandato del Consejo de Presidencia, se procede hoy a la primera 
votacion, para elegir los miembros de las diez Comisiones conciliares. Se 
ruega a los Padres que escriban claramente y con toda precision el nombre, 
apellido y cargo de los miembros a quienes deseen dar su voto; haganlo, 
a hacer posible, con letras mayusculas dibujadas. No es necesaria la firma en 
la votacion. 



216 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Para la votacion de hoy, los Padres que tengan sus fichas ya rellenas y no 
piensen introducir cambios en las mismas, se levanten y entreguen su cua- 
derno a los Assignatores locorum. Si alguno habfa ya rellenado su cuaderno 
y desea introducir cambio, pida otro cuaderno a los Assignatores locorum, 
que se lo entregaran inmediatamente. Los que no hayan hecho su votacion 
pueden hacerla ahora, o pueden tambien hacerla en su residencia; pero en 
este caso, es necesario que hagan llegar su cuaderno al Secretario General 
del Concilio personalmente, no por medio de un delegado, y antes de las seis 
de esta tarde. La Secretana General esta en Via Serristori, n° 10. Ahora se 
distribuira a todos los folletos que contienen las listas de los miembros pro- 
puestos por las Conferencias Episcopales. Cada Padre conciliar queda sinem- 
bargo en libertad de escoger los miembros que desee. 

Tengan presente para las intervenciones en las discusiones las disposi- 
ciones del reglamento. La orden del dfa sera comunicada al menos con cinco 
dfas de anticipacion sobre las sesiones, afin de que las comunicaciones rela- 
tivas a las intervenciones puedan ser presentadas con tres dias de antici- 
pacion sobre la sesion al Secretario General del Concilio, en Via Serristori 10. 

En la proxima semana comenzara el examen del esquema de constitu- 
cion sobre la Sagrada Liturgia. 

El Consejo de Presidencia ruega finalmente a los Padres Conciliares que 
se abstengan de manifestar su voto por medio de aplausos. 

Versio gallica 

Le Saint-Pere a recu hier les membres du Conseil de Presidence et, 
apres avoir ecoute leurs avis, il a daigne nommer quatre Sous-Secretaires, 
qui sont: Leurs Excellences Nosseigneurs Casimir Morcillo Gonzalez, Ar- 
cheveque de Saragosse; Jean Villot, Archeveque coadjuteur de Lyon; Jean- 
Joseph Krol, Archeveque de Philadelphie; et Wilhelm Kempf, Eveque de 
Limbourg. 

En ce qui concerne les elections pour les membres des Commissions, il 
n'est pas necessaire que les feuilles de vote soient signees. Les Peres sont 
pries d'ecrire de facon claire et precise le prenom, le nom et la charge pas- 
torale des membres qu'ils veulent elire, de preference en lettres capitales. 

Peuvent etre elus membres des Commissions tous les Peres du Concile, 
a 1'exception de ceux qui font deja partie du Conseil de Presidence et du 
Secretariat pour les Affaires « extra ordinem », des Presidents des Commis- 
sions et du Tribunal administratif, et enfin du Secretaire General et des 
quatre Sous-Secretaires. 

Pour le scrutin d'aujourd'hui, les Peres qui ont deja rempli une feuille 
de vote et qui ne desirent pas y apporter de modifications sont pries de bien 
vouloir se lever et remettre leur feuille de vote a ceux qui sont charges 
d'indiquer aux Peres leur place. Si quelqu'un a deja rempli la feuille de 
vote et desire changer quelques noms, qu'il veuille bien demander une autre 
feuille, il la recevra aussitot. Qui n'a pas encore rempli la feuille peut le 



CONGREGATIO GENERALIS II 



217 



faire ici sur place, mais il peut aussi 1'emporter chez lui. Dans ce cas, il 
devra faire parvenir cette feuille, dument remplie, au Secretaire General, 
avant 18 heures, ce soir. II importe que cette feuille soit portee a la main. 
Elle doit etre remise au Secretariat General, 10 via Serristori, avant 18 heu- 
res ce soir. 

En ce qui concerne les interventions dans les discussions, on voudra bien 
se referer au reglement. L'ordre du jour de chaque seance sera publie au 
moins cinq jours a 1'avance, afin que les communications relatives aux 
interventions puissent etre remises trois jours avant la seance entre les mains 
du Secretaire General du Concile, 10 via Serristori. 

La semaine prochaine commencera l'examen du schema de constitution 
De sacra Liturgia. 

Versio anglica 

Yesterday, the Holy Father received the members of the presiding 
Council in audience, and nominated four Under-Secretaries of the Council. 
These are: Archbishop Casimiro Morcillo Gonzalez, Archbishop of Zara- 
goza; Jean Villot, Titular Archbishop and Coadjutor of Lyon; John Joseph 
Krol, Archbishop of Philadelphia; and William Kempf, Bishop of Limburg. 

Those Fathers of the Council wishing to participate in the discussion 
are invited to bear in mind the rules of the « regolamento ». The order of 
the day will be announced at least five days in advance, so that all 
communications with reference to the participation in the discussions can 
be in the hands of the Secretary General, Via Serristori 10, three days before 
the session. 

Next week the discussion of the Constitutional Schema De sacra Litur- 
gia will begin. 

For the election of the members of the Commissions, their names must 
be inscribed in full, using both the family name as well as the Christian 
name, and adding the candidate's See or Office. Preferably, the names should 
be printed in block letters. This is required for the juridical validity of 
the election. The Fathers who already compiled lists for today's voting, 
and have no changes to make, may surrender these to the ushers. However, 
if one of the Fathers wishes to make changes in the list of his candidates, 
he may request another list. He will receive it immediately. Those Fathers 
who have not completed their lists can now fill it out at their place, or even 
take it home in order to complete it, in which case, however, he must return 
the list by 6 o'clock tonight to the office of the Secretary General, Via Ser- 
ristori 10. This should be done by hand, and not necessarily by the Father 
himself, but by his secretary, and the list should not be mailed by post. 

Versio germanica 

Der Heilige Vater hat gestern die Mitglieder der Prasidialrates empfan- 
gen, und auf ihren Vorschlag vier Untersekretare ernannt, namlich Casimiro 



218 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Morcillo Gonzalez, Erzbischof von Saragossa; Jean Villot, Erzbischof von 
Bosporus und Coadjutor von Lyon; John-Joseph Krol, Erzbischof von Phila- 
delphia; Wilhelm Kempf, Bischof von Limburg. 

Fiir die Teilnahme an den Diskussionen halte man sich an die Normen 
des Regulamento. Die Tagesordnung wird mindestens fiinf Tage vor den 
Sitzungen angezeigt, damit die Mitteilingen beziiglich der Diskussionsbeitrage 
drei Tage vor der Sitzung in den Handen des Konzilssekretars in der Via 
Serristori 10 sein konnen. 

In der nachste Woche beginnt die Diskussion der fiinften Abteilung des 
Konstitutionsschemas iiber die H. Liturgie. Fiir die Wahl der Kommissions- 
mitglieder miissen die Abstimmungsformulare, die Scheden, am besten in 
Blockschrift mit Vorname, Name, und den Bischofsitz oder Amt an der 
vorgeschriebenen Stelle eingetragen sein, und unterzeichnet sein, damit ein 
rechtsgiiltiger Beweis fiir die Wahl vorliegt. Die Vater, welche fiir die 
heutige Wahl bereits ausgefiillte Listen mitgebracht haben, mbgen diese den 
Platzanweisern abgeben. Falls jemand bereits seine Liste ausgefiillt hat, und 
einige oder alle Namen andern will, verlange er ein anderes Listenformular, 
das er sofort erhalten wird. Wer seine Liste noch nicht ausgefiillt hat, kann 
dies auf seinem Platz jetzt tun oder er kann sie auch mit nach Hause nehmen, 
miisste sie aber in diesem Fall dem Generalsekretar in der via Serristori 10 
heute bis 18 Uhr entweder personlich oder durch einen Sekretar oder Beauf- 
tragten iibergeben, sie aber nicht durch die Post zusenden. 

Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

Attendant omnes! Proxima congregatio generalis locum habebit sab- 
bato proximo non feria quinta, hora nona. 

Versio italica 

La prossima congregazione generale avra luogo sabato, alle ore nove, e 
non giovedi. 

II Santo Padre ha ricevuto ieri i membri del consiglio di presidenza e, 
sentito il loro parere, si e degnato nominare quattro sottosegretari, che sono: 
Sua Ecc. Mons. Casimiro Morcillo Gonzalez, arcivescovo di Saragozza; Sua 
Ecc. Mons. Giovanni Villot, arcivescovo titokre di Bosporo e coadiutore 
di Lione; Sua Ecc. Mons. Giuseppe Krol, arcivescovo di Filadelfia; Sua Ecc. 
Mons. Guglielmo Kempf, vescovo di Limburgo. 

Si tengano presenti per gli interventi nelle discussioni le norme del 
regolamento. Gli ordini del giorno saranno comunicati almeno cinque giorni 
prima delle sedute, affinche le comunicazioni relative agli interventi possano 
essere presentate tre giorni prima della seduta, nelle mani del segretario 
generale del Concilio, in via Serristori n. 10. Nella prossima settimana, si 
comincera con Pesame dello schema di costituzione De sacra Liturgia. 

Per le votazioni, i Padri sono pregati di scrivere chiaramente ed in forma 



CONGREGATIO GENERALI S II 



219 



precisa il nome, cognome e ufficio dei membri da eleggere, preferibilmente 
in lettere maiuscole. Possono essere eletti membri delle commissioni tutti i 
Padri Conciliari, ad eccezione di coloro che fanno gia parte del consiglio di 
presidenza e del segretariato per gli Affari « extra ordinem », i presidenti 
delle commissioni e del tribunale amministrativo, nonche il segretario gene- 
rale e i sottosegretari. 

Per la votazione odierna, i Padri che hanno una scheda gia compilata, 
se non intendono farvi mutamenti, si alzino e diano la loro scheda agli asse- 
gnatori dei posti. Se qualcuno l'ha gia scritta e vuole cambiare alcuni nomi o 
tutti, domandi un'altra scheda che ricevera immediatamente. Chi non ha 
scritto la scheda puo scriverla sul posto, oppure anche portarsela a casa; 
dovra in questo caso far pervenire a mano la scheda compilata al segretario 
generale entro le ore 18 di oggi. 

II consiglio di presidenza prega infine i Padri di astenersi dagli applausi 
come mezzo di espressione del proprio voto. 



CONGREGATIO GENERALIS III 
20 octobris 1962 



CONGREGATIO GENERALIS III 
20 octobris 1962 



Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

De mandato praesidis: Exeant omnesl Manere possunt tantum 
Patres conciliares, periti, officiales atque observatores. Repeto: manere 
possunt tantum in hac aula Patres conciliares, periti, ofliciales, obser- 
vatores. 

Nunc fit inthronizatio S. Evangelii. Velint omnes surgere. 

In hac congregatione praesidet em.mus ac rev.mus D. card. Achil- 
les Lienart, episcopus Insulensis. 

Audiant omnes! Ss.mus Dominus Noster Ioannes Papa XXIII, au- 
dita relatione de suffragatione et scrutatione peractis pro eligendis sex- 
decim sodalibus decem commissionum conciliarium, attento magno nu- 
mero suffragiorum ab iis quoque candidatis relatorum qui maioritatem 
absolutam non attigerint, atque vehementer desiderans ut S. Concilii 
labores expedite procedant, postulantibus em.mis consilii praesidentiae 
sodalibus, dignatus est dispensare a praescripto articuli 39 Ordinis cele- 
brandi Concilii Oecumenici Vaticani II, atque, concedendo sanationes 
quatenus opus est, electos habere primos sexdecim praesules qui, in 
unaquaque commissione, maiorem suffragiorum numerum retulerint. 

Hoc dictum nunc legitur diversis linguis. Postea communicabuntur 
electi septem commissionum conciliarium; proxima hebdomada, aliarum 
trium commissionum. 

Versio hispanica 
(P. D. Casimirus Morcillo, subsecretarius) 

El Sumo Pontifice, despues de haber sido informado sobre el desarollo 
de las votaciones y sobre el resultado del escrutinio, teniendo en cuenta el 
elevado numero de votos obtenidos incluso por los candidatos que no han 
llegado a la mayorfa absoluta, y afin de que las tareas del Concilio procedan 
con rapidez, a peticion de la Presidencia del Concilio, se ha dignado dispensar 
de lo dispuesto por el articulo 39 del Ordo Concilii Oecumenici Vaticani II 
celebrandi, y conceder la sanacion, en cuanto sea necesario. Por lo mismo, 
considera elegidos, para cada una de las Comisiones, los diez y seis Prelados 
que hayan obtenido mayor numero de votos. 



224 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Versio gallica 
(P. D. Ioannes Villot, subsecretarius) 

Notre Saint Pere le Pape Jean XXIII, apres avoir entendu le rapport qui 
lui a ete presente sur le deroulement des elections pour les membres des 
Commissions conciliaires, considerant le nombre eleve de voix obtenu par 
les candidats qui n'ont pas atteint la majorite absolue, vivement desireux que 
les travaux du Concile commencent rapidement, a daigne, sur la demande 
des Eminentissimes Cardinaux du Conseil de la Presidence, dispenser de la 
prescription contenue dans 1'article 39 de VOrdo Concilii Oecumenici Vati- 
cani II celebrandi, et, accordant sanation dans la mesure ou c'est necessaire, 
tenir pour elus les seize premiers Prelats qui ont obtenu la majorite des voix 
dans chaque Commission. 

Versio anglica 
(P. D. Ioannes Krol, subsecretarius) 

May I have your attention please! His Holiness, Pope John XXIII, 
the Supreme Pontiff, having heard the report on the voting and on the 
election returns, in view of the rather high number of votes reported, even 
for the candidates who did not receive an absolute majority, with a fervent 
desire to have the work of the Council procede with dispatch, at the plea 
of the Presidency of the Council, graciously deigned to dispense from 
Article 39 of the rules governing Council procedure to grant a sanation in 
whatever measure such may be necessary, and to hold as duly elected the 
sixteen Prelates of each Commission who received the highest number 
of votes. The Prelates of seven of these Commissions will be announced 
before this meeting adjourns; those of the remaining three Commissions 
will be announced next week. 

Versio germanica 
(P. D. Villelmus Kempf, subsecretarius) 

Der Heilige Vater hat den Bericht iiber den Fortgang der Wahl und 
Stimmzahlung entgegen genommen. In Anbetracht der sehr erheblichen Zahl 
von Stimmen, welche auch auf solche Kandidaten entf allen, welche nicht 
die absolute Mehrheit erhalten haben, und beseelt von dem dringenden 
Wunsch, dass die Konzilsarbeiten beschleunigt vorangehen, hat der H. Vater 
auf Ansuchen des Prasidiums geruht von der Bestimmung des Artikels 39 
paragraf 1 der Geschaftsordnung des Konzils zu dispensieren, allfalls not- 
wendige Sanationen zu gewahren und jeweils diejenige 16 Bischofe als 
gewahlt zu betrachten, welche fur die einzelnen Kommissionen die meisten 
Stimmen erhalten haben. Die Mitglieder der ersten sieben Kommissionen 
werden gleich namentlich bekannt gegeben. 



CONGREGATIO GENERALIS III 



225 



Versio arabica 
(P. D. Philippus Nabaa, subsecretarius) 

,_J \ ^xjJ^ I, _J fcj I L_>j- L LJ I I j*->J I «--Jjj^ I 

jj 6 <.>• J — *~ ' ( _y ^ < C»'«. 1 — «^vJ I ^-j I >ti i_. L>- i: I jzj-jz 

aik.;.. ..IpI j__~~ v 0 ,. ■ *_uJi *l_/vl>-*- UJ- y^i-V^ 1 

(^Jl-p^ <l_» I Ji 0 Uj 6 j^k — j _m 5 * <u*V jj. J — _J L jgp J — >- « 

u ny&j, ^ V j^M^^^i c _^iji^nj^ 0 i 

0 < ^ Jj L " S ... 1?J Ij, , ! >v» « _J 1 < «i j J I*- — IkJ 1 

tdi jj Ji 

VLjPL^_JI <__!_! 

nCjiJH\ ljlj^jji *u_*Mij- i*- 




Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generaiis: 

Publicantur nomina electorum pro septem commissionibus. 
Schedulae validae 2.400. Ob brevitatem, omitto titulos. 

Commissio de Doctrina Fidei et Morum 

Suffragia 

Exc.mi DD. Schrbfler Ioseph 1.761 

Garrone Gabriel 1.738 

Em.mus card. Konig Franciscus 1.670 

Exc.mi DD. van Dodewaard Ioannes 1.537 

Scherer Alfredus 1.465 

Em.mus card. Leger Paulus Aemilius 1.258 

Exc.mi DD. Florit Hermenegildus 1.244 

Dearden Ioannes 1.189 

Charue Andreas Maria 1.138 

Wright Ioannes 1.138 

McGrath Marcus Gregorius 1.116 

Griffiths Iacobus 1.077 

Roy Mauritius 994 



226 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Suffragia 

Em.mus card. Santos Rufino 813 

Excmi DD. Seper Franciscus 788 

Peruzzo Ioannes 741 

Sunt sexdecim 

Commissio de Episcopis et Dioecesium regimine 

Exc.mi DD. Guerry Aemilius 1.807 

Schaufele Hermannus 1.658 

Browne Michael 1.634 

Veuillot Petrus 1.592 

Dwyer Georgius 1.582 

Em.mus card. Mclntyre Iacobus Franciscus 1.384 

Exc.mi DD. Miranda y Gomez Michael 1.303 

Alter Carolus 1.287 

Lemieux Marius Ioseph 1.285 

Castelli Albertus 1.237 

Piazzi Iosephus 1.054 

Primatesta Radulphus 1.035 

Gargitter Iosephus 999 

Correa Leo Paulus 918 

Mathias Aloisius 745 

Em.mus card. Bueno y Monreal Iosephus Maria 722 

Sunt sexdecim 

Commissio de Ecclesiis Orientalibus 

Exc.mi DD. Senyshyn Ambrosius 1.432 

Perniciaro Ioseph 1.264 

Rev. Pater Hoeck Ioannes 1.167 

Exc.mus D. Baraniak Antonius 1.116 

Beat. D. Saigh Maximus IV 1.112 

Exc.mi DD. Bukatko Gabriel 1.101 

Parecattil Ioseph 1.096 

Edelby Neophytus 1.036 

Minisci Theodorus 1 1.010 

Da Silveira Emmanuel 1.009 

Bucko Ioannes 896 

Sapelak Andreas 837 



1 Huic suffectus est P. D. Kavukatt Matthaeus, qui habebat suffragia 724 
(cf. congr. gen. V, p. 343). 



CONGREGATIO GENERALIS III 



227 



Suffragia 

Em.mus card. Quiroga y Palacios 818 

Exc.mi DD. Thangalathil Gregorius 810 

McEntegart Ioseph 754 

Jansen Martinus 753 

Sunt sexdecim 

Commissio de Disciplina Cleri et Populi Christiani 

Exc.mi Viri Mazerat Henricus 1.493 

Bengsch Alfredus 1.368 

Janssen Henricus Maria 1.315 

Raspanti Michael 1.240 

Lommel Leo 1.174 

Em.mus card. Ritter Ioseph Elmer 1.165 

Exc.mi Viri Pocock Philippus Franciscus 1.160 

Shehan Laurentius 1.135 

Baccino Aloisius 1.129 

Van Zuylen Gulielmus 1.107 

Perini Norbertus 1.076 

Nicodemo Henricus 1.066 

Rossi Agnellus 1.045 

Enrique y Tarancon Vincentius 929 

Marty Franciscus 869 

Trindade Salgueiro Emmanuel 851 

Sunt sexdecim 

Commissio de Missionibus 

Exc.mus D. Zoa Ioannes Baptista 1.403 

Em.mus card. Rugambwa Laureanus 1.347 

Excmi DD. Riobe Vitus 1.229 

Sheen Fulton 1.216 

Signora Aurelius 1.110 

Escalante Alfonsus 1.062 

Em.mus card. Tien Chen Sin Thomas 1.042 

Exc.mi DD. Perrin Mauritius 954 

Ungarelli Alfonsus 930 

Pollio Caietanus 871 

Rossell y Arellano Marianus 860 

Sison Ioannes 801 

Kerketta Pius 784 



228 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Sufitagia 

Lecuona Ioseph 766 

Perez Lucianus 744 

Sevrin Ansgarius 706 

Sunt sexdecim 

Commissio de fidelium apostolatu; 
de scriptis prelo edendis et de spectaculis moderandis 

Exc.mi DD. Hengsbach Franciscus 1.849 

Menager Iacobus 1.530 

Gutierrez Granier Ioseph 1.509 

Em.mus card. Wyszynski Stephanus 1 1.455 

Exc.mi DD. Herrera y Oria Angelus 1.362 

Laszlo Stephanus 1.246 

Colli Evasius 1.223 

Cousins Villelmus 1.169 

Petit Ioannes 956 

0'Connor Martinus Ioseph 890 

Larrain Errazuriz Emmanuel 871 

De Vet Gerardus 866 

De Araujo Sales Eugenius 832 

Blomjous Ioseph 810 

Yii Pin Paulus 783 

Em.mus card. Silva Henriquez Radulfus 780 

Sexdecim sunt 



Postremo legitur elenchus sodalium commissionis De sacra Liturgia, 
quibus accedunt etiam sodales electi a Summo Pontifice, ita ut haec 
commissio suos incipere possit labores. 

Commissio de Sacra Liturgia 



Exc.mi DD. Zauner Franciscus 2.231 

Rossi Carolus 1.954 

Calewaert Carolus 1.919 

Jenny Henricus 1.792 

Spiilbeck Otto 1.553 

Grimshaw Franciscus 1.515 



1 Huic suffectus est P. D. Morris Thomas, qui habebat suffragia 672 (cf. congr. 
gen. V, p. 343). 



CONGREGATIO GENERALIS III 229 

Suffragia 

Hallinan Paulus 1.347 

Van Bekkum Villelmus 1.338 

Malula Ioseph 1.083 

Em.mus card. Lercaro Iacobus 1.082 

Exc.mi DD. Pichler Alfredus 1.023 

Rau Henricus 1.018 

Jop Franciscus 872 

Enciso Viana Jesus 835 

Martin Iosephus Albertus, ep. Nicoletanus 804 

D'Amato Caesarius 795 



Sunt sexdecim 

Quibus Summus Pontifex sodales dignatus est aggregare, qui se- 
quuntur: 

Em.mus card. Giobbe Paulus 
Em.mus card. Jullien Andreas 
Em.mus card. Albareda Anselmus 
Exc.mi DD. Bekkers Villelmus 

Fey Bernardus 

Masnou Boixeda Raymundus 
Rev.mi PP. Schweiger Petrus 

Prou Ioannes 

Sunt in summa viginti quatuor 



15 



230 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



DISCEPTATIO 

Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

Audiant omnes! Placuit Patribus consilii praesidentiae, cum appro- 
batione augusta Summi Pontificis, proponere Patribus nuntium ad uni- 
versos homines mittendum. Nuntium nunc elata voce lego. Deinde 
relinquitur Patribus, ad cogitandum, meditandum, orandum, quarta 
horae pars. Si quis aliquid habeat dicendum, potest petere verbum a 
consilio praesidentiae. Quod nisi fiat, proceditur ad suffragationem per 
erectionem personae. 

1 - NUNTIUS AD UNIVERSOS HOMINES MITTENDUS 
(Textus Patribus cum approbatione Summi Pontificis propositus) 

Patres S. Concilii ad universos homines 

Ad omnes homines ac nationes nuntium perplacet mittere salutis, 
amoris et pacis quae a Christo Iesu, Filio Dei vivi, mundo allata sunt 
et Ecclesiae commissa. 

Hac de causa enim beatissimi Ioannis Papae XXIII iussu congre- 
gati, huc nos, Apostolorum successores, convenimus, unum apostolicum 
corpus eflormantes cuius caput est Petri successor. 

Illucescat facies Christi Iesu 

Quo in conventu, Spiritu Sancto duce, quaerere volumus quomodo 
nosmetipsos renovemus oporteat, ut Evangelio Christi magis ac magis 
fideles inveniamur. Integram ac puram Dei veritatem huius aetatis homi- 
nibus sic proferre studebimus ut eam ipsi intellegant eique libenter 
assentiant. 

Pastores cum simus, eorum omnium indigentiae satisfieri cupimus, 
qui Deum quaerunt, « si forte attrectent eum aut inveniant, quamvis non 
longe sit ab unoquoque nostrum » (Acta, XVII, 27). 

Ideo Christi voluntati oboedientes, qui semetipsum morti tradidit 
« ut exhiberet ipse sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam..., 
sed ut sit sancta et immaculata » {Eph., V, 27), omnes vires cogitationes- 
que impendimus in nosmetipsos, Praesules, necnon in greges nobis cre- 



CONGREGATIO GENERALIS III 



231 



ditos ita renovandos ut gentibus appareat amabilis facies Iesu Christi, 
qui in cordibus nostris illucescit « ad illuminationem claritatis Dei » 
(II Cor., IV, 6). 

Sic Deus dilexit mundum 

Credimus Patrem sic mundum dilexisse ut ad eum salvandum Filium 
suum daret; qui quidem per eundem Filium suum nos a servitute peccati 
liberavit, « omnia per eum reconcilians in ipsum, pacificans per san- 
guinem crucis eius » (Col., I, 20), ita ut « filii Dei nominemur et simus ». 
Spiritus insuper nobis a Patre datur ut vitam Dei viventes, Deum et 
fratres diligamus, qui omnes unum in Christo sumus. 

Tantum vero abest ut Christo adhaerentes a terrenis officiis et labo- 
ribus avertamur, ut fides e contra, spes et caritas Christi nos impellant 
ad inserviendum fratribus nostris, hoc modo ad exemplum Divini Magi- 
stri conformatos, qui « non venit ministrari sed ministrare » (Matth., 
XX, 28). Ideo et Ecclesia non ad dominandum nata est sed ad servien- 
dum. « Ipse pro nobis animam posuit, et nos debemus pro fratribus 
animas ponere » (I Ioan., III, 16). 

Proinde, cum ex Concilii laboribus fore speremus ut lux fidei clarior 
et vividior splendeat, spiritualem expectamus renovationem, ex qua etiam 
felix procedat impulsus quo proficiant humana bona, scilicet scientiae 
inventa, artis technicae progressus eruditionisque latior diffusio. 

Caritas Christi urget nos 

Ex omni natione quae sub caelo est adunati, omnium populorum 
nobis creditorum in cordibus nostris gerimus aerumnas, corporis et 
animae angustias, dolores, desideria, spem. Ad omnes anxietates, quibus 
hodie homines punguntur, instanter animum intendimus. Convolet im- 
primis igitur sollicitudo nostra ad humiliores, pauperiores debilioresque; 
Christum sequentes, misereamur super turbam fame, miseria, ignorantia 
laborantem; constanter in eos respicientes qui, deficiente auxilio oppor- 
tuno, nondum ad vivendi rationem homine dignam pervenerunt. 

Quapropter in labore obeundo nostro magni facimus quaecumque 
ad dignitatem hominis spectant, quaecumque conferunt ad veram popu- 
lorum communitatem. « Caritas Christi urget nos » (II Cor., V, 14); 
nam « qui viderit fratrem suum necessitatem habere et clauserit viscera 
sua ab eo, quomodo caritas Dei manet in eo? » (I loan., III, 17). 



232 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Duae quaestiones maioris momenti nobis proponuntur 

Summus Pontifex Ioannes XXIII in radiophonico nuntio die 1 1 sep- 
tembris 1962 dato, duo praesertim inculcavit. 

Imprimis, quae ad pacem inter populos spectant. Bellum nemo est 
qui non odio habeat, nemo qui ardenti desiderio ad pacem non tendat. 
Sed maxime omnium id Ecclesia exoptat, quippe quae mater sit omnium. 
Ipsa suum pacis amorem, Romanorum Pontificum voce, palam declarare 
numquam destitit, necnon et suam voluntatem pacis, parata semper cui- 
libet sincero conatui toto corde adiutricem praestare operam. Eadem ad 
coniungendos populos viribus omnibus tendit, et ad mutuam inter eos 
procurandam rerum animorumque aestimationem. Iste conventus noster 
Conciliaris, mirabilis ob suam stirpium, nationum, linguarum diversita- 
tem, nonne communitatem testatur fraterni amoris, ipsiusque veluti si- 
gnum fulget visibile? Homines universos profitemur fratres esse, cuius- 
cumque stirpis sunt vel nationis. 

Praeterea Summus Pontifex urget socialem iustitiam. Doctrina per 
litteras encyclicas Mater et Magistra exposita, manifesto ostendit Eccle- 
siam hodierno mundo quam maxime esse necessariam, ad iniustitias de- 
nuntiandas indignasque inaequalitates, ad verum rerum bonorumque 
ordinem restaurandum, ita ut, secundum Evangelii principia, hominis 
vita humanior fiat. 

Virtus Spiritus Sancti 

Nobis profecto sive opes humanae sive potentia terrestris desunt; 
fiduciam autem in virtute Spiritus Dei collocamus, a Domino Iesu Christo 
Ecclesiae promissi. Ideo non fratres nostros tantum, quibus ut pastores 
inservimus, sed etiam fratres omnes in Christum credentes, et reliquos 
homines bonae voluntatis quos « Deus vult salvos fieri et ad agnitionem 
veritatis venire » (I Hm., II, 4), humiliter et ardenter vocamus ut ad 
rectiorem magisque fraternam civitatem in ipso mundo aedificandam 
omnes una nobiscum adlaborent. Eiusmodi enim est divinum consilium 
ut per caritatem iam quodammodo regnum Dei in terris elucescat quasi 
aeterni regni Dei adumbratio. 

Luceat, obsecramus, in medio mundi huius, qui procul ab optata pace 
semper abest ob minas ex ipso scientiarum progressu ortas mirabili sane, 
sed nondum superiori moralitatis legi subiecto, luceat. lumen magnae 
spei in Iesum Christum unicum Salvatorem nostrum. 



CONGREGATIO GENERALIS III 



233 



2 - SECRETARII GENERALIS MONITI 
TRANSLATIONES IN LINGUAS VERNACULAS 

Versio hispanica 
(P. D. Casimirus Morcillo, subsecretarius) 

Se ha lefdo el mensaje propuesto por el Consejo de la Presidencia para 
todos los hombres, para todo el universo. Se ruega a los Padres Conciliares 
que reflexionen sobre el, mediten y ruegen a Dios Nuestro Senor. A este fin 
se les concede un cuarto de hora de tiempo para que asf lo hagan. Si alguno 
deseare tomar la palabra y hacer uso de ella sobre el mensaje, habra de pedirla 
de la Presidencia. Si nadie hubiere que se oponga a la publicacion y procla- 
macion de este mensaje, se procedera, despues de un cuarto de hora, a la 
votacion correspondiente, votacion que se hara levantandose, poniendose 
en pie para que de esta manera facilmente se pueda hacer el recuento de 
votos. 

Versio gallica 
(P. D. Ioannes Villot, subsecretarius) 

Avec 1'approbation du Souverain Pontife, le Conseil de la Presidence 
a propose aux Peres du Concile le texte d'un message destine a tous les 
hommes. Lecture a ete donnee de ce message. Maintenant, les Peres dispo- 
sent d'un quart d'heure pour 1'etudier, le mediter. Si, au terme de ce temps 
de reflexion, l'un ou 1'autre des Peres tenait a faire une remarque au sujet 
de ce message, il pourrait demander la parole au Conseil de la Presidence; 
sinon, il est prevu que le vote sur ce message aurait lieu par « assis » et 
« leve ». 

Versio anglica 
(P. D. Ioannes Krol, subsecretarius) 

May I have your attention please! You have just heard read a message 
proposed to be sent to all the peoples of the world by the Fathers of the 
Council. This message has the approval of His Holiness. The copies of that 
message are now being distributed to you. You will be allotted a period of 
about fifteen minutes to read, study, meditate upon the message. At the 
termination of that period, if you please, if you wish, you may request an 
opportunity to make any additions, suggestions or corrections simply by 
requesting a voice from the chair. If there are none, or if there are some, 
following the comments there will be a voting to approve or disapprove 
the message. And the votes will be signified not just by the raising of the 
hand, but by actually standing up in your places, to signify the approval. 
Thank you. 



234 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Versio germanica 
(P. D. Villelmus Kempf, subsecretarius) 

Der soeben in Lateinischer Sprache gelesene Tekst ist gedacht als Bot- 
schaft der Konzilsvater an die ganze Welt. Die Vater werden gebeten in der 
jetzt folgenden Pause von einer Viertelstunde diesen Tekst in Ruhe zu iiber- 
denken. Wer dazu sprechen mbchte, moge das dem Prasidium melden. Die 
Abgabe des Votums erfolgt sodann durch Aufstehen. 

Versio arabica 
(P. D. Philippus Nabaa, subsecretarius) 

4 -IjJ Sj_jL / __v ^jS— ~.J .»J 1 1 u. \i J{J J—^* ->_u» 1 

— J I S * ) 1 «J- £__*»%J I »1 J<_, >W Q I l^w sj I 

• _« — «-s-L^UI 

IJ 1 ^UI^^I^JL-t r * 6 U JjJ ftHjJ .\_J2*1 (j—y 

• _» JJL^1,__;^I " « J 6 \( _. I i>\jZ. pldL-jb^ir 



3 - PATRUM ORATIONES 
1 

Em.mus P. D. ANTONIUS card. BACCI 

Mihi valde utile, valde consentaneum hoc nuntium mittere videtur. 
Unam tantum rem propono, quae a quibusdam forsitan minoris mo- 
menti esse videri potest; sed mihi placet eam proponere. 

Agitur de postrema periodo huius nuntii: « Luceat, obsecramus, in 
medio mundi huius, qui procul ab optata pace semper abest... »: hoc 
verbum semper mihi non placet. Mundus non semper abest ab optata 
pace, vel saltem optamus ut non semper absit. Qui hoc scripsit, for- 
tasse scribere volebat « adhuc abest..., adhuc abest ab optata pace ». 
Propono igitur ut loco verbi semper, adhuc proponatur. 

Haec habebam quae vobis proponerem. 



CONGREGATIO GENERALI S III 



235 



2 

Em.mus P. D. STEPHANUS card. WYSZYNSKI 
Archiepiscopus Gnesnensis et Varsaviensis 

Videtur mihi perutile et officio nostro paterno maxime conveniens 
vocem iucunditatis mittere ad familias christianas, in quibus Christus 
incarnatur et vivit ope sacramenti matrimonii, ad familias in quibus 
nunc oratio fit pro Ecclesia congregata in Basilica Sancti Petri, ad fami- 
lias quae sunt vera cenacula spiritus christiani, quae exspectant con- 
solationem nostram. Dixi. 

3 

Em.mus P. D. IOSEPH card. FERRETTO 
Episcopus Sabinensis et Mandelensis 

Quoad paragraphum, in qua agitur de caritate Christi urget nos: 
humillime animadvertere auderem quod nihil dicitur eorum qui perse- 
cutionem pro Christo patiuntur [plausus] et sunt, proh dolor!, per- 
multi. Forsan illis displicere posset quod prima vox quae ex Patribus 
Conciliaribus extollitur, eorum oblivisci omnino videatur. \Plausus\ 

4 

Em.mus P. D. HAMLETUS I. card. CICOGNANI 
Episcopus Tusculanus 

In postrema paragrapho, duae ultimae lineae habent expressionem 
quae videtur nimis severa erga progressum. Vellem mutare duas postre- 
mas lineas hoc modo: loco « sed nondum superiori moralitatis legi 
subiecto, etc. », velim dicere, relate ad progressum: « sed non semper 
superiori moralitatis legi intento », ne videatur condemnare aliquo modo 
progressus. Repeto: « sed non semper superiori moralitatis legi in- 
tento... ». Dixi. 

5 

Exc.mus P. D. PETRUS FIORDELLI 

Episcopus Pratensis 

Maxime laudo quod nuntium nomine totius Oecumenici Concilii 
ad omnes homines mittatur. Ardenter tamen oro, etiam ego sicut 



236 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



eminentissimus..., Concilii Patres ut, verbis quam maxime fraternis 
et caritate plenis erga civiles auctoritates, tamen exemplum secuti Summi 
Pontificis in sua ad nos allocutione, salutationem nostram maximae di- 
lectionis mittamus confratribus episcopis, sacerdotibus et Iaicis christianis 
in vinculis propter Christum et Ecclesiam, et eorum libertatem nomine 
Dei quaeramus. 

6 

Em.mus P. D. PAULUS AEMILIUS card. LEGER 
Archiepiscopus Marianopolitanus 

Iucunditate expressa pro nuntio ad universos homines, nunc ad 
Patrem nos debemus oculos elevare. Sicut in familia filii patris absen- 
tiam exspectant ad festum eius praeparandum, ita nos, hic congregati in 
domo Patris communis, nuntium affectus et amoris ad Suam venera- 
bilem Personam cupimus mittere. 

Unde, Patres omnes, si hoc desiderant, ad Summum Pontificem 
Ioannem, gloriose regnantem, Papam XXIII, unionem nostram ad eum 
pandamus, affectionem exprimamus, per sua nuntia praeclarissima ad- 
mirationem nostram exclamamus, et ad Deum ferventes orationes effun- 
damus; quod nuntium per em.mum cardinalem a Secretis Status in ma- 
nibus ponimus, et cupiamus ut ipse em.mus cardinalis a Secretis Status 
affectionem nostram ad Patrem nostrum portet. 

7 

Exc.mus P. D. CAROLUS FERRERO DI CAVALLERLEONE 

Episcopus tit. Trapezuntinus 

Em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, 

Perpauca verba facio. Schema nuntii optimum, solemne, probabiliter 
efficax. Sed postulo ut in nuntio habeatur, sonet, eluceat etiam nomen 
Mariae, Matris nostrae. Quia, si nuntium est ad universum mundum, 
ad universas gentes, debemus recogitare quod primum nuntium salutis, 
caritatis, fuit nuntium Dei post peccatum Adae; in illo nuntio aderat 
figura, non adhuc nomen, sed iam imago Matris nostrae, Reginae mundi. 
Ergo propono ut adiungatur: « Nobis profecto sive opes humanae sive 
potentia terrestris desunt; fiduciam autem in virtute Spiritus Dei collo- 
camus, a Domino Iesu Christo Ecclesiae promissi, et in protectione 
materna Beatissimae Virginis quae universos- homines tamquam Mater 
amat ». 



CONGREGATIO GENERALIS III 



237 



8 

Exc.mus P. D. IOANNES HEENAN 
Archiepiscopus Liverpolitanus 

Credo quod non est adhuc tempus mittendi nuntium ad universos 
homines, et triste mihi videretur quod primum nuntium esset ita vagurri 
et longum. Certum est quod ephemerides quasi nihil de hoc nuntio pu- 
blicabunt. Puto quod esset melius exspectare paulisper usque dum, 
post discussiones, aliquid habeamus veri momenti dicere ad universos 
homines, quod tunc attentionem mundi capere posset. Etenim, mundus 
exspectat a nobis verbulum aliquod compassionis et spei, ad confortan- 
das animas quae plenae sunt anxietate propter timorem belli nuclearis; 
et aliquid debemus dicere in nomine eorum Patrum qui non adsunt 
nobiscum, propter persecutionem, et verbum compassionis ad populos 
christianos qui sub communismo subduntur; et ad eos etiam debemus 
mittere verbum ad solamen animarum. 

9 

Exc.mus P. D. HENRICUS COMPAGNONE 
Episcopus Anagninus 

Nuntius, cuius schema nobis datum est, est quaedam declaratio sive 
nostri animi, sive scilicet animi quo intendimus laborare, sive eorum 
quae intendimus agere et quae agimus in Concilio; et propterea omnia 
dicuntur in modo indicativo: volumus, cupimus, etc. 

Iamvero, in secunda pagina, in fine secundae paginae, habetur quae- 
dam exceptio, et nuntius potius fit exhortatio nobis facta. Dicitur: 
« Convolet imprimis igitur sollicitudo nostra... », et etiam: « Christum 
sequentes, misereamur super turbam... ». Mihi videtur logice nos de- 
bere dicere hic: « Convolat imprimis igitur sollicitudo nostra ad humi- 
liores... », et etiam postea: « Christum sequentes, miseremur super tur- 
bam fame, miseria, ignorantia laborantem... ». Haec est prima obser- 
vatio. 

Altera respicit finem istius nuntii, tertiam lineam incipiendo ab 
ultima. Dicitur ita: « optata pace semper abest... » vel « adhuc abest 
ob minas ex ipso scientiarum progressu oftas... ». Mihi videtur, secun- 
dum etiam quod dixit Eminentissimus qui locutus est antea, nos non 
debere condemnare ipsum progressum scientiarum, sed malum usum, 



238 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



et malum animum quo progressu scientiarum utimur, vel utuntur homi- 
nes. Propterea ibi bonum esset dicere: « ob minas ex malo usu scientia- 
rum progressu ortas, etc. ... ». Dixi. 

10 

Exc.mus P. D. DIONYSIUS HURLEY 

Archiepiscopus Durbanianus 

Em.me Praeses, em.mi, exc.mi et rev.mi Patres, 

Quamvis nuntium mihi valde placet et pulcherrimum omnino vide- 
tur, aliquam animadversionem habeo faciendam relate ad verba illa: 
« Hac de causa enim beatissimi Ioannis Papae XXIII iussu congregati, 
huc nos, Apostolorum successores, convenimus, unum apostolicum corpus 
efformantes cuius caput est Petri successor ». 

Cum nuntium ad omnes homines dirigitur, etiam ad illos qui fidem 
in Christo non habent, et qui fratres separati christiani sunt, credo verba 
illa, quamvis in se vera, et quamvis cordibus catholicis placent, neces- 
saria non esse, cum potius ad offensionem causandam quam ad bene- 
volentiam captandam ordinantur, relate praesertim ad fratres sepa- 
ratos. Exemplum sequamur Summi Pontificis, qui, audientiam conce- 
dendo observatoribus, in throno pontificio sedere noluit. Dixi. 

11 

Exc.mus P. D. IOANNES PERUZZO 
Episcopus Agrigentinus 

Venerabiles Patres, 

Vobis veniam peto; parcite audaciae meae! De nuntio, omnia bona 
dicenda. At nullo modo Maria Sanctissima nominatur! Si Mater Dei, 
quae praefuit Apostolis, non est cum nobis, quis nos salvabit? 

Rogo vos ut saltem nuntius hoc modo finiatur: « intercedente Bea- 
tissima Virgine Maria et etiam omnibus Sanctis ». Nihil aliud addo. 



CONGREGATIO GENERALIS III 



239 



12 

Exc.mus P. D. VICTORIUS M. COSTANTINI 

Episcopus Suessanus 

Veniam peto si audeo loqui. Attamen quaedam quae volui dicere 
iam dicta sunt, praesertim ab exc. Compagnone, relate ad expressiones 
quae habentur in folio secundo; et denique pariter quae dicta sunt ab 
em. card. Ferretto, et ab aliis, circa Ecclesiam silentii. 

Sed unum tantum auderem dicere. Iste primus nuntius est ad om- 
nes homines, et proinde certissime debet esse nuntium laetitiae et gau- 
dii; sed, humili modo dico, videtur quod, potius quam in prima parte 
nuntius ad fideles, sit exhortatio ad episcopos. Proinde, quamvis sub- 
stantia utique optima est, puto quod forma possit aliter poni, ita ut, 
praemissis et iam notis veritatibus fidei, haec et haec invitationes fiant ad 
fideles. Et ultimus forsan magis quoad fideles proponendum esset, revo- 
canda essent aliqua suprema principia quo utique etiam in fine Concilii 
fieri possunt, exempli gratia quod omnes homines (dicitur utique, sed 
forsan non tam clare vel tam breviter), omnes homines sunt filii Dei et 
proinde ad illos omnes complectimur amore fraterno et proinde quoad 
fidem item quoad eorum conditiones, quia (iam dicitur substantialiter 
utique), quia volumus omnes eorum necessitates, etc, considerari qua- 
tenus possumus. 

Et ultimus utique, optima propositio quae etiam Beatissima Virgo 
Maria nominetur. Dixi. 

Praeses card. Lienart: Peto quod iam dictum est, non repetatur. 

13 

Exc.mus P. D. PETRUS PARENTE 

Episcopus tit. Ptolemaidensis in Thebaide 

Em.mi et exc.mi Patres, 

Nuntius propositus pergratus est ratione caritatis, fervoris quo fla- 
grat. At, in eo audiendo, animus percellitur quod thema doctrinale quasi 
reticeatur. Hoc autem mihi dolendum et reparandum videtur: 

1) quia fides est initium salutis ac ipsius spei et caritatis fun- 
damentum; 

2) quia multi errores ac falsae opiniones in mundo hodierno 



240 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



quoquo versus serpunt, sub specie veritatis novae, atque perversio mo- 
rum ac totius ordinis domestici, socialis et internationalis a subver- 
sione sanorum principiorum evidenter dependet; 

3) mos semper fuit omnium Conciliorum imprimis agere de doc- 
trina fidei, consequenter de vita ac disciplina Ecclesiae et totius humani 
consortii. 

Humiliter igitur audeo petere ut in nuntio imprimis inseratur men- 
tio de doctrina seu de veritate catholica, proposita tanquam medela 
efficacissima malorum hodiernae societatis. Dixi. 

14 

Exc.mus P. D. MARCELLUS LEFEBVRE 

Archiepiscopus tit. Synnadensis in Phrygia 
Superior generalis Congregationis S. Spiritus 

Venerabiles Vratres, 

Mihi videtur quod imprimis tempus ad hunc nuntium studendum 
et approbandum est magis breve, non satis longum, quia est maximi 
momenti. 

Deinde mihi videtur, humili meo sensu, quod respicit praesertim 
bona humana; orientatio generalis nuntii respicit praesertim bona hu- 
mana, temporalia, non satis bona aeterna et spiritualia; respicit prae- 
sertim bonum civitatis terrenae, et non satis civitatem caelestem ad 
quam tendimus et pro qua in terris sumus. Etsi homines desiderant a 
nobis, per nostras virtutes christianas, ameliorationem conditionum tem- 
poralium, quantum desiderant iam in terris bona spiritualia et super- 
naturalia! Posset, mihi videtur, de his bonis magis loqui, quia sunt 
vera, essentialia et aeterna bona, de quibus iam frui possumus et debe- 
mus in terris. In his principaliter adest essentia pacis et beatitudinis. 
Dixi. 

15 

Exc.mus P. D. ALFONSUS TORIZ COBIAN 
Episcopus Queretarensis 

Propositio mea, et rationes quibus nititur, iam expositae sunt ab 
aliis Patribus. Ideoque, obsequens animadversioni exc.mi ac rev.mi D.ni 
Parente, renuntio ad verbum. Dixi. 



CONGREG ATI O GENERALIS III 



241 



16 

Exc.mus P. D. IOANNES VAN CAUWELAERT 

Episcopus Inongoensis 

Rev.mi Patres, 

Quando loquitur de quaestionibus maioribus, an non deberemus 
addere aliquid de scopo quod etiam et revera speciatim intendimus in 
renovatione Ecclesiae, ut promoveamus et praeparemus unitatem Ec- 
clesiarum, quae esset maxima contributio paci mundo? Dixi. 

17 

Exc.mus P. D. MAXIMUS HERMANIUK 
Archiepiscopus Vinnipegensis Ucrainorum 

Em.mi et rev.mi Patres Conciliares, 

Idea nuntii ad omnes gentes et populos videtur optima, et in nuntio 
proposito, in schemate proposito, puto quod esset necessarium, ex una 
parte plus evolvere doctrinam catholicam iustitiae socialis, quia per- 
multae perturbationes sociales et politicae hodie ortae sunt ex iniustitia 
sociali existenti in multis partibus universi. 

Quoad Ecclesiam in persecutione, ad iam optime dicta placeret mihi 
addere mentionem claram, omnino claram, pro Ecclesia silentii, et for- 
sitan exprimere illam ideam his verbis: « Hoc momento solemni Con- 
cilii iungimur corde et anima cum tota Ecclesia silentii, ubi Episcopi, 
sacerdotes et fideles sacrificium suum quotidianum ofrerunt Christo Sal- 
vatori pro Ecclesia et mundi salute, rogantes Christum Dominum ut ab- 
breviet tempus eorum probationis ». Dixi. 

18 

Exc.mus P. D. IOSEPH DE IESU ALBA PALACIOS 

Episcopus Tehuantepecensis 

Optima cogitatio mittendi nuntium ad universum mundum, et etiam 
valde bona dicta sunt, sed videtur quod non sufficienter attenditur ad 
mentem Summi Pontificis, ad vocationem omnium praecipue illorum 
qui fidem Christi profitentur, quamvis extra sinum Ecclesiae inveniantur. 

Postea, quoad redactionem, iam ad hoc attendendo, aliquis rev.mus 



242 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Pater dixit, quoad hanc clausulam « unum apostolicum corpus effor- 
mantes cuius caput est Petri successor ». Ego nollem quod hoc aufer- 
retur, sed compleretur: « cuius caput visibile est Petri successor, Iesu 
Christi capitis Ecclesiae in terris Vicarius ». Nam secus videretur quod 
separabamur ab illis qui extra Ecclesiam sunt, non tantum visibiliter, sed 
quod illi nullatenus haberent aliquam communicationem cum corpore 
apostolico neque invisibiliter per gratiam. 

Etiam, in secundo folio, in fine paragraphi « Sic Deus dilexit mun- 
dum », dicit: « Proinde, cum ex Concilii laboribus fore speremus ut 
lux fidei clarior et vividior splendeat, spiritualem expectamus renova- 
tionem, ex qua etiam felix procedat impulsus quo proficiant bona hu- 
mana, scilicet scientiae inventa, artis technicae progressus eruditionisque 
latior diffusio »: videretur quod faciamus aliquam promissionem quam 
non possumus proprie adimplere, nempe quod ex Concilio provenient 
haec omnia bona. Mundus non hoc expectat a nobis, sed ut Concilium 
possit ducere homines ad recte cogitandum, spiritualiter et moraliter, 
ut bene utantur his omnibus inventis. Dixi. 

19 

Exc.mus P. D. IOSEPH MALULA 

Episcopus Attanasensis, aux. Leopoldpolitanus 

Aliqua animadversio generalis circa illum nuntium. Ille nuntius 
est ad omnes homines universi orbis, sed mihi videtur quod debemus 
aliquam attentionem specialem habere pro christianis qui iam sunt in 
Ecclesia Dei; nam est nuntius pacis, et secundum voluntatem Christi, 
christiani sunt testes Christi, et in illo opere Redemptionis, pacifica- 
tionis et renovationis mundi, christiani laici habent responsabilitatem 
specialem. 

Proinde, mihi videtur quod debemus in illo nuntio clare et distincte 
indicare responsabilitatem christianorum in opere renovationis mundi. 
Dixi. 

20 

Exc.mus P. D. ANDREAS HAMVAS 
Episcopus Csanadiensis 

Em.mi ac rev.mi Domini Patres Conciliares, 

Nexu propositionis quoad persecutos factae, liceat mihi commendare 
ne de persecutionibus ulla mentio fiat, quia accusando de persecutione 



CONGREGATIO GENERALIS III 



243 



quamcumque rempublicam, eandem irritaremus, et timeo ne huiusmodi 
protestatio in detrimentum Ecclesiae ibidem vertatur. Procedendum est 
magis cum patientia, et signa nobis certa iam ameliorationis se mon- 
strant. Dixi. 

} 21 

Exc.mus P. D. BERNARDINUS ECHEVERRIA RUIZ 

Episcopus Ambatensis 

Em.mi ac exc.mi Domini, 

Nuntium nobis pro approbatione propositum sine ampliore muta- 
tione vel additione approbari debere censeo. Etenim, ex una parte, nun- 
tius a viris vere peritis fuit confectus, ex alia parte, forsitan quamdam 
approbationem Summi Pontificis iam habet. Hac de causa, cum agatur 
solummodo non de quadam declaratione, sed de nuntio seu salutatione 
omnibus hominibus, proponere auderem ut, habita tantum considera- 
tione quae ad verba sese referunt, absque ampliori discussione nuntius 
approbetur. Dixi. 

22 

Exc.mus P. D. IOSEPH MAALOUF 

Episcopus Heliopolitanus Melchitarum 

Em.mes et ill.mes Seigneurs, Excellences rev.mes, rev.mes Peres, 

Je m'excuse de ne pas pouvoir parler en latin, langue que je ne 
connais pas suffisamment, ni en arabe que la plupart ne connaissent pas. 

L'idee d'envoyer un message est excellente. Elle repond a un besoin, 
les peuples s'y attendent peut-etre; et le texte peut etre excellent, fait 
par des specialistes eminents. Mais nous demander 1'approbation ou 
la desapprobation en un quart d'heure semble trop rapide, d'autant plus 
qu'il y en a comme moi peut-etre qui ne connaissent pas suffisamment 
le latin. 

On pourrait peut-etre attendre jusqu'a demain pour que toutes ces 
remarques qui ont ete faites jusqu'a maintenant (peut-etre perte de 
temps), se fassent par ecrit et soient remises, ces remarques, au Secre- 
tariat. 

Son Excellence veut bien traduire ce que je viens de dire. 



244 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Versio latina 

Habeant me excusatum quia latine satis bene loqui nescio. 
Placet nuntii finis, necnon et textus, et ab hominibus exspectatur. Ta- 
men, mihi placeret longius tempus meditandi causa. 

23 

Exc.mus P. D. EMMANUEL PEREIRA DA COSTA 
Episcopus Campinensis Grandis 

Circa animadversionem factam de quaestionibus doctrinalibus prae- 
mittendis, mihi videtur non esse mentem nuntii declarationem expli- 
cite doctrinalem. Et in prima pagina, sub titulo « Illucescat facies Iesu 
Christi », in linea quarta, videtur iam habere sufEcientia verba ad illum 
intentum, scilicet aliquid de doctrina praemittendum. Verba sunt haec: 
« Integram ac puram Dei veritatem huius aetatis hominibus sic pro- 
ferre studebimus ut eam ipsi intellegant eique libenter assentiant ». Si 
integre et pure studebimus proferre veritatem Dei, iam videtur esse 
sufficiens in nuntio, quia est generalis ad omnes homines. Dixi. 

24 

Exc.mus P. D. BLASIUS D'AGOSTINO 
Episcopus Vattensis in Lucania 

Em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, 

Perpulchrum et valde opportunum mihi videtur hoc nuntium ad 
universos homines referre. Hic nuntius testimonium est sollicitudinis 
pastoralis, non tantum pro fidelibus nobis commissis, sed pro omnibus 
hominibus pro quorum salute Christus mortuus est. 

Humiliter postulo quod in nuntio explicita mentio de nostris sacer- 
dotibus fiat, et fervens exhortatio ad eos dirigatur, eos exhortando ut 
simul cum nobis magis ac magis Evangelio Christi inveniantur. Dixi. 

25 

Exc.mus P. D. ALFREDUS ANCEL 
Episcopus tit. Myrinensis, aux. Lugdunensis 

Unum tantum dico verbum, scilicet de loco in quo melius pone- 
rentur verba de Beata Maria Virgine atque de formula adhibenda. Cum 



CONGREGATIO GENERALIS III 



245 



enim secundum Spiritum Pentecostes convenimus, mihi videretur me- 
lius ut verba de Beata Virgine pagina prima, in secunda paragrapho, 
linea secunda ponerentur, et quidem hoc modo: «... congregati, huc 
nos, Apostolorum successores, unanimiter cum Maria Matre Iesu oran- 
tes, convenimus, unum apostolicum corpus eflormantes, etc. ». 

26 

Exc.mus P. D. IOSEPH SCHROEFFER 

Episcopus Eystettensis 

Duas habeo animadversiones: primo, non omnino liquet, uti mihi 
videtur, quisnam loquatur in hoc nuntio: utrum Patres Concilii soli, vel 
ConciHum totum una cum Summo Pontifice? Videtur primum, quia 
aliquoties documenta pontificia allegantur, v. g. pag. 3: « Summus 
Pontifex Ioannes... haec inculcavit », et alia vice in hac pagina. 

Sed mirum fortasse videbitur mundo: cur Patres Concilii soli lo- 
quantur, cur Concilium se contradistinguat ad Romanum Pontificem? 
Videtur hunc nuntium esse tanti momenti ut haec res omnino clara fiat. 
Si Patres Concilii soli loqui intendunt sine Romano Pontifice, tunc 
faciliter mutatio fieri posset in pag. 3 : « Cum Summo Pontifice, capite 
Ecclesiae, duo praesertim nobis cordi sunt... ». Res est aliquomodo 
mira si nos sine Pontifice talem nuntium damus, si nos soli. 

Secunda observatio iam dicta est: pag. 2, ultima alinea: « Expec- 
tamus renovationem spiritualem, ex qua felix procedat impulsus quo 
proficiant humana bona, v. g. artis technicae progressus »: haec expres- 
sio ambigua esse videtur. Potest fortasse significare nos expectare pro- 
gressum ipsum artis technicae ex hoc Concilio; sed haec res non est 
nostra. Sed, mihi videtur rem esse aliter intelligendam, nempe: spera- 
mus ex hac spirituali renovatione progressus etiam materiales in bo- 
num evasuros esse. Quae aliqua mutatio parva sufiiceret ut hic sensus 
exprimatur. Dixi. 

27 

Exc.mus P. D. IOSEPH CARRARO 
Episcopus Veronensis 

Pulcherrimus mihi videtur et peroppdrtunus hic nuntius, et pro- 
babiliter valde optatus tum a nostris fidelibus tum ab aliis fratribus 
totius mundi. 



16 



246 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Duo tamen optarem ut magis explicite dicerentur: 

1) Nos sumus collecti in Concilium in servitium quidem pacis, 
iustitiae et caritatis, sed imprimis in servitium veritatis, cum Concilium 
sit supremum exercitium sacri Magisterii. Vellem igitur ut magis decla- 
retur nostrum mandatum, divinitus commissum, de veritate nuntianda 
toti mundo. 

2) In folio 2, ubi agitur de spirituali renovatione, optarem ut 
prius explicite nominetur etiam purificatio et reformatio morum qui 
hodie, et forsitan ubique, sunt valde depressi. Dixi. 

28 

Exc.mus P. D. IULIUS KANDELA 

Archie.piscopus tit. Seleuciensis pierius, aux. patr. Antiochenus Syrorum 

Em.mi et exc.mi Patres, 

Humiliter censeo, in folium 3, linea 12, sequentia verba videntur 
esse addenda: « Ipsa suum pacis amorem, Romanorum Pontificum voce 
ac ore omnium Episcoporum Sanctae Ecclesiae occidentalis et orientalis, 
palam declarare numquam destitit ». Dixi. 

29 

Exc.mus P. D. ELIAS ZOGHBI 

Archiepiscopus tit. Nubiensis, 
vic. patr. Melchitarum pro Aegypto et Sudan 

Beatitudines, em.mi, exc.mi Patres, 
Habeo pauca verba addenda. 

1) Pag. 3, par. 3: sermo est de nuntio per Ecclesiam, matrem om- 
nium, quae numquam destitit palam declarare suum pacis amorem, Ro- 
manorum Pontificum voce: sed etiam semper audiebatur etiam vox 
episcoporum. Ideo propono ut addatur: « Romanorum Pontificum et 
omnium episcoporum voce ». 

2) Quia de Ecclesia in genere agatur, et non de sola Ecclesia Catho- 
lica, non debemus excludere vocem episcoporum non catholicorum. 
Etiam ex hoc titulo additamentum supra propositum magis iustifica- 
tur. Dixi. 



CONGREGATIO GENERALIS III 



247 



30 

Exc.mus P. D. ALOISIUS LA RAVOIRE MORROW 

Episcopus Krishnagarensis 

Em.mi et rev.mi Patres, 

1) Nuntium nostrum est, et debet esse, salutationis nuntium. Postea, 
erga finem Concilii, doctrinas et alia dabimus. 

2) Si nuntium nostrum salutationis est, debet esse breve. 

3) Hoc salutationis nuntium pro universis hominibus est, non pro 
nostris fidelibus. Non-christiani « nomine Iesu Christi, Spiritus Sancti, 
Mariae Virginis » non intelligunt eorum significationem. Ergo omittan- 
tur. Post salutationem nostram, amoris plenam erga omnes universos 
homines, nuntium procedat ad pag. 3, de duabus quaestionibus maioris 
momenti, sed in forma breviori, pro nuntio nostro. Dixi. 

31 

Beat. P. D. MAXIMUS IV SAIGH 
Vatriarcha Antiochenus Melchitarum 

Veneres Confreres, 

Excusez-moi de dire ces deux mots en francais. 

II s'agit ici d'un message. Or un message n'est pas un traite de 
theologie ou de spiritualite; ce n'est pas une encyclique. Cest un 
message. II doit etre court, et le message tel quel est excellent, et je 
propose de 1'admettre tel quel. Et je prie les Veneres Directeurs de cette 
venerable Assemblee de mettre un terme a cette joute qui pourrait durer 
jusqu'a demain. 

Si j'ai quelque chose a dire, c'est de porter une motion a Sa Saintete 
le Pape pour le remercier de cet esprit nouveau qu'il a seme dans 
l'Eglise cathoUque, 1'esprit d'unite, esprit de charite, esprit d'amour, 
qui, a la fin, peut arriver a unir les deux Eglises ensemble, et c'est 
la fin pour laquelle nous devons tous travailler. Dixi. 



248 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



32 

Exc.mus P. D. CAROLUS FERRARI 

Episcopus Monopolitanus 

Rev.mi Patres, 

Nuntius est nuntius, non professio fidei vel constitutio vel ipsum 
Concilium. Est signum nostrae caritatis erga universum mundum, et sen- 
sibilitatis erga omnes qui in angustiis sunt. Ergo humillime cogito, ita 
ut existit, paucis verbis mutatis, approbetur. Dixi. 

33 

Exc.mus P. D. PASCHALIS VENEZIA 

Episcopus Arianensis 

Mihi videtur abesse in nuntio verbum gratitudinis pro rebus quae 
factae sunt ab omnibus pro Concilio, et praesertim pro infirmis. Deinde, 
si parva licet componere magnis, peto ut in nuntio addatur etiam aliquod 
verbum ad nostros pueros, verbum gratitudinis, salutationis, invita- 
tionis ad orationem prosequendam pro Concilio, spei illos vitam acturos 
in luce huius Concilii. Dixi. 

34 

Exc.mus P. D. RAPHAEL RABBAN 

Archiepiscopus Cherchensis 

Em.mi, exc.mi et rev.mi Patres, 

Humilem observationem facio de titulo istius nuntii. Titulus sic 
agit: « Patres Sacrosancti Concilii ad universos homines ». Puto esse 
melius dicere: « Patres Sacri Concilii ad universos christianos ». 

Ratio est quia una tantum tertia pars hominum cognoscit Christum 
Dominum et fidem christianam, dum omnes alii fere nihil intelligunt de 
Spiritu Sancto, de intercessione Beatae Mariae Virginis, de Ecclesia, etc. 

Aliter nuntium efformandum est alio omnino modo, in quo evitan- 
dae sunt, meliori quo fieri potest modo, locutiones christianae. Dixi. 



CONGREGATIO GENERALIS III 



249 



35 

Exc.mus P. D. AEMILIUS GUANO 

Episcopus Liburnensis 

Hic nuntius est ad omnes homines et ad omnes nationes. Deberet 
proinde maximam difEusionem habere et facile ab omnibus legi et in- 
telligi. Omnes, etiam non-christiani, immediate animadvertere, sentire 
deberent suam realitatem et sua problemata tangi per hunc nuntium. 

Sub hoc aspectu, nuntius ut hic prostat videtur nimis longus ex 
una parte, nimis complexus ex altera parte quoad formam. Insuper 
tonum resonare videtur potius nuntii ad christifideles quam ad omnes 
homines. 

Propono proinde ut textus in hoc sensu retractetur, semper ma- 
nendo explicitam declarationem christianae fidei, ex qua hic nuntius 
patet. 

36 

Exc.mus P. D. GEORGIUS BEJOT 

Episcopus tit. Cassandrensis, aux. Remensis 

Em.mi et rev.mi Patres, 

In pag. 1, par. « Illucescat facies Christi Iesu », lin. 3, lego: 
« Integram ac puram Dei veritatem huius aetatis hominibus sic pro- 
ferre studebimus ut eam ipsi intellegant eique libenter assentiant », 
propono: « Verum propositum Dei vivi huius aetatis hominibus sic an- 
nuntiare studebimus ut id ipsi accipiant ac libenter complectantur ». 
Dixi. V 1 * 

37 

Exc.mus D. P. EMMANUEL TRINDADE SALGUEIRO 

Archiepiscopus Eborensis 

Em.mi, exc.mi Domini Patres Conciliares, 

Debemus advertere ut hic est primus nuntius prolatus a Patribus 
Concilii. Mundus habet oculos super nos. Abhinc debet esse sobrius, 
sed profundus et concisus. Si aliquis episcopus in sua dioecesi deberet 
redigere litteram pastoralem, certe esset cautus et praecisus. Sed in 
hoc, videtur mihi, ut est debilis in doctrina ecclesiastica et etiam in 



250 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



sensu humano. Scio ut est salutatio, sed in hac salutatione debent esse 
virtutes documenti episcopalis et conciliaris. 

Proinde propono ut nuntius denuo redigatur, considerando: primo, 
ut est salutatio, et proinde debet esse brevis; et considerando etiam 
vocationem ad fidem, quia est nuntius ad omnes gentes, necessitatem 
caritatis quia Episcopus debet esse exemplar caritatis sicut Christus; 
tertio, non debemus oblivisci realitates humanas et virtutes sociales, 
imprimis iustitiam socialem, pacem et humanitatem. Dixi. 

38 

Exc.mus P. D. ROMANUS ARRIETA VILLALOBOS 

Episcopus Pluviensis 

Em.mi et exc.mi Domini, 

Aestimo, cum exc.mo ac rev.mo D. Hamvas Endre, ex Hungaria, de 
Ecclesia silentii explicitam mentionem facere magis ad detrimentum 
quam ad beneficium eorum fratrum dilectorum redundare. 

Res multae magni momenti ad mundum nuntiare volumus; sed im- 
possibile est hoc in nuntio omnes continere. Proinde, ex intimo corde, 
omnia mihi facio quae in nuntio, cum approbatione Sanctissimi Domini, 
nobis proposito continentur; et meum desiderium exprimere volo, ut 
parvis cum emendationibus, magis ad litteram quam ad sensum refe- 
rentes, a nobis approbetur. Dixi. 

Praeses card. LienarT: Disceptatio finita: loquatur D. Felici, secre- 
tarius generalis Concilii de mandato praesidentiae. 

Secrelarius generalis: De mandato praesidis: post disceptationem, 
petitur a Patribus utrum schema propositum, cum mutationibus quas 
indicabo, placeat an non placeat. 

Mutationes eiusmodi sunt: 

Pag. 1 : « Hac de causa enim beatissimi Ioannis Papae XXIII iussu 
congregati, huc nos, Apostolorum successores, unanimiter cum Maria 
Matre Iesu orantes, convenimus, unum apostolicum corpus efformantes 
cuius caput est Petri successor ». 

Pagina ultima, ultima periodo: « Luceat, obsecramus, in medio 
mundi huius, qui procul ab optata pace adhuc abest ob minas ex ipso 
scientiarum progressu ortas mirabili sane, sed non semper (loco " non- 
dum ") superiori moralitatis legi intento (loco " subiecto "), luceat 
lumen magnae spei in Iesum Christum . unicum Salvatorem nostrum ». 



CONGREGATIO GENERALIS III 



251 



Igitur mutationes sunt: in pag. 1, ubi post « Apostolorum succes- 
sores » additur « unanimiter cum Maria Matre Iesu orantes »; et pa- 
gina ultima, ultima periodo: « ab optata pace adhuc abest (loco " sem- 
per ") ... sed non semper (loco " nondum ") superiori moralitatis legi 
intento (loco " subiecto ") ». 

Iamvero, Patres quibus hoc schema ita emendatum placet, tempore 
quod indicabitur, surgent; alii sedentes maneant. Ut autem numeratio 
fiat ab assignatoribus locorum, rogantur Patres aliquantisper erecti 
manere. 

Nunc aliis linguis hic nuntius repetitur. 

Versio gallica 
(P. D. Ioannes Villot, subsecretarius) 

La discussion etant terminee, les Peres vont etre pries de se prononcer 
sur le texte du message qui leur a ete remis, avec les deux amendements 
suivants : 

— a la premiere page, deuxieme paragraphe, 1'amendement introduit 
apres les mots « Hac de causa enim beatissimi Ioannis Papae XXIII iussu 
congregati, huc nos, Apostolorum successores, unanimiter cum Maria Matre 
Iesu orantes, convenimus, etc. ... »; 

— et a la derniere page, dernier paragraphe, la deuxieme ligne qui 
commence par le mot « semper abest », est amendee et commence par le 
mot « adhuc abest »; k troisieme ligne, au lieu de « sed nondum superiori 
moralitatis legi subiecto »: « sed non semper superiori moralitatis legi in- 
tento ». 

Ce sont les deux seuls amendements apportes. 

Les Peres qui veulent donner leur « placet » au message ainsi amende 
seront invites a se lever; les Peres qui desirent repondre « non placet » au 
message ainsi amende sont pries de rester assis. On demandera aux Peres 
qui se levent pour donner leur « placet » de bien vouloir rester debout 
assez longtemps pour que les clercs charges des places puissent faire le 
compte des « placet ». 

Versio hispanica 
(P. D. Casimirus Morcillo, subsecretarius) 

Suficientemente discutido el mensaje propuesto por la Presidencia, se 
pide a los Padres si aprueban su texto con las enmiendas siguientes: 

— primera pagina, segundo parrafo: despues de las palabras « Apo- 
stolorum successores », han de anadirse las siguientes: « unanimiter cum 
Maria Matre lesu orantes, convenimus ... »; 

— y en la cuarta pagina, ultimo parrafo, el parrafo que comienza 
« Luceat, obsecramus... », en la segunda Hnea, ha de sustituirse la palabra 



252 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



« semper » con el adverbio « adhuc »; en la tercera lmea, ha de sustituirse 
« nondum » por « non semper »; y en la misma tercera lfnea de ese ultimo 
parrafo, ha de decirse « intento » en vez de « subiecto ». 

Aquellos que aprueben el texto, con estas enmiendas, deberan ponerse 
en pie; queden sentados los que no lo aprueben. Para que el recuento de 
votos pueda ser mas facilmente hecho por los acomodadores, permanezcan 
algun tiempo en pie o sentados, segUn que aprueben o desaprueben el 
mensaje. 

Versio anglica 
(P. D. Ioannes Krol, subsecretarius) 

May I have your attention please! Your pleasure relative to the pro- 
posed message, together with the suggested changes and additions, will 
be sought at the conclusion of these announcements. The message is to 
stand with the exception of these changes: 

The second paragraph of the first page: A change will be made to 
include the name of the Blessed Mother, between the words of the second 
line " successores " and " convenimus " there will be the addition of " una- 
nimiter cum Maria Matre orantes ". 

On the last page, the last paragraph, second line: Substitute " adhuc " 
for " semper "; in the third line, substitute " non semper " for " nondum "; 
in the same third line, substitute " intento " for " subiecto ". 

The message with these changes is being proposed for your vote and 
your pleasure. Those who are inclined to approve will so signify by standing. 
In the interest of an accurate count, you are asked to remain standing long 
enough so that the ushers will be able to take an accurate count of those 
standing. Thank you. 

Versio germanica 
(P. D. Villelmus Kempf, subsecretarius) 

Nach Abschluss dieser Diskussion werden die Hochwiirdigsten Patres 
um ihr Votum gebeten, ob der bisherige Entwurf angenommen werden soll. 
Und zwar mit zwei Zusatzen, auf Seite 1, Absatz 2, Zeile 2, soll nach dem 
Wort « successores » eingefiigt werden: « unanimiter cum Maria Matre 
lesu orantes ». 

Auf der letzten Seite, letzten Absatz, Zeile 2 statt semper, adhuc, auf 
Zeile 3 nach sed statt « nondum superiori moralitatis legi subiecto » soll es 
heissen « sed non semper superiori moralitatis legi intento ». 

Wer von den Hochwiirdigsten Patres fiir placet stimmt, moge dies kund 
tun durch aufstehen, wer fiir non placet stimmt, bleibe sitzen. Damit die 
Auszahlung durch die Platzanweiser leicht geschehen kann, werden die 
Patres, welche aufgestanden sind, gebeten, zudem die Hand zu erheben. 



CONGREGATIO GENERALIS III 



253 



Versio arabica 
(P. D. Philippus Nabaa, subsecretarius) 

f-<*!> b 0'^-*?*^' *LwT ^JLJLk, Jlj_>JI I j a> ji v 

fV 1 * e>- 1 UX* <y S . . « « » J I i) L- -j-J ' o W J— * 

: Jg—Ji ^ , JL j — «j: 

».1 ; yJ- I^I3j_JIjS juJI^J; *>L-£ JjVI J*J— «Jl 

J ju: «j_-^ 2J1 «Jlj J { J jlL JwJ__c, 6 3Jl_«JI 

S^- i-V'1 Sj—iiJlj Sj-.-ji-^l L_>ouaJI ,y _ semper _ 1_JS" 

e — II — 'J\ J=uJ\ u _ adhuc _3 J2u ^UI >_ Jl 

^ — ' J& — nondum — 3__J5' J L« ; I J 5 jJ_ jl I \j 

3 J£ __ subiecto_ ~- JS^ 6 _ non semper _ 

• — intento — 

^jjii» il t>- j j < -i.i I 

Secretarius generalis: Audiant omnes! Versiones huius nuntii, si 
approbabitur, in praecipuas linguas vernaculas dabuntur a secretaria 
generali. Ideo rogantur Patres ne aliae versiones, vel ab ipsis, vel ab 
aliis, curentur. OfEciales versiones eae tantum erunt quae fient a secre- 
taria generali, quamprimum. 

Nunc, de mandato praesidis, proceditur ad suflragationem. Ii quibus 
placet, surgant et aliquantisper erecti maneant! 

[Post breve intervallum] 

De mandato praesidis, communico nuntium propositum cum im- 
mutationibus approbatum fuisse a Patribus, cum maioritate longe maiori 
quam duarum tertiarum partium, fere unanimiter. Ideo nuntius appro- 



254 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



batus habetur a Patribus Concilii, non a Concilio: quemadmodum ha- 
betur in superscriptione ipsius nuntii: « Patres Concilii ad universos 
homines ». 

Haec sessio clauditur. Nova congregatio generalis habebitur feria II 
proxima. Incipiet relatio de sacra Liturgia, et post relationem incipiet 
disceptatio, iuxta enunciata a Patribus secretariae generali: nam tem- 
pus communicationis interventuum elapsum est. 



4 - TEXTUS APPROBATUS 

Patres S. Concilii ad universos homines 

Ad omnes homines ac nationes nuntium perplacet mittere salutis, 
amoris et pacis quae a Christo Iesu, Filio Dei vivi, mundo allata sunt 
et Ecclesiae commissa. 

Hac de causa enim beatissimi Ioannis Papae XXIII iussu congre- 
gati, huc nos, Apostolorum successores, unanimiter cum Maria Matre 
Iesu orantes, convenimus, unum apostolicum corpus efformantes cuius 
caput est Petri successor. 

Illucescat facies Christi lesu 

Quo in conventu, Spiritu Sancto duce, quaerere volumus quomodo 
nosmetipsos renovemus oporteat, ut Evangelio Christi magis ac magis 
fideles inveniamur. Integram ac puram Dei veritatem huius aetatis homi- 
nibus sic proferre studebimus ut eam ipsi intellegant eique libenter 
assentiant. 

Pastores cum simus, eorum omnium indigentiae satisfieri cupimus, 
qui Deum quaerunt, « si forte attrectent eum aut inveniant, quamvis non 
longe sit ab unoquoque nostrum {Acta, XVII, 27). 

Ideo Christi voluntati oboedientes, qui semetipsum morti tradidit 
« ut exhiberet ipse sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam..., 
sed ut sit sancta et immaculata » (Eph., V, 27), omnes vires cogitationes- 
que impendimus in nosmetipsos, Praesules, necnon in greges nobis cre- 
ditos ita renovandos ut gentibus appareat amabilis facies Iesu Christi, 
qui in cordibus nostris illucescit « ad illuminationem claritatis Dei » 
(II Cor., IV, 6). 



CONGREGATIO GENERALIS III 



255 



Sic Deus dilexit mundum ... 

Credimus Patrem sic mundum dilexisse ut ad eum salvandum Filium 
suum daret; qui quidem per eundem Filium suum nos a servitute peccati 
liberavit, omnia per eum reconcilians in ipsum, « pacificans per san- 
guinem crucis eius » {Col., I, 20), ita ut « filii Dei nominemur et simus ». 
Spiritus insuper nobis a Patre datur ut vitam Dei viventes, Deum et 
fratres diligamus, qui omnes unum in Christo sumus. 

Tantum vero abest ut Christo adhaerentes a terrenis officiis et labo- 
ribus avertamur, ut fides e contra, spes et caritas Christi nos impellant 
ad inserviendum fratribus nostris, hoc modo ad exemplum Divini Magi- 
stri conformatos, qui « non venit ministrari sed ministrare » {Matth., 
XX, 28). Ideo et Ecclesia non ad dominandum nata est sed ad servien- 
dum. «... Ipse pro nobis animam ... posuit, et nos debemus pro fra- 
tribus animas ponere » {I Ioan., III, 16). 

Proinde, cum ex Concilii laboribus fore speremus ut lux fidei clarior 
et vividior splendeat, spiritualem expectamus renovationem, ex qua etiam 
felix procedat impulsus quo proficiant humana bona, scilicet scientiae 
inventa artis technicae progressus eruditionisque latior diffusio. 

Caritas Christi urget nos 

Ex omni natione quae sub caelo est adunati, omnium populorum 
nobis creditorum in cordibus nostris gerimus aerumnas, corporis et 
animae angustias, dolores, desideria, spem. Ad omnes anxietates, quibus 
hodie homines punguntur, instanter animum intendimus. Convolet im- 
primis igitur sollicitudo nostra ad humiliores, pauperiores debilioresque; 
Christum sequentes, misereamur super turbam fame, miseria, ignorantia 
laborantem; constanter in eos respicientes qui, deficiente auxilio oppor- 
tuno, nondum ad vivendi rationem homine dignam pervenerunt. 

Quapropter in labore obeundo nostro magni faciamus quaecumque 
ad dignitatem hominis spectant, quaecumque conferunt ad veram popu- 
lorum communitatem. « Caritas Christi urget nos » {II Cor., V, 14); 
nam « qui viderit fratrem suum necessitatem habere et clauserit viscera 
sua ab eo, quomodo caritas Dei manet in eo? » {I loan., III, 17). 

Duae quaestiones maioris momenti nobis proponuntur 

Summus Pontifex Ioannes XXIII in radiophonico nuntio die 11 sep- 
tembris 1962 dato, duo praesertim inculcavit. 

Imprimis, quae ad pacem inter populos spectant. Bellum nemo est 



256 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



qui non odio habeat, nemo qui ardenti desiderio ad pacem non tendat. 
Sed maxime omnium id Ecclesia exoptat, quippe quae mater sit omnium. 
Ipsa suum pacis amorem, Romanorum Pontificum voce, palam declarare 
numquam destitit, necnon et suam voluntatem pacis, parata semper cui- 
libet sincero conatui toto corde adiutricem praestare operam. Eadem ad 
coniungendos populos viribus omnibus tendit, et ad mutuam inter eos 
procurandam rerum animorumque aestimationem. Iste conventus noster 
Conciliaris, mirabilis ob suam stirpium, nationum, linguarum diversita- 
tem, nonne communitatem testatur fraterni amoris, ipsiusque veluti si- 
gnum fulget visibile? Homines universos profitemur fratres esse, cuius- 
cumque stirpis sunt vel nationis. 

Praeterea Summus Pontifex urget socialem iustitiam. Doctrina per 
litteras encyclicas Mater et Magistra exposita, manifesto ostendit Eccle- 
siam hodierno mundo quam maxime esse necessariam, ad iniustitias de- 
nuntiandas indignasque inaequalitates, ad verum rerum bonorumque 
ordinem restaurandum, ita ut, secundum Evangelii principia, hominis 
vita humanior fiat. 

Virtus Spiritus Sancti 

Nobis profecto sive opes humanae sive potentia terrestris desunt; 
fiduciam autem in virtute Spiritus Dei collocamus, a Domino Iesu Christo 
Ecclesiae promissi. Ideo non fratres nostros tantum, quibus ut pastores 
inservimus, sed etiam fratres omnes in Christum credentes, et reliquos 
homines bonae voluntatis quos « Deus vult salvos fieri et ad agnitionem 
veritatis venire » (I Tim., II, 4), humiliter et ardenter vocamus ut ad 
rectiorem magisque fraternam civitatem in ipso mundo aedificandam 
omnes una nobiscum adlaborent. Eiusmodi enim est divinum consilium 
ut per caritatem iam quodammodo regnum Dei in terris elucescat quasi 
aeterni regni Dei adumbratio. 

Luceat, obsecramus, in medio mundi huius, qui procul ab optata pace 
adhuc abest ob minas ex ipso scientiarum progressu ortas mirabili sane, 
sed non semper superiori moralitatis legi intento, luceat lumen magnae 
spei in Iesum Christum unicum Salvatorem nostrum. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 
22 octobris 1962 



CONGREGATIO GENERALIS IV 
22 octobris 1962 



Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

Audiant omnes! Ab inito Concilio duo Patres supremum diem obie- 
runt: exc.mi Ioseph Burke, ep. Buflalensis, atque heri, improviso malo 
correptus, Aemilius Facchini, ep. Alatrinus. Velint Patres orare pro 
ipsis durante Missa; interea em.mus praeses, qui hodie est em.mus Nor- 
mannus Gilroy, cardinalis, De profundis una nobiscum recitabit. Missam 
dein celebrabit exc.mus ep. Paderbornensis, D. Jager. 

Praeses card. Gilroy: 

De profundis clamavi ad te, Domine... (cum versiculis et oratione 
Deus, qui inter apostolicos...). 

Secretarius generalis, Missa expleta: 

Exeant omnes! Manere tantum possunt Patres Conciliares, periti, 
officiales atque observatores. 

Audiant omnes! Communicatum est in itinere versus Romam, Con- 
cilii celebrandi causa, obmortuum quoque esse exc.mum P. D. Ioannem 
Hogan, episcopum de Bellary in India. Communico etiam exsequias exc.mi 
P. D. Facchini celebratum iri crastina in ecclesia S. Iacobi in Augusta, 
hora 8. 

Nunc, de mandato praesidis, em.mi P. D. card. Normanni Gilroy, 
communicantur nomina electorum in tribus commissionibus quae re- 
manent. 



Commissio De Sacramentorum Disciplina 



Suflragia 



Exc.mi Domini Garcia y Goldaraz Iosephus 



1.737 
1.673 
1.602 
1.407 
1.400 



Schneider Iosephus 
McGucken Iosephus 
von Streng Franciscus 
Fares Armandus 



260 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Suf&agia 

Belanger Valerianus 1.345 

Alves de Siqueira Antonius 1.210 

Benltez Fonturvel Crispulus 1.030 

Van Cauwelaert Ioannes 973 

Renard Alexander 963 

Maricevich Fleitas Hannibal 946 

Puech Petrus 931 

Reh Franciscus 890 

Arai Lucas 854 

Muldoon Thomas 846 

Lallier Marcus 788 

Commissio De Religiosis 

Exc.mi Domini Huyghe Gerardus 1.804 

Leiprecht Carolus 1.736 

Tabera Araoz Arthurus 1.587 

Bortignon Hieronymus 1.321 

Em.mus D. card. Landazuri Ricketts Ioannes 1.145 

Exc.mus Dominus Beck Georgius 1.099 

Rev.mus Pater Reetz Benedictus 1.089 

Exc.mi Domini Echeverria Ruiz Bernardinus 1.053 

Flahiff Georgius 1.045 

Daly Eduardus 1.040 

Tomizawa Benedictus 1.019 

Urtasun Iosephus 1.000 

Rev.mus Pater Sepinski Augustinus 934 

Exc.mi Domini Cahill Thomas 919 

McShea Iosephus 907 

Botto Paulus 884 

Sunt sexdecim 

Commissio De Seminariis, de Studiis et de Educatione Catholica 

Excmi Domini 0'Boyle Patritius 2.059 

Silva Santiago Alfredus 1.750 

Olaechea Marcellinus 1.495 

Hoffner Iosephus 1.462 

Daem Iulius 1.177 

Klepacz Michael 1.152 

Cody Ioannes 1.123 



CONGREGATIO GENEEALIS IV 



261 



Suffragia 



Colombo Ioannes 
Bogarin Raymundus 
Hurley Dionysius 
Cazaux Antonius 
Blanchet Aemilius 
Marquez Toriz Octavianus 
Marchetti Vincentius 
Pintonello Henricus 
Pare Marius 



1.090 
947 
930 
927 
914 
899 
804 
802 
781 



Sunt sexdecim 



"k & "k 



Notam dein facio huic eximio et amplo coetui decisionem ex audien- 
tia Sanctissimi, data em.mo card. a Secretis Status, quae respicit secre- 
tariatum ad unitatem Christianorum fovendam. Hoc rescriptum sic 
sonat... 1 

Propterea, qui pertinent ad hunc secretariatum iuxta normam sta- 
tutam, non possunt pertinere ad alias commissiones. Succedunt qui 
proxime electi sunt, quorum nomina ex ordine crastina publicabuntur. 
Etiam electiones factae a Summo Pontifice proximis diebus publicabun- 
tur. Nunc, post aliquod intervallum, incipiet ordo diei cum relatione 
de sacra Liturgia. 

Audiant omnes! In hac hodierna congregatione generali incipit exa- 
men textus constitutionis De sacra Liturgia prouti tempore opportuno 
nuntiatum est. Relationem habebit ipse em.mus praeses commissionis, 
nempe em.mus ac rev.mus D. Arcadius card. Larraona. Post relationem 
relatoris incipiet disceptatio, ita: antea tractabitur de principiis gene- 
ralibus, deinde de singulis capitibus, servato ordine schematis. 

Patres loquentur ex ordine, prout venia iis data fuerit a praeside; 
postquam autem locuti sunt, tradere velint scriptum suum sermonem 
assignatori loci, qui secretariae generali illum mittet. 

In disceptatione omnes normae servabuntur quae in Ordine Concilii 
celebrandi statutae sunt. Si quis Pater illum forte nondum habeat, dicat 
assignatoribus, ita ut crastina distribui possit omnibus qui nondum 
Ordinem habeant. Incipit relatio. 



1 Cf. p. 78. 



17 



DISCEPTATIO 



1 - SCHEMA CONSTITUTIONIS 
DE SACRA LITURGIA * 

PROOEMIUM 

[157] Sacrosanctum Concilium, cum sibi proponat vitam christia- 
nam inter fideles in dies augere; institutiones ecclesiasticas, prout 
mutationibus obnoxiae sunt, nostrae aetatis necessitatibus melius 
aptare; quidquid ad unionem fratrum separatorum in Ecclesia 
s quoquo modo conferre potest, fovere; et quidquid ad omnes in 
sinum Ecclesiae vocandos concurrit, roborare; suum esse ducit 
peculiari ratione etiam de instauranda atque fovenda Liturgia 
curare. 

Liturgia enim, per quam, maxime in suo centro, 1 divinae 
io scilicet Eucharistiae Sacrificio, opus Redemptionis exercetur, 2 
summe confert ut fideles vivant et aliis manifestent mysterium 



Schema constitutionis de sacra liturgia a secretaria generali ad Patres 
missum est die 23 iulii 1962. Cf. Sacrosanctum Oecumenicum Concilium 
Vaticanum Secundum. Schemata Constitutionum et Decretorum de quibus 
disceptabitur in Concilii sessionibus. Series prima, Typis Polyglottis Vatica- 
nis, 1962. In hoc volumine continentur schemata: de fontibus revelationis , 
pp. 9-22;ie deposito fidei pure custodiendo, pp. 25-69; de ordine mo- 
rali christiano, pp. 73-96; de castitate, matrimonio, familia, virginitate, 
pp. 99-154; de sacra liturgia, pp. 157-200; de instrumentis communica- 
tionis socialis, pp. 205-248; de Ecclesiae unitate, pp. 251-268. 

In voluminis initio legitur: « Ss.mus Dominus Noster Ioannes 
Pp. XXIII, in audientia hac die infrascripto impertita, statuere dignatus 
est ut haec Constitutionum et Decretorum schemata, in Concilio Oecume- 
nico Vaticano secundo discutienda ad eiusdem Concilii Patres transmit- 
tantur. 

Ex Aedibus Vaticanis, die xiii mensis iulii anno mcmlxii. 

Hamletus Ioannes card. Cicognani 
a publicis Ecclesiae negotiis 

Notae, quae singulis schematum capitibus adiciuntur, schematum par- 
tem non habent: sed a Commissionibus Praeparatoriis ideo exaratae sunt, 
ut Patribus schemata pervestigantibus exstent subsidio ». 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



263 



Christi et genuinam verae Ecclesiae naturam: cuius proprium est [157] 
esse simul humanam et divinam, visibilem et invisibilem, Eccle- 
siam actionis et contemplationis, in mundo praesentem et tamen 
peregrinam; et ita quidem ut in ea quod humanum est ordinetur 15 
ad divinum eique subordinetur, quod visibile ad invisibile, quod 
actionis ad contemplationem et quod praesens ad futuram civi- 
tatem quam inquirimus. 3 Unde, dum Liturgia Ecclesiam cotidie 
interne aedificat « in templum sanctum in Domino..., in habita- 
culum Dei in Spiritu » (Eph. 2, 21-22), usque ad mensuram 20 
aetatis plenitudinis Christi, 4 miro modo simul vires eius ad prae- 
dicandum Christum roborat, eamque iis qui sunt extra ostendit 
uti signum levatum in nationibus, 5 sub quo filii Dei dispersi con- 
gregentur in unum 6 quousque unum ovile fiat et unus pastor. 7 

Quare Sacrosanctum Concilium, dum declarat se in praesenti 25 
Constitutione nihil velle dogmatice definire, de fovenda tamen 
atque instauranda Liturgia quae sequuntur principia censet in 
mentem revocanda et practicas normas statuendas esse. 

Et licet inter haec principia et normas multa habeantur quae 
etiam ad alios ritus, orientales et occidentales, applicari debeant 30 
aut possint, tamen ea quae sequuntur solum ritum romanum 
spectare intellegenda sunt, nisi agatur de iis quae ex ipsa rei 
natura alios quoque ritus afficiant. 

Traditioni denique fideliter obsequens, Sacrosanctum Conci- 
lium declarat, Sanctam Matrem Ecclesiam omnes ritus legitime 35 
vigentes aequo iure atque honore habere, in futuro servari et [158] 
omnimode foveri velle, atque optat ut, ubi hoc opus sit, caute 
ex integro ad mentem sanae traditionis recognoscantur et novo 
vigore, pro hodiernis adiunctis et necessitatibus, donentur. 

NOTAE 

* Huius Constitutionis mens est: tantum normas generales et « altio- 
ra principia, generalem liturgicam instaurationem respicientia » (cf. Ioan- 
nes XXIII, Motu Proprio Rubricarum instructum diei 25 iulii 1960), pro- 
ponere, relinquendo Sanctae Sedi singula exsecutioni demandare. 

1 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei, 20 nov. 1947: AAS 39 
(1947) p. 547. 

2 Secreta dominicae IX post Pentecosten. 

3 Cf. Hebr. 13, 14. 

4 Cf. Eph. 4, 13. 

5 Cf. Is. 11, 12. 

6 Cf. Io. 11, 52. 

7 Cf. Io. 10, 16. 



Caput I 



DE PRINCIPIIS GENERALIBUS 
AD SACRAM LITURGIAM INSTAURANDAM 
ATQUE FOVENDAM 

I - DE SACRAE LITURGIAE NATURA 
EIUSQUE MOMENTO IN VITA ECCLESIAE 

[159] 1. [Opus salutis a Deo praenuntiatum, in Christo eiusque 
opere impletur, ...]. Deus, qui « omnes homines vult salvos 
fieri et ad agnitionem veritatis venire » (1 Tim. 2, 4), « multi- 
fariam multisque modis olim loquens patribus in prophetis » 

5 (Hebr. 1, 1), ubi venit plenitudo temporis, misit Filium suum 
Verbum carnem factum ad evangelizandum pauperibus, ad sa- 
nandos contritos corde, 1 « medicum carnalem et spiritualem », z 
Mediatorem Dei et hominum. Ipsius namque humanitas, in uni- 
tate personae Verbi, fuit causa nostrae salutis. Quare in eius 

io persona et vita « nostrae reconciliationis processit perfecta pla- 
catio, et divini cultus nobis est indita plenitudo ». 3 

Hoc autem humanae Redemptionis et perfectae Dei glorifica- 
tionis opus, cui divina magnalia in populo Dei Veteris Testamenti 
praeluserant, adimplevit Christus Dominus, praecipue per suae 

15 beatae Passionis, ab inferis Resurrectionis et gloriosae Ascen- 
sionis paschale mysterium, ex quo Ecclesia nascitur, crescit et 
nutritur. 

2. [ ... in Ecclesia perseverat, et in eius Liturgia perficitur, ... ]. 
Nam, sicut Christus missus est a Patre, ita et ipse, « totius Eccle- 

20 siae mirabile sacramentum » 4 instituens, Apostolos eorumque 
successores misit, non solum ut, praedicantes evangelium omni 
creaturae, 5 annuntiarent Filium Dei morte sua nos a potestate 
satanae 6 et a morte liberasse, ac resurrectione sua in regnum 
Patris transtulisse, sed etiam ut opus salutis, quod annuntiabant, 

25 per Sacramenta efficerent. Per baptismum enim et cetera Sacra- 
menta, circa quae vita liturgica ordinatur, homines paschali 
Christi mysterio inseruntur: commortui, consepulti, conresusci- 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



265 



tati; 7 spiritum accipiunt adoptionis filiorum, et ita fiunt veri ado- [160] 

ratores, quos Pater quaerit. 8 Quotiescumque demum dominicam 

cenam manducant, mortem Domini annuntiant donec veniat. 9 

Et ideo, ipso die Pentecostes, quo Ecclesia mundo apparuit, 

« qui receperunt sermonem » Petri « baptizati sunt ». Et « erant 5 

perseverantes in doctrina Apostolorum et communicatione frac- 

tionis panis et orationibus... collaudantes Deum et habentes gra- 

tiam ad omnem plebem » (Act. 2, 41-47). Numquam posthac 

intermisit Ecclesia quin in unum conveniret ad paschale myste- 

rium celebrandum, legendo « in omnibus Scripturis quae de ipso io 

erant » (Lc. 24, 27), Sacramenta administrando, Eucharistiam 

celebrando, in qua « mortis eius victoria et triumphus reprae- 

sentatur », « gratias » agendo « Deo super inenarrabili dono » 

(2 Cor. 9, 15) in Christo Iesu, « in laudem gloriae eius » (Eph. 

1, 10). 10 15 

3. [... ob praesentiam ipsius Christi in Liturgia, ...]. Ad tan- 
tum vero opus perficiendum, Christus Ecclesiae suae semper adest, 
praesertim in actionibus liturgicis, ipse qui promisit: « ubi sunt 
duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum » 
(Mt. 18, 20). Ipse est qui loquitur dum verba Sacrae Scripturae 
in Ecclesia leguntur et explicantur; qui laudes Deo Patri indesi- 
nenter persolvit; qui opus salutis, quod degens in terra patraverat, 
in Sacramentis pergit; ipse denique nunc in Sacrificio Missae se 
offert « sacerdotum ministerio, qui seipsum tunc in Cruce ob- 
tulit 

In hoc opere perfectae Dei glorificationis et hominum sancti- 
ficationis perficiendo, Christus Ecclesiam, Sponsam suam dilectis- 
simam, sibi semper consociat. 12 

Merito igitur Liturgia habetur uti Iesu Christi « sacerdotalis 
muneris exercitatio », 13 in qua, sub signis sensibilibus, ea quae 
significant suo cuiusque modo efficientibus, homo sanctificatur et 
a mystico Iesu Christi Corpore, Capite nempe eiusque membris, 
integer cultus publicus exercetur. 14 

Proinde omnis liturgica celebratio, utpote opus Christi sacer- 
dotis eiusque Corporis, quod est Ecclesia, est « actio sacra prae- 
cellenter », 15 titulo qui eodem gradu nulli alii actioni in Ecclesia 
factae convenit. ( 

4. [... quae est caelestis Liturgiae praelibatio\ In terrena 
Liturgia caelestem illam praelibamus, quae in sancta civitate Ie- 



25 



30 



266 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

[161] rusalem, ad quam peregrinamur, celebratur, ubi Christus est in 
dextera Dei sedens, sanctorum minister et tabernaculi veri; 16 
cum omni militia caelestis exercitus hymnum gloriae Domino 
canimus; memoriam sanctorum venerantes partem aliquam et 
5 societatem cum eis speramus; Salvatorem exspectamus Dominum 
nostrum Iesum Christum, donec ipse apparuerit vita nostra, et 
nos appareamus cum ipso in gloria. 17 

5. [Liturgia in se non amplectitur totum ambitum actionis 
Ecclesiae]. Licet sacra Liturgia non amplectatur totum ambitum 

io actionis Ecclesiae, est tamen in suo centro, quod est divinum 
Eucharistiae Sacrificium, culmen ad quod omnia tendere debent, 
et simul fons a quo omnia procedunt. 

Nam antequam homines ad Liturgiam accedere possint, ne- 
cesse est ut ad fidem et conversionem vocentur: « Quomodo 

15 invocabunt in quem non crediderunt? Aut quomodo credent ei 
quem non audierunt? Quomodo autem audient sine praedicante? 
Quomodo vero praedicabunt nisi mittantur? » (Rom. 10, 14-15). 

Unde Ecclesia non credentibus praeconium salutis annuntiat, 
ut omnes homines solum Deum verum et quem misit Iesum 

20 Christum cognoscant et a viis suis convertantur, paenitentiam 
agentes. 18 Credentibus vero semper fidem et paenitentiam prae- 
dicare debet, eos ad Sacramenta disponere, docere servare omnia 
quaecumque mandavit Christus, 19 et allicere ad omnia opera cari- 
tatis, pietatis et apostolatus, quibus manifestum sit eos de hoc 

25 mundo quidem non esse, sed tamen esse lucem mundi et Patrem 
glorificare coram hominibus. 

6. [Eucharistiae Sacrificium fons vitae Ecclesiae]. Labores 
autem apostolici ad id tendunt, ut qui receperunt fidem et pae- 
nitentiam egerunt filii Dei fiant per Baptismum, in unum conve- 

30 niant, in medio Ecclesiae Deum laudent et cenam dominicam 
manducent. Vicissim, ipsa Liturgia impellit fideles ut « pascha- 
libus sacramentis » satiati, fiant « pietate concordes »; 20 orat ut 
« vivendo teneant quod fide perceperunt »; 21 renovatio vero 
foederis Domini cum hominibus in Eucharistia eos in urgentem 

35 caritatem Christi trahit. Ex Liturgia ergo, praecipue ex Eucha- 
ristia, ceu ex primo fonte, gratia nobis derivatur 22 et maxima 
cum efficacia obtinetur illa in Christo hominum sanctificatio et 
Dei glorificatio, ad quam, uti ad finem, omnia alia Ecclesiae 
opera diriguntur. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



267 



7. [Dispositiones personales requiruntur\ Ex his necessa- [162] 
rium esse apparet ut fideles cum recti animi dispositionibus ad 
sacram Liturgiam accedant, suam mentem voci concordent; et 
supernae gratiae cooperentur, ne eam in vacuum recipiant. 23 Ideo 
pastoribus advigilandum est, ut in actione liturgica non solum 5 
observentur leges ad validam et licitam celebrationem, sed ut 
fideles conscie, actuose et fructuose participent. 

8. [Necessitas colendae pietatis in tota vita, etiam extra Li- 
turgiam]. Multum vero abest ut sacra Liturgia totam vitam spi- 
ritualem amplectatur. Etsi enim christianus quandoque ad oran- 10 
dum in communi vocatur, quandoque tamen invitatur ad intran- 
dum cubiculum suum ut Patrem in abscondito oret, 24 immo ab 
Apostolo docetur sine intermissione orare. 25 Et ab eodem Apo- 
stolo docemur mortificationem Iesu semper circumferre in cor- 
pore nostro, ut et vita Iesu manifestetur in came nostra mortali. 26 15 
Unde Dominum in Missa exoramus ut, « hostiae spiritualis obla- 
tione suscepta, nosmetipsos » sibi perficiat « munus aeternum ». 27 

9. [Pia exercitia approbata et commendata\ Pia populi 
christiani exercitia, si legibus Ecclesiae conformia sint, valde 
commendantur, praesertim cum de mandato Sanctae Sedis fiunt. 20 

Speciali quoque dignitate gaudent sacra Ecclesiarum parti- 
cularium exercitia, quae de mandato Episcoporum celebrantur, 
secundum consuetudines aut libros legitime approbatos. 

Ita vero, ratione habita temporum liturgicorum, illa ordi- 
nentur oportet, ut Liturgiae consentiant, ab ea quodammodo 25 
deriventur, ad eam populum manuducant, 28 utpote illa natura sua 
longe praecellentem. 29 



II - DE LITURGICA INSTITUTIONE 
ET DE ACTUOSA PARTICIPATIONE PROSEQUENDIS 

Nihil carius habet Mater Ecclesia quam ut fideles universi ad 
plenam illam, consciam atque actuosam liturgicarum celebratio- 
num participationem ducantur, quae ab ipsius Liturgiae natura 30 
postulatur et ad quam populus christianus, « genus electum, 
regale sacerdotium, gens sancta, populus adquisitionis » (1 Petr. 
2, 9; cf. 2, 4-5), ius habet et officium. 30 

Quae totius populi plena et actuosa participatio, in instau- 



268 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS 1 



[163] randa et fovenda sacra Liturgia, summopere est attendenda: est 
enim primus, isque necessarius fons, e quo spiritum vere chri- 
stianum fideles hauriant; 31 et ideo in tota actione pastorali, per 
debitam institutionem, ab animarum pastoribus est sedulo ad- 
5 petenda. 

Sed quia, ut hoc evenire possit, nulla spes effulget nisi prius 
ipsi animarum pastores spiritu et virtute Liturgiae penitus im- 
buantur in eaque efficiantur magistri, ideo pernecesse est ut insti- 
tutioni liturgicae cleri apprime consulatur. 32 Quapropter Sacro- 
10 sanctum Concilium ea quae sequuntur statuere decrevit. 

10. [Magistri in sacra Liturgia formandi]. Magistri, qui sa- 
crae Liturgiae scientiae in seminariis et facultatibus theologicis 
docendae praeficiuntur, ad munus suum in institutis ad hoc spe- 
ciali cura destinatis probe instituendi sunt. 

15 11. [Liturgica institutio cleri]. Scientia de sacra Liturgia in 
seminariis et facultatibus theologicis inter disciplinas principales 
est habenda, 33 et sub aspectu cum theologico et historico, tum 
spirituali, pastorali et iuridico tradenda. Curent insuper aliarum 
disciplinarum magistri, imprimis theologiae dogmaticae, sacrae 

20 Scripturae, theologiae spiritualis et pastoralis ita, ex intrinsecis 
exigentiis proprii uniuscuiusque obiecti, mysterium Christi et 
historiam salutis excolere, ut exinde earum connexio cum Litur- 
gia et unitas sacerdotalis institutionis aperte clarescant. 

12. [Vita liturgica in seminariis et institutis religiosis]. Cle- 
2 5 rici, in seminariis domibusque religiosis, formationem vitae spi- 

ritualis liturgicam acquirant, cum apta manuductione qua sacros 
ritus intellegere et toto animo participare queant, tum ipsa sacro- 
rum mysteriorum celebratione, necnon aliis pietatis exercitiis spi- 
ritu sacrae Liturgiae imbutis; pariter observantiam legum litur- 
30 gicarum addiscant, ita ut tota vitae ratio in seminariis et religio- 
sorum institutis liturgico spiritu informetur. 34 

13. [Vita liturgica sacerdotum]. Sacerdotes, sive dioecesani 
sive religiosi, in vinea Domini iam operantes, omnibus mediis 
opportunis 35 iuventur ut plenius semper quae in functionibus 

35 sacris agunt intellegant, vitam liturgicam vivant, eamque cum 
fidelibus sibi commissis communicent. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



269 



14. [Liturgica institutio et actuosa participatio populi]. [164] 
Liturgicam institutionem necnon actuosam fidelium participa- 
tionem, internam et externam, iuxta ipsorum aetatem, condicio- 

nem, vitae genus et religiosae culturae gradum, animarum pasto- 
res sedulo ac patienter prosequantur, 36 unum e praecipuis fidelis 5 
mysteriorum Dei dispensatoris muneribus absolventes; et gre- 
gem suum hac in re non verbo tantum, sed et exemplo ducant. 

15. [Transmissiones radiophonicae et televisificae]. Trans- 
missiones actionum sacrarum ope radiophonica et televisifica, 
praesertim si agatur de Sacro faciendo, discrete ac decore fiant, 10 
sub ductu ac sponsione personae idoneae, ad hoc munus ab Epi- 
scopis destinatae. 57 



III - DE SACRAE LITURGIAE INSTAURATIONE 



A) Normae generales 

Pia Mater Ecclesia, ut populus christianus in sacra Liturgia 
abundantiam gratiarum seaitius assequatur, ipsius Liturgiae ge- 
neralem instaurationem sedulo curare debet. Nam Liturgia con- 15 
stat parte immutabili, utpote divinitus instituta, et partibus mu- 
tationibus obnoxiis, quae decursu temporum variare possunt vel 
etiam debent, si quae in eas forte irrepserint, quae minus bene 
ipsius Liturgiae intimae naturae respondeant vel minus aptae 
factae sint. 38 20 

Qua quidem instauratione, textus et ritus ita ordinari opor- 
tet, ut res divinas, quas significant, clarius exprimant, easque 
populus christianus, in quantum fieri potest, facile percipere 
atque plena, actuosa et communitaria participatione celebrare 
possit. 25 

Quare Sacrosanctum Concilium generaliores has normas 
statuit: 



16. [Libri liturgici recognoscendi]. Libri liturgici recogno- 
scantur, peritis ex universo orbe adhibitis; et intra paucos annos 
edantur. 30 

17. [Partes fidelium praevidendae]. In libris liturgicis revi- 
sendis, sedulo attendatur ut rubricae etiam partes fidelium prae- 
videant. 



270 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



[165] 18. [Traditio servanda et legitima progressio admittenda\. 
Ut sana traditio retineatur et tamen via legitimae progressioni ape- 
riatur, 38 de singulis Liturgiae partibus recognoscendis accurata 
investigatio theologica, historica, pastoralis 40 semper praecedat. 
5 Insuper considerentur cum leges generales structurae et mentis 
Liturgiae, tum experientia ex recentiore generali instauratione 
liturgica 41 et ex singulis indultis passim concessis promanans. 
Innovationes, demum, ne fiant nisi vera utilitas Ecclesiae id exi- 
gat, et adhibita cautela ut novae formae ex formis iam exstanti- 
10 bus organice quodammodo crescant. 

Caveatur etiam, in quantum fieri potest, ne notabiles diffe- 
rentiae rituum inter finitimas regiones habeantur. 

19. [De mente biblica in instauratione liturgica inculcanda\. 
Maximum est sacrae Scripturae momentum in Liturgia cele- 

15 branda. Ex ea enim lectiones leguntur et in homilia explicantur, 
atque ex eius afflatu instinctuque preces, orationes et carmina 
Iiturgica effusa sunt et ex ea significationem suam actiones et 
signa accipiunt. Unde ad procuranda sacrae Liturgiae instaura- 
tionem, progressum et aptationem, oportet ut promoveatur ille 

20 suavis et vivus sacrae Scripturae affectus, quem testatur venera- 
bilis rituum cum orientalium tum occidentalium traditio. 

B) Normae ex principiis de aptatione ad ingenium 
et traditiones populorum 

Ecclesia, in iis quae fidem aut bonum totius communitatis 
non tangunt, rigidam unius tenoris formam ne in Liturgia qui- 
dem imponere cupit; quinimmo, variarum gentium populorum- 
25 que animi ornamenta ac dotes colit ac provehit, et quidquid, in 
populorum moribus indissolubili vinculo superstitionibus erro- 
ribusque non adstipulatur, in quantum potest, sartum tectumque 
servat. 42 Proinde: 

20. [Aptatio iuxta locorum necessitates]. In substantiali 
30 unitate ritus romani, legitimis varietatibus et aptationibus ad 

diversos coetus, regiones, populos, praesertim in Missionibus, 
locus relinquatur; et hoc in structura rituum et in rubricis insti- 
tuendis opportune prae oculis habeatur. 

21. [Limites aptationis]. Limites servandi in hac aptatione 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



271 



facienda ita a legislatione ecclesiastica statuantur ut, intacta vi [166] 
editionis typicae librorum liturgicorum a Sancta Sede editorum 
aut edendorum, Ordinariis singularum provinciarum vel regio- 
num, vel etiam Gonferentiae Episcopali nationali, maior conce- 
datur facultas divinum cultum ordinandi, imprimis autem quoad 5 
administrationem Sacramentorum et Sacramentalium, processio- 
nes, linguam liturgicam, musicam sacram et artes, actis a Sancta 
Sede recognitis (cf. can. 291). 

22. [Aptatio Liturgiae praesertim in Missionibus]. Et quia 
in quibusdam regionibus, praesertim autem in Missionibus, 43 Li- 10 
turgiae aptatio difficilior evadit et magis urget: 

1) In Conferentiis Episcopalibus et in Commissionibus 
liturgicis sedulo et prudenter consideretur quid, hoc in negotio, 
ex traditionibus ingenioque singulorum populorum opportune in 
cultum divinum admitti possit. Aptationes quae utiles vel ne- is 
cessariae existimantur Sanctae Sedi proponantur, de ipsius con- 
sensu introducendae. 

2) Ut aptatio cum necessaria circumspectione fiat, quoties 
necessitas aut utilitas id exigit, Conferentiae Episcopali a Sancta 
Sede facultas tribuatur ut in quibusdam coetibus ad id aptis et 20 
per determinatum tempus necessaria praevia experimenta per- 
mittat et dirigat. 

3) Quia leges liturgicae speciales difficultates in regioni- 
bus Missionum secum ferre solent, Sacrae Rituum Congregationi 
praesto sint viri simul in re missionali et liturgica periti, qui 25 
consulantur quando huiusmodi leges parantur. 

C) Normae ex indole didactica et pastorali Liturgiae 

Etsi sacra Liturgia est praecipue adoratio divinae maiestatis 
necnon donum gratiae Dei, magnam etiam continet populi fidelis 
eruditionem. 44 In Liturgia enim Deus ad populum suum loquitur; 
Christus adhuc evangelium annuntiat. Populus vero Deo respon- 30 
det tum cantibus tum oratione. 

Immo, preces quae a sacerdote, in persona Christi coetui 
praeeunte, ad Deum diriguntur, nomine totius plebis sanctae et 
omnium circumstantium dicuntur. Signa tandem visibilia, quibus 
utitur sacra Liturgia ad res divinas invisibiles significandas, a 35 
Christo vel Ecclesia delecta sunt. Unde non solum quando le- 
guntur ea « quae ad nostram doctrinam scripta sunt » (Rom. 15,4), 



272 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



[167] sed etiam dum Ecclesia vel orat vel canit vel agit, participantium 
fides alitur, mentes in Deum excitantur ut rationabile obsequium 
Ei praestent, gratiamque Eius abundantius recipiant. 

Exinde in instauratione facienda generales normae quae se- 
s quuntur observari debent: 

23. [Structura rituum]. Ritus modo simplici et claro extruan- 
tur, sint brevitate perspicui et repetitiones inutiles evitent, sint 
fidelium captui accommodati, neque generatim indigeant multis 
commentariis ut intellegantur. 

10 24. [Lingua liturgica]. Latinae linguae usus in Liturgia occi- 
dentali servetur. 

Cum tamen « in non paucis ritibus vulgati sermonis usur- 
patio valde utilis apud populum exsistere » 45 possit, amplior 
locus ipsi in Liturgia tribuatur, imprimis autem in lectionibus et 

15 admonitionibus, in nonnullis orationibus et cantibus. 

Sit vero Conferentiae Episcopalis in singulis regionibus, 
etiam, si casus ferat, consilio habito cum Episcopis finitimarum 
regionum eiusdem linguae, limites et modum linguae vernaculae 
in Liturgiam admittendae Sanctae Sedi proponere. 46 

20 25. [Lectio sacrae Scripturae, praedicatio et catechesis li- 
turgica]. Ut clare appareat in Liturgia ritum et verbum intime 
coniungi: 

1) In celebrationibus sacris abundantior, varior et aptior 
lectio sacrae Scripturae instauretur. 

25 2) Locus aptior sermonis, utpote partis actionis liturgi- 

cae, prout ritus patitur, etiam in rubricis notetur; et fidelissime 
ac rite adimpleatur ministerium praedicationis. Haec vero im- 
primis ex fonte sacrae Scripturae et Liturgiae hauriatur, quasi 
annuntiatio mirabilium Dei in historia salutis seu mysterio Chri- 

30 sti, quod in nobis praesens semper adest et operatur, 47 praeser- 
tim in celebrationibus liturgicis. 

3) Etiam catechesis directius liturgica omnibus modis in- 
culcetur; et in ipsis ritibus, si necessariae sint, breves admoni- 
tiones, a sacerdote vel competenti ministro, opportunioribus tan- 

•55 tum momentis, praescriptis vel similibus verbis, dicendae, prae- 
videantur. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



273 



D) Normae ex natura communitaria et hierarchica Liturgiae 

Actiones liturgicae non sunt actiones mere privatae, sed cele- [168] 
brationes totius Ecclesiae, quae est « unitatis sacramentum », 48 
scilicet plebs sancta sub Episcopo adunata et ordinata. 49 

Quare ad universum Corpus Ecclesiae pertinent illudque ma- 
nifestant et afficiunt; singula vero membra ipsius diverso modo, 5 
pro diversitate ordinum, munerum et actualis participationis 
attingunt. 

Quapropter: 

26. [Celebratio communis praeferenda]. Quoties ritus, iuxta 
propriam cuiusque naturam, secum ferunt celebrationem commu- io 
nem cum frequentia et actuosa participatione fidelium, inculce- 
tur, hanc, in quantum fieri potest, esse praeferendam celebrationi 
eorundem singulari et quasi privatae. 

27. [Actuosa participatio fidelium]. Ad actuosam participa- 
tionem promovendam, populi acclamationes, responsa, psalmo- 15 
dia, antiphonae, cantica, necnon actiones seu gestus et corporis 
habitus foveantur; atque, prout natura singulorum rituum pa- 
titur, preces litanicae inserantur. 

28. [Solius hierarchiae est aliquid in Liturgia mutare\ Sa- 
crae Liturgiae moderatio ab Ecclesiae auctoritate unice pendet: 30 20 
quae quidem est apud Sanctam Sedem et, ad normam iuris, apud 
Episcopos. Quapropter nullus omnino alius, etiamsi sit sacerdos, 
aliquid privato marte in Liturgia addat, demat, aut mutet. 51 

29. [Singuli partem suam agant ...]. In celebrationibus litur- 
gicis quisque, sive ministrorum sive fidelium, munere suo fun- 25 
gens, solum et totum id agat, quod sibi ex rei natura spectat. 

30. [... et optime instituantur]. Non solum ministri, sed 
etiam ministrantes, lectores, commentatores et ii qui ad scholam 
cantorum pertinent, vero ministerio liturgico funguntur. 52 Prop- 
terea munus suum tali sincera pietate et ordine exerceant, quae 30 
tantum ministerium decent quaeque populus Dei ab eis iure 
exigit. Ideo oportet eos spiritu Liturgiae, suo cuiusque modo, 
sedulo imbui, et ad partes suas rite et ordinate obeundas institui. 



274 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

[169] 31. [In Liturgia nulla sit acceptio personarum]. In Litur- 

gia, praeter distinctionem ex munere liturgico et Ordine sacro 
manantem, et praeter honores ad normam legum liturgicarum 
auctoritatibus civilibus debitos, nulla privatarum personarum aut 
5 condicionum, sive in caerimoniis, sive in exterioribus pompis, 
habeatur acceptio, salvis consuetudinibus ab Ordinario loci ap- 
probandis. 

IV - DE VITA LITURGICA 
IN DIOECESI ET IN PAROECIA FOVENDA 

32. [Vita liturgica in dioecesi]. Episcopus ut sacerdos ma- 
gnus sui gregis habendus est, a quo vita suorum fidelium in 

10 Christo quodammodo derivatur et pendet. 

Quare omnes vitam liturgicam dioeceseos circa Episcopum, 
praesertim in ecclesia cathedrali, maximi faciant oportet: sibi 
persuasum habentes praecipuam manifestationem Ecclesiae habe- 
ri in plenaria et actuosa participatione totius plebis sanctae Dei 

15 in iisdem celebrationibus liturgicis, praesertim in eadem Euchari- 
stia, in una oratione, ad unum altare cui praeest Episcopus a suo 
presbyterio et ministris circumdatus. 53 

33. [Vita liturgica in paroecia]. Cum Episcopus in Ecclesia 
sua ipsemet nec semper nec ubique universo gregi praeesse pos- 

20 sit, necessario constituere debet fidelium coetus, inter quos pa- 
roeciae, localiter sub pastore vices gerente Episcopi ordinatae, 
eminent: nam in se perfectius repraesentant Ecclesiam visibilem 
per orbem terrarum constitutam. 

Quare vita liturgica paroeciae eiusque relatio ad Episcopum 

25 in mente et praxi fidelium et cleri fovenda est; et adlaborandum 
ut sensus communitatis paroecialis, imprimis vero in communi 
celebratione Missae dominicalis, floreat. Quamobrem nonnisi ex 
causa rationabili Baptismata, Confirmationes, primae Commu- 
niones, Matrimonia, funeralia extra propriam paroeciam fieri 

30 permittantur. 

V - DE ACTIONE PASTORALI LITURGICA PROMOVENDA 

Sacrae Liturgiae fovendae atque instaurandae studium me- 
rito habetur « veluti signum providentialium dispositionum Dei 
super nostra aetate, veluti transitus Spiritus Sancti in sua Eccle- 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



275 



sia »; 54 et « vitam » ipsius, « immo huius nostri temporis uni- [170] 
versam rationem religiose sentiendi et agendi, nota propria di- 
stinguit ». 55 

Quapropter, ad hanc actionem pastoralem liturgicam ulterius 
in Ecclesia fovendam, Sacrosanctum Concilium decernit: 5 

34. [Commissiones liturgicae nationales\ In singulis Con- 
ferentiis Episcopalibus nationalibus instituatur Commissio litur- 
gica nationalis, a viris in scientia liturgica, musica, arte sacra ac 
re pastorali peritis iuvanda, cui etiam, in quantum fieri potest, 
opem ferat quoddam Institutum Liturgiae Pastoralis, constans 10 
sodalibus, non exclusis si res ita ferat, laicis in hac materia prae- 
stantibus. Ipsius Commissionis erit et actionem pastoralem litur- 
gicam in universa natione moderari, et studia atque necessaria 
experimenta promovere quoties agatur de aptationibus Sanctae 
Sedi proponendis. 15 

35. [Commissiones liturgicae dioecesanae]. Eadem ratione, 
in singulis dioecesibus Commissio de sacra Liturgia habeatur, ad 
actionem liturgicam, moderante Episcopo, promovendam. 56 

Opportunum aliquando evadere potest ut plures dioeceses 
unam Commissionem constituant. 20 

36. [Commissiones de Musica sacra et de Arte sacra\ Prae- 
ter Commissionem de sacra Liturgia, in quavis dioecesi consti- 
tuantur, quantum fieri potest, etiam Commissiones de Musica 
sacra et de Arte sacra. 57 

Necessarium est ut hae tres Commissiones consociatis viribus 25 
adlaborent; immo non raro congruum erit ut in unam Commis- 
sionem coalescant. 58 



NOTAE 

1 Cf. Is. 61, 1; Lc. 4, 18. 

2 S. Ignatius Antiochenus, Ad Ephesios, 7, 2. 

3 Sacramentarium Veronense (ed. Mohlberg), n. 1265; cf. etiam 
nn. 1241, 1248. 

4 Oratio post secundam lectionem Sabbato sancto, ante instaurationem 
Hebdomadae sanctae. 

5 Cf. Mc. 16, 15. 

6 Cf. Act. 26, 18. 

7 Cf. Rom. 6, 4; Eph. 2, 6; Coloss. 3, 1; 2 Tim. 2, 11. 



276 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



rmi 8 Cf. Io. 4, 23. 

9 Cf. 1 Cor. 11, 26. 

10 Conc Trid., Sess. XIII, Decr. De ss. Eucharist., c. 5: Denz. 878 

11 Conc. Trid., Sess. XXII, Doctr. De ss. Missae sacrif., c. 2: Denz. 

940. 

12 Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei, 20 nov. 1947: AAS 39 
(1947) pp. 522, 528, 573. 

13 Ibidem, p. 529. 

14 Ibidem, pp. 528-529. 

15 Pius XI, Const. Apost. Divini cultus, 20 dec. 1928: AAS 21 
(1929) p. 33. 

16 Cf. Apoc. 21, 2; Coloss. 3, 1; Hebr. 8, 2. 

17 Cf. Philipp. 3, 20; Coloss. 3, 4. 

18 Cf. Io. 17, 3; Lc. 24, 27; Act. 2, 38. 

19 Cf. Mt. 28, 20. 

20 Postcommunio dominicae Resurrectionis, in utraque Missa. 

21 Oratio Missae feriae III infra octavam Paschae. 

22 De Eucharistia — et ideo de Liturgia, quae circa Sacrificium Missae 
tota exstruitur — , fine et fonte vitae Ecclesiae et a qua omnes gratiae deri- 
vantur, cf . v. gr. Catecbismus ex decreto Concilii Tridentini ad parochos, 
Pii V P. M. iussu editus, pars II, c. IV, n. 47; S. Thomas, In 4 Sent., 
d. 8, q. 1, a. 1; Summa Theol., III, 65, a. 3; 79, a. 1 ad 1; 63, a. 6. 

23 Cf. 2 Cor. 6, 1. 

24 Cf. Mt. 6, 6. 

25 Cf. 1 Thess. 5, 17. 

26 Cf. 2 Cor. 4, 10-11. 

27 Secreta feriae II infra octavam Pentecostes. 

28 Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) pp. 583-587. 
Hinc fideles docere oportet de praecellentia precationis liturgicae et anni 
liturgici super ceteras devotionis formas: facile enim adhuc videri potest 
practica ordinatio pietatis fidelium, quae a cyclo liturgico abstrahit, aut 
etiam ipsi directe obversatur, ut fit v. gr. in quibusdam festis Sanctorum 
quae cum festis sollemnioribus anni liturgici occurrunt (ex. gr. processio in 
honorem S. Antonii in festo Pentecostes), aut in triduanis vel novendialibus 
supplicationibus quae temporibus liturgicis, etiam principalibus, ita super- 
ponuntur, ut eorum temporum memoria amplius non appareat. Cf. plura 
vota Episcoporum de cultu Sanctorum recte ordinando, in Acta et Docu- 
menta Concilio Oecumenico Vaticano II apparando, Appendix, vol. II, 
pp. 342-349. 

29 Instructio S. Rituum C: De ordine Hebdomadae sanctae rite 
peragendo, 16 nov. 1955, n. 23: AAS 47 (1955) p. 847: « Edoceantur... 
fideles de summo valore sacrae Liturgiae, quae semper et his praesertim 
diebus ceteras devotionis species et consuetudines, quamvis optimas, natura 
sua longe praecellit ». 

30 Cf. Pius XI, Const. Apost. Divini cultus: AAS 21 (1929) pp. 39-40; 
Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) pp. 552, 555, 559, 
560; Allocutio diei 22 sept. 1956: AAS 48 (1956) p. 724. 

31 Cf. S. Pius X, Motu proprio Tra le sollecitudini, 22 nov. 1903, 
n. 3: ASS 36 (1903-1904) p. 330. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



277 



32 Omnia documenta Summorum Pontificum et Sanctae Sedis, quae [172] 
his ultimis decenniis de Liturgia egerunt, necessitatem liturgicae institu- 

tionis cleri fortiter inculcant. Inter alia cf.: anno 1945 Epist. circ. S. C. de 
Seminariis et Studiorum Univers. De institutione clericorum deque 
Officii divini recitatione, in II Monitore ecclesiastico, 71 (1946) pp. 157-163; 
anno 1947 Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) pp. 591- 
592; anno 1954, Allocutio diei 2 nov.: AAS 45 (1954) pp. 669-670. Trac- 
tatio materiae simul cum quaestione speciali de institutione in Musica 
sacra: S. Pius X, Tra le sollecitudini: ASS 36 (1903-1904) pp. 329-339; 
Pius XII, Litt. Encycl. Musicae sacrae disciplina, 25 dec. 1955: AAS 48 

(1956) pp. 17, 23, 24; Instructio S. Rituum C. de Musica sacra et sacra 
Liturgia, 3 sept. 1958: AAS 50 (1958) pp, 659-663. 

33 Hucusque enim sacra Liturgia, in ordinatione programmatum qui- 
bus universa ratio studiorum in facultatibus theologicis et in seminariis 
regitur, inter disciplinas auxiliares et non principales, computatur. Cf. Or- 
dinationes S. C. de Seminariis et Studiorum Univer., 12 iunii 1931: 
AAS 23 (1931) p. 271. 

34 Cf. can. 1367, 3°; Pius XII, Const. Apost. Sedes Sapientiae, 31 maii 
1956, art. 37, § 1: « In novitiatu, necnon per totum subsequens tempus, 
alumni... sacram Liturgiam addiscant, eaque sese nutriant »; et art. 40, 
§ 2, I: « Dilectio quoque et summa reverentia dignitatis munerumque sa- 
cerdotalium in ipsis evolvatur. Cultus publici sacrificalis, sacramentalis et 
deprecatorii, atque domus Dei decoris studium et praxis apud eos exci- 
tanda sunt omnique ope promovenda ». 

35 V. gr. mensilibus collationibus: cf. canones 131, 448 et 591. 

36 Cf. S. Rituum C, Instr. de Musica sacra et sacra Liturgia, 
nn. 104-108. 

37 Cf. Pius XII, Adhortatio ad Italiae Ordinarios de Televisione, 
1 ian. 1954: AAS 46 (1954) pp. 22-23; Litt. Encycl. Miranda prorsus, 
8 sept. 1957: AAS 49 (1957) pp. 796-800; S. Rituum C, Instr. de Mu- 
sica sacra et sacra Liturgia, nn. 74-79. 

38 Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) pp. 541-542; 
Allocutio diei 22 sept. 1956: AAS 48 (1956) pp. 723-724. 

39 Ibidem. 

40 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 374-386. 

41 Cf. Decretum de solemni Vigilia paschali instauranda, 19 fe- 
bruarii 1951: AAS 43 (1951) pp. 128-137; Decretum de facultativa cele- 
bratione instauratae Vigiliae paschalis ad triennium prorogata, 11 ianua- 
rii 1952: AAS 44 (1952) pp. 48-63; Decretum quo titurgicus Hebdo- 
madae sanctae Ordo instauratur, necnon Instructio de Ordine Hebdoma- 
dae sanctae instaurato rite peragendo, 16 novembris 1955: AAS 47 (1955) 
pp. 838-847; Ordinationes et declarationes circa Ordinem Hebdomadae 
sanctae instauratum, 1 februarii 1957: AAS 49 (1957) pp. 91-95; Decre- 
tum de rubricis ad simpliciorem formam redigendis, 23 martii 1955: AAS 
47 (1955) pp. 218-224, necnon Codex rubricarum, 25 iulii 1960: AAS 
52 (1960) pp. 593-734; Constitutio Apostolica de disciplina servanda 
quoad ieiunium eucharisticum, 6 ianuarii 1953: AAS 45 (1953) pp. 15-24, 
necnon Motu Proprio Sacram Communionem, 19 martii 1957: AAS 49 

(1957) pp. 177-178. 



18 



278 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



[173] 42 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Summi Pontificatus, 20 oct. 1939: AAS 

31 (1939) p. 429. 

43 Cf. v. g. Pius XII, Litt. Encycl. Summi Pontificatus: AAS 31 
(1939), pp. 428-429; Allocutio diei 10 febr. 1946: AAS 38 (1946) p. 146; 
Litt. Encycl. Evangelii praecones, 2 iunii 1951: AAS 43 (1951) pp. 521- 
522. Cf. etiam Acta et Documenta, 1. c, pp. 370-372; 638-639. 

44 Cf. Conc. Trid., Sess. XXII, Doctr. De ss. Missae sacrif., c. 8: 
Denz. 946. 

45 Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) p. 545. 

46 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 391-428. 

47 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) p. 580. 

48 S. Cyprianus, De cath. eccl. unitate, 7. 

49 Cf. S. Cyprianus, Ep. 66, n. 8, 3. 

50 Cf. can. 1257; Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 
(1947) p. 544. 

51 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) p. 544; 
Allocutio diei 2 nov. 1954: AAS 45 (1954) p. 670; cf. Commonitio S. Of- 
ficii, diei 14 febr. 1958: AAS 50 (1958) p. 114; cf. cann. 1257, 1259-1264. 

52 Cf. S. Rituum C, Instr. de Musica sacra et sacra Liturgia, n. 93: 
AAS 50 (1958) p. 656. 

53 Recolantur verba S. Ignatii Antiocheni: « Omnes episcopum se- 
quimini, ut Iesus Christus Patrem, et presbyterium et apostolos; diaconos 
autem revereamini ut Dei mandatum. Nullus sine episcopo aliquid opere- 
tur eorum quae conveniunt in Ecclesiam. Illa firma gratiarum actio repu- 
tetur, quae sub episcopo est, vel quam utique ipse concesserit. Ubi utique 
apparet episcopus, illic multitudo sit, quemadmodum utique ubi est Chri- 
stus Iesus, illic catholica Ecclesia. Non licitum est sine episcopo baptizare 
neque agapen facere, sed quod ille probaverit, hoc est Deo beneplacitum, 
ut stabile sit et firmum omne quod agitur » (Smyrn. 8). « Quemadmodum 
... Dominus sine Patre nihil fecit, unitus existens, neque per seipsum 
neque per apostolos, sic neque vos sine episcopo et presbyteris aliquid 
operemini; ... una oratio, una deprecatio, unus intellectus, una spes in ca- 
ritate, in gaudio non inquinato, quod est Christus Iesus, quo melius nihil 
est. Omnes ut in unum templum concurrite Dei, ut in unum altare, in 
unum Iesum Christum, ab uno Patre exeuntem et in unum existentem et 
revertentem » (Magn. 7). « Stude igitur una gratiarum actione uti; una enim 
caro Domini nostri Iesu Christi et unus calix in unionem sanguinis ipsius; 
unum altare et unus episcopus cum presbyterio et diaconis, conservis meis; 
ut quod facitis, secundum Deum faciatis » (Philad. 4). 

54 Cf. Pius XII, Allocutio diei 22 sept. 1956: AAS 48 (1956) p. 712. 

55 Ibidem, p. 724. 

56 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) p .562; 
S. Rituum C, Instr. de Musica sacra et sacra Liturgia, n. 118. 

57 Commissiones dioecesanae de Musica sacra constituendae sunt ad 
normam « Motu proprio » s. Pii X, diei 22 nov. 1903 (n. 24); Commis- 
siones de Arte sacra pro Italia, per Litteras Circulares Secretariae Status, 
diei 1 sept. 1924 (Prot. 34215); Commissiones de sacra Liturgia per Litt. 
Encycl. Mediator Dei Pn XII, diei 20 nov. 1947 (AAS 39 [1947] 
pp. 561-562). 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



279 



58 Quo expeditius et securius labor perficiatur, Instructio de Musica [174] 
sacra et sacra Liturgia (n. 118), consulit ut « tres memoratae Commissiones 
non seorsim, sed una simul conveniant et, collatis consiliis, communia 
negotia pertractare et solvere satagant ». 

Caput II 

DE SACROSANCTO EUCHARISTIAE MYSTERIO 

Salvator noster, in cena novissima qua nocte tradebatur, [175] 
Apostolis paschale convivium in sui memoriam donec veniat 
iterandum praecepit, ita ut « mortis eius victoria et triumphus » 1 
repraesentaretur; et Ecclesiae dilectae Sponsae suae fieret ma- 
gnum sacramentum pietatis, fons et exemplar unitatis, sacrifi- 5 
cium laudis, pignus et figura caelestis convivii. 

Itaque curat Ecclesia ut christifideles huic mysterio fidei non 
velut inertes et muti spectatores intersint, sed ut ritus et preces 
bene intellegentes, ea actuose, conscie et pie participent, mensa 
cum verbi tum corporis Domini reficiantur, gratias Deo agant, io 
immaculatam hostiam una cum sacerdote offerendo seipsos of- 
ferre discant, et de die in diem ad perfectiorem unitatem trans- 
ferantur ut sit Deus omnia in omnibus. 

Quapropter Sacrosanctum Concilium, ut Sacrificio Missae 
restituat, etiam in forma rituali, plenam pastoralem efficacitatem, i$ 
ea quae sequuntur decernit. 

I - DE MISSA 

37. [Ordo Missae instaurandus\ Ordo Missae ita recogno- 
scatur, sive in generali dispositione sive in singulis partibus, ut 
clarius percipiatur et actuosam fidelium participationem facilio- 
rem reddat. 2 2 ° 

38. [Lectiones in Missa\ Ut fidelibus cum mensa euchari- 
stica etiam ditior mensa verbi Dei paretur, 3 thesauri biblici lar- 
gius aperiantur, 4 ita ut, decursu plurium annorum, praestantior 
pars Scripturarum sanctarum populo praelegatur. 5 

39. [Homilia\ Homilia, tamquam pars ipsius Liturgiae, 6 25 
valde commendatur, praesertim diebus dominicis et festis de 
praecepto. 

40. [Oratio communis\ Oratio communis, seu fidelium, 
post Evangelium et homiliam, saltem diebus dominicis et festis 



280 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



[176] de praecepto, redintegretur, 7 ita ut, populo participante, obse- 
crationes fiant pro sancta Ecclesia, « pro omnibus hominibus, pro 
regibus et omnibus qui in sublimitate sunt ». 8 

41. [Lingua]. Linguae vernaculae in Missis cum populo 
5 congruus locus tribuatur, 9 imprimis autem in lectionibus, ora- 

tione communi et nonnullis cantibus, ad normam articuli 24 
huius Constitutionis. 

42. [Communio sub utraque specie]. Communio sub utra- 
que specie, sublato fidei periculo, pro certis casibus a Sancta Sede 

10 bene determinatis, uti, v. g., in Missa sacrae Ordinationis, iudicio 
Episcoporum, tum clericis et religiosis, tum laicis concedi potest. 10 

43. [Praeceptum Missae festivae]. Liturgia Missae duabus 
partibus quodammodo constat, liturgia nempe verbi et euchari- 
stica. Hae duae partes tamen ita intrinsece coniunguntur, ut uni- 

is cum actum cultus efforment. Proinde animarum pastores, in ca- 
techesi tradenda, fideles sedulo instruant ut integrae Missae 
celebrationi intersint. 



II - DE CONCELEBRATIONE SACRAMENTALI 

44 . [ Usus amplificetur ] . Concelebratio tam in Ecclesia Orien- 
tali quam in Occidentali in usu hucusque remansit. 11 Concilio fa- 

20 cultatem concelebrandi ad sequentes casus extendere placet: 12 

a) ad Missam chrismatis, feria V in Cena Domini; 

b) ad conventus sacerdotum, si ad singulares celebrationes 
aliter provideri non possit et de iudicio Ordinarii. 

45. [Opportunitas concelebrationis et numerus concelebran- 
25 tium]. De opportunitate concelebrationis et de numero conce- 

lebrantium, in singulis casibus, Ordinarii erit iudicare. 

46. [Ritus concelebrationis]. Quoad ritum, servari possunt 
rubricae Pontificalis romani. Attamen quaedam aptationes fiant, 
scilicet: 

30 a) ut concelebrantes, oblatione peracta, stent circa altare, 

vestibus sacerdotalibus, aut saltem alba et stola, induti; 13 



CONGREGATIO GENERALIS IV 281 

b) ut minuatur numerus precum a concelebrantibus simul [177] 
dicendarum; 14 

c) ut communicare possint sub utraque specie; 15 

d) ut solus celebrans principalis gestus faciat et bene- 
dicat. 15 ' 5 

NOTAE 

1 Conc. Trid., Sess. XIII, Decr. De ss. Eucharist., c. 5: Denz. 878. 

2 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 262-288. 

3 Cf. De imitatione Christi, IV, 11. 

* Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Divino aflante Spiritu, 30 sept. 1943: 
AAS 35 (1943) p. 324. 

5 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 264-270. 

6 Pius XII in Litt. Encycl. Mediator Dei, 20 nov. 1947, inter actio- 
nes liturgicas, post lectiones, enumerat: « ac postremo homilia » (AAS 39 
[1947] p. 529). 

7 Cf. Acta et Documenta, 1. c. 271, nn. 5, 7, 10, 11. 

8 1 Tim. 2, 1-2. 

9 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 397-412; et etiam pp. 387-397. 

10 Cf. Acta et Documenta, 1. c. p. 69, nn. 1-5. 

11 Praecipua documenta Ecclesiae de concelebratione sunt: 

Pro tota Ecclesia occidentali can. 803 : « Non licet pluribus sacerdoti- 
bus concelebrare, praeterquam in Missis ordinationis presbyterorum et in 
Missa consecrationis episcoporum secundum Pontificale romanum ». In Pon- 
tificali romano vero concelebratio episcoporum inscribitur expresse saltem 
a fine saeculi xu (M. Andrieu, Le Pontifical romain, I, p. 151). Concele- 
bratio presbyterorum describitur iam in Pontificali Curiae tempore Inno- 
centii IV (cf. ihidem, II, p. 349). 

Pro Ecclesia Lugdunensi: Appendix ad Pontificale a card. de Bonald 
edita: Benedictio oleorum. 

Pro Russis, tam unitis quam separatis: Cinovik, ex editionibus tam 
anni 1798 quam 1896; et Trabnik Petri Moghila, Kiev 1646. 

Pro Ruthenis: Acta et Decreta Synodi provincialis Ruthenorum Gali- 
tiae, habitae Leopoli anno 1891, Romae anno 1895, pp. 150-168; Ordo 
celebrationis, Romae 1953, pp. 102-114. 

Pro Graecis catholicis et Melchitis: Hieraticon, Romae 1950, pp. 265- 
272; Hieraticon sylliourgon. - Benedictus XIV, Litt. ' Encycl. Deman- 
datam, 24 dec. 1743; et Litt. Encycl. Allatae sunt, 26 iul. 1755, apud 
P. Gasparri, Fontes Iuris canonici, I, p. 799, et II, p. 472. 

Pro Maronitis: Synodus Montis Libani 1736, apud Mansi, 38 
coll. 125-126. 

Pro Coptis catholicis: Synodus Alexandrina Coptorum, habita Cairi 
anno 1898, Romae 1899, p. 107. 

12 Rationes cur optatur extensio: 

a) Unitas Ecclesiae in unitate sacerdotii melius demonstratur: 
« Quia sacerdos non consecrat nisi in persona Christi, multi autem sunt 
unum in Christo, ideo non refert utrum per unum vel per multos hoc 



282 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



[178] sacramentum consecraretur: nisi quod oportet ritum Ecclesiae servari... 
Eucharistia est sacramentum unitatis Ecclesiasticae, quae attenditur se- 
cundum hoc, quod multi sunt unum in Christo » (S. Thomas, Summa 
Theol, III, q. 82, a. 2, ad 2 et 3). 

b) Pietas magis fovetur, si plures sacerdotes simul litent, quam in 
diversis altaribus singillatim celebrent, sese invicem et populum molestia 
afficientes. 

c) Vitantur difficultates practicae et incommoda provenientia ex 
numero sacerdotum sive e penuria altarium et supellectilis, sive ex brevi- 
tate temporis. 

13 In Pontificali Romanae Curiae saec. xn, quod diffusum est ubique, 
rubrica erat sequens: « Oblatione facta, presbyteri vadant ad altare, ad 
standum a dextera et laeva altaris cum missalibus suis » (M. Andrieu, Le 
Pontifical Romain, II, p. 349). Haec rubrica mutata est in Pontificali ro- 
mano primum excusso anno 1485: « Presbyteri vero ordinati retro Ponti- 
ficem vel hinc inde ubi magis commodum erit, in terra genuflexi, habeant 
libros coram se... ». 

14 In documentis antiquioribus, ex. gr. in Ordine Romano III (M. An- 
drieu, Ordines Romani, II, p. 131) presbyteri cardinales « canonem di- 
cunt », non alia. Idem servabatur adhuc saec. xu, teste canonico Benedicto 
(Fabre-Duchesne, Le Liber Censuum de 1'Bglise Romaine, II, p. 146). 

Sed praeter rationes historicas, adest praecipue ratio practica: dicere 
simul tantam seriem orationum « distincte, morose », praesertim dum cele- 
brans cantat vel gestus facit, est nimis prolixum et populum taedio afficit. 
In liturgia verbi, melius erit si concelebrantes silentio auscultent lectiones, 
participent cantum sive Proprii sive Ordinarii, solo celebrante principali 
dicente Gloria in excelsis, Pax vobis, Dominus vobiscum, orationes, Credo. 

15 Communio sub utraque specie fit semper in Missa consecrationis 
Episcopi; fit etiam a diacono et subdiacono in Missa papali; fiebat etiam 
in ordinationibus presbyterorum saec. xiii, teste Pontificali Romanae Cu- 
riae (M. Andrieu, Le Pontifical Romain, II, p. 350). Optatur hodie quia 
consentaneum est omnes celebrantes semper sub utraque specie commu- 
nicare. 

16 Sic fit hodie in Missa Ordinationis presbyterorum, et sic faciebant 
olim presbyteri cardinales, quando concelebrabant cum Summo Pontifice. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



283 



Caput III 

DE SACRAMENTIS ET SACRAMENTALIBUS 

Sacramenta et Sacramentalia ordinantur ad cultum debite [179] 
Deo reddendum et ad hominem sanctificandum; 1 utpote vero 
signa « ad instructionem pertinent ». 2 Unde fidem non solum 
supponunt, sed « verbis ac rebus » alunt; et ita eorum cele- 
bratio liturgica fideles ad cultum Deo debite reddendum et ad 5 
gratiam fructuose recipiendam etiam proxime disponit. Ideo 
« sacramenta fidei » dicuntur. 

Maxime proinde interest ut qui ad fidem vocantur, Bapti- 
smum verum signum fidei inveniant, et fideles, ad propriam vi- 
tam christianam alendam, Sacramenta impensissime frequentent. io 
Per liturgiam enim Sacramentorum et Sacramentalium, fidelibus 
bene dispositis nullus iam fere eventus vitae gratia divina non 
sanctificatur, ex mysterio paschali Passionis, Mortis et Resur- 
rectionis Christi, a quo omnia Sacramenta et Sacramentalia suam 
virtutem derivant; nullusque etiam rerum materialium usus, per 15 
se honestus, ad finem hominem sanctificandi Deumque laudandi 
non dirigitur. Quod sane facilius fit, si ipsa, quoad eorum litur- 
gicam structuram, quoad textus et ritus, ita ordinantur, ut res 
divinas, quas significant et suo cuiusque modo efficiunt, sic expri- 
mant ut a fidelibus possint facile percipi et actuosa atque com- 20 
munitaria participatione celebrari. 

Cum autem, decursu temporum, non sine fidelium detri- 
mento, quaedam in ea irrepserint quae praedictae eorum natu- 
rae minus bene respondeant, Sacrosanctum Concilium ea quae 
sequuntur decernit. 25 

I - DE RITUALIBUS REVISENDIS 

47. [Ritualia particularia]. In nova editione « typica » Ri- 
tualis romani paranda, clare indicentur partes, quae, in Ritua- 
libus particularibus, lingua vulgari dici possunt. Super huius- 
modi autem Ritualis romani editione, Ritualia particularia, sin- 
gularum regionum necessitatibus aptata (cf. art. 21 huius Con- 30 
stitutionis), a Conferentiis Episcopalibus quam primum parentur, 



284 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

[180] et, actis a Sancta Sede recognitis (cf. can. 291), in respectivis 
regionibus adhibeantur. 3 In his autem Ritualibus vel peculiaribus 
Collectionibus rituum conficiendis, ne omittantur instructiones 
pastorales et rubricales, quae in Rituali romano singulis ritibus 
s praemittuntur. 

II - DE SACRAMENTIS INITIATIONIS CHRISTIANAE 

48. [Restauratio catechumenatus\ Instauretur catechume- 
natus adultorum pluribus gradibus distinctus, ita ut tempus ca- 
techumenatus, instructioni destinatum, de iudicio Ordinarii loci, 
sacris quoque ritibus successivis temporibus celebrandis, sancti- 

io ficari possit. 4 

49. [Elementa initiationis a traditione populorum derivata\. 
In terris Missionum, praeter ea quae in traditione christiana ha- 
bentur, illa etiam elementa initiationis admittantur, quae apud 
unumquemque populum in usu reperiuntur, quatenus ritui chri- 

15 stiano aptari possunt. 

50. [Ordo Baptismi adultorum]. Ritus ad baptizandos adul- 
tos recognoscatur, 5 ratione habita catechumenatus instaurati; et 
Missali romano Missa propria in collatione Baptismi inseratur. 

51. [Ordo Baptismi parvulorum]. Ritus ad baptizandos par- 
20 vulos condicioni reali infantis rationis nondum compotis aptetur; 6 

partes etiam parentum et patrinorum in ipso ritu melius in luce 
ponantur. 

52. [Ordo brevior Baptismi]. Conficiatur Ordo brevior Bap- 
tismi, qui, in terris Missionum, a catechistis, et generatim, in 

25 periculo mortis, a fidelibus, absente sacerdote vel diacono, adhi- 
beri possit. 

53. [Ordo supplendi omissa in Baptismo]. Loco « Ordo sup- 
plendi omissa super infantem baptizatum », novus ritus confi- 
ciatur ad significandam receptionem inf antis in Ecclesiam, qui 

30 ritu brevi fuerit baptizatus. 7 Item similis ritus conficiatur pro 
neoconversis iam valide baptizatis. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



285 



54. [Benedictio aquae baptismalis]. Aqua baptismalis, ex- [181] 
tra tempus paschale, in ipso ritu Baptismi, ex iusta et rationabili 
causa, formula breviore et apta, benedici potest. 

55. [Ritus Confirmationis]. Ritus Confirmationis ita reco- 
gnoscatur, 8 ut clarius eluceat huius Sacramenti intrinseca con- 5 
nexio cum tota initiatione christiana; et ideo, pro opportunitate, 
Confirmatio etiam intra Missam conferri possit; 9 eamque prae- 
cedat renovatio promissionum Baptismi. 10 Ipsa administratio Sa- 
cramenti aptioribus liturgicis formulis introducatur. 

III - DE POENITENTIA 

56. [Ordo Poenitentiae]. Ritus et formulae Poenitentiae ita 10 
recognoscantur, ut effectum Sacramenti clarius exprimant. 

IV - DE UNCTIONE INFIRMORUM 

57. [Nomen et natura Sacramenti]. Sacramentum, quod 
communiter « Extrema Unctio » nuncupatur, deinceps « Unctio 
infirmorum » vocabitur; nam non est per se Sacramentum mo- 
rientium, sed graviter aegrotantium, 11 ac proinde tempus oppor- 15 
tunum illud recipiendi est statim ac fidelis in gravem morbum 
inciderit. 

58. [Collatio Sacramenti]. Unctio infirmi regulariter locum 
habeat post Confessionem et ante receptionem Eucharistiae. 12 

59. [Ritus Sacramenti]. Unctionum numerus pro opportu- 20 
nitate aptetur (cf. art. 21 huius Constitutionis) et orationes, quae 
ritum Unctionis infirmorum comitantur, ita recognoscantur, 13 ut 
respondeant diversis condicionibus infirmorum, qui Sacramen- 
tum recipiunt. 

60. [Iteratio Sacramenti]. Unctio sacra in diuturna infirmi- 25 
tate aliquando iterari potest. 14 



286 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



V - DE ORDINE 

[182] 61. [Ritus Ordtnationum recognoscendi]. Ritus Ordinatio- 
num a peritis, sive quoad caerimonias sive quoad textus, reco- 
gnoscantur. Allocutiones Episcopi, initio cuiusque Ordinis, fiant 
lingua fidelibus nota. 

VI - DE MATRIMONIO 

5 62. [Ritus Matrimonii]. Ritus celebrandi Matrimonium, qui 
exstat in Rituali romano, funditus recognoscatur et ditior fiat, ita 
ut gratia Sacramenti clarius significetur. 15 

« Si quae provinciae aliis laudabilibus consuetudinibus et 
caerimoniis in celebrando Matrimonii Sacramento utuntur, eas 
10 omnino retineri Sancta Synodus vehementer optat ». 16 

Insuper Conferentiis Episcopalibus relinquitur facultas exa- 
randi ritum proprium (cf. art. 48 huius Constitutionis), 17 usibus 
locorum et populorum congruum, firma tamen lege ut sacerdos 
assistens requirat excipiatque contrahentium consensum. 18 

is 63. [Celebratio Matrimonii]. Matrimonium ordinarie infra 
Missam celebretur, post lectionem Evangelii et homiliam, ante 
orationem fidelium. 19 Oratio super sponsam, ita opportune emen- 
data ut supra utrumque coniugem recitari valeat, dicatur lingua 
vernacula. 

20 Si vero Sacramentum Matrimonii extra Missam, sed in ec- 
clesia, celebratur, lectiones de Epistola et Evangelio Missae pro 
Sponsis legantur in initio ritus. 20 



VII - DE SACRAMENTALIBUS 

64. [Recognitio Sacramentalium]. Sacramentalia funditus 
recognoscantur, prae oculis habito principio de conscia, actuosa 
25 et facili participatione fidelium, et attentis hodiernis necessitati- 
bus. In Ritualibus recognoscendis, etiam nova Sacramentalia, 
prout necessitas expostulat, addi possunt. 

Benedictiones reservatae, perpaucae, et in favorem tantum 
Episcoporum, habeantur. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



287 



65. [Ritus vestitionis et professionis religiosae]. Conficiatur [183] 
ritus vestitionis et professionis religiosae et renovationis votorum, 
qui valde optatam unitatem, 21 sobrietatem et dignitatem inducat, 
ita tamen ut quidam ritus particulares non excludantur. 

Professio religiosa infra Missam fieri potest. 5 



VIII - DE EXSEQUIIS 

66. [Ordo exsequiarum]. Ritus exsequiarum sensum pa- 
schalem mortis christianae clarius exprimat, et condicionibus ac 
traditionibus singularum regionum melius aptetur. 22 

67. [Exsequiae parvulorum]. Ex integro recognoscatur ritus 
sepeliendi parvulos, ac propria Missa donetur. 10 



NOTAE 

1 S. Thomas, Summa Theol., III, 62, a. 5 et 63, a .6. 

2 S. Thomas, De veritate, 27, a. 4. 

3 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 384-385, nn. 10-12. 

4 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 12-13, nn. 1-9. 

5 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 12-15. 

6 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 16-17, nn. 9-18. 

7 Cf. Acta et Documenta, 1. c. p. 19, nn. 35-36 et p. 22, n. 6. 

8 Ibidem, pp. 25-27. 

9 Ibidem, p. 27, nn. 15-18. 

10 Ibidem, p. 26, nn. 12-14. 

11 Nomen « Extrema Unctio » solummodo tardioribus saeculis (xu-xiii) 
invectum est; antea « Oleum infirmorum », « Oleum benedictum » appel- 
labatur. Merito in Concilio Tridentino petitum est ut nomen primitivum 
restitueretur. Melius proinde nomen Sacramenti esset « Unctio infirmorum », 
quoniam agitur non de re sed de actione. 

Dilatio ad ultima momenta in usum venit a saeculo fere x, quando 
Unctio insolubiliter coniuncta erat cum concessione paenitentiae sollemnis, 
qua tamen ei qui convaluerat onera gravissima ad dies vitae imponebantur. 
Vota Episcoporum de hac re cf . in Acta et Documenta, 1. c. p. 95 nn. 1-6; 
pp. 96-97 nn. 7-13. 

12 Ex verbis Apostoli Iacobi: « Et (infirmus) si in peccatis sit, remit- 
tentur ei » (Iac. 5, 15), clare eruitur quod Unctio infirmorum spiritualiter 
pertinet ad paenitentiam. « Consummativum paenitentiae » hoc Sacramen- 
tum declarat Concilium Tridentinum (Sessio 14. Doctr. de Sacram. Extr. 
Unctionis. Prooemium); ideoque administrandum videtur post confessionem 
sacramentalem infirmi et antequam ille sacram Communionem recipiat. Nam 
Eucharistia est Sacramentum consummativum omnium aliorum Sacramen- 



288 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



[184] torum. « Sacramentum Eucharistiae est potissimum inter alia sacramenta... 
nam omnia alia sacramenta ordinari videntur ad hoc sacramentum, sicut 
ad finem... per paenitentiam etiam et extremam unctionem praeparatur 
homo ad digne sumendum Corpus Christi » (S. Thomas, Summa Theol. 
III, 65 n. 3). Vota Episcoporum de hac re, cf. in Acta et Documenta, 
1. c. pp. 98-99; nn. 26-28. 

13 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 99-101, nn. 29-46. 

14 Praxis hodierna (can. 940, § 2), post monitum Concilii Tridentini 
(Sessio XIV, Doctr. de Sacr. Extr. Unctionis, c. 3), vetat in eodem vitae 
discrimine hoc Sacramentum iterare. Sed Unctionis iteratio, etiam in eadem 
infirmitate, fuit consuetudo Ecclesiarum usque ad saec. xiii. Nam aegrotus, 
maxime in diuturna infirmitate, saepius indiget solatio spirituali. Vota Epi- 
scoporum de hac re, cf. in Acta et Documenta, 1. c. p. 97, nn. 14-17. 

15 Cf. Acta et Documenta, 1. c. p. 175, nn. 2-4. 

ie Conc. Trid., Sess. XXIV, De reformatione , c. 1: Denz. 990. 
Cf. Rituale romanum, tit. VIII, cap. 2, n. 6. 

17 Cf. Acta et Documenta, 1. c. p. 177, n. 19. 

18 Can. 1095, § 1, 3°. 

19 Cf. Acta et Documenta, I. c. p. 175, nn. 5-7. 

20 Ibid., p. 175, n. 8. 

21 Cf. Acta et Documenta, 1. c. p. 369, nn. 1-3. 

22 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 366-367, nn. 1-4. 

Caput IV 
DE OFFICIO DIVINO 

[185] Summus Novi atque aeterni Testamenti Sacerdos, Christus 
Iesus, « humanam naturam assumens, terrestri huic exilio hym- 
num illum invexit, qui in supernis sedibus per omne aevum ca- 
nitur. Universam hominum communitatem ipse sibi coagmentat, 
5 eandemque in divino hoc concinendo laudis carmine secum con- 
sociat »/ 

Ecclesia autem, sacerdotio mirabili in suo Capite insignita, 
et divinam ipsius missionem in terris pergens, « pro hominibus 
constituitur in iis quae sunt ad Deum », 2 ut Deum sine intermis- 

io sione laudet et pro singulis interpellet. Quod munus absolvit non 
solum per celebrationem Eucharistiae, sed etiam per mirabile 
illud laudis canticum, in Officio divino exstans, quod christiano- 
rum omnium nomine eorumque in beneficium adhibetur Deo, 
cum a sacerdotibus aliisque fiat, in hanc rem ipsius Ecclesiae in- 

15 stituto delegatis. 3 Omnes proinde qui hoc munere funguntur tum 
gravem Ecclesiae obligationem tum summum Sponsae Christi 



CONGREGATIO GENERALIS IV 289 

honorem participant, quia unusquisque in Officio divino orando [185] 
ante thronum Dei stat nomine Matris Ecclesiae. 

Huiusmodi Ecclesiae precatio ex antiqua traditione ita est 
constituta, ut totus cursus diei ac noctis per sacriflcium laudis, a 20 
labiis confitentium Deo oblatum, consecretur. 

Quo vero divinum Officium a sacerdotibus aliisque Ecclesiae 
membris, in fragilitate humana atque difficillimis temporum ad- 
iunctis constitutis, « tamquam sanctificatio diversarum horarum 
diei » 4 facilius et perfectius peragatur, Sacrosancto Concilio ea 25 
quae sequuntur placuit decernere: 

68. [Cursus Horarum]. Cum sanctificatio diei naturalis sit 
finis Officii divini, cursus Horarum ita instauretur ut « Horis » 
veritas, in quantum fieri potest, reddatur, ratione tamen habita 
diversarum condicionum vitae hodiernae in determinatione iuri- 30 
dica temporis ad satisfaciendum obligationi Officii divini reci- 
tandi. 

Ut autem cursus traditionalis Officii divini servetur ac simul 
hodiernae vitae necessitatibus cleri congruenter aptetur, 5 hae nor- [186] 
mae prae oculis habeantur: 

a) Laudes ac Vesperae, ex venerabili traditione Ecclesiae 
universalis duplex cardo Officii divini cotidiani, ubique tamquam 
Horae praecipuae celebrandae sunt. 5 

b) Completorium ita instruatur, ut aperte appareat ipsius 
natura ultimae precationis in fine diei. 

c) Hora quae Matutinum vocatur, quamvis indolem noc- 
turnae laudis retinens, ita aptetur ut qualibet diei hora recitari 
valeat. 6 10 

d) Horae minores ita instruantur ut tempore competenti 
recitari possint, ad sanctificandum laborem cotidianum. 

69. [Psalmi]. Ut cursus Horarum, in articulo praecedenti 
propositus, reapse observari possit, psalmi non amplius per unam 
hebdomadam, sed per longius temporis spatium distribuantur. 7 15 

Opus revisionis psalterii, feliciter inchoatum, perducatur ad 
finem, respectu habito latinitatis et usus liturgici. 

70. [Hymni]. Hymni, in quantum fieri potest, ad pristinam 
formam restituantur, iis mutatis quae mythologiam sapiunt aut 
christianae pietati minus congruunt. Recipiantur quoque, pro 20 
opportunitate, alii, qui in hymnorum thesauro inveniuntur. 



290 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



[186] 71. [Lectiones]. In revisendis lectionibus, 8 haec serventur: 
a) Lectiones Sacrae Scripturae ita distribuantur, ut the- 
sauri Verbi divini in pleniore amplitudine expedite adiri possint. 

25 b) Doctrina Patrum debitum suum locum et modum, iuxta 

Ecclesiae traditionem, obtineat; proinde lectio ex Patribus et 
sublimioribus theologiae spiritualis Magistris, dummodo agatur 
de textibus a structura et mente Liturgiae non discrepantibus, 
mensura largiore instauranda est et simul revisenda. 

30 c) Passiones seu vitae Sanctorum ad fidem historicam red- 

dantur. 

72. [Orationes]. a) In Laudibus ac Vesperis feriarum per 
annum dicantur Orationes matutinales ac vespertinales, quae 
praesto sunt in Sacramentariis. 9 

35 b) Vesperis cotidie Preces inserantur pro variis necessi- 

tatibus mundi et Ecclesiae. 
[187] c) In fine Horarum minorum, loco orationis diei, dicatur 

oratio dominica seu Pater noster. 

73. [Obligatio]. Cum infirmitas humanae naturae postulet 
ut quid minimum orationis praescribatur, et aliunde totum pen- 

s sum divini Officii servandum sit, hae normae erunt observandae: 

a) Communitates choro obligatae tenentur Officium divi- 
num cotidie in choro celebrare et quidem: 

— totum Officium, Ordines Canonicorum, Monachorum 
et Monialium; 

10 — saltem Laudes aut Vesperas, Capitula residentialia; 

— totum Officium aut partem illius, ceteri Ordines et 
Congregationes religiosae, secundum proprias Constitutiones. 

Omnes autem illarum Communitatum clerici, si sunt in Or- 
dinibus maioribus, et omnes sollemniter professi, exceptis con- 
15 versis, tenentur ad recitationem totius Officii, etiam a solo factam, 
si totum aut partem in choro non absolvunt. 

b) Clerici choro non obligati, si sunt in Ordinibus maio- 
ribus, cotidie, sive in communi, sive a solo, tenentur totum Offi- 
cium persolvere. 

20 c) Fratres, Sorores, ac laici cuiusvis Instituti status per- 

fectionis observent Constitutiones proprias. Ipsis autem enixe 
commendatur ut, in quantum fieri potest, Laudes ac Vesperas 
celebrent sicut in Breviario. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



291 



74. [Sodales religiosi]. Sodales cuiusvis Instituti status per- [187] 
fectionis, qui, vi Constitutionum, partes aliquas divini OfHcii 25 
absolvunt, orationem publicam Ecclesiae agunt. Item, publicam 
Ecclesiae orationem agunt, si quod parvum Officium, vi Consti- 
tutionum, recitant, dummodo in modum Officii divini confectum 

ac rite approbatum sit. 

75. [Fidelium participatio in Officio divino]. Curent ani- 30 
marum pastores ut Horae praecipuae, vel ad minus Vesperae, 10 
potissimum diebus dominicis et festis sollemnioribus in ecclesiis 

et oratoriis celebrentur communes. Commendatur ut et ipsi laici 
celebrent Officium divinum, vel cum sacerdotibus, vel inter se 
congregati, vel immo unusquisque solus. 35 

76. [Tempus recitandi Officium divinum]. Praestat, sive ad 
diem revera sanctificandum, sive ad ipsas Horas cum fructu spi- 
rituali recitandas, ut in Horarum absolutione tempus servetur [188] 
quod proxime accedat ad tempus verum uniuscuiusque Horae 
canonicae. 

77. [Lingua adhibenda in recitatione Officii divini]. a) Iux- 

ta saecularem traditionem Occidentalis Ecclesiae, in Officio di- 5 
vino lingua latina clericis servanda est. 

b) Monialibus, necnon sodalibus, sive viris non clericis 
sive mulieribus, Institutorum statuum perfectionis, in Officio 
divino, tam in choro aut in communi quam a solo celebrando, a 
proprio Ordinario, annuente Sancta Sede, concedi potest ut lin- io 
gua vulgari utantur. 

c) Quivis Officio divino adstrictus, si Officium divinum 
una cum fidelibus laicis, vel cum iis qui sub a) et b) nominantur, 
lingua vernacula celebrat, suae obligationi satisfacit, dummodo 
textus versionis sit legitime approbatus. is 

78. [Officium divinum in choro vel in communi]. Cum Of- 
ficium divinum sit vox Ecclesiae Deum publice laudantis, choro 
obligati et omnes in communi celebrantes munus sibi concredi- 
tum quam perfectissime, sive interna animi devotione, sive ex- 
terna agendi ratione, peragant. 20 

Praestat insuper ut Officium divinum in choro et in communi, 
pro opportunitate, cantetur. 



292 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



NOTAE 

[188] 1 Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei, 20 nov. 1947: AAS 39 

(1947) p. 573. 

2 Hebr. 5, 1. 

3 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947), p. 573. 

4 Codex rubricarum, 1. c, n. 142. 

5 Ecclesia numquam admisit formam Breviarii, quae recitationem com- 
munitariam excludat. Officium divinum semper pro pluribus simul voluit: 
nam sic melius repraesentatur Ecclesia orans. Quare desiderandum non vi- 
detur duplex Breviarium, communitarium unum, privatum alterum, etsi 
plures favent huic duplici formae Officii divini (cf. Acta et Docutnenta, 
1. c. pp. 303-305). E contra, Breviarium eius qui a solo recitat semper 
apertum sit fratribus, sacerdotibus sociis et plebi fideli. 

6 Commendandum videtur, sicut est in votis plurium Antistitum 
(cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 316-318), ut generatim uno tantum Noc- 
turno constet. Officia vero perpulchra et antiquissimae traditionis, tribus 
« Nocturnis » insignita, ne destruantur, immo instaurentur, si opus sit. 

[189] 7 Quaedam desideria circa distributionem Psalterii per spatium tem- 

poris maius quam unam hebdomadam et circa aliqualem selectionem psal- 
morum faciendam, videri possunt in Acta et Documenta, 1. c. pp. 314-316. 

8 Plura desideria circa lectiones s. Scripturae vide in Acta et Docu- 
menta, 1. c. pp. 318-322, nn. 1-32; quoad lectiones historicas, ibidem, 
pp. 322-325, nn. 33-50; quoad lectiones Ss. Patrum, ibidem, pp. 325-326, 
nn. 52-59. 

9 Vide, v. gr., Sacramentarium Gregorianum (ed. Lietzmann), n. 203, 
in quo habentur 8 orationes matutinales, et n. 204, qui continet 37 oratio- 
nes vespertinales seu matutinales. 

10 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) p. 575; 
S. Rituum C, Instr. de Musica sacra et sacra Liturgia, 3 sept. 1958, 
n. 45. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



293 



Caput V 
DE ANNO LITURGICO 

Sponsi divini opera salutifera, statutis diebus in anni decursu [190] 
pia Mater Ecclesia sacra semper recordatione celebrare conten- 
dit. Primo hebdomadae die, quem « dominicum » vocavit, me- 
moriam habuit Resurrectionis Domini, quam etiam semel in anno, 
solemnitate magna Paschatis, una cum beata ipsius Passione, fre- 5 
quentavit. Totum vero Christi mysterium per anni circulum ex- 
plicavit ab Incarnatione et Nativitate usque ad Ascensionem, ad 
diem Pentecostes et ad exspectationem beatae spei et adventus 
Domini. Recolendo taliter mysteria Redemptionis, aperuit fide- 
libus divitias virtutum atque meritorum Domini sui, ita ut omni 10 
tempore quodammodo praesentia fiant, et ipsi illa attingant et 
gratia salutis repleantur. Quin immo, per omnia mysterio Christi 
unitum, Sancta Ecclesia, in annuo festorum circulo, etiam myste- 
rium beatissimae Dei Genetricis Mariae cum amore frequentat, 
in quo et praecellentem Redemptionis fructum merito exaltat, 15 
et veluti in purissima imagine, id quod ipsa tota esse cupit et 
sperat cum gaudio contemplatur. 

Memorias insuper Martyrum aliorumque Sanctorum, qui per 
multiformem Dei gratiam et perfectionem provecti, atque aeter- 
nam iam adepti salutem, Deo in caelis laudem perfectam decan- 20 
tant, circulo anni inseruit Ecclesia. Sanctorum enim nataHciis 
praedicat paschale mysterium in Sanctis cum Christo compassis 
et conglorificatis, et fidelibus exempla eorum praesentat, omnes 
per Christum ad Patrem trahentia. 

In exercitationibus denique, diversis anni temporibus, iuxta 25 
traditas disciplinas aggrediendis, fidelium formationem perficit, 
per illas animi et corporis actuositates, quae in precatione, in 
ieiunio et instructione vim suam attingunt. 

Praestat igitur ut fideles virtutem mysteriorum Christi im- 
pensius hauriant, eandem in festis beatae Mariae Virginis pie 30 
prosequantur et colant, Sanctorum exempla devote imitentur, 
atque exercitationibus sacris ad sanctitatem contendant. Qua- 
propter placuit Sacrosancto Concilio ea quae sequuntur decernere. 



19 



294 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

I - DE ANNO LITURGICO INSTAURANDO 

[191] 79. [Annus liturgicus in genere]. Annus liturgicus ita reco- 
gnoscatur ut, servatis aut restitutis sacrorum temporum traditis 
consuetudinibus et disciplinis iuxta nostrae aetatis condiciones, 
lpsorum indoles nativa retineatur, ad fidelium pietatem debite 
5 alendam in celebrandis mysteriis Redemptionis christianae, ma- 
xime vero mysterio paschali, quod est totius anni liturgici veluti 
centrum et culmen. 

80. [Dies dominicus]. Peculiaris natura diei dominici pietati 
fidelium quam maxime proponatur et inculcetur, quatenus est 

io « dies Domini » et hebdomadalis commemoratio mysterii pascha- 
lis et christianae fidelium regenerationis. Aliae proinde celebra- 
tiones, nisi revera sint magni momenti, ipsi ne praeponantur. 

81. [Proprium de Tempore]. Fidelium animi dirigantur im- 
primis ad dies festos Domini, qui mysteria salutis in anno cele- 

15 brant. Proinde « Proprium de Tempore » aptum suum locum 
obtineat super festa Sanctorum, 1 ut integer mysteriorum salutis 
cyclus debito modo recolatur. 

82. [Tempus quadragesimale]. Duplex character temporis 
quadragesimalis, praeparatio nempe vel saltem memoria Bapti- 

20 smi et actio paenitentialis, tam in Liturgia quam in catechesi 
liturgica plenius in luce ponatur. Proinde: 

a) ad profundiorem fidelium eruditionem, eorumque ad 
celebrandum mysterium paschale praeparationem, elementa bap- 
tismalia liturgiae quadragesimalis propria abundantius adhibean- 

25 tur; quaedam vero ex anteriore traditione, pro opportunitate, 
restituantur; 

b) idem autem fiat de elementis paenitentialibus. Quoad 
catechesim autem imprimis inculcentur . animis fidelium socialis 
peccati indoles perniciosa, et partes Ecclesiae in actione paeni- 

30 tentiali; atque oratio pro peccatoribus urgeatur. 

83. [Praxis paenitentialis Quadragesimae opportune resti- 
tuenda]. Indoles paenitentialis temporis quadragesimalis non tan- 
tum spiritualiter et individualiter colatur, sed in vita quoque 
practica fidelium suam partem externam et socialem habeat. In- 

35 stauretur, proinde, iuxta nostrae aetatis et diversarum regionum 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



295 



possibilitates necnon fidelium condiciones, opportuna praxis pae- [192] 
nitentialis. 2 

Sacrum tamen esto ieiunium paschale, feria VI in Passione 
et Morte Domini, ubique celebrandum et, iaxta opportunitatem, 
etiam Sabbato sancto producendum, ut ita, elato et aperto ani- 5 
mo, ad gaudia dominicae Resurrectionis perveniatur. 

84. [Festa Sanctorutn festis mysteria salutis recolentibus ne 
praevaleant]. Festa Sanctorum mirabilia quidem Christi in servis 
eius praedicant, et fidelibus opportuna praebent virtutum exem- 

pla imitanda: attamen festis ipsa mysteria salutis recolentibus 10 
ne praevaleant. Immo plura ex his particulari cuique Ecclesiae 
vel Nationi vel Religiosae Familiae relinquantur celebranda, 3 iis 
tantum ad Ecclesiam universam extensis, quae Sanctos memorant 
momentum universale revera prae se ferentes. 

II - DE CALENDARIO RECOGNOSCENDO 

85. [Festum Paschatis certae dominicae assignandum\ Ut is 
festum Paschatis certae dominicae in calendario gregoriano assi- 
gnetur, 4 assentientibus iis quorum intersit, praesertim fratribus 
separatis, Sacrosanctum Concilium commendat. 

86. [Calendarium fixum inducendum\ Sacrosanctum Con- 
cilium declarat se non obstare mediis et inceptis, quibus tenditur 20 
ad calendarium perpetuum in societatem civilem inducendum. 

Variorum autem systematum, quae ad calendarium perpe- 
tuum stabiliendum excogitata sunt, illis tantum non obstat, quae 
hebdomadam septem dierum servant et tutantur. 3 

NOTAE 

1 Cf. Acta et Documenta, 1. c. sub titulo De Calendarii reformatione 
(pp. 430-441) passim. 

2 Cf. Acta et Documenta, 1. c. pp. 232-234: De ieiunio quadragesimali; 
et pp. 219-230: De reformatione ieiunii et abstinentiae. 

3 Cf. Acta et Documenta, 1. c. sub titulo De Calendarii reforniatione 
(pp. 430-441) passim. 

4 Ibidem, pp. 442-443, nn. 2-12. 

5 V. gr. Calendarium Orbis, seu Calendarium a « World Calendar As- 
sociation » propositum. Fuit etiam votum Congressus Unionis Astrono- 
micae, Romae anno 1922 habiti (cf. Ephemerides liturgicae, 37 [1923], 
P- 39). 



296 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

CAPUT VI 

DE SACRA SUPELLECTILE 

[193] Quantam Ecclesia adhibuerit curam ad decorem, ornatum 
et pretiositatem sacrae supellectilis in cultu sacro augenda, testa- 
tur traditio liturgica. Omnia pretiosa enim, quae aut natura ipsa 
protulerit aut humanum ingenium comparaverit, ea Ecclesia in 

5 cultum suum assumpsit, ut ita mirabilis laudis concentus Deo 
tribuendus plenior et perfectior efficeretur. 

At ipsa quoque historia testatur temporum decursu nonnullos 
hac in re irrepsisse abusus. In externis enim cultus ornamentis 
amplificandis, quandoque humana vanitas irrepsit; ratio insuper 

io et inclinatio temporum nonnumquam mutationes non parvas sive 
in formam sive in ornatum sacrae supellectilis invexit; dum, e 
contra, artis technicae progressus nova cotidie elementa produ- 
cunt, quae elementis naturalibus usu traditis optime sociari pos- 
sunt ad cultus decorem augendum. 

15 Hinc profluit necessitas valde curandi materiam, formam et 

ornatum sacrae supellectilis et fideliter observandi leges artis 
sacrae, iuxta liturgicam traditionem. 

Placuit ergo Patribus ea quae sequuntur principia affirmare 
et statuere. 

20 87. [Materia sacrae supellectilis\ Leges generales circa ma- 

teriam paramentorum et sacrae supellectilis in suo robore manent. 
Conferentiis tamen Episcopalibus facultas tribuitur materiis ex 
lege et traditione Ecclesiae acceptis alias admiscere aut sufficere, 
praesertim ex usibus et cultura populi sui traditis, dummodo 

25 vestis aut supellex exinde resultans decori, cultus reverentiae et 
usui liturgico respondeat, communi populi aestimatione magni 
habeatur atque persistens sit et duratura. 

88. [Forma sacrae supellectilis]. Sacrae supellectilis, ve- 
stium et vasorum sacrorum forma sanctitati divini cultus studiose 
30 respondeat, congruenter usui consulat, reverentiam conciliet, mi- 
nistrorum gradibus conveniat. 1 

Sanctae Sedis, vel Episcoporum in singulis regionibus, ad 
normam iuris, erit perpendere an in eorum forma, usu et ornatu 



CONGREGATIO GENERALIS IV 297 

aliquid sit mutandum vel tollendum, iuxta articulum 21 huius [194] 
Constitutionis. 

89. [Usus pontificalium]. Convenit ut usus pontificalium 
reservetur illis ecclesiasticis personis, quae aut charactere episco- 
pali, aut peculiari aliqua iurisdictione gaudent. 5 

NOTA 

1 Acta et Documenta, 1. c. pp. 449-451; quoad vestes pontificales, 
pp. 451-453. 



Caput VII 
DE MUSICA SACRA 

Musica traditio sanctae Ecclesiae thesaurum constituit inae- [195] 
stimabile, maxime excellens inter ceteras artis expressiones, cum 
Musica sacra efformet necessariam Liturgiae sollemnis partem et 
directe sacram Actionem comitetur. Efficaciam spiritualem sacri 
concentus in cultu divino laudibus extulerunt sancti Patres atque 5 
Romani Pontifices, qui hac nostra praesertim aetate, praeeunte 
sancto Pio X, Musicam sacram « ad fontes » revocantes, ipsius 
characterem ministerialem dominici servitii pressius ostenderunt. 
Etsi relationes statuantur, limites tamen in generibus musicis 
haud ponuntur, cum Ecclesia omnes verae artis expressiones, de- io 
bitis praeditas dotibus, amplectatur et in cultum admittat. 

Normas ac praecepta ecclesiasticae traditionis et disciplinae 
secutum, prae oculis habens finem ultimum Musicae sacrae, qui 
« gloria Dei est, sanctificatio exemplumque fidelium »/ Sacro- 
sanctum Concilium ea quae sequuntur statuit. 15 

90. [Natura Musicae sacrae]. Musica sacra tam nobilem in 
Liturgia locum ex Patrum traditione habet, ut ei velut ancilla 
seu administra famuletur, 2 modo orationem suavius exprimens 
vel unanimitatem fovens, modo ritus sacros maiore sollemnitate 
comitans. Tanto ergo pulchrior et sanctibr erit, quanto actioni 20 
liturgicae arctius connectetur. 



298 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



[195] 91. [Liturgia sollemnis principem locum tenet]. Forma no- 
bilior celebrationis liturgicae est Liturgia sollemnis, lingua latina 
celebrata, cum participatione populi. 
25 Ut autem fideles et scholae cantorum ad Liturgiam sollem- 
niter celebrandam progressive ducantur, gradus ipsorum captui 
et condicioni accommodati statuantur. 

Proinde sit Conferentiae Episcopalis in singulis regionibus 
proponere ut nonnulli cantus lingua vernacula peragi possint, ad 
30 normam articuli 24 huius Constitutionis. 

92. [Participatio fidelium numquam excludenda]. Quamvis 
[196] thesaurus artisticus Musicae sacrae summa cura servandus et fo- 

vendus sit, 3 et scholae cantorum assidue provehendae, Episcopi 
ceterique animarum pastores sedulo provideant ut in qualibet 
sacra actione, vel sollemnissima, universus fidelium coetus actuo- 
5 sam participationem sibi propriam in cantu praestare possit. 4 

93. [Institutio musica]. Magni habeatur institutio et praxis 
musica in Seminariis, in religiosorum utriusque sexus novitiati- 
bus et studiorum domibus, necnon in ceteris institutis et scholis 
catholicis; ad quam institutionem obtinendam, magistri, qui Mu- 

io sicae sacrae docendae praeficiuntur, sedulo praeparentur. 5 

Cantores vero et musicae artifices, praeter musicam, solida 
formatione liturgica donentur, iuxta Ecclesiae traditionem et pa- 
storalem populi utilitatem, quibus eorum servitium spiritu ac 
mente perficiatur. 6 

15 Fideles quoque, iuxta ipsorum condicionem, sicut in sacra Li- 
turgia ita in cantu sacro opportune edoceantur, « ut vocem suam 
sacerdotis vel scholae vocibus, ad praescriptas normas, alter- 
nent ». 7 

94. [Cantus gregorianus et polyphonicus fovendus]. Ecclesia 
20 Romana cantum gregorianum agnoscit tamquam suae Liturgiae 

proprium: ideo in actionibus liturgicis, ceteris paribus, principem 
locum obtineat. 8 

Alia tamen genera Musicae sacrae, praesertim vero polypho- 
nia, in celebrandis divinis Officiis minime excluduntur, dummodo 
25 fidelium actuosam participationem ne impediant, neque dignitati, 
gravitati et sanctitati Liturgiae repugnent. 

Eximii autem artis musicae viri incitentur non tantum ad 
modos conscribendos qui a maioribus scholis cantorum cani pos- 



CONGREGATIO GENERALIS IV 299 

sint, sed praesertim ad modos etiam componendos qui parvis [196] 
quoque scholis conveniant et actuosam participationem totius 30 
communitatis fidelium foveant. 

95. [Editio typica librorum cantus gregoriani compleatur]. 
Compleatur editio typica librorum cantus liturgici; immo paretur 
editio magis critica librorum iam editorum post instaurationem 

s. Pii X. 35 

Pariter, altera paretur editio simpliciores modulos continens, 
in usum minorum ecclesiarum. 

96. [Cantus popularis religiosus]. Cantus popularis religio- [197] 
sus sollerter inculcetur, ita ut in piis exercitiis et in ipsis litur- 

gicis actionibus, iuxta normas et praecepta rubricarum, fidelium 
voces resonare possint. 9 

Cantus ad catholicae fidei doctrinam plene sint conformes, 5 
breves et faciles, lingua utantur plana et modulatione simplici. 
Verba autem a tumida et inani profluentia sint immunia 10 ac 
deriventur potissimum ex sacra Scriptura, specialiter ex psalmis 
et canticis biblicis, et ex fontibus liturgicis, sive orientalibus sive 
occidentalibus. io 

97. [Musica sacra in Missionibus]. Cum in regionibus Mis- 
sionum gentes inveniantur quae propria polleant traditione mu- 
sica, magnam partem in earum vita religiosa ac sociali habente, 
huic musicae respectus debitus necnon locus congruus praebea- 

tur, tam in efformando earum sensu religioso, quam in cultu 15 
earum indoli aptando. Quapropter magnae curae sit in aposto- 
latu missionario hanc musicam christianam tam in scholis quam 
in officiis sacris promovere. Commendatur, insuper, etiam instru- 
mentorum indigenorum ad usum liturgicum aptatio, in quantum 
indoli cultus christiani respondent. 11 20 

98. [Organum et instrumenta musica]. Organum est instru- 
mentum musicum traditionale Ecclesiae occidentalis, ad sacros 
ritus maiore sollemnitate donandos. 

Cetera vero musica instrumenta, de iudicio et consensu loci 
Ordinarii in cultum divinum admitti possunt, quatenus usui sa- 25 
cro aptari possunt, templi dignitati congruunt, atque communi 
fidelium actuosae participationi favent. 

Nova technicae artis inventa ad sonos producendos vel trans- 



300 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



[197] mittendos, in sacris celebrationibus Ecclesia haud respuit, dum- 
30 modo sonitum omnino decorum gratumque edant et talia instru- 
menta, non modo mere mechanico seu automatico, sed directa 
et personali artificis actione tractentur. 12 

NOTAE 

1 Pius X, Motu Proprio Tra le sollecitudini, 22 nov. 1903, n. 1. 

2 Ex tota traditione eruitur Musicam sacram in Ecclesia non adhiberi 
propter seipsam, quatenus artis operam, sed ad divinum cultum decore 
exercendum. Quod Urbanus VIII in decreto n. 823 S. C. Rituum diei 21 fe- 

[198] bruarii 1643 enuntiavit his verbis: Musica sacrae Scripturae, non haec ilH 
inservire debet; Musica Missae, non Missa Musicae famuletur. Eundem 
Musicae sacrae characterem ministerialem dominici servitii, nostra aetate 
pressius ostenderunt Romani Pontifices. Sanctus Pius X eam vocat humi- 
lem ancillam Liturgiae (Motu Proprio Tra le sollecitudini, n. 23), Pius XI 
ancillam nobilissimam (Const. Apost. Divini cultus, 20 dec. 1928: AAS 
21 [1929] p. 35), Pius XII: Liturgiae quasi administram (Litt. Encycl. 
Musicae sacrae, 25 dec. 1955: AAS 48 [1956] p. 12). 

3 Pius XII, Litt. Encycl. Musicae sacrae: AAS 48 (1956) pp. 18-20; 
S, Rituum C, Instr. de Musica sacra et sacra Liturgia, 3 sept. 1958, 
nn. 48-49: AAS 50 (1958) p. 646. 

4 Ex. gr. etiam in Missis Pontificalibus, saltem Sytnbolum et Sanctus 
generatim a populo cani deberent. Cf. Prima Romana Synodus, 1960, 
art. 576, § 1, n. 2: « In solemnioribus Eucharisticis Sacrificiis praestat ut 
Credo ab universo populo gregorianis modulis cantetur ». 

5 Pius XI, Const. Apost. Divini cultus, n. IX: AAS 21 (1929) p. 40. 

6 Pius X, Motu Proprio Tra le sollecitudini, n. 25; Pius XI, Const. 
Apost. Divini cultus: AAS 21 (1929) p. 39; Pius XII, Litt. Encycl. Media- 
tor Dei: AAS 39 (1947) p. 589; Litt. Encycl. Musicae sacrae: AAS 48 
(1956), pp. 23-24; S. Rituum C, Instr. de Musica sacra et sacra Liturgia, 
nn. 115-117; cf. etiam Epistolam S. C. de Seminariis et Studiorum 
Universitatibus De Musicae sacrae studio in seminariis fovendo, 15 au- 
gusti 1959: AAS 41 (1949) pp. 618-619. 

7 Cf. Pius X, Motu Proprio Tra le sollecitudini, n. 27; Pius XI, 
Const. Apost. Divini cultus, V-VI: AAS 21 (1929) p. 38; Pius XII, Litt. 
Encycl. Musicae sacrae: AAS 48 (1956) p. 23; S. Rituum C, Instr. de Mu- 
sica sacra et sacra Liturgia, n. 98. 

8 Cf. Pius X, Motu Proprio Tra le sollecitudini, n. 3; S. Rituum C, 
Instr. de Musica sacra et sacra Liturgia, n. 16. 

9 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) p. 590; 
Litt. Encycl. Musicae sacrae: AAS 48 (1956) pp. 20-21; Ordo Hebdoma- 
dae sanctae instauratus, dom. II Passionis, n. 20; S. Rituum C, Instr. de 
Musica sacra et sacra Liturgia, n. 15. 

10 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Musicae sacrae: AAS 48 (1956) p. 20. 

11 Quaedam Missae cum melodiis localibus iam conscriptae sunt in 
Africa, in Sinis, in India, instrumentis quoque indigenis comitantibus. 

12 Cf. S. Rituum C, Instr. de Musica sacra et sacra Liturgia, n. 60 s. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



301 



Caput VIII 
DE ARTE SACRA 

Inter nobilissimas ingenii humani exercitationes, artes pul- [199] 
chrae pleno iure adnumerantur, praesertim autem ars religiosa 
eiusdemque culmen, ars nempe sacra, quippe quae natura sua 
ad inflnitam pulchritudinem divinam spectent, humanis operibus 
aliquomodo exprimendam, et Deo eiusdemque laudi ac gloriae 5 
provehendae eo magis addicantur, quo nihil aliud eis propositum 
sit, nisi ut operibus suis ad hominum mentes pie ad Deum con- 
vertendas plurimum conferant. 

Alma Mater Ecclesia, proinde, semper fuit pulchrarum, seu 
ingenuarum, artium amica, earumque liberum servitium, prae- io 
cipue ut res ad sacrum cultum pertinentes vere sint dignae, de- 
corae ac pulchrae, rerum supernarum signa et symbola, perenni- 
ter quaesivit, artificesque instruxit. Immo earum veluti arbitram 
Ecclesia iure semper se habuit, diiudicans inter artificum opera 
quae fidei, pietati, legibusque religiose traditis congruant, atque 15 
ad usum sacrum idonea habeantur. 1 

Placuit proinde Patribus hisce de rebus ea quae sequuntur 
decernere. 

99. [Omnem stilum artis Ecclesia admittit]. Ecclesia nul- 
lum artis stilum veluti proprium habuit, sed omnium temporum 20 
modos semper admisit. Nostrorum etiam temporum atque om- 
nium gentium et regionum ars liberum in Ecclesia campum habet, 
quae sacris aedibus sacrisque ritibus debita reverentia debitoque 
honore inserviat; ita quidem ut eadem ad mirabilem illum gloriae 
concentum, quem summi viri per revoluta iam saecula catholicae 25 
fidei cecinere, suam queat adiungere vocem. 2 

100. [Opera artis fidei et pietati contraria arceantur\ Cu- 
rent locorum Ordinarii ut artis opera quaecumque, quae fidei et 
moribus ac christianae pietati aperte repugnant sensumque vere 
religiosum, vel ob insanam formarum depravationem, vel ob 30 
artis insufficientiam, mediocritatem ac simulationem, offendunt, 

ab aedibus sacris arceantur ac prorsus expellantur. 3 



302 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

[200] 101. [In diiudicandis artis operibus, periti adhibeantur]. 
In diiudicandis artis operibus, Ordinarii curent audire Commis- 
sionem dioecesanam de Arte sacra et, si casus ferat, alios viros 
valde peritos. 4 In causis autem quae, undique spectatae, diffici- 
5 liores evenerint, adeant consilia ceterorum provinciae vel regio- 
nis Episcoporum eorumque peritorum. Si etiam horum consultu 
iudicium tutum non invenitur, rem Sanctae Sedi proponant. 

102. [Commissiones de Arte sacra]. Commissiones de Arte 
sacra tum dioecesanae, tum provinciales vel regionales vel natio- 

10 nales vel etiam internationales, congregentur, in quantum possi- 
bile, ex utroque clero et laicis peritis. 

103. [Artificum institutio]. Episcopi, vel per se ipsos vel 
per sacerdotes qui peculiari facultate et amore praediti sunt, ar- 
tificum curam habeant, ut eos spiritu Artis sacrae et sacrae Li- 

15 turgiae imbuant. 5 

Artifices autem omnes, qui, ingenio suo vocati, gloriae Dei 
in Ecclesia sancta servire intendunt, semper prae oculis habeant 
agi de sacra quadam Dei Creatoris imitatione et de operibus 
cultui catholico, Ecclesiae aedificationi necnon fidelium religiosae 

20 instructioni destinatis. 

104. [Disciplina ecclesiastica de Arte sacra opportune revi- 
senda]. Canones et statuta ecclesiastica, quae rerum externa- 
rum ad sacrum cultum pertinentium apparatum spectant, prae- 
sertim quoad aedium sacrarum dignam et utilem constructionem, 

25 altarium formam et aedificationem, tabernaculi eucharistici nobi- 
litatem et securitatem, baptisterii aptitudinem et honorem, necnon 
sacrarum imaginum, decorationis et ornatus convenientiam, mo- 
derationem et ordinem, recognoscantur: quae Liturgiae instau- 
ratae minus congruere videntur, emendentur aut aboleantur; 

30 quae vero ipsi favent, nova et vetera, retineantur vel introdu- 
cantur. 

105. [Cleri institutio in Arte sacra]. Clerici, dum sacrae 
Liturgiae studio incumbunt, instruantur etiam de mutuis rela- 
tionibus inter Artis sacrae historiam et christianae fidei ac disci- 

35 plinae evolutionem, quatenus Ecclesiae venerabilia quaecumque 
monumenta aestiment et servent, necnon artificibus, in novis 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



303 



Artis sacrae operibus efficiendis, illuminata consilia praebere 
queant. 

Ad hoc obtinendum, in Universitatibus omnibus catholicis, 
sacrae Theologiae scholis necnon Facultatibus, principia et histo- 
ria Artis sacrae doceantur. 6 

NOTAE 

1 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei, 20 nov. 1947: AAS 39 
(1947) p. 591; Litt. Encycl. Musicae sacrae disciplina, 25 dec. 1955: AAS 
48 (1956) p. 11. 

2 Cf. Pius XII, Epist. ad Exc. D. Jos. Freundorfer, 27 iun. 1955: 
AAS 47 (1955) p. 596: « Die katholische Kirche ist nicht eins mit der 
abendlaendischen Kultur; wohl aber ist sie bereit, mit jeder Kultur einen 
Bund zu schliessen »; Allocutio Conventui X internationali de Scientiis 
historicis, 7 sept. 1955 (1. c, p. 680): « L'Eglise a conscience d'avoir recu 
sa mission et sa tache pour tous les temps a venir et pour tous les hommes, 
et par consequent de ne pas etre liee a aucune culture determinee... L'Eglise 
catholique ne s'identifie avec aucune culture; son essence le lui interdit. 
Elle est prete cependant a entretenir des rapports avec toutes les cultures »; 
Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) p. 590; S. C. S. Officii, 
Instr. de Arte sacra, 30 iun. 1952: AAS 44 (1952) p. 544. 

3 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) p. 591; 
S. C. S. Officii, Instr. de Arte sacra: AAS 44 (1952) p. 544. 

4 Cf. Can. 1164 § 1; Litt. circulares Secretariae Status, 1 sept. 1924 
(Prot. 34215); S. C. S. Officii, Instr. de Arte sacra: AAS 44 (1952) 
p. 545; S. Rituum C, Instr. de Musica sacra et sadra Liturgia, n. 118. 

5 Cf. Pius XII, Litt. Encycl. Mediator Dei: AAS 39 (1947) p. 591. 

6 Cf. S. C. S. Officii, Instr. de Arte sacra: AAS 44 (1952) p. 545. 



[201] 



5 



304 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



2 - RELATIO EM.MI P. D. ARCADII LARRAONA 
PRAESIDIS COMMISSIONIS DE SACRA LITURGIA 

Em.mi Praesides, em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, 

Ad normam nostri Ordinis agendi, « quodcumque argumentum di- 
sceptandum in congregatione generali proponitur ac breviter illustratur 
a relatore, quem designavit competentis commissionis praeses ». Argu- 
mentum nunc ex legitimo praesidentiae iussu disceptandum est schema 
constitutionis de sacra Liturgia. Ipsum, et quidem commissionis de sa- 
cra Liturgia nomine et sensu, esset breviter illustrandum. Cum tamen 
commissio nostra ob temporis angustias nec generalem de re aggredi 
potuerit disceptationem, et ceterum haec, esto brevis ac generalis, 
schematis proprie dicta illustratio commissionem ligare iam posset atque 
in schema interpretandum influxum aliquem exercere, opportunius du- 
cimus, potius quam illustrationem proprie dictam schematis, introduc- 
tionem ad ipsum vobis, em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, exhibere. 

Ipsum rev.mo Patri secretario nostrae commissionis redigendum 
demandavi, statimque vobis ipse clariore mea voce perleget. 

Quae commissio de schemate generali diiudicanda dicendaque cen- 
suerit post absolutum examen generale in aula ad propositas emenda- 
tiones factas, postquam ad ipsam transmissa fuerint, sincere dicere non 
omittet commissio, ad normam articuli 58. 

Et nunc, venia vestra, ad introductionem perlegendam gradum fa- 
cimus. 

Rev. P. Ferdinandus Antonelli: 
Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, 

Mandato em.mi praesidis commissionis conciliaris de sacra Liturgia 
parens ad normam art. 31 Ordinis Concilii Oecumenici Vaticani II 
celebrandi, brevem illustrationem circa schema constitutionis de sacra 
Liturgia proponam. 

Liceat tamen quaedam brevissime praemittere veluti praeambula 
ad ipsius schematis originem et indolem facilius intelligendam. 

Itaque, in Concilio iam Tridentino emendatio librorum liturgico- 
rum statuta fuit, quae quidem emendatio deinceps meliori quo tunc 
fieri poterat modo a Summis Pontificibus peracta est, praeeunte Sancto 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



305 



Pio V qui anno iam 1568, id est, tribus annis post absolutum Concilium, 
Breviarium Romanum ex decreto Sacrosancti Concilii Tridentini resti- 
tutum, anno vero 1570 Missale Romanum in lucem protulit. 

Inter postulata ad Concilium Vaticanum I delata, nonnulla quoque 
inveniuntur Sacram Liturgiam respicientia quibus praesertim petitur 
ut nova Breviarii Romani emendatio fiat. 

Nihil proinde mirum si in Concilio quoque Vaticano II constitutio 
proponitur de sacra Liturgia, eo vel magis quod quaestio haec, seu 
capitulum de sacra Liturgia non tantum magni momenti ex natura sua 
sed et summae actualitatis in praesens censendum est duabus praeser- 
tim de causis: 

— Primo quia quam plurimi Sacri Pastores et omnes in re viri 
periti unanimi sententia, gravibus quidem sufrulta argumentis, tenent 
libros liturgicos, seu textus ac ritus in illis contentos, genuina profecto 
servata liturgica traditione, opportuna indigere emendatione et ad 
nostrae aetatis ingenium ac necessitates accommodatione. 

— Accedit, secundo, ratio pastoralis gravissima. Inde siquidem a 
media aetate, multisque de causis quas hic recensere non possumus, 
christifideles in liturgicis actionibus adstantes, muti potius spectatores 
facti sunt quam actores prouti res ipsa postulat. At neminem fugit 
vitae christianae instaurandae et alendae maxime conferre si fideles 
ad fontes gratiae quae in sacra Liturgia apertae manent, reducantur 
actuosae illius ac personalis participationis capaces effecti quam nostro 
ineunte saeculo S. Pius X providentissime coepit commendare. Ex hac 
quidem commendatione, motus ille liturgicus ortus est qui paulatim 
per catholicum orbem diffusus, vitae christianae instaurandae quam 
plura eaque optima emolumenta contulit. Horum autem emolumento- 
rum numerus ac momentum ita succrevit ut post ultimum bellum 
Summus Pontifex Pius XII f. r. consilium, a praedecessore suo S. Pio X 
iam conceptum, de generali liturgica instauratione promovenda reas- 
sumpserit et specialem ad hoc pontificiam commissionem anno 1948 
constituerit. 

Quae quidem commissio, generale in primis peragendae liturgicae 
instaurationis programma, ponderoso ad hoc edito volumine confecit, 
paulo vero post exemplum quoddam practicum futurae instaurationis 
exhibuit, Vigiliam Paschalem prius anno 1951, Ordinem deinde totius 
Hebdomadae Sanctae instauratum parando, quem, praehabito em.morum 
Patrum Sacris Ritibus tuendis praepositorum f avorabili suff ragio, idem 
Summus Pontifex Pius XII promulgandum anno 1955, ac in posterum 
servandum mandavit. Postquam vero, ineunte anno 1959, Summus 
Pontifex Ioannes XXIII, quem divina Providentia diu sospitem servet, 



306 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



felicissimum edidit nuntium de Oecumenico Concilio Vaticano II mox 
coadunando, consentaneum erat ut generalis instaurationis studia in- 
termitterentur, eo quidem consilio ut altiora principia generalem litur- 
gicam instaurationem respicientia, prouti expresse idem S. P. Ioan- 
nes XXIII scribebat in suo Motu Proprio diei 25 iulii anni 1960, Pa- 
tribus in Concilio Vaticano II coadunatis ad iudicandum proponerentur. 

Quod utique factum conspicitur in proposito schemate constitutio- 
nis de sacra Liturgia. 

Huiusmodi autem schema confectum est a pontificia commissione 
praeparatoria de sacra Liturgia, quam Summus Pontifex die 5 iunii 
anni 1960 constituit, quaeque, praeter praesidem ac secretarium, vi- 
ginti quattuor membris constabat, inter quae 7 numerantur episcopi, 
et 35 consultoribus quorum 5 episcopali dignitate aucti. Adnotare 
iuvat omnes hos exc.mos ac rev.mos viros ea ratione fuisse selectos 
ut et omnes mundi partes in sinu commissionis repraesentarentur, et 
una simul ut viri seligerentur scientiae liturgicae et pastoralis necnon 
et caeremoniarum sacrarum, musicae et artis sacrae praeclarissimi cul- 
tores. Qui quidem exc.mi ac rev.mi viri prae oculis habentes copio- 
sissima episcoporum vota ad Concilium Oecumenicum Vaticanum II 
apparandum proposita, sub praesidentia em.mi card. Caietani Cico- 
gnani, commissionis praeparatoriae praesidis, schema constitutionis de 
sacra Liturgia navi studio parandum susceperunt, sequentibus criteriis. 
potissimum innixi, nimirum: 

a) maximam habendam esse curam de sacro patrimonio liturgico 
servando; 

b) altiora principia esse statuenda, quibus futura generalis litur- 
gica instauratio peragi debeat; 

c) dispositiones practicas ac rubricales e fundamento doctrinali 
esse derivandas; 

d) clericos magis magisque liturgico spiritu esse imbuendos, in 
eoque profundius instituendos ita ut eiusdem spiritus apti fiant magistri 
ac duces inter fideles; 

e) fideles denique magis in dies ad activam participationem ad- 
ducendos esse. 

His itaque generalioribus innixi principiis, exc.mi ac rev.mi viri 
commissionis praeparatoriae, schema confecerunt quod tandem, multis 
interiectis disceptationibus et emendationibus, definitive ab ipsis pro- 
batum fuit mense ianuario vertentis anni 1962. Idem schema deinceps, 
referente em.mo card. Larraona, qui post mortem em.mi ac desidera- 
tissimi card. Caietani Cicognani in eius locum successit, a commissione 
praeparatoria centrali examinatum, emendatum probatumque fuit. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



307 



Quo factum est ut, ad novissimam hanc formam reductum, schema 
em.morum ac rev.morum Patrum Conciliarium iudicio nunc subiciatur. 

Schema autem, quod in exhibito volumine prostat a pag. 155 ad 
pag. 201, praeter generale quoddam prooemium, quo momentum prae- 
sertim extollitur sacrae Liturgiae in vita Ecclesiae, octo complectitur 
capita, quorum argumentum iuvat statim indicare. 

Cap. I agit de principiis generalibus ad sacram Liturgiam instauran- 
dam atque fovendam. Cap. II, de sacrosancto Eucharistiae mysterio. 
Cap. III, de sacramentis et sacramentalibus. Cap. IV, de oficio divino. 
Cap. V, de anno liturgico. Cap. VI, de sacra supellectile. Cap. VII, de 
musica sacra. Cap. VIII et ultimum, de arte sacra. 

Ex his octo capitibus, longe maioris momenti et amplitudinis est 
cap. I, quippe quod fundamenta doctrinalia proponat de sacra Liturgia 
et de principiis agat generalioribus, quae valent etiam pro materia in 
reliquis capitibus contenta; principia proinde quae semel hic proponun- 
tur ne postea in singulis capitibus repeti debeant. 

Universum vero cap. I quinque sectionibus constat: 

Sectio I, quae inscribitur De sacrae Liturgiae natura eiusque mo- 
mento in vita Ecclesiae, conceptum theologicum sacrae Liturgiae tra- 
dere intendit, et locum designare qui sacrae Liturgiae competit, respectu 
habito sive ad externam actuositatem Ecclesiae, sive ad vitam spiri- 
tualem fidelium, sive ad alia pietatis exercitia quae extra ambitum Li- 
turgiae celebrantur. 

Secunda Sectio, cui titulus De liturgica institutione et de actuosa 
participatione prosequendis, tractat de liturgica institutione sive cleri- 
corum sive fidelium, et diversae proponuntur dispositiones quae ad 
finem assequendum aptae existimatae sunt. 

Tertia Sectio, quae titulum habet De sacrae Liturgiae instauratione, 
peculiaris sane momenti est. Pro futura itaque generali liturgica instau- 
ratione peragenda, quinque principia fundamentalia enunciantur: 

1) omnem obscuritatem in sacris ritibus exstruendis, quantum 
fieri potest, esse vitandam; 

2) traditionem liturgicam religiose esse servandam at, una simul, 
legitimum progressum esse admittendum; 

3) hunc vero progressum, seu potius hanc sacrae Liturgiae novis 
necessitatibus occurrentibus adaptationem, specialissimo modo pro Mis- 
sionibus esse commendandum; 

4) attenta indole catechetica et pastorali sacrae Liturgiae, struc- 
turam rituum ita fidelium captui esse accommodandam ut multis non 
indigeat explicationibus. Praeterea, attenta didactica sacrae Liturgiae 



308 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



indole, ritus ipsos elementis didacticis e Sacra Scriptura desumptis 
auctos esse debere quae argumentum pro catechesi praebeant; 

5 1 ™ 1 denique principium desumitur ex natura hierarchica et com- 
munitaria sacrae Liturgiae, et eius adspectum dynamicum respicit qui 
postulat ut omnes adstantes, iuxta eorum condicionem, veri sacri ritus 
participes fiant, numquam vero muti spectatores. 

Sectio IV, quae inscribitur De vita liturgica in dioecesi et in paroe- 
cia fovenda, spiritum illum ecclesialem sacrae Liturgiae instaurare in- 
tendit quo fideles paroeciae circa parochum, paroeciae vero circa epi- 
scopum coadunatos quodammodo se sentiant, constituentes familiam Dei. 

Sectio denique quinta et ultima cui titulus De actione pastorali litur- 
gica promovenda, apta indicat media ad sacram Liturgiam fovendam, 
inter quae merito primum locum obtinent commissiones liturgicae sive 
nationales sive dioecesanae, necnon et aliae commissiones collaterales 
de musica et de arte sacra. 

Haec sunt praecipua quae de primo ac praestantiore capite huius 
schematis recensenda censui. De aliis capitibus, saltem pro nunc, nil 
addendum esse putarem, nisi forsan aliquid de capite IV, quod ratione 
materiae summi momenti dici debet; agit namque de officio divino. 
Huiusmodi itaque caput compositum fuit a commissione praeparatoria 
prae oculis habitis episcoporum votis ad rem anno 1956 a felicis me- 
moriae Pio Papa XII postulatis. 

Aliorum capitum argumenta, quae graves quandoque quaestiones 
tangunt, tali sobrietate et perspicuitate sunt proposita ut fusiore com- 
mentario, ad generalem saltem illustrationem quae nunc requiritur, in- 
digere non videantur. Dixi. 

Praeses card. Gilroy: 

Et nunc ad animadversiones veniamus. Sunt 25 Patres qui verbum 
petierunt ad sermonem habendum de schemate in genere. Em.mi cardi- 
nales, exc.mi patriarchae et exc.mi archiepiscopi enumerantur ordine 
canonicae praecedentiae; exc.mi episcopi, absque ordine. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



309 



3 - PATRUM ORATIONES 
1 

Em.mus P. D. TOSEPH Card. FRINGS 

Archiepiscopus Coloniensis 

Venerabiles Patres, 

Schema propositum quasi est testamentum Pii Papae XII, piae re- 
cordationis, qui vestigiis S. Pii Papae X inhaerens audacter inchoavit 
inaugurationem sacrae Liturgiae. 

Hoc schema commendatur per linguam qua utitur vere plenam spi- 
ritu Sacrae Scripturae et Sanctorum Patrum, linguam modestam et vere 
pastoralem. Hoc schema commendatur per postulationes valde mode- 
ratas praesertim quoad usum linguarum vernacularum. Hoc schema com- 
mendatur per pondus ipsius materiae quam tractat; nam sacra Liturgia 
non est tantum res externa et formalis, non tantum modus orandi 
Ecclesiae, sed continet ipsam intimam vitam Ecclesiae, communionem 
mysticam inter Deum et homines, continuam repraesentationem mortis 
Domini Nostri Iesu Christi ante conspectum Patris omnipotentis. 

Proponere audeo sequentia: 

1. Textus originalis huius schematis qui propositus erat commis- 
sioni centrali iterum imprimatur et omnibus Patribus exhibeatur cum 
declarationibus, quia hoc modo quod nunc adhuc est abstractum et 
indefinitum in schemate quod in manibus habemus, clarius apparebit. 

Declarationes quae pertinent ad usum linguarum vernacularum in- 
serantur in schema definitivum. 

2. Nota, quae est in prima pagina, in qua dicitur exsecutionem 
huius constitutionis reliquendam esse Apostolicae Sedi, deleatur quia 
iam est in ipso textu in n. 16 et quidem melius, quia ibi dicitur: Libros 
liturgicos infra paucos annos esse retractandos scilicet a Sancta Sede 
peritis ex universo orbe adhibitis. 

3. Quoad usum linguarum vernacularum restituatur textus primi- 
genius in quo dictum erat esse Conferentiarum Nationalium statuere, 
quid liceat in hac re actis a Sancta Sede recognitis; id est modus qui 
valet pro Synodis Dioecesanis. 

4. Ubi agitur de musica sacra in lingua vernacula addatur: « Curent 
episcopi ut fideles instituantur in exercendo cantu gregoriano quippe 



20 



310 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



qui est cantus proprius et oficialis linguae latinae ita ut si ftdeles diver- 
sarum linguarum conveniunt, una voce laudare possint Deum ». 

De cetero censeo esse nobile officium huius almi Concilii instau- 
rationem sacrae Liturgiae a Papa demortuo inceptam ad felicem finem 
perducere. Dixi. 



Textus scripto traditus: 

Schema de S. Liturgia est quasi testamentum Pii Papae XII p. m., qui vestigiis 
S. Pii X inhaerens audacter inchoavit instaurationem S. Liturgiae. Commendatur hoc 
Schema per linguam qua utitur spiritu S. Scripturae et SS. Patrum plenam, modestam 
et vere pastoralem; commendatur per postulationes moderatas, praesertim quoad 
usum linguae vulgaris; commendatur per pondus ipsius materiae, quia S. Liturgia 
non est res mere formalis et externa sed continet ipsam intimam vitam Ecclesiae, 
communionem mysticam inter Deum et homines, repraesentationem continuam mor- 
tis Domini nostri Iesu Christi ante conspectum Dei Patris omnipotentis. 

Proponere audeo: 

1) Ut textus originalis huius Schematis, qui Commissioni Centrali propositus 
fuerat cum suis declarationibus, denuo imprimatur et omnibus patribus exhibeatur, 
ut quod in textu quem nunc in manibus habemus est nimis abstractum et indefinitum 
clarius appareat. Declarationes quae pertinent ad usum linguae vulgaris inserantur 
in textum definitivum. 

2) Deleatur Nota in prima pagina apposita, secundum quam Sedi Aposto- 
licae relinquitur exsecutio Constitutionis, quia idem iam dictum est in n. 16, et qui- 
dem melius, ordinando, libros liturgicos intra paucos annos esse recognoscendos, 
sc. ab Apostolica Sede, « peritis ex universo orbe adhibitis ». 

3) Quoad usum linguae vernaculae restituatur textus primigenius, secundum 
quem est conferentiarum nationalium statuere, in quantum lingua vulgaris adhibea- 
tur « actis a Sancta Sede recognitis », non tantum ut nunc dicitur « Sanctae Sedi 
proponere ». 

4) Quoad cantum apponantur n. 24 vel 41 haec verba: « Curent Episcopi, 
ut fideles instituantur in exercendo cantu gregoriano, quippe qui est proprius et 
officiaUs ecclesiae latinae, ita ut si sint uniti cum fidelibus aliarum linguarum una 
voce cum iis possint laudare Deum ». 

De cetero mihi videtur nobile officium huius Concilii opus instaurandae S. Li- 
turgiae a Papa demortuo coeptum ad finem felicem perducere. 

2 

Em.mus P. D. ERNESTUS Card. RUFFINI 
Archiepiscopus Panormitanus 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres Conciliares, 
Parcite mihi si canam extra chorum. 1 In prooemio, pag. 1, lin. 31-33, 
legimus: Ea quae sequuntur solum ritum romanum spectare intelli- 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



311 



genda sunt, nisi agatur de his quae ex ipsa rei natura alios quoque ritus 
aficiant. 

Submisso animo opinor in Concilio Oecumenico, praecipue quia 
oecumenicum est, sanciri debere quae ad universam Ecclesiam pertinent, 
non quae solum ad ipsius partem. In Italia e. g. habetur etiam vene- 
randus ritus ambrosianus, cur iste negligeretur? Cur nihil de sacris 
ritibus orientalibus? 

Proinde nunc ea tantum principia (seu normae) tractanda et sta- 
tuenda mihi videntur quae convenire censentur tum ritui romano, tum 
reliquis ritibus; peculiaria autem quae ad singulos ritus pertinent decer- 
nenda demandentur Congregationi Sacrorum Rituum vel, si agatur de 
ritibus orientalibus, Sacrae Congregationi pro Ecclesia Orientali. 

Quod si schema, prout nobis exhibetur, perpendendum censetur, 
quaedam saltem aperte addantur pro reliquis venerabilibus ritibus. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 

3 

Em.mus P. D. IACOBUS Card. LERCARO 
Archiepiscopus Bononiensis 

Venerabiles Vatres, 

1. Censeo disceptationem hanc primam schema constitutionis de sa- 
cra Liturgia in genere seu globatim sumptum prospectare; in sequen- 
tibus autem congregationibus puto singula capita seu articulos Patrum 
examini esse subiicienda. 

2. Circa ergo schema ita globatim sumptum ante omnia comper- 
tum habeo Patres quibus schema ipsum elapso mense iulio missum 
fuerat, quique suam mentem aperire poterant intra decimam quintam 
diem 1 septembris subsequentis, 2 nonnullas utique animadversiones 
— non equidem omnes 3 eiusdem ponderis — circa singula elementa 
aut etiam singula * verba diligenter proposuisse; omnes vero, quantum 
mihi nosse est datum, 5 ipsum schema globatim acceptum habuisse. 

3. Et revera, illud in suo complexu mihi & consideranti, haec indu- 
bia apparent: 

a) Haec constitutio de sacra Liturgia in deductionibus suis sem- 
per praesentem habet theologicam doctrinam. 

In prooemio revera et in primo capite principia theologica prospec- 
tantur; neque tamen eo intentu ut tractatus theologiae, prout fit in 



312 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



scholis, exhibeatur; sed ut solidum praebeatur fundamentum duplici 
subsequenti constructioni, quae nempe est ad fovendam Sanctam Litur- 
giam et ad eam « instaurandam », ut verbo isto « instaurare » utar, 
quo iam 7 inde ab anno 1951 documenta pontificia pluries 8 sunt usa, 
cuiusque technicum — ut ita dicam — sensum et significationis ambi- 
tum consecrarunt. 

Neque in hac tali principiorum theologicorum summa constitutio 
contendit ad technicam definitionem S. Liturgiae pervenire, sed tantum 
exhibet descriptionem illarum notarum quae ab omnibus S. ipsi 9 Litur- 
giae propriae agnoscuntur; quod enim n. 3 exprimitur non classica defi- 
nitio est per genus proximum et differentiam specificam (quod inqui- 
rendum studiosis relinquitur), sed sufficiens conceptus ad S. Liturgiae 
ambitum et opus cognoscendum; prout etiam evenit et in Litteris Ency- 
clicis Mediator Dei. 

Doctrina enim constitutionis eadem prorsus est ac doctrina in illis 
Litteris Encyclicis exposita; erat tamen constitutionis munus doctrinam 
hanc summatim revocare ut, quae secuturae sunt normae, solidum ha- 
berent fundamentum. 

b) Normae generales — quae sequuntur inde an. 16adn. 31 — 
clarae exinde apparent; et solide fundatae; illae quoque quae desu- 
muntur ab adaptatione Liturgiae ad ingenium et traditiones populorum, 
quaeque inspirantur normis a Summis Pontificibus inde a Papa Bene- 
dicto XV f. r. proclamatis circa opus missionarium; 10 eaedem normae 
magis ac magis 11 videntur urgendae hoc historiae momento, dum gen- 
tes omnes culturalem... 12 et civilem promotionem ambiunt feliciter et 
consequuntur. 

c) Applicationes Normarum ad singulas actiones liturgicas et ad 
singula liturgica elementa — inde nempe a cap. II usque ad cap. VIII — 
utique, in particularibus, animadversionibus et emendamentis 13 obno- 
xiae sunt; sed clare in suo complexu apparent consonae actioni Sedis 
Apostolicae, praesertim inde a Pio XII... 14 

Etenim revera in traditione semper fundantur. Principium quidem 
amplectuntur ulterioris perfectionis seu sanae — ut utar verbo quod in 
Litteris Mediator Dei pluries — decies ni jallor 15 — recurrit — sanae 16 
« progressionis », prout de cetero proprium est omnis... 17 viventis: — Li- 
turgia ut ait Pius XII, est « aliquid vivum » — sed, immo praecise 
propter hoc, semper in eodem principiorum et traditionis spiritu. 

Neque revera has applicationes ampliores aut maioris momenti aut 
novitatem magis sapientes quis dixerit quam instaurationes iam a S. Sede 
probatas, immo promotas: prout sunt e. g. Vigilia nova Paschalis et 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



313 



felicissima illa nova ieiunii eucharistici disciplina et concessio Missarum 
in horis vespertinis. 

d) Opportunae vero, imo necessariae illae applicationes appa- 
rent ut magis conscia, actuosa et fructuosa evadat participatio fidelium 
sacris mysteriis. 

Non enim ex sterili archeologismo aut ab insano novitatis pruritu 
illae promanant, sed ab instantia quotidiana pastorum et ab exigentiis 18 
pastoralibus, cum participatio actuosa S. Liturgiae sit, iuxta memo- 
randa verba S. Pii X, prima et insubstituibilis fons spiritus christiani. 

Velint, oro, Episcopi Ecclesiarum illarum quae nunc temporis he- 
roicum testimonium Iesu Christo feliciter reddunt, non silentes sed 
voce magis quam sanguinis voce Abel 19 loquentes, quaeque scholis, 
diariis, laicorum coetibus et conventibus carent, et solam sacram ser- 
vant 20 Liturgiam, velint, oro, dicere nobis quae sit Liturgiae efficacia et 
vis ad animos efformandos fortes in fide. 

Velint et Pastores nascentium Ecclesiarum confiteri quanta qualisve 
sit pastoralis necessitas instaurationis, quam schema nobis propositum 
prospicit et promovet. 

Quod ad me attinet, humillime testari possum vitam liturgicam mu- 
neri meo pastorali, vitae spirituali communitatis fidelium, iustitiae prae- 
sertim et caritatis sensui educando, 21 esse veraciter et feliciter ditissi- 
mum et pretiosissimum adiutorium. 

Quapropter, proposito schemati globatim sumpto et salvo de par- 
ticularibus emendationibus iudicio, meam adprobationem libentissime 
in Domino dabo. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 diem decimam quintam. 2 deest. 3 omnes 
equidem. 4 deest. 5 datum est nosse. 6 mihi in suo complexu. 7 deest. 
8 deest. 9 deest. 10 de opere missionario. 11 magisque. 12 politicam. 
13 deest. 14 f. r. 15 (decies?). 16 deest. 17 rei. 18 ab exigentiis 
nempe. 19 Abel voce. 20 habent. 21 caritati. 

4 

Em.mus P. D. IOANNES B. Card. MONTINI 
Archiepiscopus Mediolanensis 

Liceat mihi quoque, ut metropolitae regionis Longobardiae et mo- 
deratori ritus ambrosiani, votum proferre, quo schema propositum quoad 
substantiam aperte approbem et hunc Patrum coetum amplissimum ro- 
gem, ut principio faveat, quo totum schema mihi videtur inniti: hoc 



314 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



principium eo spectat ut S. Liturgiae maxima efficacia pastoralis tri- 
buatur. 

Etenim schema videtur magnopere commendari propter ea quae 
in par. 5 affirmantur, scilicet: Licet sacra Liturgia non amplectatur 
totum ambitum actionis Ecclesiae, est tamen in suo centro, quod est 
Divinum Eucharistiae Sacrificium, culmen ad quod omnia tendere de- 
bent, et simul a quo omnia procedunt. 

In hoc igitur schemate de sacra Liturgia, si totum spectetur, vera 
quaedam aequabilitas habetur, ut opinor, inter duas sententias, quae 
pariter fini pastorali Concilii officiunt, scilicet: 

1. Schema non est huiusmodi ut cedatur iis, qui cum levitate 
animi et ad suum arbitrium innovationes inducere volunt, vel, quod 
peius est, hoc modo damnum inferunt rebus divinis et humanis, magni 
aestimandis, quae in sacra Liturgia continentur et ad gentem christia- 
nam per tot saeculorum decursum transmissae sunt, germanae huius 
traditionis unitate, quoad substantiam, servata. Ii qui ritum ambrosia- 
num sequuntur, peculiari ratione, ad hoc quod attinet, se fideles prae- 
bere cupiunt. 

2. Schema insuper non favet opinioni eorum, qui asserunt ritum 
debere esse omnino immutabilem, seu qui caerimoniis historia traditis 
nimis adhaerent et formam, qua cultus exprimitur, praeferunt ei, quod 
hac ipsa forma essentialiter significatur... 1 

Itaque propositum schema efficere videtur, ut duabus rebus con- 
stanter inhaereatur: essentiae ipsius Liturgiae, quae omnino defendi 
debet atque servari, et formae traditae seu historicae, scilicet modo, 
quo celebratio divinorum mysteriorum quasi vestitur; quae quidem 
forma mutari potest, prudenter tamen sapienterque et ad aptiores ra- 
tiones revocari. Schema igitur nequaquam imminuit cultus catholici pa- 
trimonium divinum et a maioribus acceptum, sed permittit et suadet, 
ut commissiones post Concilium instituendae — in quibus etiam epi- 
scopi qui pastores sunt animarum, praesentes esse debent — idem pa- 
trimonium reddant planius, magis comprehensibile et utilius hominibus 
nostrae aetatis, quibus ut pastores ex conscientia officio obligamur. 

Etenim propter onus nostri, quo traditionem formarum ecclesiasti- 
carum tueri debemus, nihil detrahere licet de obligatione etiam maiori, 
qua tum Deo et Christo, tum populo christiano et hominibus temporum 
nostrorum devincimur. Novimus enim societatem hanc nostram, tanto 
in discrimine versantem quoad religionem, praesertim ope verbi litur- 
gici hodie ad Christum, ad Ecclesiam, ad salutem pervenire posse. 

Hoc recogitandum est, maxime cum agitur de lingua in cultu adhi- 
benda, usus linguae antiquae et a maioribus traditae, videlicet linguae 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



315 



latinae pro Ecclesia latina, firmus sit ac stabilis in iis partibus ritus quae 
sunt sacramentales ac proprie vereque sacerdotales. Hoc ideo fieri debet, 
ut unitas Corporis Mystici orantis... 2 accuratio sacrarum formularum reli- 
giose serventur. Tamen ad populum quod attinet, quaevis difficultas 
intelligendi auferatur in partibus didacticis sacrae Liturgiae, ac detur 
fidelibus quoque facultas exprimendi verbis comprehensibilibus preces 
suas, quas Deo adhibent. 

Non enim licet nobis oblivisci quod S. Paulus in cap. 14, 1 Cor. 
diserte docet, scilicet affirmat eum qui orat in Ecclesia, mente intelligere 
debere id, quod ore efferat et respondere « Amen » scientem quid dicat. 
Liturgia nempe pro hominibus est instituta, non homines pro Liturgia. 
Ipsa est precatio communitatis christianae; si cupimus, ne haec com- 
munitas templa nostra deserat, sed ut eo libenter accedat ibique ad 
interiorem animae vitam formetur et fidem suam digne exprimat, pru- 
denter, sed sine mora et cunctatione, amoveri debet impedimentum 
linguae quae intelligi nequit, vel admodum paucis tantum est accom- 
modata, quaeque gentem nostram non ad participandum cultum divinum 
allicit, sed ab eo abalienat, quemadmodum egregie enuntiatur in par. 24 
constitutionis examinandae. 

Sententiae Sancti Augustini meminisse vanum non erit, quae mo- 
net: Melius est reprehendant nos grammatici, quam non intelligant po- 
puli (in Ps. 138, 20). 

Item laudandum mihi videtur principium vi cuius caerimoniae in 
simpliciorem formam redigendae sint, non ad minuendam cultus pul- 
chritudinem et uberem significationem, sed ad efficiendum ut caerimo- 
niarum brevitati recte consulatur et repetitiones omnesque implicationes 
vitentur; quo principio reformatio liturgica, quae annuntiatur, innititur, 
idemque indoli hominum, etiam piorum ac fidelium, qui nostra aetate 
sunt, valde congruit. 

Quasdam autem animadversiones peculiares scripto consignatas mihi 
addere placet, quae commissioni ad quam spectat proponuntur, illam 
imprimis, quae respicit Liturgias religiosorum; optarem enim ut pag. 169 
post par. 32 mentio fiat vel nova paragraphus inducatur de liturgiis, 
rite recognitis, si opus fuerit, religiosorum exemptorum ob historicum 
earum momentum et spiritualem dignitatem... 3 Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 hoc autem eo pertinet, ut inter Deum et animam, 
inter Deum et communitatem christifidelium intimae rationes intercedant. Illi 
vero ignorare videntur mutationes et necessitates gravissimas quae in vita homi- 
num recentissima hac aetate ortae sunt. 2 et. 3 Quoad schema consti- 
tutionis de S. Liturgia haec mihi videntur peculiari ratione animadvertenda: 



316 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



pag. 167, par. 25: Una conficiatur S. Scripturae authentica versio in singulos ser- 
mones vulgares, qua omnes uti debeant sive in liturgicis ritibus sive in cate- 
chesi tradenda. Pag. 169, par. 31, linn. 6-7: « salvis consuetudinibus... »: haec 
exceptio, cum vim omnem auferat normae propositae, meo iudicio expungenda 
est. Pag. ib., par. 32: auctoritas, qua quivis episcopus in sua cathedrali ecclesia 
polleat, maior sit ea, qua aetate nostra uti potest in iis, quae ad cultum et admini- 
strationem pertinent. Pag. 176, par. 44, lin. 23: loco « aliter » scribatur « digne ». 
Pag. 180, par. 48: instauratio catechumenatus adultorum, in plures gradus divisi, 
non est facile ad usum deducenda; sit summum in cuiusque libera facultate posita. 
Pag. 182, par. 63: nova paragrapho inducta enuntietur cardinalis dignitatem reli- 
gioso quodam ritu esse impertiendam. Pag. 187, par. 72, lin. 1-2: orationi domi- 
nicae ad Laudes et Vesperas dignior locus tribuatur, ita ut haec oratio iis in horis 
quasi fastigium emineat. Symbolum apostolicum seu Credo in Officio Divino, sal- 
tem die dominica, iterum suum locum obtineat. 

Em.mus P. D. FRANCISCUS Card. SPELLMAN 
Archie pisco pus Neo-Eboracensis 

Venerabiles Vratres, 

De principiis generalibus ad sacram Liturgiam instaurandam et fo- 
vendam, optime exponitur sub nn. 1 et 2 sacrae Liturgiae natura 
eiusque momentum in vita Ecclesiae, liturgica institutio et actuosa par- 
ticipatio. Sine dubio maxima cura adhiberi debet ad procurandam tam 
in clero quam in populo christiano consciam, actuosam et fructuosiorem 
participationem sacrarum celebrationum, et cavendum est a mera divul- 
gatione et participatione tantum externa, quae forsitan speciem prae- 
bet verae vitae liturgicae, sed ab adoratione in spiritu et veritate mul- 
tum distat. 

Sub n. 3 agitur de sacrae Liturgiae instauratione. Bene recolitur 
liturgiam constare parte immutabili, utpote divinitus instituta, et par- 
tibus mutationibus obnoxiis, quae decursu temporum variare possunt 
vel etiam debent. Eiusmodi mutationes admitti possunt quatenus ad 
legitimam progressionem requiruntur et ad veram utilitatem Ecclesiae 
conferunt, quae ut attingatur, retinenda est sana traditio et instituenda 
accurata investigatio non solum theologica et historica, sed etiam pasto- 
ralis. Sunt quidem tam inter clerum quam inter populum qui, imbuti 
potius quodam « historicismo » quam vero sensu pastorali, magnas 
innovationes exoptant quin utilitatem fidelium satis perpendant. 

In his rebus pastores animarum non semper idem sentiunt ac illi 
qui aspectum speculativum et historicum cognitum habent. Ex. gr. pa- 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



317 



rochus semper 1 curam habere debet multorum millium fidelium, qui 
diebus dominicis et festivis S. Sacrificio assistunt. 

Caveatur ne structura liturgica, quae fortasse opportuna videatur 
in monasteriis, in domibus religiosis, vel etiam in paroeciis exiguis, non 
sine fidelium detrimento omnibus totius Orbis paroeciis imponatur. 
Quare ne fiant innovationes nisi vera Ecclesiae utilitas id exigat, et 
adhibeatur cautela ut novae formae liturgicae ex formis iam exstantibus 
organice quodammodo crescant (p. 165, n. 15, lin. 10). 

Eadem prae oculis habeantur in libris liturgicis recognoscendis, et 
sedulo attendatur ut rubricae etiam partes fidelium praevideant (p. 164, 
n. 17), praesertim quatenus permulti ex plebe christiana assueti sunt 
ad Missale Romanum adhibendum dum Sacro assistunt. 

Ecclesia, in iis quae fidem aut bonum totius communitatis non 
tangunt, rigidam unius tenoris formam ne in Liturgia quidem imponere 
cupit (p. 165, a lin. 22). Ideo in substantiali unitate ritus romani legi- 
timis varietatibus et aptationibus locus relinquatur pro diversis coeti- 
bus, regionibus et populis, praesertim in Missionibus. Ne autem im- 
ponantur novae varietates in locis ubi formae usitatae ad populi inge- 
nium et traditiones iam inventae sunt aptissimae. Sic, v. g. in aliquibus 
regionibus unio desideratissima inter fideles et Sacerdotem celebrantem 
efiicacius obtinetur usu Librorum Missalium quam praxi Missae sic 
dictae « dialogatae ». His in rebus opus est maxima prudentia, ne fides 
et devotio populi potius debilitentur quam foveantur. 

Etsi unitas fidei servanda admitti nequit tamquam unicum princi- 
pium in Liturgia ordinanda, in genere est norma maxima. Ideo adpro- 
banda non esse videntur praevia experimenta quibusdam coetibus prae- 
standa (p. 166, n. 22), utpote apta ad confusionem, admirationem et 
damnum populi christiani inducendum. Fideles, praesertim simplicio- 
res, facile scandalizari possunt cum videant Ecclesiam immutabilem sae- 
pius in ritibus mutari. Ex altera parte, milites nostri et alii per varias 
mundi partes peregrinantes, semper admirantur mirificam Ecclesiae in 
lingua ritibusque unitatem, ex qua multum lucrantur. Etiam acatho- 
lici admirantur praestantem unitatem tum doctrinalem tum ritualem Ec- 
clesiae catholicae. Notandum etiam quod huiusmodi « experimenta » 
et innovationes augent tam pro fidelibus quam pro clero impensa, 
quae apud multos iam inveniuntur perdifficilia. Eadem de causa, si 
quae aptationes et innovationes in ritibus et libris liturgicis necessariae 
iudicantur, multum prodest non singulis interdum aliam post aliam, sed 
multas simul promulgare. 

Quoad quaestionem de lingua liturgica distinguenda sunt, ex una 



318 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



parte Sacrificium Eucharisticum, et ex altera parte Sacramenta, Sacra- 
mentalia et aliae actiones liturgicae. 

Ad Sacrificium Eucharisticum prae primis applicanda sunt verba 
huius constitutionis : Latinae linguae usus in Liturgia occidentali ser- 
vetur (p. 167, n. 24). 

Lingua latina enim, quae est lingua vere catholica, immutabilis, non 
vulgaris, sicut per plura saecula ad unitatem Ecclesiae occidentalis cu- 
stodiendam contulit, ita etiam nunc inter populos christianos vinculum 
arctissimum efficere potest, praesertim cum adhibetur in celebrando 
S. Sacrificio, quod est centrum totius Liturgiae et essentialiter actio est, 
quae participationem actuosam requirit. Ii qui linguam latinam non 
intelligunt ad manus habere possunt libros « Missales » cum versione 
in lingua vernacula, qua actionem S. Sacrificii sat facile sequi possunt. 

In eadem constitutione proponitur ut linguae vernaculae tribuatur 
congruus locus in Missis cum populo celebrandis (p. 176, n. 41). Hoc 
autem intelligendum est de lectionibus, de oratione communi et non- 
nullis cantibus, non de ritibus ad ipsam Missam pertinentibus. Praeterea 
statuitur ut eiusmodi usus linguae vernaculae fiat ad normam art. 24 
huius constitutionis, secundum quam Conferentiae Episcopalis erit li- 
mites et modum linguae vernaculae in Liturgia admittendae S. Sedi 
proponere. 

Ad Sacramenta quod attinet, prae oculis habendum est ea ad homi- 
num sanctificationem ordinari eorumque Fidem verbis ac rebus erudire 
et alere. Ideo in eis administrandis amplior locus tribui potest linguae 
vernaculae ut plenius attingatur finis pastoralis. In hac constitutione 
statuitur: « In nova editione typica Ritualis romani, clare indicentur 
partes, quae in Ritualibus particularibus lingua vulgari dici possunt » 
(p. 179, n. 47). 

Ritus Baptismi, primi Sacramenti initiationis in Christum et Eccle- 
siam, iam magna ex parte peraguntur in lingua vernacula, quae eadem 
ratione adhiberi potest in administrando Sacramento Confirmationis, 
quo ea mystica initiatio perficitur. Sacramentum Unctionis infirmorum, 
dato peculiari eius fine, bene se praebet administrandi 2 in lingua ver- 
nacula. Sacramentum Matrimonii universaliter administratur in lingua 
vernacula, ut vix aliter fieri potest, cum ipsi sponsi illud sibi mutuo ad- 
ministrent. Ideo convenit etiam ut eis eadem lingua praebeantur instruc- 
tiones, adhortationes et preces. In hac constitutione proponitur ut ora- 
tio super sponsam ita opportune emendetur, ut supra utrumque coniu- 
gem recitari valeat et dicatur lingua vernacula (p. 182, n. 63). 

Ad Sacramentalia quod attinet, benedictiones rerum in lingua latina 
retineri possunt, sed Sacramentalia quae fidelibus praesentibus peragun- 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



319 



tuf vel eis administrantur, cum eundem finem pastoralem habent, 3 op- 
portune peragentur in lingua vernacula, v. g. benedictio mulieris post 
partum. 

Denique in actionibus liturgicis praeter Missam, amplior locus tribui 
potest linguae vernaculae in lectionibus et admonitionibus, in nonnullis 
orationibus et canticis (p. 167, n. 24). 

In his omnibus servanda erit norma art. 24, scilicet quod Conferen- 
tiae Episcopales limites et modum linguae vernaculae in Liturgiam ad- 
mittendae S. Sedi proponent. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 saepe. 2 administrationi. 3 habeant. 

6 

Em.mus P. D. IULIUS Card. DOEPFNER 
Archiepiscopus Monacensis et Frisingensis 

Venerabiles Fratres, 

Libenter assentiens ex corde commendo constitutionem de sacra 
Liturgia nobis propositam; quippe quae inter schemata hac vice 1 nobis 
oblata, optimum laboris conciliaris praebet exordium... 2 

Certe 3 inter vota valde divergentia episcoporum ante Concilium 4 
feliciter medium tenens iter, constitutio nostra 5 canones nobis praebet 
vere moderatos. Fideliter servat traditionem venerabilem Ecclesiae Ro- 
manae, non destruens, sed aedificans secundum exigentias temporis 
nostri et probata principia experientiae pastoralis. 

Quod innumeri fideles a Concilio exspectant — exspectant vere 6 — , 
constitutio implet. Omnibus fidelibus, etiam laicis, locum in S. Liturgia 
unicuique in ordine hierarchico competentem assignat. Viam parat, ut 
omnes in auditione Verbi et celebratione mysteriorum necnon in ora- 
tionibus Sanctae Matris Ecclesiae actuose participent. Portas etiam quam 
latissime aperit, ut fideles ex omni gente et lingua cum plena intelli- 
gentia et perfecto cordis affectu sequi possint, quod externe agunt. 

Neque obliviscitur constitutio sacerdotum in opere nobis coopera- 
torum... 7 Etiam ipsis latius aperiuntur portae, ut in angustiis vitae ho- 
diernae pastoralis facilius atque uberius possint haurire de fontibus 
Salvatoris tum ex Missae Sacrificio, tum ex Officio Divino atque tota 
S. Liturgia. 

In hoc assentio 8 rev.mo card. Frings, quod optandum esset ut Pa- 
tribus declarationes, brevae et lucidae, quae ad singulas paragraphos a 



320 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



commissione praeparatoria praeparatae sunt, ad utilitatem Patrum in 
manus darentur. 

Quoad notam praeviam in calce tituli (pag. 155), quae non subiacuit 
commissioni centrali, hoc (etiam cum em.mo card. Frings) adverten- 
dum videtur: erronee putare quis posset in constitutione nostra non 
valere regulas concretas, quae minime desunt, sed solummodo principia 
generalia. Magnum damnum, ut mihi videtur, ex hoc emergeret, si a 
Concilio solummodo principia generalia statuerentur. Opportunum esse 
videtur propter extentionem Ritus Romani et exspectationes multorum 
fidelium, in Concilio etiam regulas concretas de Ritu Romano tractandas 
esse. Tunc enim — si solummodo principia generalia tractarentur — 
nova experimenta et iteratae mutationes necessaria fierent et finalis 
Liturgiae instauratio nimis protraheretur. Certissime, cum hisce in tem- 
poribus sacrae Liturgiae cognitio in dies evadat profundior sacrorumque 
rituum evolutio expedite progrediatur, maxime hodie opus est patientia 
in illis multis a nobis desideratis immutationibus temporis anteacti; 
tamen valde desiderandum est, ut denique forma stabilis introducatur, 
sicut natura et dignitas cultus divini exigit et auctoritas Ecclesiae. 

Proinde propono, ut haec Sacra Synodus humiliter petat a Summo 
Pontifice, ut hac constitutione pertractata nominetur commissio, quae 
statim ex mandato ipsius S. Synodi et secundum regulas ab eadem in 
hac constitutione decretas atque a Summo Pontifice confirmatas susci- 
piat laborem et intra paucos annos exaret novos libros liturgicos, inci- 
piendo a breviario. 

Specialem merentur considerationem, quae de lingua liturgica sta- 
tuuntur in nostro schemate, praesertim in n. 24 (pag. 167). Magna cum 
temperantia proceditur ad solutionem problematis, quae magis in dies 
urget. Uti munere episcopi ecclesiae Berolinensis annis anteactis 9 func- 
tus experiendo novi, saepissime pro fidelibus in territorio atheo infensis 
ac inimicis Ecclesiae, 10 S. Liturgia praecipuus, immo aliquoties fere 
unicus est fons vitae religiosae et instructionis catecheticae atque unica 
occasio orationis communis fidelium. Ibi saepe non prosunt commenta- 
tores et missalia, sed necesse est ut structura Liturgiae ipsa clara sit, 
simplex, et uti possint etiam ipsi celebrantes in locis opportunis lingua 
vernacula. 11 Sed et in aliis regionibus vita spiritualis praecipue pendet 
a fructuosa et viva 12 participatione Liturgiae. Unde valde placent, quae 
statuuntur hac in re... 13 et principium, quod eis subiacet, scilicet: servetur 
linguae latinae usus, propter diversa emolumenta de quibus iam audi- 
vimus; 14 admittatur tamen lingua vernacula, ubi salus animarum seu 
actuosa participatio populi hoc suadet. 

In fine autem huius n. 24 restituatur, — etiam in hoc assentio 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



321 



em.mo card. Frings, 16 — textus a commissione praeparatoria exaratus, ita 
ut Conferentiae Episcopales regionum ipsae statuant limites et modum 
linguae vernaculae in Liturgia admittendae, actis scilicet 16 a S. Sede 
recognitis in analogia ad can. 291. Quod enim nostra 17 constitutio, 
sicuti nunc iacet ls declarat, scilicet res supradictae S. Sedi proponi posse, 
non eget, ut mihi videtur 19 decreto conciliari... 20 Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 In partibus theologicis sapit sa- 

nam S. Scripturae et Traditionis doctrinam, cui innititur. Lingua spiritu Ss. Bi- 
bliorum inuncta effulget, ita ut S. Liturgia appareat in splendore suo genuino. 
Oboediens expressae Suae Sanctitatis voluntati, Commissio praeparatoria sollerter 
auscultavit votis episcoporum, quae in ipsa Cpnstitutione nobis proposita saepissime 
ex « Actis et Documentis » citantur. 3 deest. 4 deest. 5 deest. 
6 deest. 7 qui portant nobiscum . « pondus diei et aestus » in vinea Do- 

mini. 8 loco « In hoc assentio ... et auctoritas Ecclesiae » legitur: Constitutio- 
nis schema, cum commissioni centrali proponeretur, continebat post singulas para- 
graphos declarationes breves et lucidas, utilitati Patrum destinatas, minime autem 
partes textus officialis facientes. Sine dubio Patres grati essent Consilio Praesiden- 
tiae, si eis saltem praestantiores ad manus darentur ad melius intelligendum teno- 
rem Constitutionis. Ad singulos articulos Constitutionis plura adhuc animadver- 
tenda essent; verba autem mea limitare volo ad « Notam » in pag. 155 in calce 
tituli positam necnon ad tria quaedam argumenta in sehemate a commissione prae- 
paratoria exarata olim plenius exposita, in praesenti autem textu post disceptationes 
commissionis centraUs confecto mutata et restricta, quae vero tanti momenti mihi 
esse videntur, ut nihilominus iterum considerationi et discussioni subiiciantur. 
Quoad notam praeviam in calce tituli (pag. 155), quae non subiacuit commissioni 
centraH, hoc animadvertendum videtur: erronee putare quis posset in constitutione 
non valere regulas concretas, quae quidem minime desunt, sed principia tantum 
generalia. Magnum damnum emergeret, si a Concilio solummodo principia generalia 
statuerentur. Opportunum est Concilium tractare de ritus romani instauratione, 
etsi sensu stricto est ritus particularis, propter eius extensionem maximam et 
exspectationem fidelium. Tunc enim nova experimenta et iteratae immutationes 
necessaria fierent et finalis Liturgiae instauratio nimis protraheretur. Certissime 
cum hisce in temporibus S. Liturgiae cognitio in dies evadat profundior sacrorumque 
rituum evolutio expedite progrediatur, maxime nobis opus est patientia; tamen 
valde desiderandum est ut denique forma stabilis introducatur, sicut natura et 
dignitas cultus divini exigit et auctoritas Ecclesiae. Cui scopo constitutio ptoposita 
optime respondet. 9 deest. 10 deest. 11 Considera v. g. regiones sub domi- 
natione athea, ubi celebratio liturgica revera tanquam unica via remansit, qua ho- 
mines verbum Dei seu veritatem audire et communiter orare possunt. 12 deest. 
13 a constitutione. 14 deest. 15 deest. 16 deest. 17 deest. 18 deest. 
19 deest. 20 Quae sequuntur non legebantur, sed tenentur. 

In n. 44 (pag. 176), ubi de usu concelebrationis sacramentalis amplificando 
agitur, restituantur, quae a Commissione praeparatoria proposita erant; i. e. post 
litteram a), quae non est mutata, sequatur: 

b) ad Missam conventualem et ad Missam principalem in ecclesiis, ubi 
plures sacerdotes adsunt, quam utilitas fidelium requirit, salva semper cuiusque 



322 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



sacerdotis libertate individualiter celebrandi, non tamen in eadem ecclesia, eodem 
tempore; 

c) ad conventus sacerdotum, ut sunt exercitia spiritualia, cursus studiorum, 
peregrinationes etc, praesertim ubi singulae Missae sine incommodo celebrari ne- 
queunt; 

d) ad extraordinarias celebrationes festivas, exempli causa occasione Synodi 
dioecesanae, visitationis pastoralis (concelebratio episcopi una cum clero illius pa- 
rochiae). 

Ratio huius petitionis est: 

Textus hic praeiacens concelebrationem quasi ut meram exceptionem et cbn- 
cessionem raram, ad providendum difEcultatibus extrinsecis destinatam, exhibere 
videtur. E contra concelebratio fuit usus vere legitimus in Ecclesia Romana Medii 
Aevi et apud fratres Orientales usque ad nostra tempora ut talis magni aestimatur. 
Proinde in omnibus casibus supra indicatis concelebrationem non solum ad supe- 
randas difficultates practicas, sed etiam fovendae pietatis causa admittendam 
esse duco. 

In n. 77 (pag. 188) de lingua adhibenda in recitatione Divini Officii tractante, 
in linea 6 restituatur paragraphus a commissione centrali deleta, quae sic sonabat: 

Ubi tamen cognitio linguae Latinae valde insufficiens est neque adest spes 
legitima rem funditus mutatum iri, Conferentiarum Episcopalium erit in singulis 
regionibus normas statuere circa usum alterius linguae, ad normam art. 24 huius 
constitutionis. 

Declaratio: 

Pluribus in regionibus sacerdotii candidati in scholis publicis, quas deficien- 
tibus scholis ecclesiasticis frequentare conati sunt, insufficienter tantum instruuntur 
cognitione linguae Latinae. Unde textus breviarii non satis intelligere possunt. Hoc 
factum autem gravia incommoda secumfert: 

Vita spiritualis illorum sacerdotum contabescet, cum divitiae breviarii ab 
eis praeclusae remaneant. Quidam mere externe persolvunt Divinum Officium; 
alii anxietate conscientiae torquentur; alii invocant principium theologiae moralis, 
secundum quod lex ecclesiastica positiva non obligat dato incommodo gravi extrin- 
seco, et adhibent editionem breviarii in lingua vernacula confectam. Praedicatio 
illorum sacerdotum arida et sterilis fit, cum non sit informata sapientia ex lectione 
cotidiana sacrorum textuum hausta. Detrimentum patitur etiam glorificatio Dei; 
quantumvis nempe etiam oratio in lingua ignota Deo placere potest propter inten- 
tionem bonam orantis, tamen ad perfectionem orationis certe requiritur, ut etiam 
interne et corde vivo preces effundantur. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



323 



7 

Em.mus P. D. PETRUS Card. TATSUO DOI 
Archiepiscopus Tokiensis 

Em.mi, exc.mi et ven. Patres, 

Schema constitutionis de sacra Liturgia in genere placet quia est 
bene exaratum et utile ad augendam participationem fidelium in sacra 
Liturgia. 

Valde optanda est maior aptatio sacrae Liturgiae ad mentem et gu- 
stum populorum extremi orientis. 

Ideo Conferentiis episcoporum singularum Nationum concedatur 
amplior facultas ordinandi sacram Liturgiam ad hunc finem, sicut pro- 
ponitur in schemate. Dixi. 

8 

Em.mus P. D. RADULFUS Card. SILVA HENRIQUEZ 

Archiepiscopus S. lacobi in Chile 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, 

Post attentam considerationem constitutionis sacrae Liturgiae a me 
et ab aliis confratribus meis factam, sincere desidero de schemate gra- 
tulari membris commissionis praeparatoriae. Constitutio enim, in sua 
substantiali structura, sollicitudinem curamque Pastorum bene explanat. 
Gratias proinde publice excipiant omnes qui ad schema quocumque 
modo adlaboraverint. 

Nunc vero aliquas volo annotationes generales praebere ad ipsum 
optimum schema perficiendum. 

Ante omnia autem ex ipso expungenda est affirmatio quaedam in 
prooemio inserta, quae nihil in eo vellet dogmatice definiendum. Hanc 
expunctionem peto quia talis negativa declaratio extenuat vim Magi- 
sterii extraordinarii huius S. Synodis Oecumenicae; insuper autem dog- 
maticae definitiones ex ipso verborum tenore clare constare debent, 
quod quidem in praesenti schemate nullibi videtur accidere. 

Meae ergo annotationes generales 1 sunt hae quinque: 

1. Cum mysterium supremum in tota revelatione et historia salu- 
tis sit ipse Deus in sua intima vita trinitaria, constitutio deberet aper- 
tius et expressioribus verbis hoc maximum mysterium indicare, ad 



324 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



quod cognoscendum ac fruendum Angeli in caelo et homines in terris 
procreati sunt. Schema iam plene Scripturas Sacras et mysterium Chri- 
sti optime sapit, sed pretium eius certe augeret si melius Trinitatis 
mysterium collustraret, praesertim si maiorem locum daret Spiritui 
Sancto, qui est revera ipsius Ecclesiae anima ac totius vitae liturgicae 
intimus actor. 

2. Ista maior instantia in vivificatrici opere Divini Spiritus, qui 
ipse est personaliter Amor, secumferre deberet explicitam, etsi breyem, 
enuntiationem primatus caritatis in vita Ecclesiae, unde clarius in acti- 
vitate liturgica excludatur periculum alicuius, ut ita dicam, « formali- 
smi », qui caritatem non spectaret uti culmen vitae christianae. Suprema 
in terris baptizatorum industria est actus caritatis, et actus caritatis ma- 
xime exprimitur in martyrio; martyrium autem non est per se actio 
liturgica, quamquam procedit ex supernaturali gratia de Liturgiae fonte 
promananti. 

3. Necessarium videtur in constitutione proponere synthesim bi- 
blico-patristicam de doctrina sacerdotii spiritualis laicorum, quia Bapti- 
smatis character est participatio sacerdotii Christi. Cum autem, ex una 
parte Concilium nostrum de laicis habeat specialem sollicitudinem, et 
ex altera parte Liturgia sit exercitium sacerdotii Christi in omnibus eius 
membris, utilis videtur non ambigua pronuntiatio de laicorum bapti- 
smali sacerdotio. 

4. Censemus insuper esse vere magni momenti, opportunum atque 
fructuosissimum tradere Conferentiis episcoporum specialem auctori- 
tatem. Quamvis huius constitutionis non sit de episcopatus doctrina 
peragere (quam quidem in congruo schemate quam primum aperte pro- 
ponendam exoptamus), prorsus necessarium iudicamus istis Conferentiis 
tribuere munus plura expedite moderandi, secundum temporum ac re- 
gionum diversitatem, ita ut vitetur illa sic dicta exaggerata « centrali- 
zatio » quae pastoralem laborem debilitat. 

5. Denique autem gratulari iterum cupimus membris commissio- 
nis praeparatoriae quia quam plurimorum Pastorum petitiones prae 
ocuHs habuerunt ad linguae vernaculae usurpationem in Liturgia occi- 
dentali. Necessarium arbitramur linguam vivam communitatis orantis 
locum idoneum in Liturgia habere. Sacramentalia signa (verba autem 
et lingua sunt in signo partes privilegiatae) adhibentur non ad mysteria 
velamine contegenda, sed ad ipsa manifestanda. Primaeva autem Eccle- 
sia non statuit dialectum aramaeam, qua Iesus locutus est, esse linguam 
liturgicam, et ipsa antiqua Ecclesia Romana linguam graecam pro latina 
in Liturgia mutavit quando fideles ipsam iam non intelligebant. 

Absque dubio ista innovatio plura involvit problemata; difficultates 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



325 



tamen non debent prohibere determinationem quae certe fructuosissima 
erit pro supernaturali vita fidelium. 

Perspicua tamen distinctio facienda est inter usum linguae vernacu- 
lae in Liturgia et studium latinae linguae in seminariis, ubi melius ac 
gravius alumni in linguam latinam incumbere debent. 

Istis quinque adnotationibus generalibus iunctae sunt aliae obser- 
vationes concretae et ad singulas paragraphos primi capitis pertinentes, 
quarum lectio in decem momentis impossibilis evadit. Ipsas Secretaria- 
tui tradam ut in considerationem commissionis veniant... 2 Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 Omnes annotationes istae prove- 

niunt ex studio ac disceptationibus meorum in episcopatu fratrum, qui pro Christi 
Ecclesia strenue adlaborant in dioecesibus reipublicae chilensis. 

9 

Exc.mus P. D. PAULUS II CHEIKHO 

Patriarcha Babylonensis Chaldaeorum 

Em.mi ac rev.mi Patres, 

Valde optatur a parte mea ut applicetur Ecclesiis Orientalibus magna 
pars materiae quae dicta est in schemate constitutionis de sacra Liturgia. 
Etenim ea quae in capitibus I et V et VIII referuntur non solo ritui 
romano, sed singulis ritibus conveniunt. 

In capite I agitur de principiis generalibus ad sacram Liturgiam 
instaurandam atque fovendam. 

In capite V agitur de anno liturgico. 

In capite VIII agitur de arte sacra. 

De his omnibus eodem modo ac in istis capitibus tractatur in riti- 
bus orientalibus. Dixi. 

10 

Exc.mus P. D. AEGIDIUS VAGNOZZI 

Archiepiscopus tit. Myrensis 

Em.mi ac rev.mi Patres, 

Haec animadvertenda a Patribus humiliter censeo: 
1. Ne nimio innovationis spiritui indulgeatur, quia Liturgia, sicuti 
nunc est, sacrum et venerabile monumentum fidei Ecclesiae Catholicae 
est, tum in ritibus occidentalibus tum in ritibus orientalibus. 



21 



326 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



2. Schemata istius sectionis liturgicae saepe verbosa apparent, ma- 
gis poetico et ascetico, quam stricto theologico sermone concinnata, et 
tractatus liturgicus magis quam schema conciliare videtur. 

3. Sermo theologicus saepe vagus quandoquidem inexactus appa- 
ret; humiliter censeo principia doctrinalia Liturgiae a S. Pontifice Pio XII 
melius et strictiore formula in Encyclica Mediator Dei enunciata, a 
Concilii Patribus verbatim adoptari possent, potius quam schemata 
nobis proposita. Dixi sermonem theologicum quandoquidem inexactum 
esse quia ex. gr. in schemate V huius capitis pag. 161 lin. 10 dicitur: 
Sacra Liturgia ... est tamen in suo centro, quod est divinum Euchari- 
stiae sacrificium, culmen ad quod omnia tendere debent, et simul fons 
a quo omnia procedunt. Sed reapse et theologice, culmen ad quod omnia 
tendere debent et simul fons a quo omnia procedunt est Deus Unus et 
Trinus, qui cum Eucharistiae sacrificio non identificatur. 

Meo iudicio haec ante omnia et uno obtutu enuncianda ef statuenda 
oporterent: 

Primo: Sacra Liturgia nititur, veluti suo fundamento, opere Re- 
demptionis quod Christus peregit. 

Secundo: Sacra Liturgia constituit cultum publicum a Mystico 
Corpore Christi exhibitum. 

Tertio: Sacra Liturgia efficit sanctificationem hominis quae ope- 
rante et exercitante Sacerdotio Christi attingitur. 

In secunda paragrapho istius capitis de uno tantum e mysteriis vitae 
Christi fit mentio, seu de Paschatis mysterio, ceteris omnibus mysteriis 
intermissis, praesertim Christi incarnatione. Id sane non confert ad 
aequi ponderis rationem instituendam inter sacram Liturgiam et vitam 
hominis christianam. 

In fine, 1 Patribus Concilii... 2 propono ut integra pars doctrinalis istius 
sectionis liturgicae subiciatur examini commissionis de Doctrina fidei 
et morum, quae suas observationes offerat antequam ultimam decisio- 
nem singuli Patres emittant. Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 postremo. 



2 humiliter. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



327 



11 

Exc.mus P. D. DIONYSIUS HURLEY 

Archiepiscopus Durbanianus 

Em.me Fraeses, 

Cum omnia quae dicere volui iam bene dicta sunt, quamvis forsitan 
non ab ultimo exc.mo oratore, brevitatis charismate motus, iuri loquendi 
renuntio. 



Textus scripto traditus: 

Faustum indubie est quod schema pro prima disceptatione propositum illud 
sit de liturgia. Pulcherrimum schema est, suavi et vivo Sacrae Scripturae affectu, 
ut verbis ipsius schematis utar, repletum. Fortiter optandum est ut et cetera sche- 
mata eodem spiritu vivificentur. Debemus ex intimo corde commissioni praepara- 
toriae gratias agere pro schemate tam bene confecto. 

Id quod prae caeteris mihi placet est expositio illa lucida in schemate contenta 
de vera et genuina liturgiae natura eiusque in vita Ecclesiae momento. Uti clare 
e schemate elucet, finis primarius et supremus Ecclesiae est Deum glorificare. 

Ecclesia sane tota sua natura tendit ad salutem animarum, seu, ut melius 
nostris temporibus dicitur, ad salutem populi Dei. Sed salus populi est gloria Dei, 
secundum verba illa psalmi 105: 

« Salvos nos fac, Domine, Deus noster, 
Et congrega nos de nationibus, 
Ut celebremus nomen sanctum tuum, 
Et gloriemur de laude tua ». 

Quo magis, igitur, aUquid in Ecclesia Deum glorificat, eo vehementius ad 
finem primarium Ecclesiae tendit. Nunc autem medium supremum, quamvis, ut 
schema bene notat, certe non unicum, ad Deum glorificandum est ipsa liturgia, 
atque praecipua manifestatio Ecclesiae habetur in plenaria et actuosa participatione 
totius plebis sanctae Dei in celebrationibus liturgicis. 

Praeterea id quod maxima consideratione dignum est relate ad liturgiam est 
quod Ecclesia non potest Deum glorificare sine eo quod immediate et abundanter 
a divina largitate dona pretiosissima accipiat — dona vitae divinae, fidei, spei, 
amoris et zelus apostolid. Motus liturgicus semper duplex est: motus adorationis 
populi ad Deum Patrem per Christum Caput a Spiritu Sancto incitatus, et motus 
misericordiae a Deo Patre ad populum suum per Christum Caput in Spiritu Sancto. 
Dona illa aedificant corpus Christi, populum Dei, communitatem christianam. 

Schema argumentum hoc aptissime illustrat verba citans Actorum Apostolo- 
rum: « Erant perseverantes in doctrina Apostolorum et communicatione fractionis 
panis et orationibus ... collaudantes Deum et habentes gratiam ad omnem plebem » 
(Act. 2, 41-47). Verba haec bene indicant tria illa elementa quae sunt manifesta- 
tiones principaliores externae vitae Ecclesiae et actionem apostolicam quasi consti- 
tuunt, scilicet doctrinam, liturgiam et « gratiam ad populum » seu testimonium 
vitae christianae. Vita Ecclesiae natura sua apostolica et missionaria est, et ad spi- 



328 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



ritum apostolicum constituendum necessaria sunt illa tria elementa, doctrina, litur- 
gia, et testimonium vitae christianae. 

Ecclesia Hierosolymitana, elementis illis ditissime praedita, fuit kat'exochen 
communitas caritatis et zelus apostolici. Quando propter persecutionem dispersi 
sunt fideles, facti sunt nuntii verbi in omnibus regionibus in quibus recepti sunt, 
in Iudea et Samaria (uti legimus in capite 8 Actorum Apostolorum) et in Phoenice, 
Cypro et Antiochia (uti in capite 11 apparet). 

Si spiritum apostolicum in Ecclesia renovare volumus (et hoc, ut censeo, finis 
est huius Concilii Oecumenici) necessarium erit vitam liturgicam restaurare, non 
quidem separatim a renovatione catechetica et morali sed in consociatione intima 
cum illis. Et haec restauratio fieri potest, mihi videtur, tantum si expositionem 
schematis de momento liturgiae ardenter amplectimur, eiusque vota de participa- 
tione fidelium, necnon de accommodatione structura et lingua liturgica fideliter 
prosequimur. 

Animadversiones hae ore prolatae non sunt, cum auctor iudicavit rem ab ora- 
toribus prioribus sufficienter iam tractatam esse. 

12 

Exc.mus P. D. GUILFORD CLYDE YOUNG 

Archiepiscopus Hobartensis 

Em.mi Principes, 

Et, si licet, et salva reverentia, Fratres venerabiles in Christo. 

Iam ea quae ego volebam dicere, bene, pulcherrime dicta sunt ab 
omnibus illis qui valde commendarunt hoc schema. Proinde ius meum 
subiicio. 

13 

Exc.mus P. D. ALOISIUS DEL ROSARIO 

Archiepiscopus Zamboangensis 

Venia vestra, em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, velim duas quaestio- 
nes vestrae considerationi humiliter ac breviter proponere. 

Prima quaestio est de nomenclatura adhibita. Cuilibet legenti sche- 
mata et instructiones circa methodum servandam patet tria nomina ibi- 
dem legi: constitutiones, decreta, canones. Iamvero magnopere expedit 
scire an haec tria nomina unam eamdemque rem significent vel potius 
tres normas iuridice diversas exprimant. In hac secunda hypothesi opor- 
tet etiam quaerere quodnam est discrimen iuridicum inter haec tria. 

Altera quaestio est de ordine laborum. Codex Iuris Canonici iam 
initio libri primi proponit normas servandas post promulgationem Co- 
dicis Canonici; quaenam scilicet ex conventionibus cum S. Sede, ex pri- 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



329 



vilegiis, ex indultis, ex consuetudinibus, ex legibus universalibus et 
particularibus manebunt et quaenam censeri debeant abrogata. Fortasse 
oporteat etiam in hoc Concilio Vaticano II eamdem methodum sequi 
ita ut, ante omnia, sciamus normas servandas post promulgationem 
huius Concilii; quaenam scilicet manere debeant ex iure vigenti, quae- 
nam autem censeri debeant abrogata vel mutata. Dixi. 



Textus scripto traditus: 

Venia Vestra, Eminentissimi, Excellentissimi ac Reverendissimi Patres, velim 
duas quaestiones vestrae considerationi humiliter ac breviter proponere. 

Prima quaestio est de nomenclatura adhibita. Cuilibet legenti schemata et 
instructiones circa methodum servandam patet tria ibidem legi... constitutiones, 
decreta, canones. Iamvero magnopere expedit scire utrum haec tria unam eam- 
demque rem significent, vel tres normas iuridicas diversas exprimant; et in hac 
secunda hypotesi ulterius quaeri potest quomodo hae tres normae inter se iuridice 
distinguantur. 

Altera quaestio est de ordine laborum. Codex Iuris Canonici iam initio libri 
primi dat normas servandas post promulgationem eiusdem Codicis; quid nempe 
sentiendum de conventionibus cum Sancta Sede initis, de iuribus quaesitis, de con- 
suetudinibus, de privilegiis, et de legibus tam universalibus quam particularibus. 
Quaenam scilicet ex his vigere pergent post promulgationem Codicis, quaenam 
mutata vel abrogata censeri debeant. 

Iamvero fortasse oporteat ut nos in hoc Concilio Vaticano Secundo eamdem 
methodum sequamur; ita ut iam ab initio nobis dentur normae servandae post 
promulgationem huius Concilii. Quaenam scilicet ex legibus vigere debeant quae- 
nam abrogari vel mutari post promulgationem huius Concilii. 

Hoc facto Excellentissimi Patres melius cognoscent gravitatem sui muneris et, 
meliore cognitione rerum agendarum muniti, tutius et liberius sua vota dare 
poterunt. 

14 

Exc.mus P. D. IOANNES B. SCAPINELLI DE LEGUIGNO 

Archiepiscopus tit. Laodicensis ad Libanum 

Multa quidem et bene dicta sunt; unum tantum dicam. 

In praesenti schemate mihi videtur non haberi tam clara, uti deside- 
raretur, distinctio inter ritum quatenus est forma liturgici cultus et ritum 
quatenus est complexus legum et legitimarum consuetudinum, quae 
constitutionem hierarchicam, regimen et disciplinam spectant. 

Etenim ritus, in hoc altero sensu, comprehendit non solum formam 
liturgici cultus, sed etiam omnes particularitates constitutionis hierar- 
chicae, regiminis et disciplinae lege vel consuetudine legitime introductas, 
seu significat communitatem vel Ecclesiam quae tali universitate legum 
et consuetudinum regitur; exinde dicitur, v. g. Ecclesia ritus latini, ritus 



330 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



byzantini, ritus armeni, etc. Quamobrem ad evitandas dissensiones utile 
mihi esse videtur ut in prooemio huius schematis, si et quatenus id fieri 
poterit et Patribus opportunum videbitur, modo explicanda differentia 
ritus adnotetur, et deinde, ut declaretur quod hic agitur de forma litur- 
gici cultus quae viget in Ecclesia ritus latini. Dixi. 



Textus scripto traditus: 

Licet in praesenti schemate inter principia et normas multa habeantur, quae 
ex ipsa rei natura Ecclesiam, non tantum latini ritus, sed etiam orientalium ri- 
tuum respiciunt vel eidem applicari debeant aut possint, nihilominus nonnullae 
hinc inveniuntur normae disciplinares, quae per se praeiudicium sacris Liturgiis 
orientalibus afferre possunt. Ratio in eo praecise consistit, quod in praesenti 
schemate non habetur tam clara, uti desideraretur, distinctio inter ritum qua- 
tenus est forma liturgici cultus et ritum quatenus est complexus legum et legi- 
timarum consuetudinum, quae constitutionem hierarchicam, regimen et discipli- 
nam spectant. Etenim, ritus, in hoc altero sensu, comprehendit non solum for- 
mam liturgici cultus, sed etiam omnes particularitates constitutionis hierarchicae, 
regiminis et disciplinae lege vel consuetudine legitima introductas, seu significat 
Communitatem vel Ecclesiam quae tali universitate legum et consuetudinum regitur; 
exinde dicitur v. g. Ecclesia ritus latini, ritus byzantini, ritus armeni etc. ... 

Quamobrem, ad evitandas inutiles disceptationes vel dissensiones, utile esse 
videtur, ut in prooemio huius schematis vel alio in loco, si et quatenus id fieri poterit 
et Patribus opportunum videbitur, modo expficata differentia ritus adnotetur et, 
deinde, ut declaretur quod hic agitur de forma liturgici cultus, quae viget in Eccle- 
sia ritus latini. 

15 

Exc.mus P. D. HENRICUS DANTE 

Archiepiscopus tit. Carpasiensis 

Em.mi et exc.mi Patres, 

Schema constitutionis de sacra Liturgia, uti nobis proponitur, non 
in omnibus mihi placet. Haec, meo humili iudicio, animadvertenda 
esse puto. 

1. Concilium statuere debet tantum principia et normas generales 
ad S. Liturgiam instaurandam atque fovendam, et non ad nimia particu- 
laria descendere. Hoc opus ad varias commissiones pertinet a Concilio 
statuendas quae, a peritis in re liturgica compositae, suo tempore revi- 
sionem, instaurationem et aptationem S. Liturgiae peragent, praesertim 
in libris liturgicis... 1 in Sacrosancto Missae Sacrificio, in administratione 
Sacramentorum et aliis rebus sacris. 

2. Saepe in isto schemate innovationes, aptationes, revisiones de- 
mandantur Conferentiis episcopalibus, vel etiam ipsis episcopis; bene 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



331 



quidem si agatur tantum de proponendis, non autem de approbandis 
mutationibus. Iudicium et approbatio cuiuscumque mutationis unice 
S. Sedi reservari debet. Hoc postulat unitas et uniformitas liturgiae in 
Ecclesia latina. 

3. Lingua adhibenda in ritu romano in integra Missa et Officio di- 
vino sit lingua latina. Vernaculae linguae unice adhibendae sunt in ca- 
techesi et sermone ad populum. 

4. Communio sub utraque specie omnino reicienda est. Hoc po- 
stulant rationes quae inde a pluribus saeculis hunc usum reliquerunt, 
pericula insita in ista administratione, et rationes hygienicae. 

5. Etiam concelebratio non videtur admittenda, praesertim si aga- 
tur de Missis privatis. Si agatur de concelebratione facienda cum epi- 
scopo, in casibus particularibus, opportunitas et concessio huius con- 
celebrationis sicut et numerus concelebrantium unice iudicio S. Sedis 
reservetur. 

6. Infra Missam nulla fiat administratio Sacramentorum, nisi Or- 
dinis et Episcopatus: quae directam relationem habent cum Sacrosancto 
Sacrificio. Forsan hoc extendi potest ad Professionem sollemnem Ordi- 
num et Religionum clericalium. Pariter eliminetur abusus offerendi inf ra 
Missam dona quam maxime disiuncta, sed tantum panis et vinum, ma- 
teria Sacrificii, offerri potest. 

7. Officium divinum conservetur, quantum fieri potest, in sua actuali 
divisione per Horas, et recitatio totius psalterii in duas hebdomadas, 
non ultra, absolvi potest. 

8. Recitatio in lingua latina Officii divini remaneat obligatoria pro 
iis qui a iure adstringuntur ratione ordinis sacri, beneficii aut regulae 
religiosae. 

9. Nihil dicitur in schemate de Sanctorum cultu et de Martyrologio 
Romano reformando. Corpora sic dicta sancta, quae e coemeteriis, prae- 
sertim urbis, extracta sunt recentioribus saeculis, omnino a cultu remo- 
veantur. 

10. Nihil insuper dicitur in schemate de reformandis processibus in 
causis beatificationis et canonizationis, qui tamen indigent revisione. 

11. Nihil dicitur de sacris reliquiis, de eorum recognitione et vene- 
ratione. 

12. Nihil tandem de aliis ritibus a romano distinctis, praesertim 
Ecclesiarum orientalium: qui et ipsi revisione et aptatione indigent. 

De his omissionibus rogo commissionem conciliarem de sacra Litur- 
gia ut nobis schemata proponantur. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 (Missali, Breviario, Rituali etc). 



332 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



16 

Exc.mus P. D. FIDELIS GARClA MARTINEZ 

Episcopus tit. Sululitanus 

Em.mi et rev.mi Patres, 

Sequentes circa schema in genere de sacra Liturgia emendationes 
sacri Concilii iudicio reverenter subicio: 2 

1. Optandum esset ut totius schematis materia, retentis quoad 
substantiam sensu generali ac decretis eiusdem, in breviorem et magis 
compendiarium textum, quantum fas sit, contrahatur. 

2. At, ex alia parte, ut caput, quod deest, addatur de cultu sacra- 
rum reliquiarum, in quo cultu non pauci dantur abusus cum Religionis 
dedecore. In hoc capite id, inter alia, decernendum foret: ut omnes 
Sanctorum reliquiae, quae vera careant authenticitate, immo, quae non 
solum hominibus impiis vel multitudini advenae, quae turistica dicitur, 
sed etiam ipsis fidelibus christianis aliquantulum excultis, potius quam 
pietatis, irrisionis occasionem praebent; ut exempla quaedam indicemus 
harum pseudoreliquiarum, quae in ipsis celebrioribus et cathedralicis 
templis exhibentur, sint: portiones ex manna deserti, ex Aaronis virga, 
ex tenebris Aegypti, ex lacte B. V. M., ex cingulo S. Ioseph, etc. etc; 
decernendum — inquam — foret ut hae omnes pseudoreliquiae, vel 
nulla saltem authenticitate gaudentes, sub altari aliquo Ecclesiae reve- 
renter sepeliantur, quin de ipsis in posterum mentio ulla fiat. 

Alia habeo proponenda circa singula capita schematis, quae suo tem- 
pore, cum de his agatur, dicam. 3 Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 Infrascriptus Concilii Pater. 2 submittit. 

3 deest. 

17 

Exc.mus P. D. VILLELMUS KEMPF 
Episcopus Limburgensis 

Em.mi et rev.mi Patres, 

Schema propositum de sacra Liturgia, bene respondere videtur in- 
tentioni Summi Pontificis f. r., qui sacro Concilio Oecumenico vitam 
Ecclesiae, ut dicit, in venas huius temporis inicere vult, cum praedictum 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



333 



schema programma quoddam renovationis religiosae et ecclesiasticae 
contineat. Sperandum enim est multos impulsos a praedicta renovatione 
sacrae Liturgiae esse processuros. Duo vero desideria proponere liceat 
quoad principia haec generaliora. 

1. In renovatione sanctae Liturgiae id studendum videtur ut ad 
mentem traditionis liturgicae respiciantur formae hodiernae vitae so- 
cialis. Talia enim signa liturgica sint oportet ut homo modernus sentiat 
actione sacra, conditiones suae ipsius vitae religiosae atque socialis in- 
tendi ac agi. 

2. Respiciantur item tendentiae oecumenicae sanae et legitimae. 
Sacra Liturgia renovanda minuat dissentiones inter diversas confessiones 
earumque ritus. Item augeat communem thesaurum orationum et can- 
tuum. Dixi. 

18 

Em.mus P. D. LAUREANUS Card. RUGAMBWA 
Episcopus Bukobaensis 

Praeses, em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, 

Episcopi Continentis Africae, Madagascar et Insularum unanimiter 
magno cum gaudio, schema hoc de sacra Liturgia receperunt et ego, 
eorum nomine auctoribus schematis ex animo debitam gratitudinem 
exprimendam esse censeo. 

Omnium oculis praefulget influxus quem sacra Liturgia ex ipsa sua 
natura exercet in populum christianum, qui fidem suam per ipsam Litur- 
giam exprimit. 

Hoc schema tum inspiratione tum ipsis verbis respondet expecta- 
tioni christianorum populorum nostrarum regionum, in quibus Eccle- 
sia viget usque ac floret, et pro certo habemus haec, si probentur, 
initium fore efflorescentiae novae novique influxus Liturgiae pastoralis. 

In primis, quidem, quia culturis non occidentalibus possibilitatem 
praebet, ut modo suo, laudes divinas exhibeant et instructionem reli- 
giosam christianis nostris, modo ipsis consono, impertiant. 

In discussione schematis episcopi nostri occasionem non omittent 
de rebus singulis,, ubi visum fuerit, propriam sententiam declarare. At- 
tamen, in universum, quia ipsi vel ex eisdem culturis originem ducunt, 
vel cum ipsis per multos iam annos intime coniunguntur, eo pluris faciunt 
momentum huiusce schematis, eiusque pro futuris temporibus utili- 
tatem. 

Quapropter speciali modo gaudent quod schema Liturgiae id Con- 



334 



AGTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



ferentiis episcopalibus committat, ut, cum apostolicae Sedis approba- 
tione, adaptationes opportunae in cultum divinum inducantur, quae 
traditionibus ingenioque singulorum populorum magis congruant. Dixi. 

19 

Exc.Mus P. D. CAROLUS SABOIA BANDEIRA DE MELLO 

Episcopus Palmensis 

Em.mi Praesides et exc.mi et rev.mi Fratres, 

Quae dicam non spectant solum ad schema de Liturgia, sed ad 
omnia schemata. Humiliter et sincere haec dicere audeo: est sententia 
mea, quod, quae in huius sacratissimae Synodi schematibus ex serie prima 
a commissionibus antepraeparatoriis, necnon a commissione centrali scripta 
sunt, haec omnia, secundum meam sententiam, apprime collata, redacta 
et exposita sunt, difficulter melius fieri potest; potest quidem, sed mihi 
videtur non oportere melius fieri. Reapse fere semper schema nihil ex- 
ponit nisi ipsam doctrinam catholicam de qua nemo dubitat. Et proinde 
peto a Patribus Conciliaribus: decernatur neminem velle apparere cum 
meliore expositione constitutionum, flagitare correctiones in eis rebus 
quae doctrinam explicant. Erit tempus perdere, fortasse quis meliorem 
redactionem facere possit, ast non oportet, quia omnia, ut videre licet, 
satis bene declarata sunt. De illis tantum theoretice Patres opinionem 
propriam exponant, quae eis fortasse non sufficienter doctrinam catholi- 
cam exhibere videatur, aut quando forsitan sentiant rem errores conti- 
nere, sive si certe exsistiment, quidquam non esse satis clare exhibitum. 

Theoretice, omittamus alia: quia finis Concilii non est theoretice 
aliquid dicere, sed, sicut dixit et scripsit SS. Dominus Noster, finis 
Concilii est « aggiornamento » rerum ecclesiasticarum; ergo ad practicam, 
ad pastoralem solummodo studium nostrum applicemus. Eapropter rogo 
Patres ut solummodo ad decreta mentem suam vertant. Statuatur nemo 
opiniones suas longius et latius expandat quasi episcopi disserere opus 
esset. Longior expositio esset magna probatio patientiae nostrae. Ad 
rem nihil conferret, insuper tempus inutiliter adhiberetur necnon digni- 
tati episcoporum paulum consuleret. E contrario si quis aliquid, ad 
maius bonum Ecclesiae, Concilii Patribus proferre velit quod valde 
utile et desiderandum omnino est, primo sententiam suam claris et pau- 
cis verbis aperiat, secundo concrete loquatur, non generalibus verbis, 
concrete loquatur, dicens quid agendum vel statuendum sit, fortasse 
exemplar ferat, exemplar suae opinionis, quo statim videatur quae ita 
proponenda tradatur. 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



335 



Resumitur. Primo de constitutionibus nihil disceptetur nisi aliter 
exprimi debeat. In disceptationibus decretorum concrete. non generali- 
bus verbis aliquid praesentetur. Dixi. 



Textus scripto traditus: 

1. Quae in huius Sacrosanctae Synodi Schemate primo, serie prima, a Com- 
missionibus Ante-praeparatoriis necnon Centrali scripta sunt, apprime collata, re- 
dacta, exposita inveniuntur. Difficulter melius fieri potest. Reapse Schema nihil 
expandit, nisi ipsam Doctrinam Catholicam, de qua non dubitatur. 

Quare: 

1) Peto, ut a Patribus Conciliaribus decernatur, neminem velle apparere cum 
meliore expositione Constitutionum , vel flagitare correctiones in eis rebus, quae 
doctrinam explicant; erit tempus perdere. Fortasse quis meliorem redactionem fa- 
cere possit, ast non oportet, quia omnia, ut dictum est et videri Ucet, declaratis- 
sime et ultro valde adaequate sunt dicta. 

2) De iis tantum theoretice Patres opinionem propriam exponant, quae eis 
fortasse non sufficienter doctrinam catholicam exhibere videantur; aut, quando 
forsitan censent rem errores continere, quod non reor; sive, si certe existiment 
quidquam non esse satis clare exhibitum. 

2. Attamen Concilium ad hoc non est a Pontifice coadunatum, ut imprimis 
theorice et abstracte Doctrina Ecclesiae explanetur. Etsi necessarium, quidem, non 
est haec ratio Concilii, tamen. Iuxta mentem et verba Romani Pontificis finis 
Concilii est « aggiornamento » rerum ecclesiasticarum. Ad hunc finem practicum 
et pastoralem omne studium Patrum Conciliarium applicandum. 

Eapropter: 

3) Rogo Patres, ut solummodo ad Decreta mentem suam vertant; in quibus, 
si quid concretius stabiliri est, praesentetur. 

4) Statuatur, nemo opiniones suas longius et latius expandat, Quasi Epi- 
scopi doceri opus esset! Longior expositio esset magna probatio patientiae, ad rem 
nihil conferret, insuper tempus inutiliter adhiberetur, necque dignitati Episcoporum 
consuleret. 

5) E contrario, si quis aliquid ad maius bonum Ecclesiae, Concilii, Patrum 
proferre velit, quod valde utile et desiderandum omnino est: 

a) sententiam suam claris et paucis verbis aperiat; 

b) concrete loquatur, dicens quid agendum vel statuendum sit; fortasse 
exemplum — ut ita dicam exemplar — suae opinionis praebeat, quo statim videa- 
tur, quid a Proponente tradatur, seu quid postuletur. 

Resumitur: 1. De Constitutionibus nihil disceptetur, nisi ubi evidenter appa- 
reat, aliquid aliter exprimi debere. 

2. In disceptationibus Decretorum propositiones concrete, non generalibus ver- 
bis, praesententur. 



336 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



20 

Exc.mus P. D. ALFONSUS M. UNGARELLI 

Episcopus tit. Azurensis, prael. null. Pinerensis 

Em.mi, exc.mi et rev.mi Patres, 

Sollemne et pulcherrimum, prout convenit materiae disserendae, est 
prooemium schematis constitutionis sacrae Liturgiae. 

Sed humiliter animadvertere auderem, conclusionem prooemii quasi 
arctare finem Concilii, necnon et ipsos terminos instaurationis litur- 
gicae. Etenim: 

1. Non videtur oecumenicum, scil. universale 1 in hoc Concilio agi 
tantum de ritu romano, cum Concilium convocatum sit ad res agendas 
totius Ecclesiae. Et si agimus tantum de ritu romano, ipsi ritui romano 
revera summum et fere unicum pondus attribuimus, quamvis dicatur 
Concilium in pari honore habere omnes alios ritus orientales et occiden- 
tales. Saltem in prooemio perlucide explicandum esset cur non agatur 
de ritibus orientalibus. 

2. Attamen, deterius videtur quaestionem ita proponere ut exclu- 
datur quaevis immutatio maioris momenti, ut v. g. creatio novorum ri- 
tuum, quos plures Patres forsitan necessarios aut convenientes censeant. 

In schemate enim constitutionis, sermo est de Liturgia occidentali, 
immo de ritu romano, ideoque de lingua latina quae, in liturgia occi- 
dentali, sola adhiberi debet in toto orbe terrarum: in regionibus ergo 
sicuti Africa, India, China, Japonia, etc. in quibus nihil commune cum 
Occidente reperitur. 

Sed hoc postulatum, i. e. quod lingua latina adhibenda sit in mundo 
universo, non videtur convenire fini sacrae Liturgiae his rationibus: 

Prima ratio: Huiusmodi postulatum videtur obstare unioni Eccle- 
siarum. 

In Concilio Vaticano I, ex definitione infallibilitatis, in tuto posita 
est unitas regiminis — unus pastor — - sed nunc consulendum est de 
universo populo christiano in unum colligendo, ut impleatur optatum 
D. N. I.C.: Pro eis (rogo), qui credituri sunt in me, ut omnes unum 
sint, ut credat mundus quod Tu me misisti (Io. 17, 20-21). 

Iam vero, si universa Liturgia occidentalis servare debet usum linguae 
latinae (p. 167, n. 24, lin. 10-11), ... 2 impedimentum retinetur non ne- 
cessarium conciliationi cum Fratribus separatis, ex. gr. cum protestan- 
tibus, qui lingua vernacula utuntur, et in Ecclesiam catholicam forsitan 
facilius introirent, dempto impedimento linguae... 3 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



337 



Secunda ratio: Postulatum quod diximus videtur plus etiam obstare 
evangelizationi infidelium, ad quam Christus Dominus nos omnes com- 
pellit: Alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili; et illas oportet me 
adducere (Io. 10, 16), Euntes ergo docete omnes gentes {Mt. 28, 19). 

Revera valde opportunum videtur quod saltem disseratur de con- 
venientia instituendi novas Liturgias, quae non sint Liturgia latina, pro 
gentibus ad religionem christianam vocatis, speciatim pro illis quae 
florent eruditione et doctrina penitus alienis ab humanitate graeca et 
latina. 

Non tantum locutio et dictio, sed et ipsa forma mentis et ratio vitae 
penitus coniungitur cum lingua cuiusque populi. Fieri non potest quin 
lingua latina secum trahat permultas institutiones humanas quae, etsi 
venerabiles sint, nullatenus debent aliis gentibus imponi. Gentes enim 
non obstringuntur nisi ad nuntium divinum accipiendum, minime ad 
humanitatem occidentalem accipiendam, sua posthabita humanitate. 

Ita christiana religio linguae latinae, ideoque humanitati occiden- 
tali inserta, populis non latinis videbitur prorsus aliena, et habita erit 
pro religione extera, quae in discrimen dat mores et institutiones patrias. 

Catholica religio, igitur, fit religio invisa, non ex natura Verbi Di- 
vini praedicati, sed ex apparatu humano quo Evangelium vestitur. 

Hic videtur invenienda ultima ratio debilitatis actionis missiona- 
riae catholicae inter gentes altioris humanitatis, ut puta, Chinam, In- 
diam et Japoniam; quae debilitas sane minor apparet in populis minus 
eruditis, ex eo quod eruditione et doctrina evoluta carentes, minorem 
difficultatem experiantur in studiis et litteris occidentalibus excipiendis. 

Quapropter necessarium aestimamus linguam latinam reservandam 
esse gentibus vere occidentalibus, ita ut populis humanitate occidentali 
non imbutis novae Liturgiae accommodentur in suis propriis linguis 
exaratae. Si hoc non facimus, evangelizatio mundi languidiores et tar- 
diores progressus faciet. 

Tertia ratio: Nolumus hic praetermittere quod si excipiantur litur- 
giae in lingua vulgari, facilior redderetur institutio eorum qui vocati sunt 
ad ministerium sacerdotale, quod res magni momenti esse potest, ubi 
Ecclesia angustiatur propter penuriam sacerdotum. 

3. Denique, prooemium nobis videtur aliquo modo discors, ex se- 
quentibus rationibus: 

Prior ratio: Hinc dicitur in schemate: Sanctam Matrem Ecclesiam 
omnes ritus legitime vigentes aequo iure atque honore hahere, in futuro 
servari, et omnimode foveri velle (Prooem., pag. 157, lin. 35; pag. 158, 
lin. 1-2). Ergo, varietas rituum nunc exsistentium pro magno bono 
habetur. 



338 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Ex altera parte vero, in eodem schemate ne possibilitas quidem ani- 
madvertitur novos ritus instituendi, quasi fecunditas Ecclesiae exhausta 
esset prioribus saeculis. Sed si antiquitus idoneum visum est instituere 
ritus diversos, et talis idoneitas immutata manet, cur hodie idoneum 
non erit institutio novorum rituum, si multis in locis res se habent 
plus minusve sicut antiquis temporibus? Et si magno honore habentur 
illi veteres ritus, tamquam monumenta venerabilia, nonne maioris mo- 
menti erit imitari praxim Ecclesiae priorum saeculorum, quae mire se 
accommodabat ad ingenium omnium populorum ut omnes ad Christum 
perduceret? 

Altera ratio. ... 4 

Praeses: Satis, satis! 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 etsi insuper exigitur ut novationes litur- 
gicae in lingua vernacula conformari debeant editioni typicae ritualis romani. 
3 Ceterum in ipso populo catholico occidentali, post Concilium Tridentinum, lin- 
gua latina arctius haesit liturgiae et tanquam adversatio populi catholici contra 
novatores protestantes, et quia usque ad saeculum xvin lingua latina erat lin- 
gua virorum doctorum, etiam in privatis et publicis negotiis adhibita. Hodie 
hae rationes non amplius vigent. Videtur ergo nihil obstare quin, in futurum, 
in quibusdam regionibus, in ipsa liturgia occidentali ritus institui possint non 
necessario linguae latinae obstricti. 4 Schema, quam saepissime, urget mo- 
mentum Liturgiae ad pietatem populi christiani informandam, modo fideles in 
actione liturgica, conscie, actuose, et fructuose participent (cap. 1 n. 8; p. 162, 
linn. 6-7; p. 160, lin. 32; p. 162, linn. 2-3; p. 172, linn. 28-29; p. 164, linn. 
23-25; p. 165, linn. 22-25; p. 175, linn. 7-9, etc). Sed quo pacto possent fideles, 
linguam latinam non intelligentes, immo et ipsi sacerdotes — si qui sunt (proh 
dolor) linguam latinam non satis intelligentes — quo pacto possent actuosam et 
consciam participationem habere in actione liturgica? Quaedam remedia quae in 
schemate Constitutionis proponuntur, ut puta nonnullae orationes, cantus, excla- 
mationes, etc. in lingua vernacula, nobis videntur non sufficientia pluribus in regio- 
nibus quas liturgia occidentalis amplectitur. Ne portae praecludantur ad ampliorem 
usum linguae vernaculae; immo ad novos ritus instituendos. 

Conclusio: Ad normam igitur art. 33 Ordinis Concilii Oecumenici Vaticani II 
celebrandi, proponimus ut conclusio prooemii, inde a lin. 29 p. 157 ita emendetur: 

« Et licet ea quae sequuntur solum ritum romanum spectare intelligenda sunt, 
traditioni fideliter obsequens, S. Concilium declarat S. Matrem Ecclesiam omnes 
ritus legitime vigentes aequo iure et honore habere, atque optat ut, ubi hoc opus 
sit, caute ex integro ad mentem sanae traditionis recognoscantur, et novo vigore 
pro hodiernis adiunctis et necessitatibus donentur. 

Fatetur denique haec S. Synodus nihil obstare quin, vera necessitate urgente, 
spectatis condicionibus aliquarum regionum, examinetur convenientia instituendi, 
praeter ritus legitime iam existentes, sive orientales sive occidentales, novos ritus 
melius respondentes ingenio et moribus quorundam populorum ». 



CONGREGATIO GENERALIS IV 



339 



21 

Exc.mus P. D. IOANNES HERVAS Y BENET 
Episcopus tit. Doritanus, prael. Cluniensis 

Nonnulla, em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, nonnulla de schemate 
in genere et speciatim de prooemio. 
1. Ad notam in pagina ... 

Praeses: Habe me excusatum: non est necessarium loqui de prooe- 
mio, cras erit discussio de prooemio; de schemate in genere solum- 
modo. 

Orator: Ergo dico solummodo quod ad schema in genere refertur, 
relinquendo cetera pro sequentibus sessionibus. 

ludicium de schemate in genere sumpto. Generatim loquendo, sche- 
ma, mea quidem sententia, adamussim confectum est ita ut Patrum 
Conciliarium approbationem mereatur, salvis tamen correctionibus, si 
quae forte opportunae visae fuerint, introducendis. 

Praefatum schema magni momenti in genere habendum esse exi- 
stimo et valido fore adiumento, spero, ad substantiam mentis et vitae 
christianae renovandam, iuxta verba et vota Ioannis Pp. XXIII in Allo- 
cutione ad commissiones praeparatorias priusquam suam operam et la- 
borem aggrederentur. 

Argumenta quibus mea sententia nititur haec sunt: 

a) Sua auctoritate sancit atque ordinat studium et praxim rei 
liturgicae quae magna cum animarum utilitate iam in Ecclesia viget. 

b) Theologicam extollit substantiam et doctrinam quae in sacra 
Liturgia continetur, eamque modo, uti dicitur, vitali proponit atque 
formulis utitur ex Sacra Scriptura et ecclesiastica Traditione depromptis. 

c) Altiorum principiorum ope quae ibidem exponuntur, optima 
et vera sternitur via ad christifidelium in vita liturgica Ecclesiae parti- 
cipationem. Dixi. 



CONGREGATIO GENERALIS V 
23 octobris 1962 



CONGREGATIO GENERALIS V 
23 octobris 1962 



Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

Exeant omnesl Manere possunt tantum Patres Conciliares, periti, 
officiales atque observatores, et pro tempore inthronizationis Sancti 
Evangelii cantores. 

Procuratores, si qui sint, sciant se ad normam Ordinis Concilii cele- 
brandi interesse posse tantum sessionibus publicis. 

[Intervattum] 

Faveant sedere. 

[Intervallum] 

Fit inthronizatio Sacri Evangelii. Velint omnes surgere. 
[Intervallum] 

Praeest huic congregationi generali em.mus ac rev.mus D. Franci- 
scus card. Spellman, arch. Neo-Eboracensis. 

Communicantur nomina Patrum qui sufficiunt illos sodales, qui in 
aliis commissionibus iam partem habent. 

In commissione De Ecclesiis Orientalibus loco rev.di P. Minisci 
Theodori suffectus est exc.mus D. Kavukatt Matthaeus cum suffra- 
giis 724. 

In commissione De fidelium apostolatu, de scriptis prelo edendis et 
de spectaculis moderandis loco em.mi ac rev.mi card. Wyszynski Stephani 
suffectus est exc.mus D. Morris Thomas cum suffragiis 672. 

De mandato consilii praesidentiae. Cum plures Patres petierint 
aliquas explicationes dari de ratione procedendi in examine schema- 
tum, haec, iuxta Ordinem Concilii celebrandi, meminisse iuverit: 

1. Post illustrationem schematis a relatore factam, fit disceptatio 
in qua Patres, qui id tempore opportuno petierint, verba proferunt. 
Antea fit disceptatio de schemate in genere, dein de singulis eius parti- 
bus, iuxta ordinem qui a secretaria, iussu praesidis, indicatur. 

2. Patres, qui loquuntur, velint suam orationem clare et distincte 
et quatenus opus est lente pronuntiare; intra terminos statutos sive 
materiae sive temporis, suum sermonem continere atque in emendatio- 
nibus proponendis textum substituendum, clare, praecise, concrete af- 
ferre neque repetere quae ab aliis iam dicta sint. 



344 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



3. Patres rogantur sermonem suum scriptum atque subscriptum 
secretariae generali vel per assignatores locorum tradere. 

4. Omnes animadversiones atque emendationes propositae, a secre- 
tario generali competenti commissioni tradentur ut illas perpendant 
atque emendationum indicem conficiant. 

5. Emendationum index typis impressus Patribus tempore oppor- 
tuno distribuetur. 

6. Die designata, intercepta, si opus sit, disceptatione, fit in con- 
gregatione generali suffragatio de singulis emendationibus adhibendo 
schedulas terebratas seu perforatas cum formulis Placet, Non placet. 
Cetera suo tempore melius enucleabuntur. 

Nunc repetitur variis linguis. 
[Intervallum] 

Versio hispanica 
(P. D. Casimirus Morcillo Gonzalez, subsecretarius) 

Como muchos Padres han pedido alguna explicacion sobre el procedi- 
miento que se ha de seguir en el estudio de los esquemas, por mandato del 
Consejo de Presidencia y en conformidad con el regkmento* del Concilio, 
debemos recordar: 

1. Inmediatamente despues de la exposicion del esquema, hecha pqr el 
relator, se inicia la discusion, en la cual los Padres que hayan pedido previa- 
mente la palabra pueden expresar su voto. Primeramente se discute del 
esquema en general, luego de cada una de sus partes por el orden que la 
Secretaria vaya indicando' segun mandato del Presidente. 

2. Los Padres que hagan uso de la palabra sirvanse limitar su discurso 
a los limites de tema y tiempo establecidos por el reglamento, y al proponer 
sus enmiendas propongan tambien claramente y con toda precision las pala- 
bras que han de sustituir al texto enmendado, y no repitan lo que por otros 
ya haya sido dicho. 

3. Se ruega a los Padres que entreguen por medio del acomodador mas 
proximo su voto o discurso escrito y firmado a la Secretarfa General. 

4. Todas las enmiendas y observaciones que se propongan seran entre- 
gadas por la Secretaria General a la Comision Conciliar a que correspondan, 
para que las estudie y haga una ordenada relacion de las mismas. 

5. Esta relacion sera impresa y entregada en el momento oportuno a to- 
dos los Padres. 

6. En el dia senalado, interrumpida si es necesario la discusion, se hara 
en Congregacion General la votacion sobre cada una de las enmiendas, por 
medio de las tarjetas perforadas y con las formulas: Placet, Non placet, Placet 
iuxta modum; las demas cosas se iran declarando en el momento oportuno. 
Y afiado un ruego que nos han hecho llegar muchos Padres, y es que todos 



CONGREGATIO GENERALIS V 



345 



los oradores procuren hablar lentamente y con toda claridad, par que pue- 
dan ser bien oidos y entendidos por el auditorio. 
[Intervattum] 

Por mandato de la Presidencia debo rectificar un detalle del punto sexto: 
al votar sobre las enmiendas, solamente se puede votar con el Placet y el 
Non placet, nunca con el Placet iuxta tnodum. 

Versio gattica 
(P. D. Ioannes Villot, subsecretarius) 

De nombreux Peres ayant demande que des explications soient fournies 
sur la maniere de proceder dans Pexamen des Schemas, voici, suivant les 
instructions recues du Conseil de la Presidence, ce qu'il a semble utile de rap- 
peler en conformite avec le Reglement du Concile: 

1. Apres la presentation du Schema faite par le Rapporteur a lieu la 
discussion, durant laquelle les Peres qui Pont demandee en temps voulu 
prennent la parole. Cette discussion porte tout d'abord sur Pensemble du 
Schema, puis sur chacune de ses parties, suivant Pordre indique par le Secre- 
taire General au nom du President. 

2. Les Peres qui prennent la parole sont pries de s'exprimer distincte- 
ment et lentement, de s'en tenir a Pobjet de leur intervention et de ne pas 
depasser le temps fixe pour celle-ci. Lorsqu'ils proposent des amendements, 
qu'ils veuillent bien formuler avec clarte et precision, de facon concrete, 
le texte qu'ils souhaitent voir substituer a celui du Schema. Les Peres sont 
egalement pries de ne pas repeter ce qui a deja ete exprime par d'autres. 

3. Le texte ecrit et signe de chaque intervention doit etre transmis au 
Secretariat General par Pintermediaire des clercs charges des places. 

4. Toutes les remarques et tous les amendements proposes par les Peres 
sont adresses par les soins du Secretariat General a la Commission compe- 
tente, afin que celle-ci les examine et qu'elle etablisse la liste des amende- 
ments. 

5. Cette liste, imprimee, sera distribuee a tous les Peres, quand le mo- 
ment viendra. 

6. Au jour fixe, la discussion en cours a la Congregation Generale etant 
interrompue s'il y a lieu, on procedera au vote sur chaque amendement en 
utilisant pour cela les fiches perforees. Le vote sur les amendements s'ex- 
prime par Pune ou par Pautre des formules Placet ou Non placet. D'autres 
indications seront fournies ulterieurement. 



346 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Versio anglica 
(P. D. Ioannes Krol, subsecretarius) 

May I have your attention please. 

Since many of the Fathers have inquired about the methods of proce- 
dure in examining the schemata, the Council Presidency has directed to 
reoall to your attention the following provisions of the Ordo celebrandi 
(the Rules of Procedure). These books have been distributed. If you need 
another copy, the ushers will obtain it for you. 

In the first place, the Relator presents with explanations that section 
of the schema which is to be considered. The Council Fathers, who at least 
three days prior had submitted their request to speak, will then present their 
views from the written text. Discussion first will be directed to the broad 
topic, the schema in general of the particular section, and then to the individual 
parts, according to the order indicated by the Presidency to the Secretariat. 

The Fathers who speak are respectfully asked to speak clearly, distinctly, 
deliberately, and to the point, staying within the limits of the subject matter 
under consideration, and of the allotted time. Those who propose a change 
in the text, an emendation, should incorporate the changes clearly, concisely, 
and concretely, and submit the changed text. The Fathers are asked to 
refrain from repeating things already said by others. 

Thirdly. The Council Fathers are asked to submit the exact text of their 
talk in writing, and signed, by means of the ushers, to the table of the 
Secretary. 

Fourthly. The Secretary in turn refers all the observations and proposed 
changes submitted to the competent Commission which assumes the respon- 
sability of studying and indexing all the proposals. 

Fifthly. The indexed list of changes proposed will then be printed and 
in opportune time distributed to all the Council Fathers for their study. 

Lastly, after the lapse of a few days, on a designated day, if necessary 
the discussion of the subject current will be interrupted, the Fathers will 
vote on each of the proposed changes, using the perforated ballots and 
simply voting Placet or Non placet. Further instructions will be given as 
the need arises. 

Thank you. 

Versio germanica 
(P. D. Villelmus Kempf, subsecretarius) 

Da eine Reihe von Konzilsvatern gebeten haben, man moge einige Erlau- 
terungen geben iiber die Art und Weise, wie bei der Behandlung der Sche- 
mata zu verfahren sei, werden hiermit gemass Weisung des Prasidiums die 
folgenden Punkte im Sinne der Geschafstordnung Artikel 31 bis 36 in 
Erinnerung gebracht. 



CONGREGATIO GENERALIS V 



347 



1. Zunachst, wird das zu behandelnde Schema durch einen Referent 
kurz erlautert. Dann beginnt die Aussprache, in der jene Vater zu Wort 
kommen, die rechtzeitig, das heisst, drei Tage vor der Debatte, ihre Wort- 
meldung eingereicht haben. Die Aussprache befasst sich zuerst mit dem 
Schema als Ganzem, sodann mit seinen einzelnen Abschnitten, und zwar wird 
jeweils durch das General-sekretariat angezeigt, wieviel das Prasidium behan- 
delt wissen mochte. 

2. Die einzelnen Redner sind gehalten, bei ihren Ausfiihrungen weder 
die Grenzen der Zeit, noch der anstehenden Materie zu iiberschreiten. Sie 
mbgen ihre Vorschlage moglichst klar, prazis und konkret formulieren, und 
nicht Dinge voir neuem bringen, die von Vorrednern bereits gesagt worden 
sind. 

3. Die Vater werden ferner gebeten, den Text ihrer Ausfiihrungen 
schriftlich und mit ihrer Unterschrift zu versehen, und dann durch die Platzan- 
weiser dem Konzilssekretariat zu vermitteln. 

4. Samtliche Bemerkungen und Verbesserungsvorschlage werden vom 
Konzilssekretariat an die zustandige Kommission weitergeleitet, die sich 
ihrerseits eingehend damit befasst und eine Gesamtiibersicht der Anderungs- 
antrage zusammenstellt. 

5. Die Gesamtiibersicht der Anderungsantrage wird gedruckt und recht- 
zeitig den Vatern zugestellt. 

6. Zu einem festgesetzten Zeitpunkt, wenn notig nach abgekiirzter De- 
batte, erfolgt die Abstimmung iiber die einzelnen Verbesserungsvorschlage 
mit Hilfe der Lochkarten. Bei dieser Abstimmung gilt nur die Alternative 
Placet oder Non placet. 

Sollten noch weitere Hinweise notwendig werden, so erfolgen sie zu ihrer 
Zeit. 



Versio arabica 
(P. D. Philippus Nabaa, subsecretarius) 





348 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



-^UL^I 0 L, * JJ >vJ I _J J I _t_}15' ^a-j^ 0 L, 

«i ,) U L— • Ij J «j V o Ij 6 «Ll «Py ?,i -J J 't~>- — Jj y>y*a* ^j» 

1 ftj «Jf^ o !? 6 L — !=_>• _<,r L_»-LaJl l^* j L o I * I « "ill q»<_J k, T 

• -Vs/^u — SUJ1J Jj J\ U^JL-j _i_JUuL 

2 ,j U 1 2 jyL__J I _. l_*OL_»^ I, _. L_^}L_J 1 J_f J—-/ _ i 

_JL__iJI 0 l >JJ I ^_J I J__.y & 2 .UJI^JI^-UI J\ 

ji it_.u>i — y ,l_ LUj^j u — jju jj 

• • e^- 1 — ^^-r*-^L_^i 0 L_, ^ 1 - * 
j j — ^jij^jj^^ — ^!>^ c __^i f ^i^_n 

JL__c_,L Ij_* U — Jj^ jZ — L _J _,l_*2 — J 

} 1 _ Placet _ ^j-J\l JtTS t L_j._. .illL-^J 

U__Jt «; j>- Cj jl JL Lj _ non Plac.et _ ^j^-JI f ot 

Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

Cum aliqui Patres petant aliud exemplar schematum, oportet dicere 
librum schematum datum iri tantummodo iis Patribus qui illum forte 
nondum acceperint. 



PATRUM ORATIONES 



1 

Em.mus P. D. ALFREDUS card. OTTAVIANI 

Venerabiles Vatres, 

Cum pastores, non solum parochi sed praesertim episcopi, maxime 
autem episcopi in Concilio collecti, in exponendis rebus doctrinalibus 
debeant semper claris, nitidis, limpidis expressionibus uti et relinquere 
ea quae ambigua possunt esse, vel obnoxia diversae interpretationi, puto 
esse suggerendum ut saltem pars doctrinalis — quia constitutio litur- 
gica invasit quodammodo campum doctrinalem — , puto partem saltem 
doctrinalem istius constitutionis esse subiciendam, sicut iam a quodam 
Patre concinne propositum fuit, esse submittendam recognitioni theo- 
logorum. 

Possum quaedam exempla exhibere necessitatis huius clarificationis 
saltem: non quod sint res non iustae, non quod sint res non verae, sed 
quaedam sunt saltem obnoxia duplici interpretationi; verbi gratia in 
pag. 157, lin. 13, dicitur Ecclesiam esse visibilem et invisibilem: hoc 
potest esse obnoxium falsae interpretationi. Item dicitur in pagina 
sequenti humanitatem Christi Verbo unitam esse causam nostrae salu- 
tis: theologi explicant esse causam non simpliciter, sed instrumentalem. 
Non quod ego petam ut terminus scholasticus inseratur, sed idea clari- 
ficetur. Item, quando dicitur salutem factam esse mysterio paschali, 
passionis, mortis, resurrectionis et ascensionis Domini Nostri Iesu Chri- 
sti, non video cur relinquatur maximum mysterium quo redemptio in- 
cepta est, videlicet mysterium Incarnationis Domini Nostri, Verbi Dei. 
Item dicitur, verbi gratia, Christum morte sua nos a potestate daemonis 
liberasse, et resurrectione sua ad caelum evehisse. Hanc distinctionem 
non puto esse admittendam. Iam theologi retinent animas, quae erant 
in limbo, post ipsam mortem Iesu esse ereptas in caelum. Sed quidquid 
cogitent theologi, est S. Scriptura: Dominus Noster Iesus Christus in 
ipsa cruce latroni poenitenti dixit « hodie », scilicet in ipso die mortis 
Domini, « hodie mecum eris in paradiso ». Non erat exspectanda re- 
surrectio. 

Item vellem ut in tota constitutione verbum illud auctoritativum 
« recognoscatur »..., recognoscatur... recognoscatur..., quod sonat quod- 



350 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



dam iussum... Cui datur hoc iussum? Summo Pontifici? Igitur recogno- 
scatur etiam sub hoc aspectu ipsa constitutio! 

Ceterum, vellem exprimere ideam, quod ex ipsa exaggeratione li- 
turgistarum... Est exaggeratio dicere verbi gratia quod tota ratio vitae 
in seminariis debet esse spiritu liturgico imbuta, quod Liturgia debet 
esse materia principalis, inter principales instructionis theologicae. Sunt 
quaedam exaggerationes. Nos omnes amamus Liturgiam, utique, sed 
cum moderatione iusta, cum debita proportione. 

Et in tota illa constitutione, non habetur ulla ratio diversae functio- 
nis Ecclesiae, scilicet non solum ministerii, sed etiam imperii et magi- 
sterii authentici. 

Igitur, non quod ego possim nunc proponere sicut nunc dictum 
est a Secretaria, formulas, quia ego non suggero formulas, suggero emen- 
dationem faciendam a theologis. Possunt facere hoc quin remittatur ad 
commissionem theologicam; possunt facere etiam optimi theologi qui 
sunt in commissione liturgica, sed res redicenda est. 

Nunc autem ad modum appendicis, licet non tangat ipsam constitu- 
tionem, sed quia est res liturgica. Nos videmus optime celebrari Missam 
in ritu latino qualibet die; cum Ecclesia sit circumdata varietate rituum, 
optimum mihi videretur suggerere ut etiam aliis ritibus orientalibus, re- 
ligiosorum, et cetera, celebrentur Missae in initio nostrarum sessionum. 
Dixi. 



Textus scripto traditus: 

Cum a pastoribus Ecclesiae, praesertim in Concilio adunatis, expressiones adhi- 
bendae sint, quae genuina claritate et limpiditate emineant, nonnulla videntur 
clarificanda in Constitutione, quae apparere possunt obscura vel ambigua. 

Exhibeo exempla: 

1) In prooemio, in pag. 157, in lin. 13, Ecclesia dicitur « visibilis et invisi- 
bilis », quod sane male intelligi potest. 

2) In capite primo, in pag. 159, in lin. 8 et ss., dicitur « ipsius (seu Christi) hu- 
manitas, in unitate personae Verbi, fuit causa nostrae salutis ». Theologi, maiore 
precisione, dicunt humanitatem Christi causam instrumentalem fuisse. Igitur lim- 
pidiore quadam locutione utamur. 

3) In pag. 159, in lin. 12 et ss., dicitur: « Humanae Redemptionis ... opus » 
adimpletum esse a Domino « praecipue per suae beatae passionis, ab inferis 
resurrectionis et gloriosae ascensionis paschale mysterium »; cur vero inter prae- 
cipua quibus redemptionis opus adimpletum est omittitur ipsa Verbi incarnatio a 
qua redemptionis opus initium sumpsit? 

4) In capite primo, in pag. 159 in lin. 22, 23, 24, Christus dicitur: « morte 
sua nos a potestate satanae Uberasse et resurrectione sua in regnum Patris transtu- 
lisse ». Distinctio illa inter effectum mortis et effectum resurrectionis Christi nbn 
mihi videtur satis fundata, nam secundum communem theologorum sententiam, 
iustorum animae quae in limbo erant statim post mortem Christi in caelum fue- 



CONGREGATIO GENERALIS V 



351 



runt receptae; ceterum sufficiat exemplum boni latronis cui dixit Dominus: « Hodie 
(scilicet in ipso die mortis Domini), mecum eris in Paradiso ». 
Duae animadversiones indolis generalis videntur addendae: 

1) In rebus practicis, in futuro exequendis, iuxta vota Patrum, non est adhi- 
benda formula imperativa, ut verbi gratia « recognoscatur ». Hoc enim iussum im- 
plicite dirigitur ad Summum Pontificem. 

2) In tota hac constitutione vita Ecclesiae ita in vita liturgica comprehensa 
videtur, ut non satis appareat distinctio inter triplex munus: imperii, ministerii 
et magisterii authentici. 

2 

Em.mus P. D. IOSEPH card. RITTER 
Archiepiscopus S. Ludovici 

Venerabiles Fratres, 

Necessitate, seu utilitate, renovationis Ecclesiae iam accepta, nihil 
a priori excludendum est e scrutinio et accommodatione nisi essentia 
Corporis Mystici eiusdemque instituta divinae originis. E contrario me- 
thodi, instituta aliaque humana prioris saeculi exactissime examinanda 
sunt sub lumine utilitatis et necessitatum hodiernarum. Hac ratione, haec 
sacrosancta Synodus non potest indifferens stare quaestioni utrum Litur- 
gia reformanda, seu renovanda, sit. Quaesiio ponenda est aperte et sin- 
cere. Et ei respondendum est sive affirmative sive negative. Mihi videtur 
talis reformatio non tantum optabilis sed valde necessaria. 

Ipsa natura tum Liturgiae, tum Ecclesiae fortiter suadet, etiamsi 
non demonstrat, necessitatem reformationis. 

Consideremus primo naturam et munus Liturgiae. Ipsa sacrosancta 
Oecumenica Synodus Tridentina docuit: « Cumque natura hominum 
ea sit, ut non facile queat sine adminiculis exterioribus ad rerum divi- 
narum meditationem sustolli, propterea pia Mater Ecclesia ritus quos- 
dam ... (et) caeremonias instituit ... (ut) et maiestas tanti sacrificii com- 
mendaretur, et mentes fidelium per haec visibilia religionis ac pietatis 
signa ad rerum altissimarum, quae in hoc sacrificio latent, contempla- 
tionem excitarentur » (Sess. XXII, cap. 5). 

Item docuit eadem Synodus: « Hanc potestatem perpetuo in Eccle- 
sia fuisse, ut in sacramentorum dispensatione, salva illorum substantia, 
ea statueret vel mutaret, quae suscipientium utilitati seu ipsorum sacra- 
mentorum venerationi, pro rerum, temporum, et locorum varietate, 
magis expedire iudicaret » (Sess. XXI, cap. 2). 

Munus, seu finis, saltem partiale Liturgiae est psychologice afficere 
« mentes fidelium », — causare, nutrire, perficere in eis devotionem 



352 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



et cultum internum. Propterea dispositiones psychologicae et mentales 
hominis contemporanei debent esse elementum normativum et deter- 
minativum uniuscuiusque institutionis liturgicae. Quantum ergo est 
discrimen inter hominem hodiernum et hominem saeculi xvi, tanto fortis 
est indicatio necessitatis reformationis liturgicae. 

Idem constat etiam ex natura ipsius Ecclesiae, cui lex vitae est 
« unitas in necessariis, libertas in ceteris ». Perfectio altioris gradus 
humana, quae vocatur « civilisatio » seu « cultura » et possibilis est 
solum in societate, exigens unitatem in fundamentalioribus, nihilominus 
consistit in varietate perfectionum partialium et complementarium. Ec- 
clesia, proinde, cuius munus altissimum est non dolere sed subducere 
omnia naturalia sublimata Christo qui reddat eadem Patri, debet sua- 
dere et promovere prosecutionem tum privatam tum publicam talium 
perfectionum diversarum. Uniformitas ergo, sine necessitate vel ma- 
xima utilitate, etiam in Liturgia contradicit ipsi fini et muneri Ecclesiae. 
Nam sola Liturgia quae existit in maxima conformitate cum vita homi- 
nis quotidiana potest operari ut elementum integratum et integrans 
eiusdem vitae. 

Argumenta etiam « a posteriori » eamdem necessitatem clare et 
fortiter demonstrant. Petitio reformationis, quae clamorosa et insistens 
oritur ex omnibus regionibus, etsi inanis et sine ratione in aliquibus, 
nihilominus manifestat ex parte christifidelium necessitudines urgentio- 
res et ex parte pastorum efficaciam inaniter impeditam et restrictam. 
Petitiones paucorum vanae ne excludant nostram sollicitudinem pro ge- 
nuinis multorum indigentiis. Hoc saeculo longe procedimus ad recogni- 
tionem practicam iurium et officiorum christifidelium membrorum Cor- 
poris Mystici Christi. Nec sufficit haec agnoscere quoad apostolatum, 
sed necessarium est etiam quoad ministerium Ecclesiae sacerdotale, 
— utique secundum id quod est proprium unicuique. Sed reddere pos- 
sibilem illam participationem ampliorem quae est ius et ofEcium laico- 
rum significat accommodare institutiones liturgicas conditionibus actua- 
libus. 

Deinde Christus semetipsum morti tradidit « ut exhiberet ipse sibi 
Ecclesiam non habentem maculam aut rugam..., sed ut sit sancta et 
immaculata » (Eph. 5, 27), et dedit sacramenta ut signa et fontes gra- 
tiae huic effectui sufficientis. Si talem conditionem Ecclesia ne qui- 
dem approximat, debemus in omnibus et per omnia inculcare vitam 
sacramentalem pleniorem, profundiorem, perfectiorem. Ne excludatur 
accommodatio institutionum liturgicarum quae, secundum Synodum 
Tridentinam, ita ordinandae sunt « pro rerum, temporum et locorum 
varietate », ut « et maiestas tanti sacrificii (et sacramentorum) com- 



CONGREGATIO GENERALIS V 



353 



mendetur et mentes fidelium ad rerum altissimarum contemplationem 
excitentur », et ut magis expediant « suscipientium utilitati et ipsorum 
sacramentorum venerationi ». 

Venerabiles Fratres, mihi videtur schema de sacra Liturgia esse 
admirabile pro sua aptitudine, rectitudine et prudentia. Agnoscit ne- 
cessitatem accommodationis; commendat finem et directionem huius 
accommodationis; cetera relinquit prudentiae Ordinariorum qui, in 
coniunctione cum Sede Apostolica, accommodent institutiones litur- 
gicas, saltem in parte, necessitatibus pastoralibus suarum dioecesium. 
Res cum ita sint, reiicere hoc schema — secundum meum iudicium et, 
nisi omnino fallor, secundum iudicium plurimorum episcoporum Sta- 
tuum Foederatorum Americae — , iterum dico, reiicere hoc schema esset 
reiicere accommodationem qua talem, esset in basi negare maximas evo- 
lutiones quae per tot saecula locum obtinent in vita tum orbis terrarum, 
tum Ecclesiae. Hoc non debemus, non possumus etiam contemplare! 

Commendo ergo acceptationem huius schematis in genere, non in- 
tendens tamen praecludere disceptationes de particularibus. Dixi. 

3 

Exc.mus P. D. ARMANDUS FARES 
Archiepiscopus Catacensis - episcopus Squillacensis 

Em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, 

Quasdam animadversiones proponere intendo circa schema consti- 
tutionis de sacra Liturgia: 1 

1. Liturgia est expressio fidei catholicae in cultu quem diversis 
formis et modis Deo exhibemus in Ecclesia catholica, apostolica, ro- 
mana. Ergo evidens appareat nexus inter Liturgiam et fidem. 

2. Insisto in hac consideratione ex motivo peculiari: haec con- 
stitutio si promulgabitur a Concilio Oecumenico, revera fiet « magna 
charta » apud omnes cultores atque promotores Liturgiae ad suam actio- 
nem tutandam, fovendam, amplificandam: ergo ne desit inculcatio ne- 
xus inter fidem et Liturgiam. Quo arctius apparebit huiusmodi nexus, eo 
ampliores erunt fructus pietatis in animis fidelium in tota Ecclesia. Et 
ita praecaveri possunt omnes errores in hac re, vel saltem exaggeratio- 
nes, quae efficiunt ut non semper ab omnibus aequo ac sereno animo 
quae ad Liturgiam pertinent considerentur atque aestimentur. 

3. In mundo hodierno, attendendum est maxime ad unitatem fo- 
vendam in sacra Liturgia: facilitas aggrediendi itinera efficit ut qui- 
cumque homo cosmopolita considerandus sit. Ergo fidelis catholicus, 



354 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



ubicumque invenietur, possit fidem suam profiteri atque per cultum 
manifestare modo unitario: quod obtinetur per unitatem Liturgiae; quae 
revera erit una si unice, sicut nunc est, ab Apostolica Sede disponetur, 
attentis utique votis episcoporum in toto orbe dispersorum, nulla data 
facultate aliis novitates introducendi, etc. 

Sit ergo una lingua, id est latina (et in aliis ritibus lingua unius- 
cuiusque ritus); fiant explicationes in lingua vulgari; attendatur quidem 
ad peculiares indoles populorum: sed maxime ad unitatem servandam 
attendatur. Providebit Sedes Apostolica ad omnia elementa conside- 
randa et in unum redigenda, ut tutetur fides, ut pietas amplificetur, ut 
omnes, sive privatim sive publice, augmentum caritatis in Deum et 
proximum adipisci possint. 

4. Ritus sint simplices vel simplificentur. Ritus simplificati sint in 
facili captu apud omnes (sunt enim signa quibus homines manuduci 
possunt ad intelligenda divina). Huiusmodi rituum intelligibilitas sit 
connexa cum expressione verae fidei; et ita cultus procedet ex fide, alet 
spem, inducet ad amorem Dei, qui colendus est « in spiritu et veritate ». 

5 et ultimum. 2 - Ultimum adiungere desidero: textus Sacrae Scrip- 
turae qui in constitutione inducuntur, revisioni subiciantur ut revera 
in sensu scripturistico adhibeantur. Item verba temperarem quibus in 
prooemio edicitur interdictio definitionis dogmaticae. Demum, consti- 
tutio procedat non ut tractatus sed ut documentum solemne Concilii 
Oecumenici. Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 

4 

Exc.mus P. D. HYACINTHUS ARGAYA GOICOECHEA 

Episcopus Mindoniensis-Ferrolensis 

Em.mi et exc.mi Patres et Fratres, 

Hoc nostrum votum intendit, maxima cum humilitate, aliquomodo 
illustrare altiora principia quae divini cultus instaurationem respiciunt. 
Mihi videtur aliquam sacrosancti Concilii explicitam declarationem vel 
recommendationem fore valde utilem et proficuam ad finem intentum. 
Votum meum iis verbis potest formulari: 

De sollemnibus quibusdam cultus littlrgici formis simplificandis. 

Ex accuratis investigationibus historicis constat, in externo exercitio 
potestatum Ecclesiae non pauca irrepsisse, quae potius sunt humanae 



CONGREGATIO GENERALIS V 



355 



pompae praeteritarum aetatum vestigia, aut dominii terreni tempora- 
lisque reliquiae, aut personalium privilegiorum ab Imperatoribus vel 
Principibus obtentorum indicia, aut usus vel emolumenta, quae magis 
quam ex supernaturalibus Ecclesiae exigentiis, ex humanis potius ac 
temporalibus commodis ortum habuerunt, atque minus hodie ad chri- 
stiani populi aedificationem conferre videntur. 

Quapropter censeo in hac re oportere illa omnia corrigere, quae 
forte possent « occasionem dare adversario maledicti gratia » (1 Tim. 
5, 14), adeo « ut is, qui ex adverso est, vereatur, nihil habens malum 
dicere de nobis » (Tit. 2, 8), prout S. Paulus, ad Timotheum et Titum 
scribens, congruenter monuit. 

Humana ex his aliqua etiam in liturgicum cultum, in pontificalium 
etiam usum, subrepsisse videntur, quae forte ad accidentalia externa 
fidelium attentionem nimis attrahunt, atque essentialia mysteriorum di- 
vini cultus ahquantulum obnubilant. 

Igitur, salvis omnino iis, quae ad divini cultus splendorem et fide- 
lium pietatem vere conducere censeantur, conandum esse existimamus, 
ut in externo divini cultus apparatu omnino exsplenderent et fidelium 
oculis paterent in primis pietas, simplicitas et dignitas, quae magis con- 
sentaneae sint genuino Evangelii spiritui, nostrorum temporum homini- 
bus vel maxime placent, atque pergratae poterunt esse, ni fallor, dilectis 
in Christo fratribus separatis. 

Postulare igitur a Sancta Synodo auderem, ut in divini cultus sol- 
lemnitatibus supprimerentur illa omnia, quae vel in externis actionibus, 
vel in sacra supellectile, vel in ipsis paramentis comprobentur esse vesti- 
gia illius humanae et terrenae pompae decursu aetatum, praesertim 
mediaevalium, non satis consulto inductae, si legitimis nostri temporis 
usibus et spirituali aedificationi fidelium minus congruere videantur. 
Dixi. 

5 

Exc.mus P. D. HERMANNUS VOLK 
Episcopus Moguntinus 

Venerabiles Patres, 

Schema de sacra Liturgia propositum enixe commendare desidero, 
ad quod praeter alias, hae me movent rationes: 

1. Ambitus, quo fideles extra suam familiam hodiernis temporibus 
vivere coguntur, non iam christiano charactere formatur. Necessarium 
autem est omni christiano, ut vitam christianam in communitate fide- 



356 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



lium experiatur. Quid sit realitas christiana in sua differentia ac vita 
mundana, quid sit Ecclesia, homo experitur, cum cultui Ecclesiae in- 
terest. Cum hodiernae circumstantiae in multis regionibus fere nullam 
aliam relinquant occasionem obviandi realitati christianae, cultus litur- 
gicus ipse fidelibus fere omnia praebere oportet, quibus ex fide vivant. 
Ad hunc finem pro singulis fidelibus ideoque pro Ecclesia ipsa obtinen- 
dum... 1 ut cultum suum perfectiorem reddat, id quod ante omnia hoc 
respicere debet, ut actiones lectionesque liturgicae possint quam facil- 
lime intelligi facilioremque reddant activam fidelium participationem. 
Quo magis active et personaliter fideles sacrificii Missae participare 
poterunt, eo magis vita christiana liberabitur a legalismo illo, quem 
tantopere damnant S. Pauli Epistolae ad Romanos et ad Galatas. 

2. In mundo hodierno homo, et magis adhuc christianus, dignitate 
sua saepe privatur. E contra hominem, qui cultui Ecclesiae interest, 2 
Deus alloquitur ut suam imaginem et filium ex gratia adoptivum eumque 
personali modo agere facit, quod magnum praebet auxilium et virtutem 
ad christiano modo vivendum. Nam quo magis fideles agunt ex sua di- 
gnitate christiana, eo melius ipsis providebitur. Propterea attendi debet 
ut clarior reddatur cultus Ecclesiae, cuius sacramenta et verba hominem 
christianum in plena sua dignitate invocant. 

3. Ratio, cur fideles in cultu Ecclesiae ipso partem agere deside- 
rant, non est, quod eorum fides et devotio esset infirma et imminuta, 
sed e contrario. Quia Ecclesiam magis et ferventius amant eiusque mem- 
bra conscia et viva esse volunt, propterea fideles cultum Ecclesiae 3 ut 
suam ipsorum actionem melius percipere eique interesse cupiunt. 

Quibus omnibus schema de sacra Liturgia propositum bene inservire 
videtur. Quapropter illud magnopere consaluto, non obstantibus paucis 
emendationibus desideratis, de quibus suo tempore sermo esse potest. 
Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 Ecclesia intendere debet. 2 cultum liturgicum 
celebrat. 3 liturgicum. 

6 

Exc.mus P. D. SERGIUS MENDEZ ARCEO 

Episcopus Cuernavacensis 

Venerabiles Patres, 

Schema constitutionis de sacra Liturgia eminet sine dubio plurimis 
qualitatibus, quae una simul cum generali consensu quem motus sic 



CONGREGATIO GENERALIS V 



357 



dictus liturgicus, sancitus iam plus quam quinquaginta annis abhinc a 
S. Pio X, transitus nempe Spiritus Sancti super Ecclesiam, sicut procla- 
mavit b. m. Pius XII, indefesse in universo orbe sibi conquisivit, id 
effecerunt ut ab hac tractatione feliciter pro Concilii Oecumenici Vati- 
cani Secundi initio inciperetur. 

Sed, proh dolor, quod est gloria pro commissione praeparatoria et 
felix opportunitas pro Concilio, si nos, Patres Conciliares, vel leviter 
non attentionem facimus, in miseriam pro materia tractanda verti posset. 

Optime quidem membra commissionis fines a nobis Patribus Con- 
ciliaribus persequendos in prima paragrapho prooemii, iam a limine trac- 
tationis, perlucide perstrinxerunt, ad mentem Summi Pontificis et mul- 
torum episcoporum. « Sacrosanctum Concilium — legitur ibi — cum 
sibi proponat 1) (numeratio est mea) vitam christianam inter fideles 
augere; 2) institutiones ecclesiasticas, prout mutationibus obnoxiae sunt, 
nostris necessitatibus melius aptare; 3) quidquid ad unionem fratrum 
separatorum in Ecclesia quoquomodo conferre potest, ponere; et 4) quid- 
quid ad omnes in sinum Ecclesiae revocare concurrit, roborare; suum 
esse ducit peculiari ratione etiam de instauranda atque fovenda Litur- 
gia curare ». 

Fratres Conciliares, cum finis primus sit in intentione, opus certis- 
sime optimum faciemus, si haec quattuor, veluti prima principia, con- 
stanter prae oculis habeamus, cum sine dubio in schematibus de Eccle- 
sia, de unitate fovenda, de Missionibus, plura delibabimus. 

Principium pastorale: agitur hic in primis de intimiore vita chri- 
stiana fovenda, scilicet de pastorali et quidem profunda actione. Non 
agitur de archeologia, non de historia, non de cultu litterarum, non de 
iure, non de aesthetica, immo haec omnia subordinanda sunt tamquam 
media ad finem, ad salutem nempe fidelium assequendam. Inserere Litur- 
giam in sensus, in intellectum, in corda fidelium, et fideles inserere in 
liturgicas actiones secundum regale sacerdotium baptizatorum membro- 
rum Corporis quod est Ecclesia, nihil aliud est quam actuosa et conscia 
participatio, quam Summi Pontifices, praesertim Pius X, Pius XII et 
Ioannes XXIII, sanxerunt et ordinaverunt, ut vim augerent mirabili 
activitati liturgicae laicorum, religiosorum et sacerdotum sub plurimo- 
rum episcoporum ductu. 

Pastoralis liturgica non additamentis externis ipsi Liturgiae indiget, 
sed signis, verbis, actionibus ipsis quibus Ecclesia et membra eius sancti- 
ficantur et laudem Deo tribuunt, efficitur. 

Sunt quidem et alia media quibus fidelium pietas (exempli gratia) 
et sancti enutriti sunt; sed nullum revera superat efficacitate, facilitate, 
opportunitate sacram Liturgiam, utpote constitutam elementis essentia- 



23 



358 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



libus et communissimi usus in Ecclesia, laude cotidiana scilicet, sacra- 
mentis, proclamatione Verbi Dei, praedicatione et sacrificio Missae, 
necnon et sacramentalibus. 

Alia media sacerdos (exempli gratia) pro lubitu vel aptitudine per- 
sonali seligere potest; ab actione vero liturgica nullus excusari potest; 
id unum opus est, ut actiones liturgicae pastoraliter exerceantur sine 
additis, cum pastoraliter natura sua dispositae sint. 

Principium vero adaptationis hoc praecise efficit ut actiones liturgi- 
cae pastoraliter exerceantur, adaptando ad circumstantias locorum et 
temporum divitias quas uniformitas et traditio nobis praebent, ut di- 
tiores efficiantur, et quantum fieri potest nullum patiantur detrimentum. 

Tensiones quidem inter traditionem et actualitatem, inter unifor- 
mitatem et varietatem, inter sublimem celebrationem et vulgarem par- 
ticipationem oriuntur; viam mediam, vel potius viam meliorem, sapien- 
tis consilii erit invenire. 

Schema constitutionis nostrae sapienter a 1 iure vetere Conciliorum 
Provincialium in can. 291 contento, pro novis Conferentiis episcopalibus 
statutum desumit ad hoc ut potestas legislativa episcoporum pro varie- 
tate locorum et temporum in materia liturgica, Apostolica Sede vigilante 
et bonum commune procurante, renovetur. 

Ex hoc principaliori statuto et ex vigilantia episcoporum in propria 
dioecesi pro applicatione universalium et regionalium legum, necnon 
ex propria ad normam iuris activitate legislativa, facillime intelliguntur 
quae de libris liturgicis, de lingua vernacula, de concelebratione, de 
communione sub duabus speciebus, de sacramentis, de officio divino, de 
cantu... nostrae deliberationi proponuntur. 

Quam plurima sunt exempla in historia Ecclesiae similium adapta- 
tionum quae ex natura incarnationis Christi totalis exoriuntur. Tales 
adaptationes aliquando magno cum dolore humano introducebantur; 
sed non semel tam sero ut cum detrimento animarum admissae fuerint. 2 

Principium oecumenismi: munus pastorale in Ecclesia universali et 
locali quam maxime hodie urget, non quidem individuales conversiones 
fratrum christianorum non-catholicorum 3 procurandi, sed unionem coe- 
tuum christianorum in unum ovile fovendi, prout saepissime Summus 
Pontifex Ioannes XXIII, opportune et importune, si fas esset dicere, 
extulit. Summa adaptationis liturgicae ad hunc finem obtinendum est 
reviviscentia thesaurorum in sacra Liturgia contentorum, Mysterii Chri- 
sti nempe et Sacrarum Scripturarum usus pro captu populi in lingua 
vulgari oblatorum. Psychologice impossibile erit fratres nostros chri- 
stianos non-catholicos 4 linguam latinam in oratione et lectione liturgica 5 
accepturos esse. 



> 



CONGREGATIO GENERALIS V 359 

Principium missionale non sufficienter extollitur quidem 6 in sche- 
mate nostro, sed non dubito quin Patres Conciliares missionarii mo- 
mentum missionale Liturgiae promant et adaptationes propositas rite 
discussas una nobiscum in Concilio statuant. Sed cur voco in testimo- 
nium episcopos missionarios, nonne omnes fere Ecclesiae dioecesanae 
in statum missionis redactae sunt, qui aliunde est status normalis 7 
Ecclesiae? 

Si qui vero essent Patres Conciliares qui censerent se non indigere 
pro Ecclesiis suis adaptatione pastorali in re liturgica, vel qui, cum 
curam animarum non haberent, efficaciam cuiuscumque vel minimae 
adaptationis experiri numquam potuissent, iterum atque iterum coram 
Deo considerent quaeso ut ita misereri possint omnium nostrum qui hac 
infirmitate detinemur, et fidelium qui veram reformationem a nobis ex- 
spectant, quia a Summo Pontifice nuntiata est. 

Iamvero 8 accedo ad propositiones card. Frings et card. Dopfner 
circa notam in calce primae paginae, et circa commissionem statim a 
Concilio constituendam pro revisione reformationis; necnon card. Silva 
Henriquez circa Spiritum Sanctum, caritatem et doctrinam de sacerdo- 
tio laicorum... 9 Utinam etiam imprimatur originale schema a commis- 
sione propositum ut nobis omnibus distribuatur! 

Quae cum ita sint, schema prout iacet in genere placet. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 e. 2 fuissent. 3 separatorum. 4 sepa- 
ratos. 5 liturgicis. 6 deest. 7 status normalis est. 8 deest. 9 et 
alia de delenda phrasi circa... 

Votum generale: ubicumque agitur de « Sancta » Sede, melius dicatur « Apo- 
stolica Sedes ». 

7 

Exc.mus P. D. IOSEPH D'AVACK 

Archiepiscopus Camerinensis 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, 

Cum verbum « Liturgia » saepe saepius et a pluribus usurpetur 
cum significationibus valde diversis, necesse videtur ut in constitutione 
de Liturgia 1 in primis clare et stricte definiatur quid in hac constitu- 
tione veniat sub nomine Liturgiae. 

Secundum et summi momenti... 2 : cum sacrae Liturgiae « centrum » 
sit sacrificium Missae, cum alioquin theologi adhuc disputent de relatio- 
nibus inter sacrificium Crucis et sacrificium Missae et vitam christianam, 



360 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



videtur oportere sacrosanctum Concilium tandem aliquando declaret sal- 
tem ea quae directius et efficacius vim habent in vitam christianam et 
in adsistentiam et participationem ad Missam. 

Peto veniam si — necessario — notissima, summatim et vix, revoco: 

Christus, Caput Corporis Mystici, Sacerdos, semel Semetipsum ob- 
tulit in Cruce, aeterna redemptione inventa. Sed Corporis Mystici mem- 
bra sunt homines libera voluntate praediti. Sacerdos est « Mediator Dei 
et hominum », homines apud Deum quasi repraesentat, eorum volun- 
tates exprimit. Sacrificium, ut revera omnino absolutum evadat, ut ex eo 
plenus fructus habeatur, exprimere debet voluntatem eorum a quibus 
et pro quibus offertur; tandem aliquando oportet ut ad illud accedat 
voluntas offerentium, ut isti revera fructum eius percipiant (licet in 
sacrificio Christi talis bona voluntas iam sit fructus eiusdem sacrificii 
Christi, per quem omnia nobis bona proveniunt et velle et perficere). 

Nos igitur, gratia Christi praeventi, poenitentia ducti, debemus sin- 
guli agnoscere Christum, qua Sacerdotem a Patre nobis constitutum, 
et per ipsum — qui ita « salvare in perpetuum potest » — accedere 
ad Deum; debemus ita vivere ut vita et voluntas nostra respondeat sacri- 
ficio Christi (« omnibus obtemperantibus Sibi causa salutis aeternae » - 
Hebr. 5, 9) et per Ipsum quasi exprimatur et offeratur acceptabilis Deo 
(cf. Col. 1, 24 « Adimpleo in carne mea... »). 

Quae omnia, ut efficacius fiant, miserentissimus Christus dedit no- 
bis ut accedamus ad Patrem non tantum 3 revocantes suum sacrificium 
olim in Cruce oblatum, sed realiter — et, ut ita dicam, quasi materia- 
liter — illud offerentes; immo ipse Christus descendit super nostra 
altaria ut, ministerio sacerdotum, offeramus nosmetipsos acceptabiles 
Patri per Ipsum et cum Ipso et in Ipso; et vicissim vitam abundantius 
habeamus, Ipso Christo enutriti, pane vitae aeternae. 

Haec, summatim, est Missa; hae, summatim, sunt relationes inter 
sacrificium Crucis, sacrificium Missae et vitam christianam. 

Tantummodo si haec explicite declarata fuerint, inde deduci poterunt 
principia fundamentalia pro vera efformatione et vita liturgica cleri 
et populi; inde lucide apparebit arctissimus immo vitalis ille nexus 
inter vitam christianam et pietatem individualem (« subiectivam », 
quam vocant) et Missam et universam Liturgiam, et universum opus 
redemptionis; et tollentur pericula et offendicula ex quibusdam unila- 
teralibus considerationibus. 

Haec omnia peragere necessarium videtur, ut Concilium in hac pro- 
vincia respondeat hodiernis adiunctis et instinctui Spiritus Sancti. 

Denique, summopere optandum videretur 4 ut preces Missae ab Of- 
fertorio usque ad Communionem ita reformentur ut haec omnia clare 



CONGREGATIO GENERALIS V 361 

et efficienter exprimantur: cum revera nimis obscure, et inadaequate, et 
vix, exprimantur per preces quae nunc habentur: utique vetustate et 
sanctitate venerandae, sed in decursu temporum adiectae, minus orga- 
nice, minus sub lumine mysterii. 

Veritates dogmaticae, quae supra summatim revocatae sunt, aptius 
utique locum invenirent in constitutione II, in « De satisfactione Chri- 
sti », et in constitutione III, in cap. 1, n. 10 « De ordine morali chri- 
stiano », explicite vero et efficienter revocandae in constitutione de Li- 
turgia. 

Sed, proh dolor, in constitutionibus illis II et III fere nihil de his 
veritatibus invenitur. 

Unde, humillime sed instantissime peto: 

Primo et fundamentaliter: ut veritates supra revocatae de Cruce, 
de Missa, de vita christiana, exponantur vel firme et explicite recolantur, 
quasi fundamentum, in constitutione de sacra Liturgia. 

Secundo et subordinate: ut disponatur reformatio precum Missae 
ab Offertorio ad Communionem, ut clare et efficaciter veritates illae 
exprimantur. 5 



In textu scripto tradito: 1 Etiamsi revera oporteat SS. Concilium in consti- 
tutione de s. Liturgia — sicut dicitur in prooemio — « nihil velle dogmatice defi- 
nire », attamen: I. In ipsa constitutione desideratur definitio clara et exacta de 
Liturgia (omnino insufficiens videtur descriptio, pulchra sed vaga, quae datur sub 
n. 3, p. 160, lin. 29-33). Etenim verbum Liturgia saepe saepius et a pluribus 
usurpatur cum significationibus valde diversis. Necesse est igitur ut. 2 super 
quod audeo suppliciter invocare maximam considerationem. 3 tantummodo. 
4 videtur. 5 illas exprimant. 

8 

Exc.mus P. D. GARABED AMADOUNI 

Episcopus tit. Amathusius in Cypro 

Em.mi ac exc.mi Patres, 

Quae proposueram iam dicta fuerunt opportune hesterno die ab 
em.mo card. Ruffini et a Sua Beatitudine Paulo II, patriarcha Chaldaeo- 
rum, scilicet non praetermittere ex hoc schemate de sacra Liturgia consi- 
derationem aliorum rituum. Ideo, ut brevitati consuletur, omitto expo- 
sitionem meae petitionis quae iam deposita est apud officium secretaria- 
tus generalis. 

Hoc unum peto a venerabili consilio praesidentiae, ut velit, ope 
commissionis cuiusdam mixtae, compositae ex quibusdam membris com- 



362 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



missionis liturgicae et orientalis, peractis opportunis emendationibus, 
schema hoc extendere ad ritus quoque orientales. 

Nam primo: secus, constitutio haec erit facilis occasio plurium fluc- 
tuationum pro praesulibus Ecclesiarum orientalium, quousque principia 
et normae generalia ibi posita, per se applicabilia etiam illis, manebunt 
absque ulla definitione. 

Secundo: etiam hi ritus, aequo iure, indigent instauratione et ele- 
vatione vitae liturgicae apud suos fideles. 

Tertio: non pauci ex his ritibus, prout ipsi hodie exercentur et 
vigent apud communitates catholicas, indigent restitutione in pristinam 
genuinam formam traditionis, ita ut ipsi constituantur tamquam exem- 
plar, capaces « ad unionem fratrum separatorum in Ecclesia » fovendam 
potius quam reddere illam magis arduam. 

Et quarto, in ultimo: dedeceret Concilium Oecumenicum, cumjn- 
tendat consulere necessitatibus recentiorum Ecclesiarum in missionibus, 
praetermittere exigentias vetustarum Ecclesiarum orientalium. Dixi. 



Textus scripto additus: 

Initio constitutionis de sacra Liturgia declaratio posita in nota (pag. 155), 
mentem manifestat eiusdem constitutionis esse: « Altiora principia, generalem li- 
turgicam instaurationem respicientia, proponere ». In prooemio autem asseritur 
unam ex intentionibus Sacrosancti Concilii in exaranda hac constitutione fuisse: 
« Quidquid ad unionem fratrum separatorum in Ecclesia quoquo modo conferre 
potest, fovere » (pag. 157). 

Schemata quae sequuntur prooemium, plene iustificarent intentiones supra 
enuntiatas, nisi fuisset olausula posita ad calcem ipsius pag. 157, coarctans usum 
et destinationem huius constitutionis ritui romano exclusive. Nam illa clausula 
dicit: « Et licet inter haec principia et normas multa habeantur quae etiam ad 
alios ritus, orientales et occidentales, applicari debeant aut possint, tamen ea 
quae sequuntur solutn ritum romanum spectare intelligenda sunt, nisi agatur de 
iis quae ex ipsa rei natura alios quoque ritus afficiant » (pag. 157, nn. 29-33). 

Sedulo animadvertenti schemata totius constitutionis, clarescit quaenam fuerit 
praecipua praeoccupatio auctorum in formulatione praecitatae clausulae: Respectus 
nempe erga traditiones orientales vel metus offendendi eas. Procul ullo dubio 
aequa quidem est attentio ista. At nonne melius fuisset conciliare cum hac consi- 
deratione, sollicitudinem non privandi ritus orienti^ et Ecclesias, actione benefica 
huius Concilii Oecumenici in materia tam gravi et magni momenti, quae est instau- 
ratio sacrae Liturgiae? 

Concilium ne offendat ritus Ecclesiarum orientalium, inserendo praecitatam 
clausulam, nihil ordinare et definire pro ritibus orientis intendit, et sic peccare di- 
cendum est per omissionem. Concilium in quo quasi omnes praesules catholici 
orientis sunt praesentes, nonne deberet habere prae oculis etiam necessitates harum 
Ecclesiarum in hac materia? 

Eo magis quod in constitutione de qua agitur extolluntur sana principia gene- 
ralia liturgica et definiuntur normae quae quam maxime in honore fuerunt in his 



CONGREGATIO GENERALIS V 



363 



ritibus. Et si hodie, apud aliquos haec principia labefactata sint, iniuria temporum, 
non erit difficile reformare ea et ad pristinam vitam reducere, dummodo Condlium 
hoc Oecumenicum velit consulere etiam exigentiis ipsorum. 

Revera in clausula praecitata, generica et modo vago assertio haec: « licet 
inter haec principia et normas multa habeantur quae etiam ad alios ritus, orientales 
et occidentales, applicari debeant aut possint... », quemnam fructum dabit in po- 
sterum si Concilium abstinetur ab omni actu definitionis? Aut praebetur praesulis 
orientis occasio pro plurimis difficultatibus quoad selectionem principiorum et nor- 
marum applieandarum pro suo ritu, aut ansa dabitur nimiae libertati in com- 
mentando de applicatione vel non pro oriente, harum normarum. Utraque solu- 
tio non caret incommodis quae deberent evitari et evitarentur reapse si Con- 
cifium susciperet onus et responsabilitatem definiendi, ex nunc, ea quae valent 
aequo titulo, pro tota Ecclesia Catholica, scilicet pro ritibus occidentis et orientis; 
et alia quae valent solummodo pro ritu romano. 

Momentum huius definitionis non est tantummodo in eo quod praeveniat 
incommoda pro futuro, foveat claritati etc, sed, quod dignum est maxima con- 
sideratione, indoles oecumenica Concilii magis et melius eluceret, cum munus 
eius praeprimis sit consulere profectui et exigentiis Ecclesiae Catholicae, Ecclesiae 
Christi ut sic, et postea alicuius partis eius, quamvis haec pars potior et praeclarior 
fuerit. 

Ductus his rationibus propono exc.mis Patribus Conciliaribus, ante omnia 
expunctionem illius clausulae restrictivae et deinde revisionem schematis ipsius 
constitutionis de sacra Liturgia, in quadam commissione mixta, composita ex qui- 
busdam membris commissionis liturgicae et orientalis, cum hac intentione consu- 
lendi etiam ritibus orientalibus. 

Hoc potest fieri disponendo prius principia et normas quae aeque universalia 
et communia sunt omnibus ritibus Ecclesiae Christi, et deinde ea quae alicui ritui 
particulari propria sunt. 

Praeses card. Spellman: 

Nunc loquatur exc.mus Echeverria, episcopus Ambatensis. 
[Intervallum] 

Exc.mus Echeverria, episcopus Ambatensis, loquatur! 
[Intervallum] 

Exc.mus P. D. Casimirus Morcillo Gonzalez, subsecretarius: 
Loquatur exc.mus D. Bernardinus Echeverria, episcopus Ambaten- 
sis, Ambato, in Aequatore, in Republica Aequatoriana. 
[Intervallum] 

Praeses: Abest! 

Exc.mus P. D. Bernardinus Echeverria Ruiz: 

Em.mi Patres, exc.mi Patres, 

Ego non postulavi, non manifestavi voluntatem loquendi. Nescio 
qua de causa sum nominatus. Dixi. 

Praeses: Bravo! 



364 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Exc.mus P. D. Casimirus Morcillo Gonzalez, subsecretarius: 
Secretaria generalis accepit litteram cum quodam « resumine » bre- 
vissimo interventionis faciendae ab exc.mo Echeverria. Nescio utrum 
auctor fuit ipse episcopus Ambatensis an alius. Ideo inclusus fuisti in 
relatione hodierna. 

Praeses: Gratias! 

Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

Audiant omnes! Cum Patres interdum petierint et petant a Con- 
cilio abesse ob grave motivum, Sanctissimus Dominus Noster dispen- 
sare aliquatenus dignatus est a praescripto Ordinis, ita ut si quis Pater 
abesse debeat a Concilio ob grave motivum, praesertim pastorale, suf- 
ficiat ut id significet secretariae generali, quin exspectet responsionem. 

Nunc incipit disceptatio de prooemio constitutionis de sacra Litur- 
gia, quod ita incipit: « Sacrosanctum Concilium, cum sibi proponat 
vitam christianam inter fideles in dies augere, institutiones ecclesiasti- 
cas, prout mutationibus obnoxiae sunt, nostrae aetatis necessitatibus 
melius aptare... », et reliqua (nempe, in pag. 157 voluminis); et etiam 
circa caput primum, quod ita incipit: « (Opus salutis a Deo praenuntia- 
tum, in Christo eiusque opere impletur, ...). Deus, qui, omnes homines 
vult salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire ... », et reliqua. 

Velint Patres, qui vocantur, orationem suam continere in limitibus 
materiae, non ad alia capita transire. Dixi. 

9 

Em.mus P. D. ERNESTUS card. RUFFINI 
Archiepiscopus Panormitanus 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres Conciliares, 

Liceat mihi nonnullas animadversiones vobis perpendendas humi- 
liter subiicere. 

1. Ante omnia male mihi sonant vocabula « instaurare, instaura- 
tio », quae frequenter inveniuntur in schemate (cf. Prooemium lin. 7 
et 27; pag. 162 lin. 34; pag. 164 lin. 15; pag. 169 lin. 32), perinde ac 
si finis, quem de Liturgia sibi proponere debeat Concilium, sit omnia 
renovare vel reficere, cum id illa verba significent vel significare possint. 

2. Sermo adhibitus in capite I sub numeris arabicis 1, 2, 3, 5 non 
videtur mihi satis perspicuus neque apte coniunctus cum re proposita. 
Ex Litteris Encyclicis Pii XII, sanctae recordationis, Mediator Dei, datis 



CONGREGATIO GENERALIS V 



365 



die 20 novembris 1947, facile hauriri posset modus dicendi... 1 brevior, 
clarior, efficacior. 

3. In pag. 161, sub numero arabico 6 — initio — legitur: « Labo- 
res autem apostolici ad id tendunt, ut qui receperunt fidem et paeniten- 
tiam egerunt filii Dei fiant per Baptismum, ... », etc. Haec verba con- 
gruunt quidem iis qui Baptismum in aetate adulta recipiunt, non autem 
pueris, qui certe paenitentiam adhuc non egerunt; sed tamen etiam ipsi 
per Baptismum fiunt filii Dei, sicut aperte definivit Concilium Triden- 
tinum, Sess. VI, cap. 5. 

4. Item non apte dicitur quod legimus in eadem pag. 161, lin. 35 
et subsequenti: « Ex Liturgia ergo, praecipue ex Eucharistia, ceu ex 
primo fonte, gratia nobis derivatur... », etc. Quae sententia est saltem 
ambigua et incerta. Liturgia, prout est participatio activa sacris myste- 
riis et orationi publicae ac sollemni Ecclesiae, habenda est quidem fons 
primus et necessarius ex quo hauritur verus spiritus christianus, ut de- 
claravit S. Pius X Motu Proprio Tra le sollecitudini, dato die 22 novem- 
bris 1903; sed, proprie loquendo, Liturgia non est primus fons gratiae, 
neque primus fons gratiae est Eucharistia (nisi ratione dignitatis), quam- 
quam haec haberi debeat fons maximus gratiae utpote quae ipsum aucto- 
rem gratiae, Iesum Christum Dominum Nostrum, contineat. 

5. Pag. 163, lin. 30 et subsequenti legimus: «... ita ut tota vitae 
ratio in seminariis et religiosorum institutis liturgico spiritu informe- 
tur ». Profecto quod his verbis praecipitur iustam normam excedit. 
Pius XII, loco in annotatione laudato, accuratius et subtilius sacrorum 
alumnos adhortatur ut « sacram Liturgiam addiscant eaque sese nu- 
triant ». Tota vitae ratio alumnorum in spem Ecclesiae succrescentium 
informanda est ad solidam pietatem (divinam), quae alitur non solum 
Liturgia, sed pluribus aliis exercitationibus, ex. gr. piis meditationibus, 
conscientiae propriae inquisitionibus, cultu eucharistico extra-liturgico, 
filiali devotione erga Sanctissimam Virginem Matrem. 

6. Pag. 164, n. 16, lin. 28-30, haec inveniuntur: « Libri liturgici 
recognoscantur, peritis ex universo orbe adhibitis; et intra paucos annos 
edantur ». Velim saltem id adiici: « postquam Congregatio sacrorum 
Rituum omnia consideraverit et approbaverit, si approbanda ei visa 
fuerint ». 

7. Pag. 165, lin. 29 et subsequenti, dicitur: « In substantiali uni- 
tate ritus romani, legitimis varietatibus et aptationibus ad diversos coe- 
tus, regiones, populos, praesertim in Missionibus, locus relinquatur ». 
Quantum mihi licet, exopto ut clare definiatur quae sit substantialis 
ritus romani unitas, ut decerni possit si varietates et aptationes litur- 
gicae — quando proponentur — legitimae sint necne. 



366 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



8. Pag. 166, ab initio usque ad litteram grandem C, nimium con 
ceditur vel concedendum dicitur « Ordinariis singularum provincia- 
rum vel regionum, vel etiam Conferentiae Episcopali » in cultu ordi- 
nando « imprimis quoad administrationem Sacramentorum et Sacra- 
mentalium, processiones, linguam liturgicam, etc. ». Additur quidem 
lin. 7 et 8 « actis a Sancta Sede recognitis »; sed non sufEcit, ut mihi 
videtur? 

Pius XII in Encyclicis Litteris Mediator Dei, quae iure meritoque 
habentur Magna Charta sacrae Liturgiae, firmiter id statuit: « Uni Sum- 
mo Pontifici ius est quemlibet de divino cultu agendo morem recogno- 
scere et statuere, novos inducere ac probare ritus, eosque etiam immu- 
tare, quos quidem immutandos iudicaverit; episcopis autem ius est 
et officium vigilare diligenter ut sacrorum canonum praescripta de di- 
vino cultu observentur ». Exinde episcopi, sive separatim sive in unum 
collecti, si quid in sacris ritibus immutandum existimaverint, id nullo 
modo decernere possunt, sed Summo Pontifici plene ac suppliciter 
subiicere tenentur. 

9. Eadem pag. 166, lin. 27 et subsequenti, legimus: « Etsi sacra 
Liturgia est praecipue adoratio divinae maiestatis necnon donum gra- 
tiae Dei... », etc. Pro his verbis alia substitui velim, scilicet: « Etsi 
sacra Liturgia est praecipue cultus publicus divinae maiestatis... », etc. 
Cultus enim publicus, qui Liturgia constituitur, complectitur, praeter 
Dei adorationem, etiam gratiarum actionem, expiationem seu propi- 
tiationem, et impetrationem. 

10. Pag. 167, lin. 13 et subsequenti, proponitur ut amplior locus 
linguae vernaculae in Liturgia tribuatur. Hac in re cautissime proce- 
dendum esse reor. Sine dubio « in non paucis ritibus vulgati sermonis 
usurpatio valde utilis est apud populum » — ut asseruit Pius XII in 
Litteris Encyclicis Mediator Dei pluries iam a me 2 laudatis; at vitandus 
est omnino — ut opinor — nimius usus linguarum vulgarium, ne amit- 
tatur vel graviter imminuatur perpulchra illa plurimorum populorum 
christianorum unitas quae etiam Liturgiae unitate fundatur. Quemad- 
modum scite monuit ipse Pius XII his verbis: « Latinae linguae usus, 
ut apud magnam Ecclesiae partem viget, perspicuum est venustumque 
unitatis signum, ac remedium efficax adversus quaslibet germanae doc- 
trinae corruptelas » (Encycl. Mediator Dei). 

Plerique sane fidelium linguam latinam non intelligunt, sed hodie, 
facilius quam heri, prae manibus omnes habere possunt missale secun- 
dum uniuscuiusque linguam. Porro si fideles plurium nationum assistunt 
eidem Missae, quaenam lingua adhibebitur? Num lingua latina, quae 



CONGREGATIO GENERALIS V 



367 



communis tunc fieret? Nonne sic incongruens varietas haberetur pro 
diversis rerum adiunctis et quidem probabiliter in eodem loco? 

11. Pag. 167, lin. 25 et subsequentibus. Ex verbis ibi coniunctis, 
si approbentur, Concilium videretur statuere homiliam esse partem ne- 
cessariam actionis liturgicae, quod ut mihi videtur, 3 admitti nequit. 

12. Tandem pag. 168, lin. 24 ss., legitur: « In celebrationibus litur- 
gicis quisque ... solum et totum id agat, quod sibi ex rei natura spectat ». 
Potius dixerim « quod sibi ex normis liturgicis a Sancta Sede approbatis 
spectat ». Dixi. 

In textu scripto tradito: 1 (introductorius). 2 deest. 3 deest. 

10 

Em.mus P. D. IACOBUS card. DE BARROS CAMARA 

Archiepiscopus S. Sebastiani Fluminis lanuarii 

Venerabiles Patres, 
Quoad prooemium: 

1. Verba quae, sub lin. 25, declarant nihil definiendum velle dog- 
matice, mihi videntur retinenda. 

Quantoties ex lege orandi desumuntur argumenta pro lege credendi. 
Ideo, demptis illis verbis, fortasse in futuro theologis ansam dabimus 
ad multas discussiones instaurandas. Et scopus huius prooemii est in- 
staurare Liturgiam et non disceptationes theologicas. 

2. Quoad alios ritus, tum orientales tum occidentales, etiam reti- 
nendum est textum prout stat in hoc prooemio, quia periti in illis ritibus 
possunt illos examinare et proponere mutationes, si quae faciendae 
sunt, 1 sed haec omnia tempore huius Concilii, ut Patres Conciliares 
se manifestare valeant. Dixi. 

In textu scripto tradito: 1 erunt. 

11 

Em.mus P. D. MAURITIUS card. FELTIN 
Archiepiscopus Parisiensis 

Em.mi et rev.mi Patres, 

Non possum non laudare mentem et verba articuli 24 huius sche- 
matis: « Linguae latinae usus in Liturgia occidentali servetur ». Adhuc 



368 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



enim se praebet ut signum aliquod perpetuitatis et unitatis, sicut Con- 
stitutio Apostolica Veterum Sapientia nuper referebat. 

Attamen, ut prosequitur dictus articulus, maxima instat necessitas 
sermoni vulgato in eadem Liturgia locum tribuendi. 

Iam nonnulli Patres de hac re optima dixerunt. Mihi tamen veniam 
detur ut aliqua brevia addam. Ad hoc, pastoralis sollicitudo vehementer 
urget me. 

Archiepiscopus cum sim frequentissimae dioeceseos, in qua multo 
maior incolarum pars nullam linguae latinae intelligentiam habet, com- 
periendi copia mihi data est quantum lingua latina in nostris liturgicis 
caeremoniis usurpata Ecclesiae nuntium tegeret, nec non et eius erga has 
humanas multitudines 1 operi impedimento esset. 

Non solum eos qui nondum religioni parent ad has caeremonias 
adducere arduum est; sed ipsorum christianorum perseverantia deficit: 
nonnulli autem istam causam inveniunt qua ab omni religionis cura 
desisterent; 2 alii vero, quamdam communitatis precationem desideran- 
tes, alliciuntur diversis ac recentioribus sectis, quae eam sibi sermone 
patrio proponunt. 

Quod ad fideles pertinet, duplex conatus iam a multis pastoribus 
inceptus — et cum vero sacrae Liturgiae animo tam plane congruens — , 
ad eos celebrationi active participandos, et ad eorum pietatem ex ipsa 
liturgica actione nutriendam, constanti de lingua quaestioni offendit. 

Si autem vera fateri volumus, nonne longe a bona mente sit nos 
fidelibus ad eos docendos vel hortandos alloqui, sermone quem non 
intelligunt; aut eos precibus lingua ab eis ignota prolatis ut sese active 
coniungant invitare? 

Lingua latina, fateor quidem, quibusdam populis quorum sermo 
propinquior, oneri non est; sed scio in multis aliis regionibus, praesertim 
missionum, huius linguae in Liturgia usum exclusivum etiam graviora 
incommoda praebere. 

Sancta Sedes aliquot nationibus beneficas facultates iam concessit. 
Ut abundanter amplientur exopto. 

Nonne adhiberi posset haec generalis norma: vernaculae linguae 
usus permitti potest pro his omnibus quae sacerdos ad ipsos fideles 
vertit, scilicet Verbi Dei proclamationem, exhortationes, monitiones; 
pro his omnibus quae a populo dicuntur, vel a populo una cum sacer- 
dote, vel ab ipsis alternis vicibus recitantur. 

Hoc autem principium applicandum esset Missae celebrationi, haud 
quidem Missae catechumenorum tantum, ne haec pars, alterius incom- 
modo, fidelibus sola pervia fieret. 

Exceptio tamen fieret pro Missa sollemni, ut servarentur cum verae 



CONGREGATIO GENERALIS V 



369 



traditionis christianae musicales divitiae, tum possibilitas inter diversa- 
rum nationum christianos unanimae celebrationis agendae. 

Idem principium sacramentorum administrationi applicaretur (verbis 
sacramentalibus exceptis), ut iam ritualibus pluribus regionibus conces- 
sis provisum est. 

Evidenter manet quod nulla translatio in liturgicis caeremoniis usur- 
pari possit, nisi prius ad hoc ipsum approbata fuerit. 

Nolo celare me, ut episcopum, eiusmodi pastorali cura etiam quoad 
sacerdotes meos affici, electam quidem commissi mihi gregis partem, 
necnon et mei apostolici laboris consortes. 

Ex his aliqui solummodo imperfecte Ecclesiae laudibus partem ha- 
bent, et in Officio divino vitae spiritualis pabulum invenire nequeunt, 
propter linguam latinam. 

Dum omni ope nitor ut admoveatur Constitutio Apostolica Veterum 
Sapientia et futuri sacerdotes sermonem latinum magis erudiantur, exopto, 
ut officii lectiones lingua vulgari haberi possint, et ut episcopi certis ca- 
sibus ampliores facultates concedere possint. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 multitudines humanas. 2 desistant. 

12 

Em.mus P. D. IACOBUS card. McINTYRE 
Archiepiscopus Angelorum in California 

Em.me Praeses, em.mi, exc.mi et rev.mi in Christo, 

Hae animadversiones de lingua Liturgiae referuntur ad pag. 167 
et par. 24. 

Crescente imperio romano, universalis usus linguae latinae in oc- 
cidente in sacra Ecclesiae Liturgia recte tribuitur sapientiae humanae 
et plus quam humanae. In hac re Providentia divina clare viam mon- 
stravit. In saeculo iv Concilia ecclesiastica formulaverunt doctrinas et 
Ecclesiae dogmata in praecisa terminologia latina. Facta saeculi iv osten- 
dunt gravissimam rationem retinendi usum linguae latinae in sacra Li- 
turgia et sacra theologia. Consideratio factorum historiae multum valet 
in tempore praesenti. Conatus debilitandi soliditatem traditionis lin- 
guae latinae in his rebus catastrophen secumferunt. Fundamentaliter, 
lingua latina adoptata est quia Patres nostri bene intellexerunt naturam 
vere apostolicam Sanctae Matris Ecclesiae, atque eius universalitatem 
se extendentem ad omnes gentes. Recte censuerunt talem universalitatem 



370 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS 1 



maxime serviri per commune medium communicandi. Certe lingua la- 
tina utilem ad hoc medium commune mirabiliter se demonstravit. Prae- 
terea, doctrinae Ecclesiae, per facta saeculi iv, praecisae sunt. Doctrinae 
tam definitae requirunt formulationem in lingua exacta, clara et immu- 
tabili, ubique comprehensa, vel saltem satis comprehensa a pluribus 
atque ab omnibus intellecta quia eis interpretatum est. 

Lingua latina tale medium communicandi se ostendit. Effectibus mi- 
rabilibus iam operam dedit. Restrictiones nationalitatum superavit. In 
re politica neutri parti se adiunxit. Magna cum constantia in nostra epoca 
efficientia eius perseverat. 

Adoptata lingua latina, lingua vere universalis evenit in occidentali, 
praesertim inter viros eruditos et litteratos. Habens structuram non 
vulgarem sed mathematicam, lingua latina primatum continuum adepta 
est, ac per omnia saecula praeservat. In rebus intellectualibus, in rebus 
litterariis et scientificis iam valde praestat. 

Concilia priorum saeculorum dogmata Ecclesiae in lingua latina 
formulaverunt usque ad accommodandum et latine reddendum dispu- 
tata vocabula graeca. Vehiculum dogmatis latina lingua semper fuit quia 
medium aptum accurate, definite et determinate cogitandi ac principia 
statuendi. Non solum disciplinis ecclesiasticis sed etiam lege civili et 
philosophia fideliter deservit. Si hoc instrumentum, tam aptum mode- 
randi et firmandi, a sacra Liturgia eripitur, stabilitas dogmatum pericli- 
tatur. Sectae protestanticae linguae vulgari se converterunt et in factio- 
nes innumeras se dissolverunt. 

Per multa saecula lingua latina sub tutela Ecclesiae stabilitatem ma- 
gnificam exhibet. Fundamentum immutabilitatis est, et viris doctis pre- 
tiosum moderatorem colloquendi et scribendi praebet. 

Eo quod in forma originali lingua latina numquam evoluta est in 
linguam vulgarem, stabilitas eius et immutabilitas auctae sunt. Sane in 
omni tempore est lingua classica maxime eruditorum. 

Memores tam historiae priorum saeculorum, tam necessitatum ho- 
diernarum, rogo: 1 ubi est iustificatio opinionis quae ad nutum, iterum 
dico ad nutum? vult mutare linguam venerabilem sacrae Liturgiae? Im- 
pugnatio in linguam latinam sacrae Liturgiae indirecte, sed vere, est 
impugnatio in stabilitatem sacrorum dogmatum, quia sacra Liturgia ne- 
cessario importat dogmata. 

Saeculis recentibus, etiam in America Septentrionali tam materiali- 
stica, incrementum Sanctae Matris Ecclesiae vere mirabile fuit, retenta 
sacra Liturgia in lingua latina. Conatus protestantismi deficiunt, et pro- 
testantismus lingua vulgari utitur. Iterum rogamus: quare mutatio, prae- 
sertim quando mutatio in hac re difficultates multas et pericula magna 



CONGREGATIO GENERALIS V 



371 



secumfert? Omnes in hoc Sacro Concilio possumus in mentem revo- 
care mutationes fundamentales in significatione verborum vulgarium 
usus hodierni. Deinde sequitur quod si sacra Liturgia in lingua vulgari 
sit, immutabilitas doctrinae periclitetur. 

Annis recentibus tandem nationes ignotae se patefaciunt ac linguae 
novae et multae, nationum et tribuum, in notitiam omnium venerunt 
per associationem Nationum Unitarum. 

Si linguae vulgares introducuntur, praevidemus interpretationes in- 
numeras sacrorum dogmatum. Ut aeterna veritas doctrinae exprimatur, 
sacra dogmata significationem et formam pristinam immutabiliter reti- 
neantur! 

Introductio linguae vulgaris debet separari ab actione sacrae Mis- 
sae. Sacra Missa debet remanere ut est. Graves mutationes in liturgia 
introducunt graves mutationes in dogmata. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 

13 

Em.mus P. D. PAULUS AEMILIUS card. LEGER 
Archiepiscopus Mariano politanus 

Em.mi et rev.mi Patres, 

Mihi gratissimum est declarare quod, magno cum gaudio et toto 
corde, approbo et mentem et plerasque propositiones illius prooemii 
et primi capitis... 1 

Etenim 2 antiquissima Ecclesia sub figura boni Pastoris Christum 
« passum, mortuum ac resuscitatum » libenter evocabat. Sacra vero 
Liturgia, cuius fons et origo Christus est, ex sua ipsa natura pastoralis 
est. Sicuti sanguis Christi « pro multis effundetur » (canon Missae), ita 
propter homines sunt sacramenta. Servatis ergo eis quae ad substantiam 
sacramentorum pertinent, obiectum primariae sollicitudinis Ecclesiae 
sacram Liturgiam renovantis, ipsorum hominum necessitates esse debet. 
Quaestio renovationis Liturgiae est quaestio eminenter pastoralis. Sa- 
cramenta et particulariter sancta Missa sunt via praecipua, immo (si 
considerantur regiones ubi libertas religiosa minuitur) via saepissime 
unica qua verbum Christi et vox Ecclesiae a fidelibus audiri possunt. 
Omnia ergo possibilia fieri debent, quibus thesauri Ecclesiae in sacra 
Liturgia absconditi aperiri possent, ita ut omnibus hominibus (quae- 
cumque sit eorum lingua vel cultura) Christi mysteria salvifica late pa- 



372 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



teant et illos spiritualiter nutriant... 3 Tamen, ex pastorali prudentia viam 
firmiter aperiendo ad linguas vernaculas, illam sanctam fortitudinem et 
inconcussam fiduciam habeamus quae semper Ecclesiam inspiraverunt 
in difficilioribus optionibus decidendis. 

Propositiones illius constitutionis de sacra Liturgia a pastorali zelo 
funditus inspiratae sunt... 4 

De primo capite quattuor breves animadversiones faciam. 

Art. 16. - Sic legitur hic articulus: « Libri liturgici recognoscantur, 
peritis ex universo orbe adhibitis; et intra paucos annos edantur ». 5 
Ad mentem propositionis ab em.mo card. Dbpfner heri factae, ardenter 
exopto ut ad Summum Pontificem desiderium exponatur ut commissio 
postconciliaris ad libros liturgicos recognoscendos ante ipsius Concilii 
conclusionem, immediate post promulgationem cbnstitutionis de sacra 
Liturgia constituatur. 

Ratio est quia agitur de materia valde pastorali quae curam Eccle- 
siae immediate postulat. Praeterea periculum habetur, in materia quae 
tam proxime vitam omnium fidelium tangit, ne inutiles disputationes 
Ecclesiam perturbent de conclusionibus practicis ex generalibus princi- 
piis constitutionis deducendis. 

Art. 22. - Primae sententiae substituatur sequens formulatio (sic 
dicitur: « Et quia in quibusdam regionibus, praesertim autem in mis- 
sionibus... » 6 ): « Et quia in plerisque regionibus, nempe in illis missio- 
num sicut et in illis quae antiquissime ut christianae considerantur, Li- 
turgiae aptatio difficilior evadit et magis urget ». 

Ratio est quia necessitas adaptandi Liturgiam non solummodo exi- 
stit in missionibus (ut insinuari videtur in textu) sed etiam in regionibus 
mundi occidentalis ubi, ab ultimo saeculo, nova civilizatio nata est: 
nempe civilizatio technicarum, quae in omnibus campis humanae acti- 
vitatis, culturam et ipsam mentalitatem hominum funditus transforma- 
vit; quae civilizatio suum proprium symbolismum creavit et renovatos 
modos mysteria fidei attingendi exigit. 

Art. 24. - Lin. 19 deleatur et dicatur potius: «... limites et mo- 
dum linguae vernaculae in Liturgiam admittendae statuere, actis a 
Sancta Sede recognitis ». 

Ratio est quia illa formulatio conformior est iurisdictioni quae, sub 
Romano Pontifice, episcopis pertinet; quia praeterea illa formulatio, 
quae episcopalem potestatem legisferendi merito recognoscit, erat ipsa 
et eadem formulatio schematis commissioni centrali propositi et ab illa 
approbati. 

Art. 25. - Propono ut in descriptione ibi data de praedicatione seu 
de homilia aliud elementum addatur. Dicatur lin. 30 praedicationem 



CONGREGATIO GENERALIS V 



373 



patefacere debere requisita immediata et concreta Mysterii Salutis in 
quotidiana vita fidelium. Meo enim iudicio, non sufficit modo nimis 
generali dicere mysterium Christi praesens semper esse et operari... 7 
Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 Mens enim illius constitutionis perfecte consonat 
restaurationi liturgicae a sancto Pio X initiatae et a Pio XII et Ioanne XXIII, 
Pontifice feliciter regnante, persecutae. Nunquam, a primis saeculis Ecclesiae, my- 
sterium paschale tanta in gloria repositum est. 2 deest. 3 Ne sane de- 
spiciatur signum et medium unitatis quod in lingua latina inveniatur. 4 De 
eorum admirabili opere fervidam gratulationem facere desidero membris com- 
missionis praeparatoriae de sacra Liturgia. 5 deest. 6 deest. 7 Haec 
est animadversio quam humiliter et confidenter propono. 

14 

Em.mus P. D. VILLELMUS card. GODFREY 
Archiepiscopus V estmonasteriensis 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, 

Meo humili iudicio 1 schema generatim placet, sed liceat animad- 
versiones aliquas facere. 

Placet quod legitur in prima pagina prooemii quod non est intentio 
sacrosancti Concilii in praesentibus constitutionibus aliquid ut doctrina 
fidei definire. 

De principiis generalibus. 

1. Placet omnino quod dicitur de usu linguae latinae in Liturgia 
occidentali. De sermone in lingua vulgari: utilis esset, meo... 2 iudicio, in 
certis locis et in variis ritibus; v. g. partim in sacramentis, et in sacra- 
mentalibus. Sed nonne valde desiderabile esset relinquere sacrosanctum 
sacrificium Missae uti est? Aliqui loquuntur de utilitate linguarum vul- 
garium in missionibus, sed varii missionarii intelligunt bene quod ma- 
gnae difficultates oriri possint, causa varietatum linguarum tribuum, cum 
consequenti confusione. Non desunt, uti scimus, illi qui desiderant ex- 
cludere linguam latinam totaliter a Missa in Liturgia occidentali, et 
non sine strepitu propagant eorum ideas. Verum est autem in hac quae- 
stione rem conferentiae episcopali debere submitti, secus habebimus, ni 
fallor, magnam confusionem, speciatim in finitimis regionibus. 

Licet sperare quod unus Concilii fructus erit ut post decreta Sanctae 
Sedis de usu linguarum vulgarium fiat tranquillitas magna et cessatio 
omnis agitationis... 3 Excludatur etiam omnis interpretatio privata rubri- 
carum quae, ni f allor, radicem habet in spiritu iudicii privati. Revera 



24 



374 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



valde optandum est ut res pacifice solvatur post Christi Vicarii decisio- 
nem in Concilio. 

2. Quantum spectat ad ea quae dicunt fratres separati: verum est 
quod illi non raro nos exprobrant de ignorantia Sacrae Scripturae, as- 
serentes esse apud nos quemdam defectum proportionis inter elementum 
sacramentale et elementum scripturale, i. e* proclamationis et praedi- 
cationis verbi Dei. 

Attamen abstineamus ab omni exaggeratione. Catholici enim in no- 
stra regione audiunt, die dominica et aliis diebus de praecepto, lectio- 
nem Sacrae Scripturae et catechesis fit brevi sermone in omnibus Missis. 
Notum est quod hodierno tempore catholici nostri, magno numero, as- 
sistunt Missae et audiunt verbum Dei. Ecclesiae nostrae plenae sunt 
dum, e contra, ecclesiae aliorum non raro habent parvas congregatio- 
nes, et hoc non obstante usu linguae: vulgaris forma sat pulchra necnon 
classica... 5 

3. In tota hac quaestione de Liturgia in recta via stabimus si ma- 
nemus cum Sancta Sede. Illi qui cito currunt vellent anticipare magi- 
sterium Sanctae Sedis. Non ita discipulus praedilectus quando currebat 
cum Petro ad sepulcrum Domini. Celeri pede ad metam pervenit sed 
non intravit nisi Petrus primum ingressus fuerit in sepulcrum. 6 Utinam 
omnes nos eiusdem mentis simus! 

4. Certo non est necesse animadvertere Liturgiam non esse finem 
in se ipsa, sed magis medium ad finem; et finis est augmentum fidei, 
spei et caritatis. Melius esset, uti mihi videtur, incipere hoc caput, 
caput de quo nunc discutimus, melius esset, uti mihi videtur, incipere 
hoc caput 7 cum praecisa definitione Liturgiae. Scio bene quod in 
pag. 160 datur aliqua explicatio termini. Non facio hic quaestionem 
nisi de loco ubi definitio poni deberet. Denique ne obliviscamur illa 
exercitia pietatis approbata et commendata ab Ecclesia. Distinctio inter 
liturgistas et non-liturgistas, quantum ad nos spectat, mihi videtur arti- 
ficialis. Nonne sumus omnes liturgistae? Nonne distinctio deberet esse 
inter liturgistas exaggeratos et moderatos? 

5. In dubio de modificatione Liturgiae argumentum historicum non 
debet nimis premi. Si quis mihi diceret « Haec caeremonia non fuit in- 
troducta nisi in saeculo xn », accipio hoc tamquam declarationem histo- 
ricam, sed non est argumentum. Id quod nos debemus considerare est 
argumentum pastorale, nempe: estne hoc propositum, hic et nunc, utile 
et aptum pro gregibus nostris, quidquid sit de tempore introductionis 
alicuius elementi? Forsitan in futuro Concilio dicetur de nostris decisio- 
nibus: « Hoc introductum fuit solum in anno 1962 ». Essetne bonum 
argumentum contra decreta nostra? , 



CONGREGATIO GENERALIS V 



375 



In pag. 164, sub n. 16, legitur: « Libri liturgici... etc. ». Licet spe- 
rare quod post editos libros non erunt ulteriores mutationes pro certo 
tempore, quia non est facile, uti scimus, saepe mutare libros nostros, 
v. g. missalia, breviaria. 

6. In pag. 168, sub n. 26, ubi loquitur de celebratione communi 
praeferenda, puto me bene sensum intellexisse; sed, meo iudicio, melius 
esset hunc articulum eliminare quia possit interpretari ut quodammodo 
quaedam diminutio celebrationis Missae privatae. 

Cum gaudio legi verba sub n. 28 de Ecclesiae auctoritate in Litur- 
gia moderanda. « Nullus — nullus 8 — , dicitur, aliquid privato marte 
in Liturgia addat, demat aut mutet ». Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 humili. 3 et amaritudinis. 4 deest. 
5 praesertim in ecclesia anglicana. 6 sepulcro. 7 deest. 8 deest. 

15 

Em.mus P. D. IOANNES card. LANDAZURI RICKETTS 

Archiepiscopus Limanus 

Em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, 

Schema de sacra Liturgia nobis praesentatum in genere placet cum 
respondeat fini intento eamdem sacram Liturgiam melius aptandi hodier- 
nis necessitatibus cleri et populi christiani. 

Probantur etiam quae in schemate proponuntur de via aperienda 
legitimae progressioni (n. 18) ac de loco relinquendo « in substantiali 
unitate ritus romani, legitimis varietatibus et aptationibus ad diver- 
sos coetus, regiones, populos, praesertim in Missionibus » (n. 20, 
pag. 165 ss.). 

Cum tamen ritus unitas multum conferat unitati ipsius Ecclesiae, 
summo studio cavendum esse existimo ne plus aequo varietati faveatur. 
Nunc vero, in n. 21 schematis, pag. 166, dum conceditur Ordinariis 
singularum provinciarum vel regionum vel etiarh Conferentiae episco- 
pali nationali maior facultas divinum cultum ordinandi, imprimis quoad 
administrationem sacramentorum et sacramentalium, processiones, lin- 
guam liturgicam, musicam sacram et artes, etc, non clare apparent li- 
mites huius facultatis concessae eo quod verba finalia eiusdem para- 
graphi, « actis a Sancta Sede recognitis », possunt interpretari diverso 
modo, et proinde forsitan aliquod periculum prae se ferre ne via ape- 
riatur effusiori licentiae ex qua ipsa substantialis ritus unitas quadam- 
tenus labefactetur. 



376 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



E contra, optime statuitur in numero sequenti 22, ubi agitur de mis- 
sionibus, quomodo procedi debeat in aptationibus liturgicis proponendis 
et qua via in praxim deducantur. Quam ob causam, melius, tutius et 
aptius esse censerem si ubique locorum ubi variationes vel aptationes 
liturgicae desiderantur, applicarentur normae quae isto n. 22 proponun- 
tur vel saltem clarius statuantur limites inter quos Conferentiae episco- 
pales possint hac de re innovare. 

Hoc modo debite consulitur et necessitati viam aperiendi nonnullis 
mutationibus de Liturgia accommodatis hodiernis exigentiis, et alia ex 
parte evitabuntur immodicae varietates et fortasse possibiles deviationes. 

Quapropter accuratius, melius esset 2 loco ultimorum verborum 
n. 21, « actis a Sancta Sede recognitis », si 3 dicatur: « servata norma 
in numero sequenti sub 1 recensita ». Dixi. 

ln textu scripto tradito: 1 Imprimis. 2 propono ut. 3 deest. 

16 

Em.mus P. D. MICHAEL card. BROWNE 

Venerabiles Patres, 

Pauca tantum dicendum habeo, quia iam multa dicta sunt quae non 
est necessarium iterum tangere. 1 

In prooemio, lin. 4, dicitur: « ... quidquid ad unionem fratrum se- 
paratorum in Ecclesia quoquo modo conferre potest, fovere ». Accura- 
tius esset dicere: « quidquid ... ad unionem fratrum separatorum cum 
Ecclesia quoquo modo conferre potest, fovere ». Cum omni caritate et 
dilectione adspicimus fratres separatos et desiderium nostrum summum 
est eos habere nobiscum, sed puto quod non licet adhuc dicere: « quid- 
quid ad unionem fratrum separatorum in Ecclesia... ». Ergo: cum Ec- 
clesia! 

In cap. I, pag. 161, lin. 30, ubi agitur: « (Eucharistiae sacrificium 
fons vitae Ecclesiae). Labores autem apostolici ad id tendunt, ut qui 
receperunt fidem et paenitentiam egerunt filii Dei fiant per Baptismum, 
in unum conveniant, in medio Ecclesiae Deum laudent et cenam domi- 
nicam manducent ». Propono ut ibi inserantur haec verba, post vocem 
« laudent »: « in medio Ecclesiae Deum laudent, sacrificio divino inter- 
sint, et cenam dominicam manducent ». Non est necessarium explicare, 
ut puto, necessitatem huiusmodi inserti. 

In eodem capitulo, pag. 166, lin. 4 et 5, loco dicendi: « maior con- 
cedatur (a Sancta Sede) facultas », melius esset ut diceretur: « optandum 



CONGREGATIO GENERALIS V 



377 



esset ut maior concedatur ». In modo loquendi Concilii Oecumenici, non 
deberet habere ne quidem ullam similitudinem cum ordine dando Sanc- 
tae Sedi, sed optandum esset. Et idem dicerem quoad eamdem paginam, 
lin. 19 et 20. 

Item in eodem cap. I, pag. 167, lin. 26 et 27: de praedicatione in 
sacra Liturgia; et de praedicatione dicitur: « Haec vero imprimis ex 
fonte Sacrae Scripturae et Liturgiae hauriatur ». Puto quod bonum 
esset inserere: « Haec vero, praeeunte divino Ecclesiae magisterio, im- 
primis ex fonte Sacrae Scripturae et Liturgiae, etc. ». 

Pag. 168, art. 26. Articulus iste mihi videtur esse nimis succinte 
redactus, cum periculo cuiusdam confusionis. Si textus ad litteram su- 
meretur, aliquis ex eo certe, male interpretando intentionem redacto- 
rum, posset concludere melius per se esse ut sacerdos aliquis Missae ab 
alio sacerdote celebratae, cum fidelibus actuose participantibus, adsi- 
stat, quam ut propriam Missam celebret. Unde humiliter consulerem ad 
omne dubium auferendum ut iste articulus iterum redigatur et noviter 
proponatur. Dixi. 

ln textu scripto tradito; 1 deest. 

17 

BEAT.MUS P. D. MAXIMUS IV SAIGH 

Patriarcha Antiochenus Melchitarum 

Veneres et bien aimes Freres, 

Bien que le schema de sacra Liturgia ne concerne que le rite ro- 
main, qu'il me soit permis cependant d'apporter aux debats le temoi- 
gnage d'un patriarche d'Orient, qui suit avec interet les progres du 
mouvement liturgique dans 1'Eglise latine. Pour brievete, ce temoignage 
ne portera que sur le probleme de la langue liturgique, considere dans 
notre schema au n° 24. 

Je dois dire d'abord que le schema, dans sbn ensemble, est excel- 
lent. Sous reserve de quelques amendements, qui ont ete faits ou qui 
seront faits par les eveques interesses. 1 

Je me permettrai de f aire remarquer seulement que le principe 
enonce en tete du n° 24 me parait trop absolu. « Latinae linguae usus in 
Liturgia occidentali servetur ». II me semble que la valeur quasi absolue 
que l'on veut donner au latin dans la liturgie, dans 1'enseignement et 
dans l'administration de 1'Eglise latine, represente, pour 1'Eglise Orien- 
tale, quelque chose d'assez anormal; car enfin le Christ a bien parle le 



378 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



langage de son temps. Cest bien aussi dans la langue comprise de tous 
ses auditeurs, Parameen, qu'il a offert le premier sacrifice eucharistique. 
Les Apotres et les Disciples en ont fait autant. II ne leur serait jamais 
venu a Pidee que, dans une assemblee chretienne, le celebrant put faire 
lire les pericopes scripturaires ou chanter les psaumes ou precher ou 
rompre le pain en utilisant une langue autre que celle de Passemblee. 
Saint Paul nous dit meme explicitement: « Si tu ne benis qu'avec l'es- 
prit (c'est-a-dire dans une langue incomprise), comment celui qui a rang 
de non-initie repondra-t-il Amen a ton action de graces, puisqu'il ne 
sait pas ce que tu dis? Ton action de graces, certes, est excellente, mais 
1'autre n'en est pas edifie... Dans PAssemblee, j'aime mieux dire cinq 
mots avec mon intelligence, pour instruire... 2 les autres, que dix mille en 
langue (incomprise) ». Toutes les raisons invoquees en faveur d'un latin 
intangible — langue liturgique, mais langue morte — semblent devoir 
ceder devant le raisonnement clair, net et precis de PApotre. 

Par ailleurs, 1'Eglise Romaine, elle aussi, jusqu'au milieu du in e 
siecle au moins, a employe, dans sa liturgie, le grec, parce que c'etait 
la langue parlee de ses fideles d'alors. Et si, a cette date, elle a commence 
a abandonner le grec pour utiliser le latin, c'est precisement parce que 
le latin etait devenu entretemps la langue parlee de ses fideles. Pour- 
quoi cesserait-elle aujourd'hui d'appliquer le meme principe? 

Quant a 1'Orient, apres Parameen et le grec des premieres genera- 
tions chretiennes, le copte s'y introduisit dans les campagnes d'Egypte. 
Ce fut ensuite le tour, a partir du v e siecle, de 1'arameen, du georgien, 
de 1'ethiopien, de 1'arabe, du gothique et du slavon. 

Dans PEglise d'Occident, c'est seulement au Moyen-Age que le latin 
fut considere comme la seule langue universelle de la civilisation ro- 
maine et du Saint-Empire, par opposition aux langues des nations bar- 
bares qui dominaient PEurope. Aussi PEglise d'Occident fit-elle du latin 
sa langue officielle et sacree. 

En Orient, au contraire, on ne s'est jamais pose de probleme au 
sujet de la langue liturgique. Toute langue est liturgique, car, suivant 
le psalmiste, « Laudate Dominum omnes gentes », donc on peut prier 
et chanter dans toutes les langues, toutes les langues peuvent glorifier 
Dieu. On peut avec toutes les langues 3 precher PEvangile et offrir le 
sacrifice. Et nous, en Orient, nous ne concevons pas qu'on puisse reunir 
les fideles pour les faire prier dans une langue qu'ils ne comprennent pas. 

La langue latine est morte; mais PEglise reste vivante; et le lan- 
gage, vehicule de la grace et du Saint-Esprit, doit etre lui aussi vivant, 
car il est pour les hommes et non pour les anges: aucune langue ne doit 
etre intouchable... 4 



CONGREGATIO GENERALIS V 



379 



Ceci dit, je proposerais d'abord d'attenuer quelque peu la rigidite 
du principe initial contenu dans le n° 24 (lignes 10-11) et qui est « Lin- 
guae latinae usus in Liturgia occidentali servetur », en disant par exemple: 
« Lingua latina est lingua originalis et officialis ritus romani ». 

En second lieu, je proposerais de laisser aux conferences episcopales 
dans chaque region la responsabilite de decider si, et dans quelle mesure, 
il convient ou non d'adopter la langue vivante dans la Liturgie. Le texte 
du schema ne laisse aux conferences episcopales que le soin de seule- 
ment proposer cette adoption... 5 Mais point n'est besoin d'une conference 
d'eveques 6 pour faire une proposition. N'importe quel fidele peut le 
faire. Les conferences episcopales ne doivent pas pouvoir seulement 
proposer, mais decider, sous reserve de 1'approbation du Saint-Siege. 
Je proposerais donc d'achever ainsi la fin du numero 24 (lignes 6-19): 
« Sit vero Conferentiae episcopalis in singulis regionibus ... limites et 
modum linguae vernaculae in Liturgiam admittendae statuere, actis 
Sancta Sede recognitis ». 

A propos des langues vernaculaires, qu'il nous soit permis de dire 
encore un mot: 

Combien nous aurions ete heureux s'il nous etait permis de com- 
prendre tout ce qui se dit dans ce Concile, par le moyen de traductions 
simultanees comme cela se fait dans toutes les assemblees mondiales. 
Nous ne faisons injure a personne en disant que 1'usage exclusif du 
latin nous empeche et empeche aussi beaucoup d'autres de comprendre 
des questions souvent graves, sur lesquelles nous sommes obliges de 
nous prononcer. Nous, les Orientaux, nous ne sommes pas obliges 
de connaitre le latin, mais nous avons le droit de ne prononcer notre 
jugement qu'en connaissance de cause. La parole precitee de saint Paul: 
« Comment peuvent-ils dire Amen, s'ils ne comprennent pas ce qui 
se dit? », s'applique a nous. En plus, nous devons apposer notre signa- 
ture a la fin des Actes du Concile, ce qui ne peut se faire qu'a bon escient, 
en sachant ce que nous faisons. Pour nous, Orientaux, la traduction en 
une ou tout au plus en deux langues: Vanglais et le frangais, 7 suffit et 
cela n'est pas bien 8 difficile. 

Nous prions instamment la venerable Presidence du Concile de 
faire le necessaire pour acceder a notre legitime demande et nous per- 
mettre ainsi de faire des actes humains et non pas des actes machinaux. 

D'avance nous lui adressons nos plus vifs remerciements. 



In textu scripto tradito: 1 qu'ont fait ou feront les eveques interesses, le 
schema fait honneur a la Commission qui l'a prepare et, plus generalement, au 
mouvement liturgique lui-meme dont il s'inspire. 2 aussi. 3 dans toute 



380 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



langue quelle qu'elle soit on doit glorifier Dieu. 4 Nous admettons tous 
cependant que, dans le rite latin, 1'adoption des langues parlees doit se faire pro- 
gressivement et avec les precautions demandees par la prudence. s au Saint- 
Siege Romain. 6 episcopale. 7 deest. 8 si. 

Secretarius generalis: 

Antequam coetus solvatur, fit repositio Sacri Evangelii. Proxima 
congregatio erit crastina, hora 9, in qua disceptatio prosequetur de 
prooemio et de primo capite. 



ANIMADVERSIONES SCRIPTO EXHIBITAE 

QUOAD SCHEMA DE SACRA LlTURGIA IN GENERE 



ANIMADVERSIONES SCRIPTO EXHIBITAE 

QUOAD SCHEMA DE SACRA LlTURGIA IN GENERE * 

1 

Em.mus P. D. RUFINUS card. SANTOS 
Archiepiscopus Manilensis 

Multiformis indolis vota et optata, ad Sanctam Sedem missa pro materia 
Concilii apparanda, circa sacrae Liturgiae instaurationem eiusque adapta- 
tionem ut efficacius vitam spiritualem fidelium foveat, haec duo satis probant: 
Primo: convenientiam maximam ut sacra Liturgia fidelibus intelligibilis red- 
datur, in quibusdam ritibus admisso usu linguae vulgaris, et ut ipsi ritus 
et caeremoniae aliquando breviores fiant, vel etiam ut nonnumquam aliqui 
auferantur et ipsis alii magis congruentes substituantur. Secundo: his de re- 
bus, propter maxime diversos in variis orbis regionibus populorum mores, 
traditiones, indolem, civilem cultum, non ubique easdem immutationes esse 
necessarias, immo nec convenientes. 

Deliberationes usque nunc habitae in aula conciliari idipsum amplissime 
demonstrant, et ulterius ostendunt propositum schema excedere episcopo- 
rum postulata, adeo ut appareat quasi intenderet ex iis quae particulariter 
introducenda desiderantur, ut particularibus necessitatibus remedium detur, 
regulam generalem inducere ut fere omnia funditus renoventur, saltem in 
rebus magni momenti. 

Quare videtur rem adhuc maturam non esse ut a Concilio deeernantur 
immutationes faciendae ad particularia usque dirimenda, sed tantummodo ut 
quoad ea capita, quae in schemate constitutionis proposito tanguntur, Con- 
cilium praescribat tantum summa principia practica de sacra Liturgia, habita 
ratione ipsius efficacitatis pastoralis, ut aptetur iuxta diversarum regionum 
conditiones et necessitates. 

Ad hanc vero instaurationem et aptationem in praxim deducendam, insti- 
tuatur apud Sanctam Sedem, prout iam ab aliquibus Patribus propositum 
est, commissio mixta, quae viris componatur peritis in re liturgica aliisque 
in re theologica bene doctis una cum Sacris Congregationibus de Sacramen- 
torum disciplina et Rituum, et consiliis exceptis, pro diversis regionibus ea 
quae immutari oporteat determinentur a Sancta Sede. 



* Huiusmodi textus lecti non sunt quia Patres vel, scripto exhibito, loqui non 
petierunt vel iuri loquendi renuntiaverunt vel demum discussio clausa est. 



384 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Interea serventur concessiones usque nunc a Sancta Sede factae pto di- 
versis locis; pro ceteris autem impetrentur ab ipsa Sancta Sede indulta quae 
opportuna respectivi Pastores censeant. 

Sit autem Conferentiae episcoporum cuiusque nationis Sanctae Sedi de- 
ferre postulata earum mutationum, quas episcopi iudicent necessarias vel 
saltem convenientes: ipsi enim propriae regionis ac fidelium traditiones, 
mores, spirituales necessitates bene noscunt. Ubi autem lingua plurium vici- 
narum nationum est eadem, et populorum mores, traditiones, spirituales 
necessitates eadem quoque vel valde similia, collatis consiliis episcoporum 
earum nationum, eadem indulta pro omnibus postulari possunt et impetrari. 

Quia autem, dum per instaurationem sacrae Liturgiae finis pastoralis 
praeprimis intenditur augendi vitam christianam fidelium, pastores ipsi qui 
fidelium curam habent non negligendi sunt, qui et ipsi divinum opus in 
utilitatem fidelium operantur; et quia diebus dominicis et festis de prae- 
cepto ipsi nimio sunt labore gravati, eo quod plerique pastores vel paroecias 
plurium fidelium millium regunt, vel pluribus exigui numeri fidelium paroe- 
ciis in diversis ac inter se distantibus pagis ministrare debent, summopere 
oportet ut pro iis qui curam animarum gerunt Breviarium re nomini conso- 
net, ut sit revera breve Officium quod ipsi recitare teneantur diebus supra 
memoratis. 

2 

Exc.mus P. D. IOSEPH DE IESU ALBA PALACIOS ' 

Episcopus Tehuantepecensis 

Ad praesidentiam Sacri Oecumenici Concilii Vaticani Secundi, ea quae 
sequuntur in Domino mihi proponenda videntur, quoad schema de sacra Li- 
turgia, de quo abhinc multis diebus fit discussio. 

1) In Concilio Oecumenico necessarium apparet, et a pluribus Patribus 
postulatur declaratio et sollemnis promulgatio, non quidem dispositionum 
particularium, quae forte non post multos annos deberent mutari, ex ipsis 
exigentiis pastoralibus et bono animarum in toto orbe, sed principiorum gene- 
ralium quae pro tota Ecclesia, cuiuscumque ritus,i habent immutabilem valo- 
rem, quamvis constet voluntas Concilii non definiendi quidquam dogmatice, 
quin sit necessarium hoc declarare in ipso textu constitutionis liturgicae. (Pro 
theologis erit negotium facile mentem Concilii agnoscere, ut vitentur exag- 
gerationes). 

2) Accurate definiatur sacra Liturgia ipsis verbis S. Pontificis Pii XII 
fel. rec, in Encyclica Mediator Dei. Excludantur definitiones quas ipse tam- 
quam falsas et incompletas reiecit (quae ex magna parte in causa sunt cur 
multa minus utilia et inexacta dicta sint et non satis a pluribus attendatur ad 
maximum momentum s. Liturgiae quoad sanctitatem individualem et socia- 
lem, charitatem et apostolicum zelum, etiam missionalem). Eiusdem S. Pont. 



ANIMAD VER S IONE S SCRIPTAE: DE LITURGIA IN GENERE 



385 



Pii XII doctrina clare exponatur quoad necessitatem interni cultus, ad since- 
ritatem exercitii liturgici, quoad connexionem s. Liturgiae cum vita christiana, 
statu gratiae, qui non obtinetur neque augetur cum independentia a s. Litur- 
gia, in qua intellecta ut est, habetur fons vitae supernaturalis. Dicatur de 
necessitate et efficacia s. Liturgiae ad vitam communitariam charitatis chri- 
stianae, etiam extra ambitum templi, quae omnem vitam pervadat sitque 
maximum argumentum veritatis Ecclesiae, cuius unitas venit a vera partici- 
patione sacrificii Crucis, per eius renovationem et dignam eucharisticam par- 
ticipationem. 

3) Ad omnem vitandam ambiguitatem exponatur clare eadem doctrina 
quoad connexionem vitae liturgicae et privatarum devotionum ab Ecclesia 
probatarum, earumque necessitas ad ipsam veram vitam liturgicam, quae 
nullatenus est vera si non includit devotionem internam, saltem incipientem, 
neque potest esse perfecta, in spiritu et veritate, si non supponat gratiam 
sanctificantem in eo qui cultum Deo refert, eamque semper promoveat et 
augeat. 

4) Specialis mentio fiat de cultu eucharistico Christi Domini sub spe- 
ciebus sacramentalibus latentis, ex doctrina Concilii Tridentini et Summorum 
Pontificum, speciatim ad refellendos errores perniciosos quos exclusit S. Pont. 
Pius XII, et tam de cultu liturgico ipsius S.mi Sacramenti quam de cultu 
privato. Similis explicita animadversio fiat de cultu cum liturgico, tum de 
devotione extraliturgica ad Sacr. Cor Iesu attendendo ad clarissimam doctri- 
nam et praxim a Summis Pontificibus obligatorie inductam pro tota Ecclesia, 
praesertim a Leone XIII, Pio XI et Pio XII, simulque renascentibus erroribus 
omnis aditus praecludatur. In memoriam revocetur cultus authenticus B. M. 
Virginis, eius sponsi S. Ioseph, sanctorum eorumque imaginum et reliquia- 
rum, ita ut omnis abusus excludatur. 

5) Si S. Congregatio de Seminariis considerare iussit studium cantus 
ecclesiastici inter disciphnas praecipuas, a fortiori studium plenum s. Litur- 
giae, qui vero sensu definita debet esse finis studii s. Scripturae et ipsius 
theologiae dogmaticae, moralis et asceticae, nisi velimus harum scientiarum 
esse steriles notiones, si non dirigantur ad colendum Deum ut ipse praecepit, 
ut finem nostrum in hac et alia vita consequamur. 

6) Ex mandato S. Concilii constituatur completus codex liturgicus di- 
versus pro Ecclesia Orientali et Occidentali, cum commissione authentice in- 
terpretante, quae posset forte esse ipsa S. Congregatio Rituum. 

7) Ut absque impedimentis et fructuose prosequi liceat discussio de 
modificationibus et aptationibus rituum et linguae liturgicae videtur perne- 
cessarium determinare prius facultates quae tum singulis episcopis tum Con- 
ferentiis episcopalibus competere possunt in vi determinationum ptaesentis 
Concilii. Utrum possint aliquid statuere proprio iure praeter id quod actuales 
leges liturgicae ipsis concedunt, executionem nempe legum latarum a Romano 
Pontifice, utrum vero ipsis, saltem post huius Concilii celebrationem compe- 
tat similis potestas ac in disciplina ecclesiastica, ita ut saltem modificationes 



386 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



maioris momenti praecipue autem quas approbaverint in Conciliis provincia- 
libus debeant, ad normam Codicis, recognosci a S. Sede. Vel, e contra, utrum 
unice a Concilio habent maiorem impulsum ad confidenter postulandas a 
S. Sede mutationes quas pro pastorali cura sui gregis opportuniores existima- 
verint, ita ut mentio liat de Conferentiis episcopalibus ea mente ut prudentius 
procedatur in re quae quam maxime interest totam regionem vel integrum 
statum politicum (de populi participatione in Liturgia per convenientes apta- 
tiones et ferventem apostolatum liturgicum). Posset, in hoc casu addi specia- 
lis commendatio ut episcopi in Conferentiis adunati, vel saltem Conferentia 
monita ad S. Sedem recurrerent, ne periclitaretur quaedam unitas, quae ne- 
cessaria pro ipsius populi utilitate et cultus decore videtur. 

8) Quoad s. Liturgiae instaurationem, etiam in ordine Missae, atten- 
dendum ad finem celebrationis Concilii, reformandi nempe Ecclesiam et redu- 
cendi ad puritatem primigeniam vultum eius, ut dixit S. Pontifex gloriose re- 
gnans, ut possit omnibus populis, praesertim autem illis qui in Christum 
credunt et simt extra catholici gregis unitatem, ostendi ut omnium Mater et 
unicum normale iter salutis spiritualis, in vita praesenti et aeterna. Ideo 
reformationes et adaptationes s. Liturgiae deberent tamquam fundamentum 
habere profundum studium historico-comparativum omnium liturgiarum di- 
versorum rituum qui ab Ecclesia accipiuntur, ut ad tempus Apostolorum, quoad 
possit fieri, accedatur et ad lineas fundamentales quae resultant ex ipsis 
sacris Litteris et descriptionibus priorum Patrum et scriptorum ecclesiasti- 
corum; ex alia autem parte attenderetur ad ea quae Ecclesia Catholica com- 
munia habet cum fratribus separatis, quae fere coincident cum elementis prio- 
rum saeculorum. Simul autem attendatur ad diversas aspirationes et psycholo- 
giam populorum nondum conversorum ad fidem et eorum qui a fide practice 
recesserunt et ad novum (periculosiorem) paganismum pervenerunt, vel etiam 
(quod peius est) doctrinas radicaliter falsas profitentur et exprimunt per 
caeremonias similes aut analogas s. Liturgiae catholicae. Attendatur ad expe- 
rientias serio factas quarum exitus felix vel infelix constet scientifice peractas, 
ut iudicari possit de efficacia pastorali adaptationum. 

9) Quoad Communionem sub utraque specie, videtur omnino inutile et 
abnorme terere tempus in ostendendo adesse periculum pro fide vel scandali 
fidelium, si in can. 866 statuitur plenissima libertas pro quocumque fideli, 
cuiusvis ritus, accipiendi, pietatis causa, sacramentum Eucharisticum quo- 
cumque ritu confectum, ita ut practice solum obligentur ad suscipiendum 
Viaticum, moribundi, si non urgeat necessitas, in proprio ritu. 



ANIM ADVER S IONE S SCRIPTAE: DE LITURGIA IN GENERE 



387 



3 

Exc.mus P. D. VILLELMUS BEKKERS 
Episcopus Buscoducensis 

Ego, Guillelmus Bekkers, episcopus Buscoducensis in Neerlandia, con- 
stitutionem de sacra Liturgia affirmare ac laudare volo. 

Quam laudationem sequentibus praesertim rationibus statuere velim. 

1) Cum s. Liturgia, in qua opus Redemptionis exerceatur, sit centrum 
et fons vividae vitae christianae, renovatio necessaria vitae fidelium, de qua 
pluries locutus est Summus Pontifex Ioannes Papa XXIII, impossibilis evadit 
sine renovatione spiritus liturgici, parique ratione, ipsius structurae rituum 
liturgicorum quae exstat expressio externa illius internae mentis liturgicae. 

Hoc quidem schema in suo tenore fundamentali, prout praesertim in 
prooemio et capite primo exprimitur, talis est indolis, quae huic scopo pasto- 
rali, renascentiae scilicet vitae christianae, maxime consulat. Insuper hoc 
renovationis consilium, neglectis merito quaestionibus inter theologos Hbere 
adhuc disceptatis, prudentiore modo, habita ratione diversarum condicionum 
quales exstant diversis in provinciis ecclesiasticis, rem sub lite aggressum est, 
ea lege ut totum schema solutionem generalem perpolitam afferat, in qua 
quidem solutione desideria alterorum alteris non officit. 

Laudandum in hac parte etiam est, quod hoc schema exaratum videtur 
non a viris, quorum tantummodo interest archaeologia historica Liturgiae, 
sed a viris qui pastorali cura moti animis fidelium subvenire volunt et Eccle- 
siae servire cupiunt, non quidem sine studio historico-liturgico ut in tramite 
traditionis Ecclesiae renovatio liturgica maneat. 

2) Ex altera parte, licet S. Congregatio Rituum pluries iam bene merita 
est de hinc illinc iam instituta restauratione quae gaudio magno a populo fideli 
fuit acceptata, nunc tempus urgere videtur ut cum vigore prudenti generalis 
propositio, consilium et dispositio pro instauratione bene ponderata totius 
Liturgiae exarentur. Quo tantum modo renovationi authenticae vitae religio- 
sae christianorum consulitur, insuperque fastidium tollitur quod forsan oriri 
posset ex mutationibus partialibus de die in diem durante longiore tempore 
partialiter introductis. Tempus adesse constat ut fundamentali renovatione, 
eaque vigorosa, nova quies liturgica afferatur ut ita dicam pro sequenti 
saeculo. 

Cum huic scopo propositum huius schematis prudenter consulat, eius te- 
norem generalem maxime laudare velim, suo quidem tempore prout casus 
ferat nonnullas animadversiones et emendationes prolaturus. 

Gaudeo proferens hanc laudationem consentiente Conferentia episcopo- 
rum Neerlandiae. 



388 



ACTA GONC. VATICANI II - PERIODUS I 



4 

Exc.mus P. D. SMILJAN FRANCISCUS CEKADA 

Episcopus Scopiensis 

Cum non sim peritus scientiae liturgicae, initio non habui intentionem 
sumere partem in discussione schematis de sacra Liturgia, quod Patribus Con- 
cilii propositum est. 

Attamen, postquam plurimi sermocinantes protulerunt sententias, quae 
mihi minus placuerunt, decidi etiam ego meam proferre, quae attinget plus 
generalem sensum hucusque dictorum quam puncta individua secundi capi- 
tis schematis. 

Mihi nempe videntur nonnulla, quae in Concilio a nobis audita sunt 
— quoad Missae sacrificium linguamque in Missa adhibendam, communio- 
nem sub utraque specie et concelebrationem sacramentalem — esse quando- 
que dicta praecipiter, sine seria consideratione, arte potius rethorica et decla- 
matoria, immo vero cum quodam accentu demagogiae. Res, de qua agitur, 
maximi est ponderis et ideo tractanda cum gravitate, quae convenit rei sa- 
crae. Liturgia Missae non est tractanda modo cuiusdam popularis spectaculi, 
quod accommodari debet gustatui spectatorum vel inconstanti et futili iudicio 
multitudinis. Ad ea, quae divina sunt, accedere oportet maxima cum obser- 
vantia et veneratione. « Solve calceamentum de pedibus tuis; locus enim, in 
quo stas, terra sancta est » (Ex. 3, 5). 

Liturgia Missae, in qua nobis repraesentatur passio et mors Domini, 
decursu saeculorum acquisivit formas actuales. Spontanee et organice, pau- 
latim et successive — certisshne sub influxu Spiritus Sancti, qui in Ecclesia 
Dei semper adest — de suo primitivo nueleo evoluta est in hodiernum ritum, 
plenum harmonia et pulchritudine, signis ac verbis capacem exprimere ea, 
quae continet et significat. Et nunc a multis postulatur, ut hic ritus immutetur 
cum in parte doctrinah tum in ipso canone. Si audiantur diversissima, quae 
adhuc sunt proposita, reconstructio nostrae Missae erit tam radicalis, ut vix 
cognosci poterit ab eis, qui ei usque modo assistere solebant. Heri e. g. audi- 
vimus propositum, ut totus hodiernae liturgiae latinae ritus funditus destrue- 
retur et eius loco substitueretur novus ritus « oecumenicus », compositus se- 
cundum exemplar ultimae coenae a peritis omnium confessionum, quae Chri- 
stum quocumque modo profitentur. 

Omissis omnibus aliis momentis ad rem spectantibus prae oculis habeatur, 
rogo, effectus psychologicus talis immutationis. Nonne fideles, qui Liturgiam 
ut fixum quemdam cardinem spherae religiosae et supernaturalis considera- 
bant, nunc etiam ad res fidei mensuram relativitatis applicabunt? 

Minime sum contrarius, ut in ordine quoque Missae quaedam instau- 
rentur, sed haec fiant pauca: tantum ea, quae maxime necessaria sunt, ut 
actuosam participationem fidelium faciliorem reddant. 



ANIMADVER S IONE S SCRIPTAE: DE LITURGIA IN GENERE 389 

Similia dicenda mihi erunt etiam de lingua liturgica Missae. Lingua latina 
in hoc Concilio a nonnullis Patribus hostili modo aggreditur. Nihil habeo 
contra, ut iura circa ritum et linguam ab Ecclesiis orientalibus vel quibusdam 
aliis populis legitime acquisita sanctissime serventur. Tamen nunquam obli- 
viscatur, latinitatem esse communem et universalem Ecclesiae Occidentalis 
linguam. Immensa et innumerabilia debemus huic linguae, quae lacte uberum 
suorum enutrivit culturam et civilisationem totius Europae, totius mundi 
occidentalis. Et nunc, lingua latina expellatur omnino ex sacra Liturgia?! 
Forte, ut in nobis quoque impleatur veritas verbi Scripturae: « Filios enu- 
trivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me! » (Is. 1, 2). Absit, ut hoc facia- 
mus, ut tali inconsulto facinore inferamus crimen gloriae nostrae! (2 Macc. 
9, 10). 

Si hoc acciderit, in sequenti Concilio Oecumenico Spiritus Sanctus vel 
iterum patrabit prodigium linguarum, quod patraverat Ierosolymis, cum die 
Pentecostes descendit super Apostolos, vel ad puniendam nostram temerita- 
tem descendet de caelo, ut confundat linguas nostras, sicut fecerat olim in 
mundo antiquo cum eis, qui aedificare ausi sunt turrim babylonicam. Hoc 
posterius eventurum esse, mihi magis probabile videtur. 

Iterum premo: minime sum contrarius, ut linguae vernaculae potior quam 
adhuc locus detur in parte doctrinali Missae. Quod postulat bonum anima- 
rum, hoc esto summa lex communitatis catholicae! Sed hoc est praecise punc- 
tum saliens totius quaestionis. In quo consistit bonum animarum? In benigno 
modo agendi cum omnibus tendentiis vitae modernae, in indulgenti animo 
versus omnes reclamationes hodiernae generationis? Nos bene scimus, per- 
multos esse errores hodie serpentes in mundo, qui sibi usurpare volunt ius 
civile, immo vero liberum introitum in caulas Ecclesiae. Et generatio iuvenis, 
quae cum strepitu flagitat immutationem totius, ipsius etiam religiosae vitae, 
nonne « hodie est et cras in clibanum mittitur? » (Lc. 12, 28), dum « veri- 
tas Domini manet in aeternum » (Ps. 116, 2). 

Proinde, tempore quo omne studium humani generis eo tendit, ut for- 
metur unitas vitae socialis, oeconomicae et politicae saltem in mundo occi- 
dentali, Ecclesia Catholica deberet recedere ab unitate iam consecuta satisfa- 
ciendo individualismo, vel si vobis magis placet, particularismo exaggerato, 
et resolvendo suam constitutionem — non tantum quod attinet vitam litur- 
gicam — in elementa primitiva et originaria. 

Omnia ergo nobis suadent, ut caute procedamus in quaestionibus vitae 
religiosae sobrie metientes valorem istorum, quae nomine reformationis cuius- 
cumque generis, etiam liturgicae, ostium pulsant Ecclesiae. 

Haec dicta sint quoad Missam. Sunt etiam alia, quae buccinis crepitan- 
tibus annuntiantur ut novitates salutiferae, quae necessario inducendae erunt 
in Liturgiam Ecclesiae latinae. Ita e. g. concelebratio sacramentalis et Com- 
munio sub utraque specie. Ut mihi videtur, hae novitates vix quoddam mo- 
mentum practicum pro vita religiosa fidelium habere possunt. Ideo, si placet 
Patribus, ut haec praxis veteris Ecclesiae etiam in hodierna Liturgia ad sin- 



25 



390 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



gulos casus applicetur, fiat iuxta beneplacitum eorum; attamen haec res potius 
paucis quam multis verbis absolvatur. 

In fine concedatur mihi gratiosa quaedam observatio. Dixerunt quidam 
episcopi de terris missionum, linguam latinam esse omnino alienam indoli 
indigenarum gentium, ita ut ab ipsis vix umquam addisci possit. Attamen 
omnes isti episcopi — Indi, Iapponenses, Africani — locuti sunt ad nos optima 
lingua latina. Consequentia est evidens: si potuerunt isti addiscere linguam 
latinam, cur non possent alii? 

Finem habeo mei sermonis. Ad doctrinam omnium nostrum hanc simili- 
tudinem dixit Dominus noster: « Omnis scriba doctus in regno caelorum si- 
milis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera » 
(Matth. 13, 52). Meminerint ergo bene amatores rerum novarum: et vetera! 

5 

Exc.mus P. D. LEO DE KESEL 
Episcopus tit. Synaitanus, aux. Gandavensis 

In schemate constitutionis de sacra Liturgia pluries sermo fit de opere 
reformationis librorum liturgicorum peritis totius orbis concredito. Agiturne 
ibi tantummodo de propositionibus a determinata commissione Sedi Aposto- 
licae faciendis aut potius de statuto ab ipso Concilio Oecumenico elaborando, 
a Summo Pontifice confirmando et ab Apostolica Sede exsecutioni mandando? 

Sumamus exemplum. In paragrapho de lingua liturgica, sub n. 24, sequen- 
tia legimus: « Sit Conferentiae episcopalis in singulis regionibus ... limites 
et modum linguae vernaculae in Liturgia admittendae S. Sedi proponere ». 
Quod verbum « proponere » nullum ius speciale illis conferentiis tribuit, si- 
quidem singuli fideles ius habent aliquid Sedi Apostolicae vel Summae Aucto- 
ritati proponere; auctoritatis episcopalis autem est aliquid statuere et ordi- 
nare sub vigilantia et approbatione seu confirmatione Apostolicae Sedis. 
Quare proponimus eundem textum sequenti modo legere: « Sit Conferentiae 
episcopalis in singulis regionibus ... limites et modum linguae vernaculae in 
Liturgia admittendae statuere et ordinare, sub vigilantia et approbatione Apo- 
stolicae Sedis ». 

6 

Exc.mus P. D. FRIDERICUS MELENDRO 

Archiepiscopus Nganchimensis 

Notum est, titulum « Magistri », post « Domini » titulum, esse frequen- 
tissimum omnium, quibus in Evangeliis divinus Redemptor designatur. Ipse 
Dominus amabat ut eius discipuli eiusmodi titulum agnoscerent, dicens: 



ANIMADVER S IONE S SCRIPTAE: DE LITURGIA IN GENERE 



391 



« Vos vocatis me Magister et Domine (o Didaskalos kai o Kyrios): et bene 
dicitis; sum etenim » (Ioan. 13, 13). Ideo pergratum, sine dubio, Domino 
esset, ut eius Ecclesia, speciali sollemnitate liturgica, eum ut Magistrum 
agnosceret. 

1. Convenientia instituendi hunc cultum suadetur ex paritate cum insti- 
tuto cultu Christi Regis et Sacerdotis. Etenim in potestate missionis salvificae, 
quam Christus a Patre accepit, triplex in Evangeliis vel maxime effertur mu- 
nus: Regis, videlicet, Sacerdotis, Magistri. Divinae autem huius missionis 
et potestatis ministram et heredem Christus suam reliquit Ecclesiam, hoc illi 
triplex ministeriale officium iniungens: Regendi, scilicet, Sanctificandi atque 
Docendi omnes homines (cf. Matth. 28, 18-20). 

2. Opportunitas patet; nam nostris temporibus, in quibus ex una parte 
Apostolica Sedes studia in Ecclesia tam efficaciter promovit, ex altera vero 
parte tot homines divinum Iesu Magisterium vel aperte respuere vel sim- 
pliciter ignorare iactitant, valde opportunum esse videtur fideles ducere ad 
agnoscendam et profitendam hanc praerogativam, quam singulariter Sibi ad- 
scribebat Dominus, cum aiebat: « Magister vester unus est, Christus » (Matth. 
23, 10). 

3. Congruentia petitionis insinuatur eo, quod nobis constet, plurimorum 
episcoporum petitiones Sanctae Sedi fuisse factas, inde praesertim ab anno 
1944, quibus huiusmodi cultus institutio enixe postulabatur. Nunc autem 
accedit singularis ratio celebrationis Concilii Vaticani II, quae fere coincidit 
cum quater centenaria Concilii Tridentini commemoratione, quod anno 1563 
feliciter absolutum est. Cum autem in Sacrosancta Tridentina Synodo tot 
tantique collecti fuerint fructus Magisterii a Christo suae Ecclesiae com- 
missi, dignum sane esset hanc quater centenariam commemorationem cele- 
brare institutione liturgici cultus Christi Domini sub titulo « Magistri ». 

Postulamus igitur ut instituatur cultus liturgicus Christi Domini, sub 
titulo « Magistri », ab universa Ecclesia cum Missa et Officio propriis cele- 
brandus. 

Rationes Postulationis: 

1) Quia titulus « Magistri », post titulum « Domini », est omnium titu- 
lorum frequentissimus, quibus Christus in Evangeliis designatur. 

2) Quia post statutum cultum Christi Regis et Sacerdotis, conveniens 
est ut etiam cultus instituatur Dornini « Magistri » } cum Eius Magisterium 
constituat, cum Sacerdotio et Regimine, missionem salutiferam Christi. 

3) Quia oportet fideles ducere ad magis magisque agnoscendum Magi- 
sterium Christi, adversus pericula hodierna minus habendi divinum Magi- 
sterium. 

4) Quia hoc ipsum iam a plurimis episcopis postulatum est, et quia 
institutione huiusmodi cultus, digne celebrari posset quater centenaria com- 
memoratio Concilii Tridentini anno 1563 absoluti. 



392 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



7 

Exc.mus P. D. PAULUS PHILIPPE 
Archiepiscopus tit. Heracleopolitanus 

1. Schema constitutionis de sacra Liturgia mihi videtur non attingere 
plenitudinem et profunditatem doctrinae, pressumque genus dicendi Encycli- 
cae Mediator Dei Pii Pp. XII. 

Sequentes quaestiones praesertim longe melius tractantur in Encyclica: 
de natura Liturgiae, de cultu interno et externo, de actuosa participatione 
fidelium, de sacrificio Missae. 

Porro, constitutio de sacra Liturgia a Concilio promulganda vitam litur- 
gicam Ecclesiae in futuro diriget. Quapropter propono ut Concilium declaret 
se f acere suam doctrinam mirabilem Encyclicae Mediator Dei, ne illa in po- 
sterum in quamdam oblivionem eat. 

2. Schema constitutionis eo intendit ut legitimae progressioni viam ape- 
riatur (cf. n. 18). Hoc est laudandum, sed insimul providere oportet ne 
s. Liturgia in proximis decenniis sit in continua mutatione, vel experimentis 
semper novis subiiciatur, cum detrimento haud parvo cultus sacri. Quam- 
obrem oportet ut omnes innovationes adprobationi S. Sedis submittantur. 

3. Ecclesia utique materne debet attendere necessitatibus omnium, atque, 
in iis quae fidei unitatem communemque bonum non tangunt, formas sui 
cultus quodammodo adaptare mentibus ac dotibus diversorum coetuumiio- 
minum. Attamen haec non est causa cur antiqui thesauri traditionis liturgicae 
derelinquantur, et sic fiat generalis quaedam imminutio decoris cultus litur- 
gici. Ideo retinendam esse puto distinctionem illam, quam Instructio S. C. 
Rituum De Musica Sacra statuebat, inter diversos gradus participationis fide- 
lium in Missis in cantu et in Missis lectis. 

8 

Exc.mus P. D. ADOLFUS NOSER 

Episcopus tit. Hierpinianus, vic. ap. Portus Alexii 

Humiliter, scriptis tantum, submittere placet quamdam considerationem 
brevem, scil.: 

Ut in Missa et in Officio Divino inseratur brevis petitio ut Dominus 
dignetur mittere operarios in messem suam. 
Rationes patent: 

a) Dominus Ipse hoc mandavit: « Rogate Dominum messis, etc. ». 

b) Maximum damnum animabus Pretiossimo Sanguine redemptis prop- 
ter maximam paucitatem sacerdotum non tantum apud paganos in missio- 
nibus, sed etiam apud catholicos, immo in ipsis nationibus catholicis. 



ANIMAD VER S IONE S SCRIPTAE: DE LITURGIA IN GENERE 



393 



c) Talis oratio liturgica, tamquam oratio Corporis Christi Mystici, 
multum praevalet oratione privata. 
Poni potest: 

a) in Missa: in « Oratio Communis » de qua in n. 40 vel in memento; 

b) in Officio Divino: statim ante « Fidelium animae... » ad flnem in 
qualibet hora. 

Forma (in Officio Divino) esse potest: 
V. Mitte, quaesumus, Domine, operarios, 
R. In messem tuam. 
Insuper desideratur ut in Officio Divino verba « Dominus vobiscum, 
Et cum spiritu tuo » restituatur. 

Ratio: Multo melius adiuvat recordationem Officium Divinum esse ora- 
tionem omnium membrorum Corporis Mystici Christi, et non tantum oratio- 
nem privatam, ut suggessit: « Domine, exaudi orationem meam, et clamor 
meus... ». 

9 

Exc.mus P. D. IOSEPH ROSARIO 

Episcopus Amravatensis 

Fas sit mihi, uni ex minimis, proponere considerationem quandam, non 
magni momenti, sed practicam. Unus ex multis fructibus huius Concilii Va- 
ticani II est quod nobis datur laetificum privilegium et cognoscendi per- 
multos episcopos orientalium rituum, et adstandi perpulchris caeremoniis 
Missae in iisdem ritibus. Fortasse non pauci ex nobis dolendum putant se 
non natos vel baptizatos esse in uno ex iisdem ritibus. Ex altera parte, per- 
multi ex nobis, posteriores in ordine senioritatis, audire et aestimare potue- 
runt liturgicos cantus in Missis celebratis in ritibus orientalibus in hac aula, 
sed proh dolor, non potuerunt videre pulcherrimas caeremonias. Tamen nobis 
quaedam remanet consolatio altiores esse in ordine senioritatis tempore con- 
vocationis Concilii Vaticani III. 

Venerabiles Patres, forsan nos omnes unanimiter censemus tales thesau- 
ros liturgicarum caeremoniarum et cantuum rituum orientalium non debere 
abscondi, sed late vulgari in universo mundo. Cum his in diebus nos, Patres 
Concilii, de instrumentis communicationis socialis, specialiter de cinemato- 
grapheo, agamus, mihi liceat exhibere hanc propositionem. Perutile erit si 
aliqua organizatio inveniatur quae posset producere aliquas pulchras pelli- 
culas, et coloratas et sonoras, pulcherrimarum liturgicarum orientalium cae- 
remoniarum. Tales pelliculae adiuvarent omnes catholicos ad cognoscendos 
et amandos omnes ritus orientales. Adiuvarent etiam omnes ad melius intel- 
ligendum valorem Missae celebratae in proprio ritu. Adiuvarent etiam, ni 
fallor, ad aperiendam viam re-unionis fratrum nostrorum carissimorum sepa- 
ratorum. 



394 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Nemo est qui non videat tale opus indigere multis sumptibus. Sed fructus 
huius actionis plene compensaret sumptus. Et si in debitis et oeconomicis 
pelliculis efficiatur, forsitan quidam episcopi pelliculas has acquirendi cupidi 
ad expensas minuendas continere possent. Et si res ferat ipsa S. Congregatio 
de Rebus Orientalibus ad se appellare posset quae facienda essent pro hoc 
proiecto, ad maiorem Dei gloriam. 

10 

Exc.mus P. D. IOSEPH M. SENSI 

Archiepiscopus tit. Sardianus 

Plura omitto quae haberem dicenda cum a ceteris venerabilibus Patri- 
bus iam dicta sint. 

Quaedam tantum submisse propono, quae quidam Patres iam innue- 
runt, quaeque organicam et logicam schematis redactionem respiciunt. 

De stylo schematis emendando: 

Necessarium est, meo humili iudicio, schema funditus retractare, for- 
mulatione breviori, nobiliori, generaliori, paucis verbis Concilio Oecume- 
nico aptiori, cum videatur non sufficere quaedam tantum emendare vel ex- 
polire. 

Quoad singula: antecessores nostri non sunt diiudicandi, etsi praeteriti 
temporis usus atque consuetudines immutandi declarentur; quare inopportuna 
videntur atque superflua verba: « non sine fidelium detrimento » (pag. 179 
lin. 29); « mythologiam sapiunt » (pag. 186 lin. 19); « nonnullos in hac re 
irrepsisse abusus » (pag. 193 lin. 7-8); « quandoque humana vanitas irrep- 
sit » (pag. 193 lin. 9). 

De universalitate constitutionis clarius exprimenda: 

Verba quibus declaratur schema propositum solum ritum romanum re- 
spicere, nisi agatur de iis quae ex ipsa rei natura alios quoque ritos afficiant 
(pag. 157 a lin. 31 ad 33), indolem schemati tribuunt quae falsis interpre- 
tationibus obnoxia esse potest. Opportunum ergo videtur ut haec verba sup- 
primantur. 

Quod quidem confirmatur ex affirmationibus Patrum orientalium, qui, 
sine distinctione problematum generalium a particularibus Ecclesiae latinae, 
simpliciter asseruerunt hanc de sacra Liturgia constitutionem, ipsos non 
spectare. Dum e contra huius constitutionis finis, renovatio scilicet vitae chri- 
stianae per Liturgiam, indiscriminatim omnes Ecclesiae ritus afficit. Quare 
ad schema congruenti ordine redigendum in ipsius constitutionis exordio 
asserendum videtur explicite et positive omnia quae generales quaestiones 
respiciunt uti, v. g., sacrae Liturgiae naturam eiusque momentum in vita 
Ecclesiae, actuosam participationem fidelium prosequendam, vitam liturgi- 
cam fovendam, atque actionem pastoralem liturgicam promovendam, omnes 
Ecclesiae ritus afficere. 



ANIM ADVER S IONE S SCRIPTAE: DE LITURGIA IN GENERE 



395 



Ad vitandam tamen omnis perturbationis atque offensionis speciem, ne- 
cessarium erit disiuncte, de quaestionibus generalibus primum agere, deinde 
vero de ritus romani propriis quaestionibus; quae autem ritibus orientalibus 
propria sunt ad schemata de Ecclesiis orientalibus, si hoc Patres maluerint, 
remitti possent. 

Si vero haec separatio quaestionum communium a particularibus fieri 
nequit, saltem principia generalia revocanda erunt in convenienti schemate 
liturgico pro Ecclesiis orientalibus, cum quantum scio, de singulis tantum 
quaestionibus ibidem agatur. 

Quidquid sit, formam et mentem plene catholicas constitutiones habeant. 
In redactione ergo omnia vitentur quae in opinionem inducere possent schema 
ad unam tantum Ecclesiae partem scilicet ad occidentalem se referre, nisi 
cum de ritibus orientalibus ex professo agit. 

De aptiori redactione iuridica: 

Quaedam inveniuntur in schemate quae sub aspectu iuridico videntur ad 
invicem contraria vel difformia. 

Quoad potestatem Conferentiarum episcoporum: 

1) In art. 21 dicitur: « maior concedatur facultas divinum cultum ordi- 
nandi, imprimis autem quoad administrationem Sacramentorum et Sacramen- 
talium, processiones, linguam liturgicam, musicam sacram et artes, actis a 
S. Sede recognitis ». 

De eadem re, relate praesertim ad missiones, in art. 22 dicitur: « apta- 
tiones quae utiles vel necessariae aestimantur Sanctae Sedi proponantur, de 
ipsius consensu introducendae ». 

In primo articulo ergo agitur de simplici recognitione (cf. can. 291), in 
secundo vero de propositione S. Sedi facienda deque eius consensu obtinendo. 

Similiter plures articuli de eadem materia conformandi sunt vel cum 
art. 21 vel cum art. 22. Ex. g. art. 34 loquitur de proponendis aptationibus 
S. Sedi et non congruit cum art, 21; art. 47 conformis est art. 21, sed contra- 
dicit art. 22; similiter art. 88. 

2) De lingua liturgica. 

Art. 21 maiorem concedit facultatem Conferentiis episcoporum etiam 
quoad linguam liturgicam « actis a S. Sede recognitis »; art. 24 de eadem re 
decernit Conferentiis episcoporum esse S. Sedi proponere limites et modum 
linguae vernaculae in Liturgiam admittendae. 

Etiam in hoc casu habetur contradictio inter simplicem recognitionem 
S. Sedis et consensum propositis aptationibus a S. Sede praestandum. 

Quoad Conferentias episcopales id animadvertendum censeo. 

In nonnullis regionibus non adsunt Conferentiae episcopales. 

Consilium praesidentiae videat, si censuerit, utrum norma quaedam gene- 
ralis statuenda sit qua plane natura iuridica, potestates vel facultates Confe- 
rentiarum episcopalium statuantur, ita ut normae in singulis constitutionibus 
edendae congruant normae illi generali. 



396 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



11 

Exc.mus P. D. LINUS ZANINI 

Archiepiscopus tit. Hadrianopolitanus in Haemimonto 

Mihi fas sit, omni cum observantia tibi [secretario generali] atque, per 
te, commissioni Liturgiae tutandae has quae sequuntur animadversiones pfo- 
ponere, quae ad schema de sacra Liturgia attinent: 

1) Praecipua schematis natura et proprietas generalis atque oecumenica 
sit, atque adeo quaelibet singularis norma, unius Liturgiae latinae propria, 
inde tollatur oportet. Etenim omnes animadversiones, singulari nota prae- 
ditae, a propriis idoneisque Officiis opportuno tempore perpensae erunt: 
nempe a S. Congregatione Rituum ad latinam Liturgiam quomodolibet inno- 
vandam quod spectat, atque a S. Congregatione pro Ecclesia Orientali ad 
orientales ritus quod attinet. Quam ob rem prooemii verba (ad pag. 157, a 
lin. 29 ad 33) e constitutione delenda esse videntur. 

2) Verba « totius Ecclesiae mirabile sacramentum » (ad pag. 159, lin. 19) 
tolli oporteret: nam in hac constitutione, quae gravis momenti est cum de Ec- 
clesiae Sacramentis agat, verbum « Sacramentum » nulla alia significatione 
adhibendum est, quam illa ipsa praecipua atque originali, de qua in eadem 
constitutione agitur. 

3) Similiter caput IV de horariis precibus (pag. 185) in universum de- 
lendum esse censeo, cum ad Romanum Breviarium unice spectet. De hoc 
argumento in dioecesana Synodo apte ageretur, non autem in Oecumenico 
Concilio: hac enim ratione, animadversiones quoque et normae exarandae 
essent ad preces horarias attinentes, quae in variis Orientis Ecclesiis vigent. 

Quodsi idem caput partim servandum esse existimetur, saltem verba 
« pro hominibus constituitur, in iis quae sunt ad Deum » (pag. 186, lin. 8) 
delenda essent, quae Ecclesiae aptantur. Haec usurpatio figurato sensu haud 
rei convenire censeo. 

Quae dicta sunt salvo meliore iudicio. 



CONGREGATIO GENERALIS VI 
24 octobris 1962 



CONGREGATIO GENERALIS VI 
24 octobris 1962 



Exc.mus P. D. PericlEs Felici, secretarius generalis: 
Fit inthronizatio Sacri Evangelii. Velint omnes surgere! 

Praeses card. Pla y Deniel: « Adsumus... ». 
Secretarius generalis: 

Hodiernae congregationi generali praeest em.mus ac rev.mus D. Hen- 
ricus card. Pla y Deniel, arch. Toletanus. 

Prosequitur discussio de prooemio et de primo capite constitutionis 
de sacra Liturgia. 

Nuntium do omnibus triste: dum ad hanc aulam pergebat, impro- 
viso morbo correptus est exc.mus D. Aston Chichester, S. I., arch. tit. 
Velebusdiensis, qui, dum ad nosocomium vehebatur, supremum diem 
obiit. Velimus pro eo orare. 

Praeses: De profundis 



PATRUM ORATIONES 
1 

Em.mus P. D. EUGENIUS card. TISSERANT 

Multum dictum est, Venerabiles Patres, hesterna die de usu latinae 
linguae in ritu romano, sed non omne quod dicendum erat. Non est 
verum quod Liturgia romana latine tantum celebrata sit. Cum Cyrillus 
et Methodius anno 864 in Moravia praedicaverant, pro neophytis, qui 
lingua slavonica loquebantur, translationem slavonicam Missae romanae 
praeparaverunt. Unde a missionariis germanicis Romae accusati sunt, 
quod novitatem illicitam introduxerant. 

Romam peregrinantes anno 867, cum Venetiis erant, sacerdotes loci 
eis dixerunt tres tantum linguas sacras esse in Liturgia adhibendas: he- 
braicam, graecam et latinam, quae in titulo crucis legebantur. Summi 



400 



ACTA CONG. VATICANI II - PERIODUS I 



Pontifices tamen Adrianus II et Ioannes VIII adsensu suo usum lin- 
guae slavonicae in Liturgia Missae comprobaverunt. Unde Missale Ro- 
manum pro dioecesibus Dalmatiae haud semel, etiam Romae, typis man- 
datum est litteris, quae glagoliticae dicuntur. Quae cum difficiles sint 
lectu, Pius XI iussit novam editionem praeparare, quae typis Vaticanis 
anno 1927 perfecta est. 

Lingua slavonica tempore SS. Cyrilli et Methodii viva erat. Quando 
iam non facile intelligibilis videretur, episcopi Croatiae a Summo Pon- 
tifice Urbano VIII petierunt ut Rituale Sacramentorum lingua vernacula 
publicaretur, quod factum est anno 1640 typis Sacrae Congregationis 
« de Propaganda Fide ». Recentissime anno 1932, Sacra Rituum Con- 
gregatio translationem Ritualis in linguam slovenicam adprobavit, cuius 
praeparationem Benedictus XV anno 1921 permiserat. 

Quae dicta erant Venetiis anno 867 sanctis Slavorum apostolis et 
Romae iterata de tribus linguis sacris in Liturgia exclusive adhibendis, 
persuaserunt Pio XII, felicis recordationis, translationem librorum litur- 
gicorum in linguam hebraicam permittere pro neophytis ex iudaismo 
in ditione Israelis. 

Alia translatio Missalis latini non praetereunda, ea est quae vi de- 
creti diei 26 mensis martii anni 1615 in linguam sinicam composita est. 
Fuit in Extremi Orientis partibus edita, sed, propter quaestiones inter 
missionarios, sine exitu. Exemplar saltem unum in Bibliotheca Apdsto- 
lica Vaticana servatur. 

Haec sufficiunt ad demonstrandum quod ex parte historiae nihil 
est obiciendum ne translationes librorum liturgicorum ritus romani in 
linguas vernaculas fiant. Dixi. 

2 

Em.mus P. D. VALERIANUS card. GRACIAS 
Archiepiscopus Bombayensis 

Em.me Praeses, venerabiles Patres Concilii, 

Super hoc schemate de Liturgia, in quantum respicit solum vel 1 
praecipue vitam paroecialem, vitam liturgicam Ecclesiae 2 in terris Mis- 
sionum, velim facere has sequentes 3 observationes: 

1. In primis velim dicere hoc: denique tandem, quod plures inter 
nos, cum desiderio desideravimus, nunc in hoc schemate clare, et quidem 
rationibus validis, proponitur, ut a Concilio consideretur ac acceptetur; 
et Summi Pontificis approbationi subiciatur ut a Sancta Sede exsecu- 
tioni demandetur. Profecto, vox Ecclesiae in terris Missionum, quae iam 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



401 



a multo tempore, non mere sonabat, sed instanter — quamvis cum mo- 
deramine — clamitabat, ut reformatio quaedam adaptata conditionibus 
nostris fiat 4 in re liturgica, certe nunc haud dici potest: vox nostra erat 
vox clamantis in deserto! Conventus seu congressus Liturgiae his prae- 
teritis annis habiti, variis in locis, fructum suum nunc afferunt. Etenim, 
vere dici potest, et quidem cum magno gaudio, copiosa enim est messis 
patienter expectantium. Attamen, cum in nostris regionibus, conditiones 
ita variantur secundum provincias civilis circumscriptionis, linguas, mo- 
dum vitae — tum materialis cum culturalis — ut opinor, esset necessa- 
rium, in hac tam 5 fluida sphaera Liturgiae — festinare lente. Nam oportet 
quod simus semper memores illius sapientis dicti in lingua gallica, scl. 
« illud quod est optimum potest esse interdum inimicum ei quod est 
mere bonum ». Et dixi festinare lente, non tamen tam lente ut possit 
dici de nobis: sicut erat in principio et nunc et semper et in saecula 
saeculorum! ... 6 

2. In n. 21, pag. 166 ... 7 hoc proponitur: « Ordinariis ... etc. ... maior 
concedatur facultas divinum cultum ordinandi ... etc, actis a Sancta Sede 
recognitis (cf. can. 291) ». Et immediate post hoc* quia praesertim in 
Missionibus Liturgiae aptatio dijficilior evadit, additur in n. 22, par. 1: 
« In Conferentiis episcopalibus, etc. ... sedulo et prudenter considere- 
tur, etc. ... Aptationes ... Sanctae Sedi proponantur, de ipsius consensu 
introducendae ». 

Venerabiles Patres Concilii, mihi videtur* haec non sunt verba va- 
cua, quia Conferentiis episcopalibus ... 10 facultas tribuitur ut necessaria 
praevia experimenta permittant et dirigant. Sic 11 proposita Conferen- 
tiarum episcopalium regionum Missionum facilius, ut credi potest, a 
Sancta Sede nunc acceptentur, quia, ut praevisum est, praesto erunt 
Sacrae Congregationi Rituum 12 viri simul in re missionali et liturgica 
periti, qui consulantur quando huiusmodi leges parantur (cf. n. 23 par. 3). 

Sed 13 quaeritur a relatore, em.mo praeside huius commissionis litur- 
gicae, Xi utrum sit discrimen inter duas has expressiones, nempe: a) « Actis 
a Sancta Sede recognitis », in art. 21, lin. 7 et lin. 8; b) « proponantur, 
de ipsius consensu introducendae », in art. 22, lin. 16 et 17. 

Si sit discrimen substantiale, et non mere verbale, quaeritur ulte- 
rius qualis sit differentia; et si sit diferentia vel 15 discrimen, quaeritur 
quales rationes existunt pro hoc discrimine. 16 Altera die, exc.mus secre- 
tarius Sacrae Congregationis Rituum in sua oratione posuit emphasim 
super hoc quod Conferentiae episeopali nationali relinquatur solum 
« ut proponat », sed iudicium relinquatur Sanctae Sedi. Certissime iu- 
dicium semper relinquitur Sanctae Sedi. Sed, ex hoc schemate eruitur 
quod propositum factum a Conferentia episcopali, et quidem ex man- 



402 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



dato, sit consideratum a peritis in re missionali et liturgica quos sacra 
Congregatio debet consulere quando proposita nostra considerantur et 
de his respondetur, ita ut expedite recipiamus responsum nostris pro- 
positis. 

3. Cum verum sit quod quidam constanter firmiterque opinionem 
tenuerunt linguam latinam adhibendam esse in Liturgia, valde gratum 
est legere in n. 24 constitutionem existimare « ampliorem locum vul- 
gato sermoni in Liturgia tribui », relinquendo Conferentiae episcopali 
« limites et modum linguae vernaculae in Liturgiam admittendae Sanc- 
tae Sedi proponere ». Et cum autem sub nota 46 refertur ad « Acta et 
documenta » (vol. II a pag. 391 usque ad pag. 428), videtur: 17 latitudo 
sat larga datur Conferentiae episcopali evolvere Liturgiam culturae et 
traditionibus populorum adaptatam. 

Item quaeritur ab em.mo praeside huius commissionis, 1 " qualis sit 
differentia, si sit differentia, in art. 24 inter expressionem « vulgatus 
sermo » et « lingua vernacularis ». Si nullum sit discrimen, cur non 
utatur eadem expressio? 

Attamen, considerationi huius coetus vellem subiicere hanc emen- 
dationem, desideratam a pluribus episcopis in terris missionum, 19 uti 
propriam competentiae episcoporum ... 20 et eorum auctoritati, nempe: 
in art. 22, par. 1, lin. 15, in loco verbi « aptationes », ponatur expres- 
sio: « aptationes maiores »; in art. 22, par. 2, lin. 20, dmittatur ex- 
pressio « a Sancta Sede », et in loco vocabuli « tribuatur » ponatur voca- 
bulum « tribuitur ». Talis emendatio, ut opinor, compleret facultatem 
quam velit schema dare episcopis in terris Missionum. 21 

4. Et dixi quod ego sum valde contentus supra hoc schemate, sed 
debeo addere, quod equidem 22 sentio linguam vernacularem esse per- 
mittendam solum tantum quod est necessarium pro illis partibus Missae 
quorum scopus est instructio populi. Provisum est pro hoc in n. 41, 
in n. 91 et in n. (art.) 97, ubi sermo est de lingua vernaculari, de cantu 
vernaculari, de instrumentis indigenis qui possunt usurpari in Liturgia. 23 

Iam per plures annos nos habemus in Indiis orientalibus, non solum 
cum licentia, sed etiam impulsu Sanctae Sedis, varia ritualia in linguis 
vernacularibus, 2 * in linguis maioribus pure indianis (quarum numerus 
officialis est 14). His mediis nos possumus administrare quaedam sacra- 
menta et peragere quasdam caeremonias integre in lingua vernaculari, 
exceptis forma et unctionibus, pro quibus oportet uti lingua latina. 
Et hoc quidem ut fideles habeant actuosam participationem in caere- 
moniis. Nostra experientia ostendit non solum fideles esse tali modo 
bene instructos, sed etiam amicos inter non-catholicos, qui saepe assi- 
stunt his caeremoniis, in eis posse participare modo intelligenti. Et 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



403 



hoc, eo plus quia in eorum religionibus intelligunt nihil quod ministri 
dicunt, etiam illi qui sunt culti, quia apud Hinduistas, exempli gratia, 
adhibetur lingua mortua Sanscrit, 25 apud sequaces Zoroaster, i. e. Parsis, 
adhibetur lingua mortua 26 Avesta-Pahlavi. Apud eos conceptus reli- 
gionis est quo plus caeremoniae sunt mysteriosae et inintelligibiles eo 
plus sentiunt maiestatem Deitatis incognitae 27 Certissime inter nos ca- 
tholicos, saltem apud excultos, nolumus quod eaedem conditiones prae- 
valeant. 

Ergo 28 si intentio Sanctae Sedis permittendo linguam vernaculam 
in ritualibus sit instructio fidelium, a pari intelligitur quod esset con- 
veniens ut a Sancta Sede permittatur lingua vernacula saltem in illis 
partibus structurae sacrificii Missae quae intenduntur pro instructione 
fidelium. In hac materia argumento non historico, sed omnino pastorali, 
nos pastores, et non liturgistae, utimur. 

Quidam arguunt quod hoc commodum potest obtineri si fideles 
utantur missalibus in lingua vernaculari. Contra hoc dico: 

a) praesertim in nostris regionibus, maioritas fidelium est illit- 

terata; 

b) etiam quando fideles sunt litterati malunt audire quam le- 
gere; et hoc propter mentalitatem generationis modernae, sicut ego 
vidi variis in locis, tum in terris Missionum cum in Occidente. Proinde, 
mihi videtur, observationes factae heri ab em.mo card. Leger respectu 
Occidentis hodie dechristianizati, sunt valde propriae. 

Praeterea, ad informationem illorum oratorum qui volunt omnimodo 
linguam latinam in Liturgia, dicerem mundum componi Occidentis et 
Orientis; et sicut dixit Pius XII, piae recordationis™ « Ecclesia univer- 
salis est neque Occidentis neque Orientis, sed utriusque ». Ideoque 
debemus esse attenti quod conclusiones huius sectionis non sint tales 
quae respiciunt praecipue conditiones vigentes in Occidente... 30 

Dicitur: si permittatur lingua vernacularis, 31 esset confusio propter 
numerum linguarum vernacularum. Non loquimur de dialectis quae 
abundant aeque in terris Missionum ac in Europa. Sed linguae vernaculae 
propriae, cum sua litteratura classica, sunt paucae, exempli gratia in 
Indiis orientalibus quae habent populationem 438 millionum, sunt fere 
viginti linguae vernaculae, plus minusve idem numerus ac in tota Europa; 
plus minusve unaquaeque provincia civilis in nostra regione est aeque 
ac unaquaeque natio in Europa. Si ergo desideratur usus linguae ver- 
naculae in regionibus Europae, pari modo potest desiderari usus linguae 
vernaculae in variis provinciis alicuius continentis... 33 

Ergo 33 statuere hoc modo principia generalia concessiones dantia 
est quid longe melius quam stillatim concedere indulta particularia et 



404 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



numerosa... 34 Ista valde sapiens, et a multo tempore desiderata, formu- 
latio generalis modus agendi ex parte schematis, mihi videtur, debet 
satisfacere omnibus, qui multum laboraverunt pro congrua adaptatione 
in sacra Liturgia; et ex alia parte semel pro semper, ut spero, finem 
imponebit controversiis gestis in hac materia; quinimmo, terminabit 
interpretationes haud authenticas documentorum pontificalium ex parte 
aliquorum, sicuti nunc faciunt aliqui scriptores, professores seminario- 
rum 35 in ephemeridibus catholicis. 

Volebam dicere quaedam de concelebratione et de vestibus pontifi- 
calibus pro episcopis; sed, defectu temporis, mittam notam super haec 
subiecta. 

Nos vidimus hodie pulcherrimum specimen concelebrationis et actio- 
nes et cantus et commentarium clarum et lucidum; videndo hoc spectacu- 
lum fortasse aliqui inter nos erant tentati transire a ritu latino ad ritum 
orientalem! 

Sed circa vestes pontificales etiam provisum est pulcherrime et clare 
in hac constitutione, quando dicitur quod episcopi possunt considerare 
quales mutationes possunt fieri in vestibus pontificalibus. 36 

Card. Manning, qui in primo Concilio Vaticano partem haud parvam 
habuit respectu definitionis infallibilitatis Romani Pontificis, quando 
episcopos vestitos in purpuris indumentis in plateis videbat, iocose dice- 
bat quod iam non solebat praedicare in parabolam « dives et Lazarus »! 

Conclusio: His fundamentalibus principiis variis in numeris consti- 
tutionis formulatis, puto Ecclesiam in missionibus contentam iri, dum- 
modo proposita quae Conferentiae episcopales Romae mittent expedite 
et sine mora considerentur... 37 

Liceat ergo mihi vobis commendare, Patres Concilii, 3 * ut hoc schema 
acceptetur integre et in toto — ad maiorem profectum vitae paroecialis 
et liturgicae in terris missionum, cum talibus emendationibus quas pro- 
posuerunt quidam oratores in his sessionibus. 39 Dixi. 

ln textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 3 quasdam. 4 deest. 
5 deest. 6 Salva reverentia, et salvo meliore iudicio, non obstantibus iis 
quae sapienter dixit em.mus card. Ottaviani, quaeritur quonam iure dici potest 
quod schema est haud orthodoxum, vel laboret defectu verbositatis, cum se- 
cundum plures oratores in hoc schemate multa sunt pulcherrime dicta et claris- 
sime praesentata. Nescio ergo, cur hoc schema debet subiici ulteriori studio et 
analysi commissionis fidei et morum. Si sunt expressiones quae non sunt sat clarae, 
haec deficientia potest faciliter eliminari. Memores simus quod schema de Liturgia 
non est tractatus theologiae. Ideoque modus exprimendi ideas necessario deberet 
esse diversus ac modus in theologia usurpatus, dummodo non sunt errores clari 
ex aspectu theologiae; donec non sit unanimitas inter theologos quoad expres- 
siones, mihi videtur debet relinqui libertas peritis in Liturgia seligendi inter varios 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



405 



modos exprimendi. Enimvero, dum tractatus theologiae leguntur praesertim a 
clero, et tunc clerus potest explicare fidelibus quod in libris theologicis continetur, 
tractatus vel dicta in Liturgia debent sic praesentari ut laici possint illa faciliter 
intelligere. 7 constitutionis de S. Liturgia. 8 deest. 9 deest. 10 a 
S. Sede. 11 deest. 12 deest. 13 deest. 14 deest. 15 deest. 
16 cur? 17 deest. 18 deest. 19 deest. 20 in Missionibus. 21 deest. 
22 ego. 23 e. g. Epistola, Evangelium etc, i. e. Missa catechumenorum. Circa 
alias partes, credo et firmiter credo, propter varias rationes, praesertim ex una parte 
propter unitatem fidelium inter se, et ex alia parte propter vinculum unitatis cum 
S. Sede, linguae latinae praeeminentiam dari debere. 24 vernaculis, e. g. in lingua 
anglica, et. 25 Hindos adhibent linguas mortuas, e. g. Sanskriticam. 26 deest. 
27 fervorem religionis. 28 Arguo hoc modo: 29 deest. 30 In hoc Concilio 
sunt praesentes solum 40% ex Europa. 31 linguae vernaculae usus. 32 V. Si 
quis ultra velit habere probationem huius desiderii schematis, illam inveniet manife- 
statam in n. 41 constitutionis, in quo proponitur quod « linguae vernaculae in 
Missis cum populo congruus locus tribuatur » (cf. n. 24). Insuper, in n. 91 consti- 
tutionis facultas conceditur Conf erentiae episcopali « proponere ut nonnulli can- 
tus lingua vernacula peragi possint » etiam in hturgia solemni; et in n. 97, qui de 
musica sacra in Missionibus tractat, proponitur ut « huic musicae respectus debitus 
necnon locus congruus praebeatur » et « commendetur instrumentorum indigeno- 
rum ad usum Uturgicum adaptatio, in quantum indoli cultus christiani respon- 
deat ». Notandum est quod in nota 11, sub numero citato (nempe 97), haec ha- 
bentur verba: « Quaedam Missae cum melodiis localibus iam conscriptae sunt in 
Africa, in Sinis, in India, instrumentis quoque indigenis comitantibus ». 33 deest. 
34 Talia enim principia generalia probationes sunt ex una parte desiderii ge- 
nuini S. Sedis nos in Missionibus adiuvandi, et ex alia parte competentiae epi- 
scoporum qui proposita constructiva facere certe possunt. Est verum quod per 
annos varia indulta in hac materia concessa sunt nobis in terris missionum. Occa- 
sione congressus habiti in Nijmegen (Hollandia) a. 1959, publicatus erat elenchus 
quasi omnium indultorum quae congregatio concessit variis dioecesibus. Sed expe- 
rientia patet, hic modus agendi posset esse interdum causa alicuius confusionis; 
cum saepe accidit quod provincia ecclesiastica gaudet indultis largis et numerosis, 
et alia finitima huic provinciae habet nulla. In posterum, si hoc schema accipiatur 
a Concilio, erit coordinatio fundata in unitate, fulcita a Conferentia episcopali. 
Ideoque dixi: statuere principia generalia concessiones dantia, est quid longe 
melius quam stillatim concedere indulta particularia et numerosa. 35 deest. 
36 loco « Volebam dicere ... pontificalibus. » legitur: VI. Dolendum est quod in 
n. 44 constitutionis principium concelebrationis ad duos casus, taxative, non exem- 
plative inductos, restrictus est. Erunt enim alii casus in quibus concelebratio erit 
valde optabilis, e. g. non tantum « conventus sacerdotum », sed etiam conventus, 
congressus etc. (e. g. congressus internationalis eucharisticus) ubi adsunt multi 
sacerdotes; vel etiam in ecclesia cathedrali vel parochiali, in seminario, instituto 
aliquo religioso, occasione aHcuius festi. Mihi videtur quod pro his et simihbus 
casibus bene praevisum erit, si post verbum « Placet » ad finem lin. 3 n. 44, verba 
« e. g. » inserantur, ita ut casus in hoc numero adducti considerentur « exem- 
plative » non « taxative ». - VII. Est in votis multorum episcoporum ut vestes 
pontificales simplificentur et conditionibus hodiernis aptentur. In n. 88 autem 
constitutionis de hac re specifice non tractatur. Sed in n. 87, et praecise in par. 2 



26 



406 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



n. 88, haec verba leguntur: « Episcoporum erit perpendere an in eorum forma, 
usu et ornatu aliquid sit mutandum vel tollendum ». Et quia refertur ad Acta et 
Documenta Concilii, appendix voluminis II, a p. 449 ad p. 453, his in paginis 
provisum est pro adaptatione et reforma in vestibus pontificalibus. In regionibus 
praesertim missionum, quaedam saltem adaptatio in vestibus pontificaHbus admitti 
potest — causa tum temperiei cum mutationis in vestibus populi in formas sim- 
pliciores, praesertim in nationibus quae nuper independentiam politicam acqui- 
sienmt. 37 Usque huc non potuimus, ut ita dicam « novitates » Jntrodu- 
cere in hac non parvi momenti re de sacra Liturgia, quia nesciebamus quid pu- 
tarent et dicerent auctoritates romanae. Sed nunc hoc sacrosanctum Concilium 
viam pandit sicque impulsum a multo tempore desideratum et quaesitum epi- 
scopis dat. Notandum est quod ex officio committitur Conferentiae episcopali in 
terris missionum hoc munus proponendi desideria in re Hturgica. Sic admittitur 
quod Conferentia episcopalis non habet mere auctoritatem moralem, sed ex man- 
dato Concilii stricte dictum officium agendi in hac re. Et cum iura et obligationes 
sint correlativa, sequitur quod Conferentia episcopalis gauderet etiam iure in hac 
materia promovendi aptationes Uturgicas. In variis sessionibus commissionis cen- 
tralis, notum erat nobis quod etiam in aliis materiis mens Concilii esset commit- 
tere Conferentiis episcopalibus quaedam officia, quibus membra deberent incum- 
bere. 38 deest. 39 deest. 

Animadversiones additae: 
N. 22 sic enuncietur: 

22. \_Aptatio Liturgiae praesertim in Missionibus~\. Et quia in quibusdam 
regionibus, praesertim autem in Missionibus, Liturgiae aptatio difficilior evadit et 
magis urget: ^ 

1) In Conferentiis episcopalibus et in commissionibus liturgicis sedulo et 
prudenter consideretur quid, hoc in negotio, ex traditionibus ingenioque singu- 
lorum populorum opportune in cultum divinum admitti possit. Aptationes maio- 
ris momenti 1 quae utiles vel necessariae existimantur Sanctae Sedi proponantur, 
de ipsius consensu introducendae. 

2) Ut aptatio cum necessaria circumspectione fiat, quoties 2 necessitas aut 
utilitas id exigit, Conferentiae episcopali a Sancta Sede facultas tribuatur 3 ut 
in quibusdam coetibus ad id aptis et per determinatum tempus necessaria praevia 
experimenta permittat et dirigat. 

3) Quia leges liturgicae speciales difficultates in regionibus Missionum se- 
cum ferre solent, Sacrae Rituum Congregationi praesto sint viri simul in re mis- 
sionali et liturgica periti, ac apti ad iudicium ferendum de valore et momento, in 
regionibus de quibus agitur, novorum elementorum quae in Liturgia introducenda 
proponuntur^ qui consulantur quando leges circa aptationes maioris momenti pa- 
rantur. b 



1 maioris momenti est additio. 

2 loco « quoties » melius diceretur « pro casu quo ». 

3 Verba « a Sancta Sede » deleantur. Loco « tribuatur » scribatur « tribuitur » 
(scil. a Concilio). 

4 Verba linea subducta habeantur ut additio complementaria. 

5 Modificatio verborum « qui consulantur quando huiusmodi leges parantur ». 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



407 



Rationes pro his emendationibus: 

Ad 1) Quia difficile est explicare respectivo dicasterio S. Sedis singula mo- 
menta et omnes conditiones, praesertim si agitur de usibus non totius nationis, 
sed regionalibus. Et emendatio non proponitur pro causis maioris momenti. Obici 
potest quod sit difficile distinguere quid sint res maioris, quid res minoris mo- 
menti. Sed haec distinctio iam usitata est in iure ecclesiastico, simul ac « culpae 
graves » et « culpae leves » in ipso iure poenali Ecclesiae. V. g. « ... pro gravitate 
culpae puniatur ». 

Ad 2) Agitur tantum de experimentis, quae, si sub vigilantia Conferentiae 
episcoporum fiunt, nemo facere potest proprio marte. 

Ad 3) A peritis de quibus in hac paragrapho, requiritur non tantum cognitio 
rei missionalis et liturgicae, sed praesertim cognitio valoris et momenti rerum 
quae in Liturgia addi vel mutari debent, quae quidem variae sunt pro diversis 
regionibus. Nemo est qui iudicare potest de valore musicae sacrae omnium regio- 
num in Oriente! vel de valore symbolorum reverentiae... 

3 

Em.mus P. D. AUGUSTINUS card. BEA 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres Conciliares, 

Liceat exponere brevissime duas tantum 1 res: 

1. De coordinandis et coniungendis schematibus quae de eadem re, 
materia, agunt. 2 

De Liturgia egerunt, 3 ut ex commissione praeparatoria centrali con- 
stat, commissio de rebus orientalibus, commisio de missionibus et etiam 
secretariatus pro unione. Iamvero parum opportunum videtur, ut haec 
omnia 4 separatim tractentur, id quod periculum ferret, ne idem pluries, 
et fortasse, propter diferentiam temporis, 5 etiam differenti modo trac- 
tetur. 

Coordinatio, quae videtur esse necessaria, 6 duplici modo fieri pos- 
set: aut statim fiet commissio mixta ex membris supradictarum com- 
missionum, quae conficiat schema in quo omnia contineantur quae de 
Liturgia agunt. Aut — alio modo 7 — interim commissio mixta, de qua 
dixi, s agat 9 tantum de capite primo (id est, de principiis et normis quae 
pro omnibus ritibus valent), non tantum pro ritu latino. 10 Singulae 
autem commissiones postea addent ea quae ad ipsarum ambitum perti- 
nent, exclusis omnibus principiis generalibus de quibus iam in prima 
parte actum est pro omnibus ritibus. 11 

Erit em.morum Patrum cardinalium praesidentiae decidere quomodo 
hic (et in multis 12 similibus aliis casibus, quos novimus optime ex com- 
missione centrali), quomodo hic, ergo, 13 procedendum sit. 

2. De novis ritibus instituendis , 14 Pluries in hac disceptatione 



408 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



facta est mentio novorum rituum. Haec quaestio, venerabiles Patres, 15 
nunc hodie 16 non videtur adhuc 17 esse matura. Ni fallor, id unum 
dicere possumus: nostrum 18 Concilium nulli solutioni viam praecludere 
debet, quae a salute animarum, quae est summa lex ... 19 postulabitur. 
Motio oecumenica his ultimis temporibus maximos, mirabiles possumus 
dicere, 20 fecit progressus. Fieri potest ut quaestio novorum rituum ali- 
quando, cum res maturae erunt, proponatur. Tunc quaestio decidenda 
erit ratione habita concretarum illarum circumstantiarum, de quibus 
hodie nondum possumus decidere. 21 Firmiter speramus Spiritum Sanctum 
eos illuminaturum esse quos tunc posuerit regere Ecclesiam Dei. Interim 
nos tantum orare et laborare possumus, ut momentum illud desideratissi- 
mum 22 adveniat et quantocius adveniat, non vero debemus 23 ullam 
portam claudere illis solutionibus quae postea fieri possint. 24, Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 tractant. 3 agunt. 4 deest. 

5 deest. 6 deest. 7 deest. 8 deest. 9 aget. 10 deest. 11 deest. 

12 deest. 13 qui plurimi sunt). 14 deest. 15 deest. 16 deest. 17 deest. 

18 deest. 19 in rebus quae doctrinam non tangunt. 20 deest. 21 iudi- 
care. 22 deest. 23 deest. 24 debemus. 



4 

Em.mus P. D. ANTONIUS card. BACCI 

Venerandi Patres Conciliares, 
De lingua latina in sacra Liturgia. 

Ne putetis me, utpote latinae linguae cultorem, nimium et exag- 
geratum esse fautorem linguae latinae in omnibus ritibus sacrae Litur- 
giae. Minime quidem; animo enim sum aperto ad intellegendas neces- 
sitates nostrorum temporum. Quam brevissime possum, sententiam 
meam, hac de re, vobis propono. 

1. In Missae celebrationem, meo consilio, linguae nationales indu- 
cendae non sunt, tum quia id afferre potest grave periculum et damnum, 
tum quia id ipsum, quod omnes obtinere cupimus, hoc est maior populi 
participatio eucharistico sacrificio, et maior intellegentia audientium 
earum rerum quae a sacerdote leguntur, alio aptiore modo, alio dico 
aptiore modo, 1 obtineri potest. 

Iam praeclarus vir Antonius Rosmini in suo libello « Le cinque 
piaghe della Chiesa » (De quinque plagis . Ecclesiae) asseveravit linguam 
latinam diaphragma esse inter celebrantem et populum; sed libellus ab 
Ecclesia iam reprobatus est. Ac non modo Concilium Tridentinum 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



409 



(Sess. XXII, cap. 8, can. 9), sed etiam Romani Pontifices sanxerunt ut 
in Ecclesia occidentali Missa celebraretur lingua latina, salvis semper 
ceteris linguis liturgicis Ecclesiae orientalis... 2 Memorare sufficiat Litteras 
Encyclicas Pii XII, de sacra Liturgia; et recentissimam etiarn Consti- 
tutionem Apostolicam Veterum Sapientia regnantis Pontificis. 

2. Quod autem substituendo linguam latinam, vel partim, vel om- 
nino in linguas nationales id ipsum assequi non possumus, quod non- 
nulli contendunt, facile probatur; non assequitur id quod optatur. 4 ' 

Etenim per simplicem et nudam lectionem, lingua nationali factam, 
parum vel nihil intelligit populus, praesertim si agatur de rebus diffici- 
libus, ut v. g. de Epistula ad Hebraeos, de lectionibus Veteris Testa- 
menti, de libro Apocalypsis, etc; quinimmo interdum, adolescentibus 
potissimum, dubia et turbamenta animi praeberi possunt, verbi gratia 
in lectione narrationis libidinosorum senum qui cum casta Susanna mi- 
sceri volunt, et in locutione « Laeva eius sub capite meo et dextera illius 
amplexabitur me » (Cant. cantic. 2, 6; 8, 3). Quae quidem recta com- 
mentatione indigent, non tantum nuda versione? 

3. Quomodo ergo hoc diaphragma, quod reapse existit* tollere 
possumus et hoc laudabile propositum assequi? Per homiliam vulgari 
lingua habitam, per catechesim ad populum, qua omnia opportune expla- 
nentur et ad intellegentiam populi accommodentur. Quod ceteroquin 
Summi Pontifices iam sanxerunt ac saepe saepius commendarunt. Nuda 
vero Sacrae Scripturae versio in linguas vulgares parum valet ad intelle- 
gentiam populi et ad eius pietatem fovendam. Hac eadem de causa 
versiones Sacrarum Scripturarum sine opportunis annotationibus, saltem 
pro populo, ab Ecclesia non probantur. 

Praeterea hodie in usu venit Missale in nationales linguas conver- 
sum. Itemque, multo quidem laudabilius, in pluribus locis fit, ut 
dum sacerdos lingua latina Missam celebrat, annuntiator quidam pro- 
batus (anglica lingua, « speaker » dicitur) verba sacri ritus recitat vul- 
gari lingua, cum opportunis animadversionibus ad captum populi ac- 
commodatis. 

Minime igitur necessarium est linguas nationales in Missae celebra- 
tionem inducere, quod ceteroquin, ut proxime declarabo, gravissimum 
potius detrimentum afferre potest. 

4. Etenim id quod attingere 7 quaeritur, hoc est maior intellegentia 
ex parte populi, magis participatio* non modo hac ratione assequi non 
possumus, sed etiam facile inducuntur pericula, discrimina, contentiones 
in non paucis regionibus mixtae linguae. 

Qua enim lingua, quae latina non sit, celebrabitur Missa, v. g. in 
Alto Adige seu Subtirolo? Quanam in quibusdam urbibus Helvetiae ubi 



410 



ACTA CONG. VATICANI II - PERIODUS I 



tres linguae in usu sunt? Quanam in Canadia (vulgo Canada) ubi lingua 
anglica et gallica in usu sunt? Quanam in partibus Belgicae nationis, ubi 
pariter duae linguae habentur? Etc. ... 

Profecto hac ratione timendum est ne nationalismus et contentiones 
eius afferantur ad altare et inferantur 9 in eucharisticum sacrificium, 
quod quidem valde detrimentosum esse nemo est qui non videat; cum 
contra lingua latina, ut Summi Pontifices asserunt, vinculum esse debet 
unitatis; et si recte opportuneque, ut supra dixi, explanetur per homilias 
et catechesim — quod omnino oportet et ... 10 Summi Pontifices statue- 
runt — sacri ritus a populo intellegi possunt. 

Vos igitur appello, venerandi Patres, ut rem tanti momenti intento 
consideretis animo, ne damnum Ecclesiae unitati inferatur. 

5. Res diverso modo habetur, cum agitur de Sacramentis et de 
Sacramentalibus. Etenim dum in publica Missae celebratione res agitur 
inter populum et celebrantem, contra in quorumdam Sacramentorum 
administratione res agitur vel inter sacerdotem et unum tantum fide- 
lem (ut in Confessione sacramentali), vel inter sacerdotem et paucos 
fideles plerumque eiusdem linguae, ut in Baptismate, in 11 Confirma- 
tione, in 12 Unctione infirmorum, in Matrimonio et in sacramentalibus. 

Iamvero in administrationem et in ritus quorumdam Sacramento- 
rum, ut dixi, induci possunt etiam linguae nationales, probante tamen 
Apostolica Sede. Quod ceterum iam Pius XII iam scripsit, generali 
modo, in Encyclicis Litteris de sacra Liturgia (A.A.S., vol. 39, p. 545). 

6. Mihi tamen opportunum esse videtur ut haec causa gravissima 
non relinquatur singulis Conferentiis episcopalibus peculiarum regio- 
num (cap. 1, n. 24), sed statuatur modo unitario — modo unitario 13 — 
pro universa Ecclesia ab Apostolica Sede. 

Etenim si res relinquitur inceptis et petitionibus Conferentiarum 
episcopalium, habebitur magna diversitas in variis regionibus, cum de- 
trimento unitatis ac fortasse cum babelica confusione; idque idcirco 
etiam detrimentosum erit, cum hodie non modo catholici viri, sed sacer- 
dotes etiam facile se conferant ex una ad alteram regionem, ex una ad 
alteram nationem^ 

Haec habui, venerandi Patres, quae meditationi et prudentiae ve- 
strae proponerem. Huc accedunt formulae quae meo quidem iudicio 
in hoc schemate substituendae sunt... 15 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 Praeterea. 3 deest. 4 deest. 
5 deest. 6 deest. 7 attingendum. 8 deest. 9 deest. 10 quod. 
11 deest. 12 deest. 13 deest. 14 nationemque. 15 Cap. I n. 24: l a pe- 
riodus permanet ut iacet. - 2 a periodus hoc modo reformetur: Cum tamen in 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



411 



non paucis ritibus vulgati sermonis usurpatio valde utilis apud populum exsistere 
possit, amplior locus ipsi in Liturgia tribui poterit, cum approbatione tamen Apc~ 
stolicae Sedis, ut v. g. in quorundam Sacramentorum et in Sacramentalium admi- 
nistratione; non tamen in ipso ritu Missae, qui a sacerdote peragitur. - 3 a perio- 
dus expungatur. Cap. II, n. 41 expungatur. 

5 

Em.mus P. D. ALBERTUS card. MEYER 
Archiepiscopus Chicagiensis 

Em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, 

Quae habeo dicenda iam ex parte ab em.mo Gracias paulo antea 
dicta fuerunt, sed ratione gravitatis causae duas has breves animadver- 
siones nihilominus puto faciendas. 1 

Et quidem, primo loco, quoad linguam liturgicam, n. 24, pag. 167. 
Norma quae hic statuitur, ut mihi videtur, optima est. Exprimit, ut reor, 
veram viam mediam inter varias oppositas opiniones. Nam 2 haec norma 
loquitur de « ampliori loco tribuendo vulgato sermoni », relinquendo 
decisionem, primo, per modum commendationis, Conferentiae episco- 
pali nationali, et secundo, et quidem definitive, Sanctae Sedi. 

Certo certius, fideles multi aliquid in hac re a Concilio exspectant. 
Minimum, quod votis multorum satisfaceret, ut mihi videtur, esset 
amplior usus vulgati sermonis seu vernaculae in administratione Sacra- 
mentorum et Sacramentalium. Multi insuper vota ardentia expresserunt 
quoad certas partes Missae, quae imprimis lectiones, orationem com- 
munem et nonnullos cantus respiciunt, ut nempe etiam hae partes ali- 
quo modo in vernacula habeantur. Attamen etiam inter ipsos fideles, 3 
sicut et inter pastores eorum, datur varietas, quandoque magna, opinio- 
num. Hinc aliqua via media invenienda est ad haec omnia meliori modo 
pastorali componenda. Norma quae hoc n. 24 statuitur mihi videtur 
talis via media. 

Secundo loco, vellem ut n. 34, pag. 170, ubi agitur de commissio- 
nibus nationalibus, melius componatur cum n. 24. Nimia, ut mihi vide- 
tur, amplitudo potestatis hoc n. 34 commissioni liturgicae nationali tri- 
bui videtur. Verba, nempe, « moderari actionem pastoralem liturgicam 
in universa natione », ut mihi videtur, A nimis late patent. Sit semper 
episcopus in sua dioecesi moderator cuiuscumque actionis pastoralis li- 
turgicae, sub moderamine Sanctae Sedis, et non sub moderamine alicuius 
commissionis nationalis! Habeantur utique tales commissiones ad studia 



412 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



apta peragenda et ad media apta suggerenda, sed melius, ut mihi vide- 
tur, non debemus loqui 5 de potestate moderaminis ex parte talium com- 
missionum, pro universa natione. Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 Duas breves habeo animadversiones quoad hoc 
primum caput huius schematis. 2 deest. 3 deest. 4 deest. 5 loquamur. 

6 

Exc.mus P. D. PETRUS CANISIUS VAN LIERDE 

Archiepiscopus tit. Porphyriensis 

Patres venerahiles, 

1. Paragraphus prima capitis primi sermonem instituit de sacrae 
Liturgiae natura eiusque momento in vita Ecclesiae. 

Disquisitio de sacrae Liturgiae natura non semper logice procedere 
videtur, 1 neque omnia elementa sacrae Liturgiae primaria edicere... 2 
Unde humiliter censeo novam disquisitionem circa sacrae Liturgiae na- 
turam synthetice exarandam esse... 3 

Ad sacrae Liturgiae momentum in Ecclesiae vita quod attinet, desi- 
deratur clara adsignatio rationum inter sacram Liturgiam et vitam spi- 
ritualem. Argumentum utique magni ponderis! Ex hac enim clara adsi- 
gnatione ultro eruitur et extruitur paedagogia spiritualis, pastoralis et 
catechetica ipsius sacrae Liturgiae, nostris temporibus tam consentanea, 
immo necessaria. 

2. Relate ad sacram Liturgiae instaurationem schema propositum 
ubi adsignat normas ex natura communitaria et hierarchica sacrae Li- 
turgiae (pag. 168-169), nullum quidem profert verbum circa aedituo- 
rum (id est sacristorum) existentiam, peculiare munus a « ministranti- 
hus » 4 prorsus distinctum et sedulam institutionem. 

3. Eodem loco praescriptio n. 28, quae sonat: « Solius hierarchiae 
est aliquid in Liturgia mutare », magis forsan 5 erit expendenda con- 
crete et efficaciter ad permulta detrimenta expellenda quae hodie non- 
nullis in regionibus inveniuntur ex utriusque cleri arbitrio in caeremo- 
niis ordinandis. Quae res apud christifidelium populum admirationem 
gignit et confusionem ingerit. 

4. Praeter ea quae schema adfert de vita Liturgiae in dioecesi et 
in paroecia fovenda, quaedam normae addendae videntur circa sacrae 
Liturgiae instaurationem ceu apostolatum communitarium horum prae- 
sertim institutorum religiosorum quae ex propriis regulis a Sancta Sede 
iam adprobatis in sacra Liturgia fovenda peculiarem navant operam. Ex 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



413 



Ecclesiae historia enimvero deducitur non paucas domos religiosas ex- 
stitisse simulque hodie exstare ferventis sacrae Liturgiae apostolatus 
focus, inspiratio atque constans incitamentum. 

5. Praeter invocationem et venerationem Sanctorum perutile vide- 
tur nostris temporibus principia statuere quae Sanctorum reliquiarum 
originem, authenticitatem, venerationem et custodiam respiciunt, nec- 
non sacrarum imaginum utilitatem et venerationem, compositionem et 
artem (cf. Conc. Trid., Sess. XXV, 3-4 dec. 1563). 

6. In concelebratione sacramentali prudenter admittenda (schema 
pag. 176-177), simul videtur inculcanda necessitas omnibus in ecclesiis, 
oratoriis publicis et sacellis semper exstruendi altaria pro celebratione 
privata sufHcientia. Propriis auribus moderatorem aliquem audivi hanc 
denegare necessitatem et quod — ut ille ait — Concilium Vaticanum 
Secundum concelebrationem in posterum iamiam instauraret. 

7 et ultimo* Prooemii textus edicit Sacrosanctum Concilium sibi 
proponere quidquid ad unionem fratrum separatorum cum Ecclesia 
quoquo modo conferre potest, fovere... 7 Absque dubio ubi bonus fiat 
spiritus sacra Liturgia pretiosa adducere valet adiumenta in schematis 
textu iam contenta, uti verbi gratia Sacrae Scripturae usus praesertim 
Psalmorum adprecatio et cantus; christifidelium participatio activa cae- 
remoniis et actibus liturgici cultus; vernaculae linguae usus intelligens, 
linguae latinae usu in Liturgia occidentali harmonice servato. 

Ast in schematis textu unum desideratur elementum meo humili 
sensu perutile: christifidelium videlicet catholicorum fratrumque sepa- 
ratorum communis conatus dies festos Domini etiam sub aspectu civili 
introducere in humanam societatem. Ut unum adferam exemplum: non- 
nullis in regionibus fratres separati feria sexta in Parasceven omnino ab 
operibus servilibus abstinent, tabernas quoque claudentes, dum christi- 
fideles catholici, e contra, materialibus defatigationibus eodem se devo- 
vent die. Alia ex parte, contigit christifideles catholicos pie solemniter- 
que festum Corporis Domini celebrare, dum eodem die fratres sepa- 
rati operibus servilibus incumbunt. Non poterit, quaeso humiliter* hoc 
in negotio utraque pars prudenter et efficaciter ' mutuo collaborare ad 
Dei notionem civili in societate divulgandam, Dominique dies festos 
publica et sociali adaugendos praestantia? Hic communis conatus mul- 
tum conferre potest ad unionem fratrum separatorum iamiam socialiter 
fovendam absque ullo fidei detrimento. 

Quod faxit Deus. Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 procedit. 2 videtur. 3 in qua disquisitione 
perpendantur ea quae Dei naturam, hominis essentiam societatisque visibilis tum 



414 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Ecclesiae tum humanae communitatis characterem afficiunt ut S. Liturgiae genuina 
natura variique adspectus necnon subsequentium legum atque normarum nexus 
intimius perspiciantur. 4 munere « ministrantium ». 5 deest. 6 deest. 
7 (Sententiam em.mi card. Michaelis Browne heri edicentem vocem « in Ecclesia », 
substituendam esse voce « cum Ecclesia » reverenter accipio). 8 forsan. 

7 

Exc.mus P. D. IOANNES CAROLUS McQUAID 
Archiepiscopus Dublinensis 

Em.mi et exc.mi Patres, 

Quo efficacius saluti consulatur immensae istius hominum turbae, 
qui antiquitatum liturgicarum non sunt, neque unquam futuri sunt, 
periti, quique tamen fidem fideique opera servaverunt et servant, episcopi 
Hiberniae una voce velint proponere ut post par. 27, versus finem, 
haec quae sequuntur addantur verba: 

« Quae ab hoc Sacrosancto Concilio dicuntur de actuosa christifide- 
lium participatione, praesertim quod attinet sacrosanctum Missae sa- 
crificium, ita intelligenda sunt, ut nullo modo excludatur vel parvipen- 
datur illa actuosa fidelium participatio, de qua scripsit in Litteris Ency- 
clicis Mediator Dei Summus Pontifex Pius XII, felicis memoriae, nempe 
pia mysteriorum Christi meditatio vel religiosa exercitia vel aliae pre- 
ces ». Dixi. 

8 

Exc.mus P. D. IOSEPH DESCUFFI 

Archiepiscopus Smyrnensis 

Em.mi et exc.mi ac rev.mi Patres Conciliares, 

Quamvis in schemate de Liturgia optime multae statutae fuerint 
propositiones, attamen ad mentem Patrum Sacri Concilii, qui certe in- 
structionem et aedificationem populi christiani fovere cupiunt in omni- 
bus regionibus terrae, 1 liceat mihi iuxta usum linguae liturgicae, in 
n. 24, pag. 167, dispositionibus contentis, considerationi venerabilis 
coetus vestri aliquas animadversiones et etiam 2 adiunctiones submit- 
tere. 

Propositio mea non erit disceptatio quaedam contra usum linguae 
latinae in Ecclesia, sed tantum votum, 3 petitio pro ampliatione maiori 4 
facultatum iam concessarum et modesta suggestio ad maiorem acces- 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



415 



sionem in usum linguarum nationalium in futuro ob novum ordinem 
rerum historice exstantem. 

1 . Cum Ecclesia apostolica, catholica et 5 romana merito, ex hac 
mutatione rerum 6 et imminutione usus linguae latinae dolere fas est, 
sed experientia quotidiana constat linguam latinam, etiam in Liturgia 
occidentali a populo vix intelligi. Quod damnum omnibus compertum 
est, qui etiam in civitatibus labori apostolico ardue se applicant. 7 Ec- 
clesiae catholicae, scilicet universali, oecumenicae ,* bono spirituali fide- 
lium nunc 9 attendendum est in novis temporibus . 10 

2. Exinde est ut 11 in nationibus, etiam quae nunc 12 Liturgiam oc- 
cidentalem sequuntur, iam nunc non desunt traditiones aut indulta pro 
usu solius linguae vernaculae in administratione aliquorum sacramen- 
torum. Optandum foret has facultates omnibus concedendas esse sine 
restrictione et dificultatibus. 13 

3. Tertio: insuper dum ritus orientales v enerabiles 14 lingua pro- 
pria uti possunt in formulis sacramentalibus ipsis, quare Liturgia oc- 
cidentalis, romana, 15 sola hoc privilegio carere et sola lingua latina affigi 
debeat? 16 

Temporibus antiquis lingua latina, graeca, slavonica (tardius) 17 et 
arabica erant linguae vernaculae in usu in Imperio Romano; nunc vero 
tempora mutata sunt. Iamdudum, post Medium Aevum, multae aliae 
nationes in orbe universo cum earum propriis linguis nationalibus 18 
exstant, quibus in Liturgia aditum ampliorem 19 praebere debemus, si 
attrahere ad nos, attrahere 20 ad unionem Ecclesiarum alienos volumus, 
ita ut regnum Dei sit universale et ex omni lingua, populo et natione 
constet. 

In die Pentecostes, omnes advenae in lerusalem in suo proprio idio- 
mate 21 audierunt magnalia Dei! Eminentissimi et venerandi Patres, 22 
sit nobis, viam inquirentes, 23 divinum indicium et exemplum! 

Inde in precibus et in administratione sacramentorum et sacramen- 
talium, nullam linguam vernaculam excludi, sed omnes pariter sine 
violenta mutatione quidem, sed paulatim et continuatim, antiquis ex- 
ceptionibus superatis et novo ordine rerum considerato, pro bono spi- 
rituali fidelium (et non pro nationalismo) 24 et religionis propagatione 
linguam vernaculam adhibere posse valde 25 optandum est. 

Quare proponimus: 

1. Ut licentiae in n. 22, pag. 166, Missionibus concessae, etiam 
regionibus Liturgiae occidentalis extendantur et amplientur, ita ut non 
solum 26 Conferentiis episcopalibus ibi habitis, et etiam episcopis, con- 
cedatur licentia ut transferantur in lingua nationali etiam textus sacra- 
mentales, sicut in Liturgiis orientalibus, 27 quidem si opus sit, dummodo 



416 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



a doctis viris curata et ab Ordinariis approbata haec translatio Sanctae 
Sedi proponatur, ut de ipsius consensu, saltem nunc in Rituali romano 
solo 28 pro administratione sacramentorum et pro sacramentalibus in om- 
nibus partibus et totaliter lingua nationalis adhiberi possit. 

2. Quoad Missam, secundo, in cap. II, pag. 175, satis et sapienter 
provisum est. Attamen usum linguae vernaculae in textibus liturgicis 
etiam permitti posse opportunum esse nobis videtur. Fatendum vero 
est ut usus commentariorum in lingua vernacula dum Missa protrahitur, 29 
quamquam opportunum remedium sit... 

Praeses card. Pla y Deniel: 

Advertendum non posse loqui de aliis capitibus; tantum de prooemio 
et de capite primo; postea loquetur suo tempore de aliis capitibus. 

Orator: 

... quamquam opportunum remedium sit contra ignorantiam linguae 
latinae, non solum sic 30 minuit dignitatem et praeeminentiam celebran- 
tis, sed etiam perturbari potest celebrantes necnon fideles adstantes, qui 
in lingua sua propria directe et non per translatorem intelligere orationes 
et lectiones sacerdotis maluissent. Memorandum est in Liturgiis orienta- 
libus, verba consecrationis ipsa, ut hodie cum laetitia audivimus, 31 in 
lingua vernacula, alta voce et cum cantu recitari. Quare in Liturgia occi- 
dentali hoc nefas esse videretur? Nonne cum hoc solemni ritu orientali 
aliqua similitudo optanda est? ... 32 

T- • 33 

binis: 

Quaeso veniam ut, terminando, 34, proferam dicta iam memorata ab ore 
em.morum cardinalium: 35 Liturgia propter homines et non homines prop- 
ter Liturgiam. 

Secundo: in tempore actuali in regionibus etiam occidentalibus, in ci- 
vitatibus, omnes hae regiones 36 in statu missionum inveniuntur. Utinam 
usus linguae nationalis in omnibus partibus Ritualis romani, saltem, 37 iam 
nunc in administratione sacramentorum et sacramentalium adhibeatur ob 
ordinem rerum hodiernum, qui ampliabitur etiam adhuc in futuro, ita 
ut populus melius instruatur et aedificetur, et ad unionem attrahantur 
non solum fratres nostri separati, sed etiam fratres nostri alieni, 3 * qui 
linguam latinam ignorant extra ovile Christi, et ita omnis lingua confi- 
teatur scienter et cum rationabili obsequio laudes Domini, laudem 
Dei 39 et Redemptoris nostri Iesu Christi, qui est in gloria Dei Patris. 
[Aliqui Patres: Amen!]. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 3 deest. 4 deest. 5 deest. 
deest. 7 deest. 8 deest. 9 deest. 10 deest. 11 deest. 12 deest. 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



417 



13 deest. 14 deest. 15 deest. 16 debet. " deest. 18 deest. 19 deest. 
20 deest. 21 in sua lingua vernacula. 22 deest. 23 viae sequendae. 24 deest. 
25 deest. 26 deest. 27 deest. 28 deest. 29 deest. 30 deest. 31 deest. 
32 3) De concelebratione tandem n. 44 d, pag. 177 addatur: « Et celebrans alta 
voce preces secretas dicat ». 33 Praecipua propositio mea haec est. 34 si. 
35 deest. 36 In regionibus occidentalibus, civitates etiam. 37 deest. 38 dis- 
sidentes, sed omnes homines. 39 deest. 



9 

Exc.mus P. D. ALEXANDER GONCALVES DO AMARAL 
Archiepiscopus Uberabensis 

Em.mi Praesides, em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, 

Mihi tria sunt puncta proponenda. Voluissem tamen, ante omnia, hic 
et nunc, significare meam maximam oboedientiam et reverentiam Sanctae 
Romanae Ecclesiae, quae est « una, sancta, catholica et apostolica ». 

Primum punctum est quod sequitur: schema constitutionis de sacra 
Liturgia in cap. I, par. 1, pag. 159, lin. 9, hoc enuntiat: « Ipsius nam- 
que humanitas, in unitate personae Verbi, fuit causa nostrae salutis ». 
Proponere audeo, maxima quidem cum reverentia, ut addatur vocabulum: 
« instrumentalis » verbo « causa » in loco citato. Sic esset enuntiatio: 
« Ipsius namque humanitas, in unitate personae Verbi, fuit causa instru- 
mentalis nostrae salutis ». 

Nam, sicut docet Angelicus doctor (Summa Theologica, pars III, q. 48, 
art. 5 et q. 43, art. 2 c), humanitas Domini nostri Iesu Christi est causa 
quidem nostrae salutis, sed causa instrumentalis tantum, quia causa effi- 
ciens principalis est ipsum Verbum Dei, quod caro factum est, Christus 
qui, per suam sacratissimam humanitatem, tamquam instrumentum, seu 
« sacramentum coniunctum » operatur humani generis salutem. Haec doc- 
trina S. Thomae passim inveniri potest in quaestione 62, in art. 3, 4 et 5, 
sicut in quaestione 48, in art. 5 et 6, et quaestione 43, in art. 2, Summae 
Theologicae. 

Disceptent et disputent theologi circa naturam huius instrumentali- 
tatis, sive humanitatis Christi sive sacramentorum, quae sunt « instru- 
menta separata », utrum sit physica an sit moralis. De hac re non est hic 
disputandum; certum tamen est, et sine ulla dubitatione, instrumentalem 
esse tantum 2 hanc causalitatem. Per additionem supra propositam arctior 
et magis praecisus esset sensus verborum. 

Secundum punctum est sequens: 



418 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



In ipso capite, par. 5, 3 pag. 161 schematis, in lin. 9 sic legitur: « Licet 
sacra Liturgia non amplectatur totum ambitum actionis Ecclesiae, etc. ». 
Mihi si liceret, postulassem adhuc ut adiungeretur terminus « directe » 
verbo « non amplectatur ». Sic remaneret talis enuntiatio: « Licet sacra 
Liturgia non amplectatur directe totum ambitum actionis Ecclesiae, etc. ». 

Ratio est quia indirecte totum ambitum actionis Ecclesiae revera 
amplectitur sacra Liturgia. Legitur enim in Encyclica Mediator Dei et 
hominum: « Sacra igitur Liturgia cultum publicum constituit, quem 
Redemptor noster, Ecclesiae Caput, caelesti Patri habet: quemque chri- 
stifidelium societas Conditori suo et per ipsum aeterno Patri tribuit; 
utque omnia breviter perstringamus, integrum constituit publicum cul- 
tum mystici Iesu Christi Corporis, Capitis nempe membrorumque 
eius ». 

Si sacra Liturgia, ut docet Pius XII, felicissimae memoriae* est actio 
publica et ofEcialis totius mystici Corporis Christi, cuius Caput, in ara 
Crucis, omnia traxit ad semetipsum: « Et ego si exaltatus fuero a terra, 
omnia traham ad meipsum »; si actio publica et officialis totius corporis 
Christi Mystici est eadem actio publica et officialis, ipsius divini Re- 
demptoris; si actio publica et officialis Christi continet omnia, ergo sacra 
Liturgia amplectitur, saltem indirecte, totum ambitum actionis Ecclesiae... 5 

Tertium punctum est circa linguam latinam in sacra Liturgia. 

Mihi videtur opus esse servare linguam latinam in sancto Sacrificio, 
sicut in administratione sacramentorum. 

Negare nemo potest principium: « Lex enim precandi, lex credendi 
est ». Verumtamen magna est distinctio, magnum est discrimen 6 inter 
magisterium et ministerium. Non est ergo idem tempus ministerii et 
tempus magisterii, quamvis in ministerio sit momentum dedicatum ma- 
gisterio, in parte dicta Missa catechumenorum. 

In hac parte, existimo valde fructuosum esse uti lingua vernacula 
in Epistola et in Evangelio tantum. In aliis autem partibus lingua la- 
tina servanda est. Sunt libri liturgici simul in vernacula et in 7 latina 
lingua. Si quis igitur voluerit — et hoc optimum est et valde deside- 
randum 8 — sequi Missam cum vera intelligentia sensus verborum, 
acquirat missale bilingue. 

Non expedit converti ministerii tempus in tempus magisterii. Sit 
accurata praeparatio fidelium ante sanctum sacrificium; sic illud erit 
bene intellectum et vivum in fidelibus christianis, neque requiritur cele- 
bratio in lingua vernacula. Mihi videtur antipaedagogicum simul effi- 
cere et magisterium et ministerium. Sicut « pluribus intentus minor fit 
ad singula sensus », sic etiam pluribus intentus minor et minus vigens 
erit ad singula intellectus. 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



419 



Quicumque voluerit simul efficere et magisterium et ministerium 
detrimentum aflert sive magisterio sive ministerio. 

Praeterea, ultima documenta Sanctae Sedis, ex. gr. Veterum Sa- 
pientia, Mediator Dei, Allocutio Pii Pp. XII occasione Conventus Inter- 
nationalis de Liturgia pastorali, Assisii habiti, die 22 mensis septembris 
anno vero 1956 (iuxta excerptum 9 Acta Apostolicae Sedis, vol. 48, 
pag. 724), 10 valde clara et explicita sunt circa latinam linguam, quae est 
officialis in ritu latino, vinculum unitatis, signum et causa stabilitatis. 

Nihil aliud habeo proponendum, nisi haec quae iam dixi. 11 



ln textu scripto tradito: 1 n. 1. 2 deest. 3 par. 1, n. 5. 4 deest. 
5 Martyrologium romanum, in vigilia D. N. I. C, rememorat Divinum Redemp- 
torem, per mysterium Incarnationis, consecrasse mundum universum. Haec est 
sacra Liturgia in suo principio et in causa sua. Ergo totum ambitum actionis 
Ecclesiae amplectitur, indirecte, sacra Liturgia. 6 deest. 7 deest. 8 deest. 
9 deest. 10 addita est pagina: « Ex allocutione Pii Papae XII, occasione Con- 
ventus Internationalis de Liturgia Pastorali, Assisii habiti, die 22 septembris 
a. 1956 (A.A.S. 1956 vol. 48, pag. 724). De la part de 1'Eglise, la Liturgie 
actuelle comporte un soucis de progres, mais aussi de conservation et de de- 
fense. Elle retourne au passe sans le copier servilement, et cree du nouveau 
dans les ceremonies elles-memes, dans 1'usage de la langue vulgaire, dans le 
chant populaire et la construction des eglises. II serait neanmoins superflu de rap- 
peler encore une fois que 1'Eglise a de graves motifs de maintenir fermement 
dans le rite latin 1'obligation inconditionnee pour le pretre celebrant d'employer 
la langue latine, et de meme, quand le chant gregorien accompagne le saint Sacri- 
fice, que cela se fasse dans la langue de l'Eglise ». 11 deest. 

10 

Exc.mus P. D. GILBERTUS RAMANANTOANINA 

Archiepiscopus Fianarantsoaensis 

Em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, 

Ad n. 16 schematis Liturgiae, ego Gilbertus Ramanantoanina, ar- 
chiepiscopus de Fianarantsoa, nomine proprio et nomine episcopatus 
totius Africae et Madagascar et aliarum insularum, scilicet trecentorum 
circiter episcoporum censeo adhibendum esse, in exarandis potissimum 
huiusmodi libris liturgicis, consilium peritorum, ex toto orbe selecto- 
rum, idque penitus esse necessarium ut ipsi revera culturam diversarum 
regionum Africae et Madagascar bene cognoscant. 

Idque, tum ob multas alias causas necessarium esse duco, tum po- 
tissimum quia debemus cuiusvis generis genuinae et humanae culturae 



420 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



possibilitatem dare sese integrandi in patrimonium universale Ecclesiae, 
ut constat ex perenni traditione a primaevis temporibus vigente. 



Textus scripto traditus: 

Ad n. 16 schematis Liturgiae ego Gilbertus Ramanantoanina, archiepiscopus 
Fianarantsoa (Madagascar), nomine proprio et in nomine episcopatus totius Afri- 
cae et Madagascar et aliarum insularum scilicet circa trecentorum episcoporum, 
in exarandis huiusmodi libris liturgicis nos quoque censemus ope peritorum uti, 
ex toto orbe selectorum et speciatim illorum qui revera culturam diversarum re- 
gionum Africae vel Madagascar bene cognoscunt penitus necesse esse. 

Et ratio est inter multas alias quod debemus cuiusvis generis genuinae et 
humanae culturae possibilitatem dare integrari in patrimonio universae Ecclesiae, 
ut constat ex perenni traditione a primaevis temporibus vigenti. 

Ad n. 24 schematis: Episcopi continentis Africae, Madagascar et insula- 
rum non dubitant de vero sensu expressionis « in liturgia occidentali » quae in 
textu schematis invenitur; distinguitur enim liturgia occidentalis ab illis quae in 
Griente christiano florent. Attamen, datis hodiernis circumstantiis ex emancipa- 
tione politica populorum Africae exortis, vocabulum « occidentali » auribus plu- 
rimorum eorum evocat tempora peracta et Ecclesiam nimis connecta videtur cum 
cultura et historia populorum europae occidentalis. Ergo vocabulum deleatur et 
ex n. 20, nomen ritus romani et rituum affinium proponitur. 

Ad n. 24 schematis de usu linguae vernaculae: Episcopi continentis Afri- 
cae, Madagascar et insularum, quamvis usum linguae latinae servare omnino in- 
tendant, tamen maximi momenti existimant usum linguae vernaculae in iis Litur- 
giae partibus quae ad populum dirigunt. Ratio praecipua est quod usus linguae 
vernaculae in istis Liturgiae partibus ad meliorem et actuosam populi participa- 
tionem et ad aptiorem magisque fructuosam efformationem religiosam inserviet. 
Etenim Liturgia vernacula lingua celebrata naturaliter fiet optima expressio cul- 
turae eorum christianae: ita enim sensu et doctrina Sanctae Missae, Sacramen- 
torum et divini Officii mentem eprum facilius attingent, memoriae melius retine- 
buntur, vitam et culturam eorum intimius penetrabunt. 

Ad n. 24: Episcopi continentis Africae, Madagascar et insularum propo- 
nunt ut in fine eiusdem numeri schematis eadem formula adhibeatur quae felici- 
ter in numero 21 adhibita fuit, et sic dicatur: 

Sit vero Conferentiae Episcopalis in singulis regionibus, etiam, si casus ferat, 
consilio habito cum Episcopis finitimarum regionum eiusdem Hnguae, limites 
et modum linguae vernaculae in Liturgiam admittendae statuere, actis a Sancta 
Sede recognitis. 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



421 



11 

Exc.mus P. D. ADAM KOSLOWIECKI 
Archiepiscopus Lusakensis 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, 

Primum, pauca verba dicere mihi liceat circa art. 3, cap. I, pag. 160. 
Dictum est: 1 

« Ad tantum vero opus perficiendum, Christus Ecclesiae suae sem- 
per adest, praesertim in actionibus liturgicis, ipse qui promisit: " ubi 
sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum " 
{Mt. 18, 20). Ipse est qui loquitur dum verba Sacrae Scripturae in 
Ecclesia leguntur et explicantur; qui laudes Deo Patri indesinenter per- 
solvit; qui opus salutis, quod degens in terra patraverat, in Sacramentis 
pergit; ipse denique nunc in Sacrificio Missae se offert sacerdotum mini- 
sterio qui seipsum tunc in Cruce obtulit ». 

Puto haec verba clarificatione aliqua indigere quoad modum prae- 
sentiae Christi quando duo vel tres in nomine eius congregantur, quando 
verba Sacrae Scripturae in Ecclesia leguntur et explicantur et quando 
denique in sacrificio Missae se offert... Christus alio et alio modo in 
unaquaque ex tribus supra enumeratis occasionibus praesens esse dici 
potest et debet. 

Ideo censeo haec verba schematis, quae evidenter ex Encyclica 
Mediator Dei deprompta sunt, sed deinceps sat liberaliter mutata, melius 
hic introduci posse et debere in originali eorum forma. Hoc enim non 
tantum cohaerentia schematis cum magisterio Pii XII, felicis memo- 
riae, 2 clarius exprimitur, sed etiam, uti oportet, sufficienter et secundum 
ordinem dignitatis indicatur alius et alius modus quo Christus in sacra 
Liturgia praesens est. 

Propono ergo ut verba schematis substituantur sequentibus verbis 
Encyclicae Mediator Dei: 

(Ad tantum vero opus perficiendum,) « in omni actione liturgica 
una cum Ecclesia praesens adest divinus eius Conditor; praesens adest 
Christus in augusto altaris Sacrificio, cum in administri sui persona, 
tum maxime sub eucharisticis speciebus; praesens adest in sacramentis 
virtute sua, quam in eadem transfundit utpote efficiendae sanctitatis 
instrumenta; praesens adest denique in Deo admotis laudibus ac suppli- 
cationibus, secundum illud: " Ubi enim sunt duo vel tres congregati in 
nomine meo, ibi sum in medio eorum " ». 

Haec sunt verba ex Encyclica Mediator Dei {A.A.S., 39 [1947], 
p. 528). 



27 



422 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Secundo: nimia verba non volo dicere circa art. 24, tam multa iam 
dicta sunt; ergo tantum gratitudo mihi exprimenda est, praesertim 
em.mo card. Tisserant, pro eius lucida explanatione positionis linguae la- 
tinae in Ecclesia Catholica; actionem gratiarum volo exprimere em.mo 
card. Bea, qui clare dixit: « Diversas adesse opiniones, sed unum tantum 
petitur, ne porta claudatur ». 

Liceat mihi dicere, sicut iam dictum est, nos saepe audire linguam 
latinam esse linguam Ecclesiae catholicae. s Sed rogandum est utrum 
sola lingua latina sit lingua Ecclesiae catholicae. Quid de lingua graeca, 
quid de syriaca, arabica, slavonica, et 4 quid de linguis modernis? At- 
tendendum nobis est, ne laudes linguae latinae cantando, alias linguas et 
quidem linguas liturgicas offendamus. 

Optandum etiam est ne pondus argumenti « unitatis » exaggeretur. 
Utrum auderemus dicere christianos, qui lingua latina in Liturgia non 
utuntur, et qui pro fide sua et pro unitate Ecclesiae tam multa passi 
sunt et adhuc patiuntur, minus Ecclesiae catholicae unitos esse? Ego 
sum catholicus, illi sunt catholici; timeo ne illi meliores catholici sint 
quam ego. 

Nos petimus tantum ut nobis facultas daretur et non singulis epi- 
scopis, sed Conferentiis episcopalibus . Et ego possum dicere: si haec 
facultas daretur linguas alias inducendi, ego certe in mea dioecesi lin- 
guam latinam retinebo, sed propter rationes practicas. Velim dicere me 
favere ut aliquibus saltem in partibus Liturgiae ritus romani servetur 
lingua latina, sed propter rationes practicas ex conditionibus hodiernis 
oriundas. Sed censeo in constitutione, quam ante oculos nostros habe- 
mus, absolute evitandum esse ut linguae latinae positio quasi privile- 
giata, ob inadaequatas rationes et multo minus ob quoddam quasi prin- 
cipium, tribuatur. 5 

Unitas in Ecclesia et inter omnes homines fovenda est, sed vera 
unitas solidius habeat fundamentum oportet, quam solum linguam li- 
turgicam. Hoc fundamentum est conscientia nos omnes unum corpus 
esse in Christo, cuius unitas servatur lege suprema et mandato primo et 
maximo, scl. mandato amoris et caritatis. Unitas linguae liturgicae in 
Ecclesia occidentali 6 unitatem veram, unitatem cordium non gignit, sicut 
bella atrocissima huius saeculi probant. 

Tandem, in prooemio huius schematis dicitur: « Sacrosanctum Con- 
cilium sibi proponit, etc. ... quidquid ad unionem fratrum separatorum 
in Ecclesia quoquo modo conferre potest, fovere ». Quaerendum nobis 
est utrum nimia insistentia in usu linguae latinae ad unionem fratrum 
separatorum revera conferat. Liceat mihi adducere hic verba ex Actibus 
Apostolorum post primum concilium oecumenicum Hierosolymitanum 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



423 



dicta: « Visum est enim Spiritui Sancto, et nobis, nihil ultra imponere 
vobis oneris quam haec necessaria: ut abstineatis vos ab immolatis si- 
mulacrorum, et sanguine, et sufocato, et fornicatione, a quibus custo- 
dientes vos bene agetis ». Ne imponamus onera alia nisi tantum onera 
necessaria. 7 

Tandem, in toto schemate, praesertim in art. 21, pag. 166, versu 8, 
versu 16, in art. 24, videtur mihi evitandam esse expressionem, in 
quantum possibile est, expressionem 8 « Sedes Apostolica », quia haec 
expressio non satis clara est, 9 immo abusui obnoxia est. Puto meliorem 
fore claram expressionem « Romanus Pontifex », aut, si aliquibus pla- 
cet, 10 « Suprema Sacra Congregatio Sancti Officii », « Sacra Congrega- 
tio de Disciplina Sacramentorum », etc. 

Nimis frequenter sub nomine « Sedes Apostolica/ », aliquis etiam 
minoris momenti officialis alicuius Congregationis se tegit, et nescitur 
quae sit auctoritas aliquorum documentorum, epistolarum, responsuum 
nomine Sedis Apostolicae aut Sanctae Sedis datis. Ego sum successor 
fortasse Bartholomaei, auctoritatem Petri admitto, auctoritatem Petri 
non timeo, sed aliquando peto: quaenam est auctoritas Secretarii Petri? 11 



ln textu scripto tradito: 1 Cap. I ad 3 haec verba habet. 2 deest. 3 Prius 
dicere velim me favere desiderio ut lingua latina in aliquibus partibus Liturgiae 
ritus romani servetur et quidem tum ob traditionem huius ritus tum ob ra- 
tiones practicas ex condicionibus hodiernis oriundis. Attamen censeo in consti- 
tutione absolute evitandum esse ut linguae latinae positio quasi privilegiata ob 
inadaequatas rationes et multo minus ob quoddam quasi principium tribuatur. 
Saepe auditur linguam latinam linguam Ecclesiae catholicae esse. 4 et slavo- 
nica? 5 deest. 6 in Occidente. 7 deest. 8 In schemate evitetur, in 
quantum potest, expressio. 9 deest. 10 deest. 11 deest. 

12 

Exc.mus P. D. PETRUS PARENTE 

Archiepiscopus tit. Ptolemaidensis in Thebaide 

Venerabiles Patres, 

Quamvis non pauca de integro schemate, modo generico, dicta sint, 
aliquid addere audeo antequam de quibusdam naevis prooemii et primi 
capitis loquar. 

Schema, salva reverentia, verbositate et quadam levitate mihi labo- 
rare videtur, etiam cum gravia argumenta tangit. Insuper de Liturgia 
Ecclesiae sermonem coarctat ad ritum latinum et quidem usque ad mi- 



424 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



nuta descendens, multa autem dicuntur incompte, exaggerate et ali- 
quando etiam incohaerenter. Quae omnia stylo proprio Concilii Oecu- 
menici congruere non videntur, nam tale Concilium quae sunt altiora 
ac potiora, concinna ac digna forma dicendi statuere et proferre solet, 
quod valet etiam de aliis schematibus, quibus nimia materia congesta 
est. Videant sapientiores an totum schema ad aptiorem formam redigere 
conveniat, quod quidem ego maluerim. 

Nunc ad partem propositam quod spectat haec animadvertenda pu- 
taverim: 

1. Vrooemium: iam prima pericopes claudicat: etenim Liturgia 
recensetur inter « institutiones ecclesiasticas obnoxias mutationibus », 
quod non est omnino verum, cum Liturgia — utinam fuisset expressa 
quaedam definitio Liturgiae — cum Liturgia sic generatim dicta, multa 
complectatur quae immutari nequeunt, sicut, exempli gratia, essentia- 
lia sacramentorum. 

Deinde plus aequo extollitur Liturgia, cum dicitur Ecclesia per Li- 
turgiam ipsam, esse quasi « signum levatum in nationibus », quod Con- 
cilium Vaticanum I aliis et aliis motivis adscribit, praesertim regimini 
Ecclesae, unitati catholicae Ecclesiae, quae non dependet tantummodo 
a Liturgia. 

Praeterea dum Concilium protestatur se, fidelem traditioni, omnes 
vigentes ritus servaturum, eodem tempore eorum instaurationem mo- 
litur, quasi ex integro. 

Totum huiusmodi prooemium innocue omitti posse opinor. 

2. Quoad cap. I: 

N. 1 (pag. 159). Revera iam praeventus sum a meo praedecessore, 
qui videtur quasi furatus esse obiectionem meam, sed fortasse bonum 
est aliquid addere quoad functionem humanitatis Verbi in ordine ad 
Redemptionem peragendam. 

Quod dictum est, bene dictum est, nempe non humanitas per seipsam 
esse causam nostrae salutis. Verum est quod additur: « in unitate per- 
sonae Verbi », sed hoc non sufficit. Non in obliquo hoc dicendum est, 
in recto dicendum est: Verbum est causa nostrae salutis humanitate sua 
assumpta. Dictum est a meo praedecessore esse inserendum verbum: 
« in causam instrumentalem ». Fortasse hoc non convenit Concilio, eo 
vel magis quod sunt discussiones inter theologos, sed tota res absolvi 
potest hoc modo, proponendo hanc emendationem: « Verbum enim 
per humanitatem sibi hypostatice coniunctam causa fuit nostrae salu- 
tis ». Et tunc, nulla difficultas. 

N. 6, pag. 161, lin. 28 legimus: « ... qui fidem receperunt et poeni- 
tentiam egerunt, filii Dei fiant per Baptismum ». Iamvero, ante Bapti- 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



425 



smum, nonnisi actus fidei possibilis est, sed ibi verba: « receperunt 
fidem », evidenter suggerunt habitum fidei, qui quidem gratiam sancti- 
ficantem supponit, ex qua etiam profluit et quacum per Baptismum in- 
funditur. Unde inepte dicitur. 

Adhuc n. 6, lin. 35: « Ex liturgia ergo, praecipue ex Eucharistia... 
gratia nobis derivatur et maxima cum efficacia obtinetur illa in Christo 
hominum sanctificatio ». Obscura et ambigua propositio; nam christi- 
fidelis sanctificari potest non assistendo celebrationi liturgicae, sed Sa- 
cramentum Poenitentiae et Eucharistiae suscipiendo. 

Proinde emendetur — ad evitandas aequivocationes -/— emendetur 
textus hoc modo: « Ex liturgia ergo, praecipue ex Eucharistia rite su- 
scepta... etc. » fideles sanctificantur. 

N. 11, pag. 163: Liturgia inter disciplinas principales habenda dici- 
tur. Transeat! Sed deinde ipsa theologia dogmatica Liturgiae subicienda 
exhibetur, dum e contra Liturgia dependet a dogmate, cuius est ex- 
pressio. 

N. 16: « Libri liturgici recognoscantur, peritis ex universo orbe 
adhibitis ». 

Libri liturgici, quibus cultus divinus statuitur, Romani Pontificis 
nutui subiacent, cum cultus divinus sit elementum universale et essen- 
tiale religionis, atque dogmata fidei necessario includat. 

Postea, de lingua latina. Sed iam multa dicta sunt, nolo taedio affi- 
cere, sed opportunum puto hoc addere: nempe Sanctum Officium (con- 
tra quod multa proferuntur, non semper aequo animo, neque semper 
bene agnoscentes..., bene agnita methodo S. Officii, et nos qui sumus 
martyres S. Officii — non sunt rei accusati, sed nos, nos sumus marty- 
res S. Officii — bene novimus quanto labore, quanta diligentia, quanta 
prudentia perpendantur res et dantur monita, decreta, etc.) bene! dico: 
Sanctum Officium, consentientibus Sacris Congregationibus Rituum et 
Ecclesiae Orientalis, iam a non paucis annis, plusquam a decennio, plura 
concessisse in hac materia, quoad usum linguae vernaculae, tum in 
parte didactica sacrificii Missae, tum amplius in administratione sacra- 
mentorum non tantum in regionibus missionalibus, verum etiam alibi. 
Nolo taedio afficere, sed habeo elenchum concessionum aliquarum. Sancta 
Sedes igitur non immobilismo haeret, sicut quidam dictitant, sed pedes 
movet maxima tamen cum cautela, uti decet in re gravissima. 

Novatores cautelam addiscant ex stylo S. Sedis, quae traditionem 
iure tuetur, at vias novas inire consuevit, maxima cum prudentia et 
pacato animo, pacatis nervis. 

Arma diriguntur contra linguam latinam, sed pervipenduntur pe- 
ricula versionum in exprimendis altissimis conceptibus dogmaticis, sicut 



426 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



iam dictum est; periculum abrumpendi unitatem familiae christianae, 
saltem in maiori parte mundi. Ac denique minime perpenditur ista 
ratio potissima: lingua latina, sicut aliae linguae liturgicae admissae 
et probatae, praecise quia transcendunt linguam vernaculam, apta sunt 
ad fovendum sensum mysterii, praesertim in celebratione Missae. Asce- 
tae ac psychologi bene compertum habent quam efficacem influxum 
exercere valeat ille sensus mysterii in extollendis animis ad divina. 

Ne igitur praepropere curramus, sed, iuxta morem Ecclesiae, lento 
pede procedamus et quidem non secundum arbitrium privatum, sed 
secundum iudicium Sanctae Sedis. 



Textus scripto traditus: 

Quamvis non pauca de integro schemate, modo generico, dicta sint, aliquid 
addere audeo antequam de quibusdam naevis prooemii et capitis I loquar. 

Schema, obiective consideratum, verbositate et quadam levitate laborat, etiam 
cum gravia tangit argumenta. Nescio cur, de Ecclesiae Liturgia agendo, ad solum 
ritum latinum coartet sermonem et quidem ad particularia ac minima plus aequo 
descendens. Multa quoque dicuntur incompte, exaggerate, incohaerenter. Quae 
omnia stylum Concilii Oecumenici proprium dedecent, cum talia Concilia quae 
sunt altiora ac potiora concinna ac digna forma dicendi statuere ac proferre so- 
Ieant. Haec quidem animadversio pro aliis quoque schematibus valet, in quibus 
nimia materia congesta est. Videant sapientiores an totum schema ad aptiorem 
formam redigere conveniat, quod quidem ego maluerim. 

Nunc vero ad partem propositam quod spectat haec animadvertenda censeo: 

I. Prooemium. Iam prima pericopes claudicat: etenim Liturgia recensetur 
inter « institutiones ecclesiasticas obnoxias mutationibus », quod non est omnino 
verum, cum Liturgia, praeter res ecclesiasticas, non paucas res divinas complecta- 
tur, quae immutari nequeunt, utputa Sacramentorum essentialia. 

Deinde nimis extollitur Liturgia, cum Ecclesia per Liturgiam esse dicitur 
« signum levatum in nationibus », quod Concilium Vaticanum I aliis et aliis mo- 
tivis adscribit (D. B. 1794). 

Praeterea dum Concilium protestatur se, fidelem Traditioni, omnes vigentes 
ritus servaturum, eodem tempore eorum instaurationem ac multiplicationem mo- 
litur. 

Totum huiusmodi prooemium innocue omitti posse opinor. 

II. Quoad Caput I. 

N. 1. (pag. 159) lin. 8 opus redemptivum inepte exhibetur his verbis: « Ipsius 
(Christi) namque humanitas, in unitate personae Verbi, fuit causa nostrae salutis ». 
Causa principalis nostrae salutis fuit Verbum, utique per suam humanitatem tan- 
quam per instrumentum. Solemne est in Theologia dogmatica unicum auctorem 
efficientem gratiae sanantis et sanctificantis (qua Redemptio actuatur) esse Deum, 
non vero creaturam nisi instrumentaliter. At, seposita terminologia theologica 
de causa instrumentali, propositio sic corrigi potest: « Verbum enim per humani- 
tatem sibi hypostatice coniunctam, causa fuit nostrae salutis ». 

N. 6 (pag. 161) lin. 28 legimus: « ... qui fidem receperunt et poenitentiam 
egerunt, filii Dei fiant per Baptismum ». Iamvero hoc solummodo adultos respi- 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



427 



cit et tamen in istis nonnisi actus fidei dari potest ante Baptismum susceptum; 
sed verba « receperunt fidem » habitum fidei evidenter suggerunt, qui quidem gra- 
tiam sanctificantem necessario proponit, ex qua profluit et quacum per Baptismum 
infunditur. 

N. 6. lin. 35: « Ex liturgia ergo, praecipue ex Eucharistia... gratia nobis 
derivatur et maxima cum efficacia obtinetur illa in Christo hominum sanctificatio ». 
Obscura et ambigua propositio; nam fidelis sanctificari potest non simplici assi- 
stentia in celebratione liturgica, sed sacramenta Poenitentiae et Eucharistiae su- 
scipiendo. 

Emendetur igitur propositio hoc modo: « Ex Liturgia ergo, praecipue ex 
Eucharistia rite suscepta etc. ». 

N. 11 (pag. 163): Liturgia inter disciplinas principales habenda dicitur ac 
deinde ipsa Theologia dogmatica Liturgiae subiicienda exhibetur, dum e contra 
Liturgia a dogmate, cuius est expressio, dependet. 

N. 16: « Libri liturgici recognoscantur peritis ab universo orbe adhibitis ». 

At libri liturgici, quibus cultus divinus statuitur, Romani Pontificis nutui om- 
nino subiacent, cum cultus divinus elementum sit universale et essentiale religionis 
atque dogmata fidei necessario includat. Romanus Pontifex S. C. Rituum utitur, 
in qua sunt periti etiam variis nationibus oriundi. 

N. 24. De lingua latina. Cum multa dicta fuerint, saltem hoc unum revocare ve- 
lim, nempe S. Officium, contra quod multa dictitantur non semper aequo animo, iam 
a non paucis annis, consentientibus SS. CC. Rituum et Ecclesiae Orientalis, plura 
concessisse in hac materia quoad usum linguae vernaculae tum in parte didactica 
Sacrificii Missae, tum amplius in Sacramentorum administratione non tantum in 
regionibus missionum, verum etiam alibi. S. Sedes igitur non immobilismo haeret, 
sed pedes movet, maxima tamen cum cautela, uti decet in re tam gravi. 

Novatores anxii cautelam addiscant ex stylo S. Sedis, quae traditionem iure 
tuetur, at vias novas inire non dedignatur, cum debita prudentia et pacato animo. 
Ianua vigilanter panditur! Qui arma dirigunt contra linguam latinam ne parvipen- 
dant pericula versionum in rite exprimendis conceptibus dogmaticis altissimis; 
periculum abrumpendi familiae christianae unitatem; atque denique istam ratio- 
nem perpendant: lingua latina, sicut ceterae linguae liturgicae classicae, etiamsi 
non intelligatur a populo, imo praecise quia linguas vernaculas transcendit, apta 
est ad sensum mysterii fovendum, praesertim in celebratione Missae. Ascetae et 
psychologi bene norunt quam efficacem influxum ille sensus mysterii exerceat in 
animis ad divina extollendis. 

Ne igitur praepropere curramus, sed, iuxta morem Ecclesiae, lento pede pro- 
cedamus et quidem non secundum arbitrium privatum, sed secundum iudicium 
S. Sedis. 

Concilium ne descendat ad particularia, sed sobrie innuat possibilitatem ali- 
cuius innovationis, episcopis proponentibus et S. Sedis organis decernentibus. 



428 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



13 

Exc.mus P. D. DINUS STAFFA 

Archiepiscopus tit. Caesariensis in Palaestina 

Venerabiles Fratres, 

Initio prooemii, 1 pag. 157, lin. 5, legitur 2 Sacrosanctum Concilium 
unionem fratrum separatorum fovere « quoquo modo ». Quaeritur: 
etiam cum veritatis et fidei damno? Quia enixa voluntas Ecclesiae fa- 
vendi reditui fratrum in domum communem, iam per verbum « quid- 
quid » est sufficienter expressa, censeo verba « quoquo modo » esse 
delenda. 

Forte in animo fuit auctorum schematis his verbis praesertim in- 
nuere introductionem linguarum vulgarium in sacram Liturgiam, sicut 
alii putant usum earumdem linguarum esse necessarium ad alliciendos 
fideles. Si vere lingua vulgaris est necessaria ad alendam pietatem fide- 
lium, qui secus ecclesias deserunt, si linguae vulgaris usus omnino re- 
quiritur ad actuosam et fructuosam participationem sacrae Liturgiae, 
concludendum est, non tantum in lectionibus et aliis partibus, sed et in 
Canone et Consecratione linguam vulgarem esse adhibendam. Logica 
enim postulat ut integro Sancto Sacrificio, praesertim eius culmini, id 
est Consecrationi, fideles fructuose participent, verba intelligendo. Qui 
ergo principium allatum profitetur, haec consectaria aperte admittat, illa 
animi sinceritate quae omnino requiritur 3 in conspectu Dei et Ecclesiae. 

Ignoscite, Venerabiles Fratres, si hac sinceritate imprimis ego utor, 
dicens me vidisse ecclesias populo confertas — exempli gratia, in Stati- 
bus Foederatis Americae Septemtrionalis — ubi tota Missa in lingua 
latina celebratur, dum in ecclesiis rectis a quibusdam veteribus praecur- 
soribus 4 reformationis liturgicae, id malo fato non accidit. 

Illis proinde adhaereo, qui sedulo considerandum censent num 
fidelium actuosae participationi sacrae Liturgiae revera prospici nequeat 
sive lectionum idoneis versionibus, et explicationibus, sive, immo po- 
tissime, apta et frequenti ac diligenti instructione fidelium sine qua etiam 
lingua vulgaris parum aut nihil prodesset. Hoc modo, et forte tantum 
hoc modo, in sua inaestimabili efficacitate, ... 5 servatur thesaurus mu- 
sicae liturgicae, pro verbis latinis compositae, cui secus valedicendum 
videretur... 6 

Additur sacram Liturgiam esse aptandam mutatis temporibus et cir- 
cumstantiis. Hic quoque ad consectaria debemus attendere: mores enim, 
immo vultus ipsius societatis, hodie praesertim, celeriter mutat et cele- 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



429 



rius mutabitur; quod placitis multitudinis hodie videtur consentaneum, 
post triginta vel ad summum quinquaginta annos iam apparebit incon- 
gruum; concludendum ergo esset post triginta vel quinquaginta annos 
integre aut fere integre Liturgiam iterum esse reformandam. Hoc mihi 
videtur logicum iuxta praemissa, sed minime decorum pro sacra Li- 
turgia, minime utile pro dignitate Ecclesiae, minime tutum pro integri- 
tate et unitate fidei, minime favens unitati disciplinae. Dum ergo mun- 
dus velocius in dies ad unitatem tendit, fines nationum superando, prae- 
sertim in agendi et vivendi more, nos Ecclesiae latinae mirabilem unita- 
tem liturgicam infringimus et in nationes, regiones, immo et provincias 
dividimus? ... 7 

Mea submissa sententia, maximi momenti sunt universalitas et unitas 
sacrae Liturgiae, praesertim in sacrificio Missae, quae unitatem et catho- 
licitatem fidei — cum sacra Liturgia intime connexae — confirmant 8 
et ostendunt. Cavendum est insuper ne quid detrahatur supremo iuri 
Romani Pontificis, nam can. 1257, plurium et uniformium 9 Romano- 
rum Pontificum encyclicis litteris suffultus, uni Apostolicae Sedi reser- 
vat « sacram ordinare liturgiam »; Constitutio Mediator Dei idem prae- 
scriptum gravibus verbis repetit, interpretatur, iterum 10 atque iterum 
et nervose confirmat. 

Concludo: in Liturgia, saltem in sacrificio Missae, lingua latina, in 
territorio iuris communis, integre et ubique servetur. 

Tandem, attento intimo nexu inter legem credendi et legem orandi, 
perpensis animadversionibus a pluribus factis, quae saltem incertos 
nos reddit de terminologiae in schemate adhibitae sub respectu theolo- 
gico perfectione, quae in documento conciliari omnino requiritur; con- 
siderato plurium schematis propositionum influxu in disciplinam sa- 
cramentorum, humiliter et instanter rogo ut momento opportuno, a prae- 
sidentia 11 determinando, suffragium congregationis generalis exquira- 
tur super hoc, nempe: Utrum schema remittendum sit commissioni 
mixtae, cuius quaedam membra ex commissione de doctrina fidei et 
morum, quaedam alia ex commissione de Liturgia, alia denique ex com- 
missione de disciplina sacramentorum sumantur. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 legitur in Prooemio. 2 deest. 3 oportet. 
4 quas regunt quidam veteres praecursores. s integre. 6 Recte distinctum 
fuit ministerium a magisterio, et primum unice per secundum absolvi non potest. 
7 Et hoc vocabimus S. Liturgiae progressum? 8 comprobant. 9 deest. 
10 deest. 11 Consilio Praesidentiae. 



430 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



14 

Exc.mus P. D. THOMAS COORAY 
Archiepiscopus Columbensis in Ceylon 

Em.mi Praesides et venerabiles Patres, 

Veniam peto loquendi de usu linguae latinae, de quo tractatur in 
art. 24, etiam passim 21, 41, etc, et etiam indulgentiam peto si quas- 
dam res repeto hac in re; sed ego credo quod, cum tractatur de bono 
communi totius Ecclesiae, audienda est etiam Ecclesia ex Oriente. 1 . 

Notandum est hic non agi de Ecclesiis orientalibus quae proprios 
ritus habent, sicut etiam proprium ius canonicum. De illis tractandum 
est loco proprio, et ipsae Ecclesiae, 2 ut patet, qualibet lingua, ab aucto- 
ritate competenti approbata, uti possunt. Hoc dico ne fratres ritus 
orientalis putent ipsos praetermissos esse a commissione. 3 

Praenotamen. 

Quando loquimur de usu linguae latinae in Ecclesia, clare distin- 
guendum est inter clerum et populum seu fideles laicos. Quantum ad 
clerum seu Ecclesiam regentem, docentem, pascentem, oportet ut ser- 
vetur usus linguae latinae. Quantum ad fideles seu in docendo, in 4 
regendo et s pascendo, habendus est recursus ad linguas vulgares secun- 
dum circumstantias locorum et gentium. 

Sed saepe saepius res sunt mixtae inter clerum et populum, sicut 
in sacra Liturgia, et inde oriuntur difficultates. 

His praenotatis, Iiceat mihi sequentes observationes proponere. Et 
quidem, ne videatur Constitutioni Apostolicae Veterum Sapientia quo- 
cumque modo contradicere, haec statuenda esse opportunum censui: 

Primo: In genere. 

Linguae latinae usus in Ecclesia occidentali servetur apud clerum. 

Notandum est hic non agi, ut patet, de re doctrinali vel dogmatica, 
sed tantum de re practica. Hoc dico quia quidam cynice quaerunt 
utrum lingua latina ad salutem sit necessaria vel utrum caelites latine 
loquantur... 6 

Unde repeto: linguae latinae usus in Ecclesia occidentali seu latina 
servetur apud clerum. 

Rationes inter praecipuas citare velim sequentes: 

Ecclesia, in quantum societas humana, debet habere (in quantum 
possibile) propriam linguam, sicut unaquaeque societas habet suam, 
v. g. unaquaeque natio. 7 Quia tunc ... 8 una esset lingua authentica in le- 
gislatione (loquor de Ecclesia regenti), 9 quod est omnino necessarium; 
et etiam 10 faciliores reddentur relationes inter populos diversarum lin- 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



431 



guarum, qui omnes sunt membra eiusdem Ecclesiae catholicae. Si v. g. 
tempore huius Concilii Oecumenici, si Sancta Sedes debuisset ad unam- 
quamque nationem propria lingua communicationes transmittere et ea- 
dem lingua responsum accipere, quantum pondus laboris quasi suffo- 
casset secretariatum generalem! 

Quantum ad Ecclesiam docentem: 11 per linguam communem opera 
scriptorum sacrorum — vel Patrum vel theologorum — omnium na- 
tionum et omnium temporum, eveniunt thesaurus communis totius Ec- 
clesiae per totum orbem dispersae et usque ad consummationem saeculi 
permansurae. E contra, si, verbi gratia tempore patristico, unusquisque 
Pater proprio idiomate scripsisset — sicut Apostoli qui varias linguas lo- 
quebantur die Pentecostes — quanta scripta pretiosissima hodie mane- 
rent libri septem sigillis signati, sicut ille liber de quo in Apocalypsi 
S. Ioannis... 12 

Tertio, relate ad Ecclesiam pascentem: 13 per linguam communem 
evitantur contentiones, sicut iam dictum est 14 (haud rarae his diebus, 
quando aemulationes politicae inter nationes praevalent) circa primatum 
inter varias linguas nationales; verbi gratia, si liceat uti lingua gallica 
vel anglica, quare non etiam lingua vel indica vel serica seu sinai- 
ca, etc? 16 

Concludo hanc partem generalem sic: 16 Divina Providentia per vi- 
ginti saecula conservabat linguam latinam in Ecclesia occidentali. Non 
videtur adesse ratio sufficiens mutandi hodie hanc dispositionem divi-. 
nae Providentiae forsan arcanam. 

In specie. 

Quantum ad Liturgiam. In celebratione Missae, sicut iam dictum 
est, 17 servetur usus linguae latinae in parte quae proprie pertinet ad 
sacrificium. In ceteris, praesertim in partibus didacticis, relinquatur li- 
bertas Conferentiis episcoporum, ita tamen ut uniformitas servetur sal- 
tem in eadem natione; in omni quidem casu, prudentiae causa, consulta 
Sancta Sede. 

Rationes: 

Usus linguae vulgaris in ipso sacrificio non est necessarius. Sacri- 
ficium certe est actus cultus socialis, sed non est actus ab omnibus 
peragendus, sed tantum a sacerdote pro hominibus delegato — ut 18 di- 
cit S. Paulus: « ex hominibus assumpto et pro hominibus constituto » 
(Hebr. 5, 1) — . Unde sufficit si coetus fidelium possit in sacrificio 
participare per commenta scripta vel viva voce tradita. Ita in quibusdam 
ritibus orientalibus, sacerdos intra velum manet neque videtur a fide- 
libus, 19 et diaconus orat cum populo. Immo hic modus erit etiam me- 
lior, secus: 



432 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



— primo, 20 vel celebratio Missae nimis prolongatur si fideles 
laici velint totam Missam una cum sacerdote attente perlegere; 

— vel, 21 si Missa per semi-horam terminanda sit, deberent fideles 
tam velociter per textum transcurrere ut Missa esset velut quoddam, 
quod vocatur, 22 « mantram paganorum » seu incantatio, de qua legentes 
nihil pene intelligant, praesertim cum laici, sicut iam dictum est antea, 23 
generatim sint imparati ad facile capiendum sensum theologicum saepe 
saepius profundissimum, qui in textu Missae continetur. 

Secundo: in partibus praesertim didacticis relinquatur libertas Coe- 
tibus seu Conferentiis episcoporum. Lex universalis non debet ferri hac 
de re, cum usus linguae vulgaris maxima incommoda, non dico nocu- 
menta, potest secum ferre in non paucis regionibus. Ex his incommodis 
nonnulla tantum citare velim: 

1. Timendum ne usus linguae vulgaris ,.. 24 causam ministret invi- 
diarum, dissensionum, discordiarum, militetque contra tam optatam 
unitatem in cultu divino, sicut certe eveniet ubi (sicut apud nos) plures 
in eadem regione, immo in eadem paroecia, linguae primatum vel 
potiores partes disputant. 

2. Hoc vero adhuc magis timendum est ubi usus linguarum respon- 
det conditionibus ordinis socialis, vitae occupationibus, divitiis vel pau- 
pertati. Talibus in circumstantiis usus sermonis vulgaris introducet sta- 
tum intolerabilem; in locis vero Missionum oriretur confusio maxima 
et disintegratio operis. 

3. Nec sumenda (loquor praesertim de regionibus missionum) lin- 
gua extranea, verbi gratia anglica vel gallica, ut lingua communis, ubi 
plures sunt linguae indigenae locales. Nam tunc Ecclesia accusari posset 
ut fautor colonialismi et inimicus autonomiae nationalis. 

Sic de Missa. 25 

Pauca 26 quantum ad divinum Oficium. 

Omnino servandus est usus linguae latinae in recitatione communi 
vel in cantu apud clerum. Secus recitatio in communi evaderet impos- 
sibilis, praesertim ubi adsunt sacerdotes diversis idiomatibus utentes. 
Favendus est usus linguae latinae etiam in recitatione privata apud cle- 
rum ne, per recitationem privatam in lingua vulgari, gradatim recitatio 
publica in dissuetudinem cadat, sicut etiam habeatur facilitas linguae 
latinae apud clerum. 27 

Recitatio publica divini Officii est fovenda, si restauranda est... 28 

Praeses card. Pla y Deniel: 
Tempus loquendi est transactum: satis! 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



433 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 3 deest. 4 deest. 5 deest. 
6 Cynismus — non dico humorismus, sed cynismus — est vitandus, praeser- 
tim inter fratres, inter quos sicut apud caelites semper vigere debet lingua 
caritatis. 7 societas civilis perfecta (e. g. natio) generatim habet suam. 

8 Primo: a). 9 deest. 10 b). 11 secundo. 12 Apostoli. Nonne 
eadem possit esse conditio scriptorum modernorum post multa saecula quan- 
do forsan lingua anglica vel gallica vel germanica vel quaelibet alia erit illis 
futuris popuUs sicut antiqua Ungua aegyptiaca seu hieroglifica pro nobis; quod 
clarius adhuc apparet quando inspicimus evolutionem eiusdem linguae decursu 
temporum v. g. tanta est differentia, credo, inter linguam anglicam antiquam 
(seu Anglo-saxon) et linguam anglicam hodiernam, quanta inter germanicam et 
anglicam modernam. E contra lingua latina est stabilis et tantae evolutioni non est 
aperta. 13 deest. 14 deest. 15 et ita quasi ad infinitum. 16 quarto. 
17 deest. 18 prout. 19 deest. 20 a). 21 b). 22 deest. 23 deest. 
24 sicut optime dixit card. Bacci. 25 deest. 26 B. 27 lingua latina 
generaliter utendi. 28 vita liturgica in Ecclesia. Nam officium divinum est 
actus cultus totius Corporis Christi Mystici. Unde valde optandum est ut in 
quantum possit, etiam clerici choro non obligati officium divinum in communi 
recitent. Unde propono ut aliquid hac de re addatur in art. 78. - C. De ceteris 
i. e. in administratione sacramentorum etc. relinquatur libertas Conferentiis epi- 
scoporum prout iam supra dictum est de parte didactica sacrificii Missae (iis 
tamen partibus exceptis quae ad essentiam sacramentorum pertinent). Unde de- 
cretum de usu linguae latinae prout est in art. 24 et alibi, valde sapienter exa- 
ratum esse videtur et ergo sensu supra dicto servandum. Velim tamen emenda- 
tionem quandam ad art. 78 proponere: nempe ut in loco apto addatur sequens: 
« Recitatio officii divini in communi fovenda est etiam apud clerum in sacris 
Ordinibus constitutum sed per se ad talem recitationem non obligatum ». Nota 
ad pag. 158 ultima linea: melius esset si post verbum « necessitatibus » addatur 
verbum « pastoralibus ». 

15 

Exc.mus P. D. IOSEPH GAWLINA 

Archiepiscopus tit. Madytensis 

Em.mis, exc.mis, rev.mis Patribus, 

Quae sequuntur proponere audeo. Ad art. 24, pag. 167: de lingua 
liturgica. 

Quoad usurpationem vulgati sermonis in Liturgia, stricte distin- 
guatur: 

a) inter ipsum textum liturgicum S. Missae a sacerdote lectae 
aut cantatae, et 

b) inter lectiones, orationes et cantus tempore Missae, sed extra 
eiusdem textum liturgicum pronuntiandos. 

Quae ultima pars valde commendanda videtur, quia pietatem et de- 



434 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



votionem auget, quia verba et sensus canticorum sacrificio Missae aut 
Officio celebrato accommodatorum omnibus patent. 

Pars vero altera, nempe interpositio alicuius partis S. Missae in 
lingua vernacula, quamvis primo aspectu alliciens, tamen ob nocituros 
eventus non admittenda videtur, ratione praesertim habita irritationis 
nationalisticae, qua animi — proh dolor — in variis regionibus bilin- 
guibus exasperantur. Periculum enim est, ne lingua « viva » cuiusdam 
nationis, ab alia, uti instrumentum « denationalizationis » consideretur 
et non paucos a Missa repellat. 

Lingua vero latina nullius est nationis omnibusque servit; qua- 
propter omnes ubique terrarum catholici occidentales sentiunt se « domi 
suae » audientes Missam in lingua latina. 

Quoad art. 39, pag. 175, articulus hic ponatur hoc modo: Homi- 
lia, tamquam pars ipsius Liturgiae praescribitur diebus dominicis et 
festis de praecepto in omnibus Missis; aliis vero aptis occasionibus com- 
mendatur. 

Articulus 42 ... 

Praeses card. Pla y Deniel: 

Hoc est capitulum II, de quo non loquendum est hodie. 
Orator: Dixi! 



Textus scripto additus: 

Art. 9, lin. 21, pag. 162 loco « speciali quoque dignitate » ponatur: « ma- 
gna quoque dignitate », quia quod est « quoque » non potest esse « speciale ». 
Item: 

Infraseriptus Archiepiscopus tit. Madytensis quae sequuntur proponere audet: 

1. De lingua liturgica: Totus mundus tendit ad linguam unitariam, quam in 
sic dicto « Esperanto » invenisse multi putant. 

Ecclesia Catholica Occidentalis talem linguam unitariam et universalem sci- 
licet venerandam linguam latinam iam habet. Non convenit, ut hoc vinculum uni- 
tatis in S. Missa aut Breviario destituatur. Lingua enim latina, nervosa et arguta, 
proprie mortua dici non potest et a catholicis occidentalibus uti « sua propria » 
sentitur. Quapropter eius scientia et cognitio — ad mentem Summi Pontificis 
Ioannis XXIII — in Seminariis excolatur et in S. Liturgia fideliter servetur. 

Quae eximius ille Stanislaus card. Hosius, Legatus Pontificius ad S. Concilium 
Tridentinum clare in Dialogo suo « De Missa vulgari lingua celebranda » exposuit, 
etiam pro nostris temporibus valent nempe Missam et Breviarium in lingua ver- 
nacula a Sacerdotibus dicenda plus detrimenti quam emolumenti allatura esse et 
potius inservire posse rerum novandarum et separationis cupidis ecclesiis natio- 
nalibus. 

Ideo proponitur, ut a) S. Missa et Breviarium a Sacerdotibus Ecclesiae Occi- 
dentalis semper lingua latina dicantur. 

b) Breviarium a Monialibus lingua vernacula recitari possit. 



CONGREGATIO GENERALIS VI 



435 



2. Desideratur humillime 

a) ut S. Gregorio Nyssensi addatur titulus Doctoris; 

b) ut promoveatur canonizatio Ioannis Duns Scoti, Henrici card. Newman, 
et praesertim P. Petri Skarga, S. I., optime de Unione cum Orthodoxis saeculo xvi 
meriti. 

16 

Exc.mus P. D. FRANCISCUS SEPER 

Archiepiscopus Zagrabiensis 

Em.mi, exc.mi et rev.mi Patres, 

Schema propositum praestafe videtur eo quod praebeat solidum 
fundamentum theologicum quo sacra Liturgia innititur. Nec minus 
momentum pastorale Liturgiae in clara luce positum est. 

Sublineare vellem momentum primarium Liturgiae pro actione pa- 
storali maxime elucere in experientia earum nationum, in quibus liber- 
tas Ecclesiae plus minusve coarctatur, et sunt multae (ni fallor, sumus 
saltem quinquaginta quinque milia milium). 1 Ubi nec scholae catholicae 
adsunt, nec Actio catholica, nec prelum religiosum, nec instituta cari- 
tatis, solum adhuc altare remanet. Ideo omnes thesauri Ecclesiae in sacra 
Liturgia absconditi aperiri debent ut late pateant fidelibus eorumque vi- 
tam spiritualem alant. 

In hoc contextu mihi magni momenti videntur ea quae dicta sunt de 
ampliore usu linguae popularis in Liturgia (nn. 24 et 41). Principium 
quidem de lingua liturgica, quae fere in tota Ecclesia occidentali — fere 
in tota 2 — est latina, retinendum est, principium. 3 Est etenim aliquod, 
quamvis non unicum nec absolute necessarium, signum unitatis in fide. 
Praeterea 4 usus exclusivus linguarum popularium in sacris ritibus viam 
aperiret individualismo sacerdotum, qui sine multis scrupulis saepe pro- 
prio marte textus mutarent. 

Attamen, hoc principio uti norma generali retento, omnino neces- 
sarium est hodiernis temporibus, ut amplior locus concedatur usui vul- 
gati sermonis in Liturgia. Hodie etenim activa et communitaria parti- 
cipatio fidelium in Missa aliisque sacris urgetur; haec autem minime 
obtinetur, si fideles solummodo uti muti spectatores, versiones sacro- 
rum textuum prae manibus habentes, sacras actiones « sequuntur ». 
Praeterea conscientia laicorum catholicorum quoad iura e sacramento 
Baptismi emanantia semper magis evolvitur. 

Ideo haec mihi, uti mininum quid, quoad usum vulgati sermonis in 
Liturgia necessaria videntur: 



436 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



1. Quotiescumque sacerdos pro populo celebrat (ergo non consi- 
deratur casus quo sacerdos privatim cum solo ministro celebrat), quo- 
tiescumque pro populo celebrat, 5 lectiones omnes — nam sunt verbum 
Dei ad fideles — dicendae sunt lingua vernacula, iuxta versionem a 
competenti auctoritate ecclesiastica approbata. Hoc in casu, omittenda 
est lectio pericoparum in lingua latina, nam lectio bilinguis est onerosa, 
nec ullum sensum habet — nisi velimus aliquo formalismo indulgere — 
ut sacerdos, postquam verbum Dei populo proclamaverat, celeriter et 
mechanice pro se latine recitet. 

Idem dicendum est de prima oratione, de « oratione fidelium » et 
de postcommunione. Omnia alia a sacerdote latine dici possunt et 
debent? 

2. Ubi impossibile vel valde difficile sit ut populus, in Missis in 
cantu, latine Ordinarium et Proprium cantet, permitti deberet usus 
linguae vernaculae, uti iam pluries a Sancta Sede concessum est. 7 Nonne 
plus valet ad pietatem populi fovendam ut totus populus sua lingua 
cantando actionem sacram comitetur, quam ut duo vel tres cantores, 
plus minusve correcte, latinum textum decantent? 

3. Amplior locus linguae populari tribui deberet in ritibus Tridui 
sacri. 

4. Item in administratione sacramentorum et sacramentalium, uti 
iam Sancta Sedes pro pluribus nationibus concessit. 

Alia habeo dicenda de rebus quae pertinent ad caput de sacrosancto 
Missae sacrificio. & Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 3 deest. 4 deest. 5 deest. 
6 deest. 7 deest. 8 deest. 

Secretarius generalis: 

Nunc fit repositio Sacri Evangelii; proxima congregatio generalis 
habebitur feria VI, hora 9, et prosequetur discussio circa prooemium 
et caput I. 



CONGREGATIO GENERALIS VII 
26 octobris 1962 



28 



CONGREGATIO GENERALIS VII 
26 octobris 1962 



Em.mus P. D. Ioseph card. Frings, praeses: 

Venerabiles Patres, speramus hodie disceptationem de prooemio et 
primo capitulo finitum iri, si omnes oratores se contineant intra limites 
materiae, id est prooemii et primi capitis, et intra limites temporis, id est 
decem momentorum. 

Loquatur primo card. Siri, qui aliquid corrigere vult quod dictum 
est falsum... Primo loquatur secretarius generalis. 

Exc.mus P. D. Pericles Felici, arch. tit. Samosatensis, secreta- 
rius generalis: 

Huic hodiernae congregationi generali praeest em.mus ac rev.mus 
P. D. card. Ioseph Frings, arch. Coloniensis. 

Communico omnibus Patribus exsequias defuncti arch. Valebusdien- 
sis, Aston Chichester, celebratum iri hoc vespere in ecclesia Sanctissimi 
Nominis Iesu (« del Gesii »), hora decima quarta cum dimidio. 

Ut omnes Patres sequi possint disceptationem hodiernam, lego no- 
mina eorum qui sermonem habere petierunt: 

Em.mus card. Siri Ioseph, arch. Ianuensis in Italia; exc.mi Bekkers, 
ep. Buscoducensis in Hollandia, Flores, ep. Barbastrensis in Hispania,. 
Ancel, ep. aux. Lugdunensis in Gallia, Hervas, praelatus ordinarius 
Civitatis Regiae in Hispania, Carli, ep. Signinus in Italia; rev. P. Butler, 
abbas generalis Congregationis Anglicae O.S.B.; exc.mi Hoa Hien, ep. 
Dalatensis in Vietnam, Mansilla, ep. aux. Burgensis in Hispania, Costan- 
tini, ep. Suessanus in Italia, La Ravoire, ep. Krishnagarensis in India; 
rev. P. Reetz, archiabbas Beuronensis in Germania; exc.mi Anoveros, ep. 
coad. Gadicensis in Hispania, Calewaert, ep. Gandavensis in Belgio, 
Le Cordier, ep. aux. Parisiensis in Gallia; rev. P. Prou, abbas generalis 
Congregationis Gallicae O.S.B.; exc.mus Enciso, ep. Maioricensis in Hi- 
spania; rev. P. Sortais, abbas generalis Cisterciensium Reformatorum; 
exc.mi Rau, ep. Maris Platensis in Argentina, Del Campo, ep. Calaguri- 
tanus in Hispania, Lokuang, ep. Tainanensis in Sina, Olaechea, arch. 
Valentinus in Hispania, Lefebvre, arch. Synnadensis, sup. gen. Congr. 



440 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



a S. Spiritu, Florit, arch. Florentinus in Italia, Da Cunha Marelim, ep. 
Caxiensis in Brasilia, Isnard, ep. Neo-Friburgensis in Brasilia, Borromeo, 
ep. Pisaurensis in Italia. 
Satis! 

[Inlervallum] 

Corrigo quae dixi: exsequiae erunt non decima quarta, sed decima 
sexta cum dimidio (quattro e mezzo). 

1 

Em.mus P. D. IOSEPH card. SIRT 
Archiepiscopus lanuensis 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Patres, 
Pauca proponam: 

1. Hoc capite, sicut ceteroquin in prooemio constitutionis proposi- 
tae et capitibus insequentibus, tanguntur propositiones 1 doctrinales. 
Cum circa has observationes in hac aula, non quidem immerito, motae 
sint et agatur hic 2 de actu conciliari, qui debet esse quoad nos perfectus, 3 
censeo assertiones quae doctrinam tangunt esse recognoscendas, si opus 
est a commissione mixta ex theologica, disciplina sacramentorum, et 
de sacra Liturgia. 

2. Aptationes sacrae 4 Liturgiae de quibus sermo fit art. 20 et seq. 
huius cap. 1 5 apparent utique considerandae et saltem aliquo modo 
admittendae. Etenim ratio habenda est ingenii et mediorum expressionis 
diversorum populorum. Immo agendum est ut augeatur hoc modo ca- 
pacitas receptiva fidei et vitae christianae in gentibus adhuc ad Christum 
perducendis. 

Tamen etiam periculum indebitae multiplicationis rituum, arbitrii 
et abusus praevidendum et prae oculis habendum Idcirco, ne ali- 
quando extenuetur sub hoc aspectu unitas Ecclesiae, ut aptationes Litur- 
giae 6 fiant, clarae condiciones mihi videntur apponendae. 

Propono ergo ut in praedicto art. 20, post verba « ... locus relin- 
quatur », lin. 32, haec verba adiungantur: 7 « ... Cauto quod aptationes 
sint necessariae vel saltem magnae et verae utilitatis, tales agnoscantur 
et fiant semper iudicio et auctoritate Sanctae Sedis, proponentibus Con- 
ferentiis episcoporum ». 

Propono etiam ut hoc sensu recognoscantur insequentes art. 21 
et 22. 

Velint Patres considerare quod ea quae fiunt aliquo in loco possunt 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



441 



esse negativa seu nociva aliis in locis et inde fit 8 necessarium interven- 
tum Auctoritatis, quae omnibus praesit? Quod si non fit, abusus facile 
oriuntur. 

3. Quae dixi de art. 20, censeo prudenter assumenda esse in 
art. 24 ubi agitur de usu vulgaris sermonis. Hic usus videtur ... 10 aliqua- 
tenus et diversimode caute 11 iuxta diversas necessitates esse conceden- 
dus, tamen additis condicionibus supra dictis et ratione habita eorum 
quae Supremus Ecclesiae Pastor nuperrime dixit 12 in constitutione 
Veterum Sapientia. Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 quaestiones. 2 deest. 3 deest. 4 deest. 
5 deest. 6 deest. 7 apponantur. 8 fieri. 9 praeest. 10 etenim. 
11 deest 12 edixit. 

Praeses card. Frings: 

Excusate me, Fratres, hoc non erat correctio, sed nova propositio. 

2 

Exc.mus P. D. VILLELMUS BEKKERS 
Episcopus Buscoducensis 

Fas sit mihi, venerabiles Fratres, nomine Conferentiae episcoporum 
Neerlandicae, tenorem generalem schematis Liturgiae maxime laudare, 
praesertim quia in isto schemate loquitur magna pastoralis sollicitudo... 1 

Sed ne abutar patientia vestra, quaedam particularia tradam secreta- 
rio generali. Unum punctum particulare dicere volo, nempe ne loqua- 
mur de missionibus, sed de Ecclesiis nuper erectis, quia sunt de eodem 
gradu ac Ecclesiae antiquiores. 

Disputatio hucusque habita in hoc schemate, de cap. I et de prooemio 
in specie, mea quidem sententia, sequentia demonstrat: 

1 . Consensus et laudes generales de schemate in genere, et de 
prooemio et cap. I in specie, multa et magna fuerunt. Et quidem a Patri- 
bus saepe explicite loquentibus nomine et mandato multorum aliorum 
Patrum. 

2. Plures etiam obiectiones factae sunt a quibusdam. Sed, ut verum 
fatear, saepe difficile mihi fuit videre quousque isti obiicientes solum 
nomine proprio an etiam nomine aliorum, et quot aliorum, loqui pos- 
sent. 

Obiectiones factae contra prooemium et cap. I ad tria puncta reduci 
possunt: 



442 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



— De quadam maiori potestate tribuenda episcopis in re litur- 

gica. 

— De lingua liturgica. 

— De perficiendis quibusdam expressionibus theologicis in ca- 
pite I adhibitis. 

I. Quoad maiorem perfectionem in expressionibus theologicis in 
cap. I. 

Sub hoc respectu hoc caput in quibusdam certe perfici potest. Sed 
eorum imperfectio a quibusdam oratoribus, mea sententia, valde exag- 
gerata fuit, quando visi sunt insinuare hos numeros cap. I, sub respectu 
theologico, esse leves, immo nihil valere. 

Hoc mihi demonstrat factum quod, quando isti oratores, post affir- 
mationes generales negativas, ad puncta concreta notanda devenerunt, 
nempe: 2 

— quandoque obiectiones fecerunt fundatas in non accurata lec- 
tione textus: uti, quando dictum est relate ad n. 11, theologiam dogma- 
ticam subiici disciplinae liturgicae, 

— et quandoque veras imperfectiones notaverunt, sed tantum 
aliquando paucas et facile sanabiles, quin textus funditus immutetur. 
Sed ex pastorali sollicitudine, quaeso ne ex praetextu maioris perfec- 
tionis theologicae, mens et animus prooemii et cap. I immutetur. 

II. Quoad linguam liturgicam. 

De hac re satis superque audivimus. Sunt qui vellent nihil fere con- 
cedere linguae vernaculae. Sunt qui vellent ei fere totum dare. Sunt 
denique qui vellent non quidem totum sed tamen multum, aptis et pru- 
dentibus mediis, ei concedere. Ni fallor, maior pars pastorum est tertiae 
sententiae, nempe: non totum, sed prudenter multum, ut practice sal- 
vetur ratio, secundum quam « sacramentum est in genere signi ». Nihil 
remanet nisi ut suffragium de hac re feratur. 

Nihil mirum, fratres, nos hac in re non esse concordes. Neque debet 
hoc impedire quominus maior pars animo valenti rem decidat, etiamsi 
unanimitatem attingere non poterimus. Etenim, facultatem, non obliga- 
tionem, utendi lingua vernacula vindicamus in Liturgia; facultatem non 
obligationem 3 ... Nonne fere omnes, cum fidelibus nostris, nune valde 
gaudemus de hebdomada sancta reinstaurata, de Missis dialogatis, de 
Missis vespertinis? Et tamen quando instaurata fuerunt, non omnes 
consentierunt nec immensum beneficium intellexerunt. 

III. Quoad potestatem quamdam maiorem episcopis tribuendam in 
re liturgica. 

Etiam in hoc puncto contrarias opiniones audivimus. Et etiam hic 
non remanet nisi ut Concilium suffragium ferat. 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



443 



Unum tantum hac in re notare vellem. In hoc puncto quidem ora- 
tores iterum iterumque provocaverunt ad canonem Iuris Canonici 1257, 
nempe: « Unius Apostolicae Sedis est tum sacram Liturgiam ordinare 
tum libros liturgicos approbare ». 

Ne abusus ex citatione huius canonis oriantur, tria sunt accurate di- 
stinguenda: 

1 . Inter catholicos nulla disputatio est aut esse potest quod Roma- 
nus Pontifex, vi sui primatus in Collegio Apostolorum, habet ius, si 
pro bono communi id expedire iudicaverit, etiam ordinationem litur- 
giae sibi soli reservare. Et certum est, de facto, ipsum, inde a saeculo xvi, 
hoc sibi reservasse, sicut exprimitur in canone praefato. 

2. Alia omnino quaestio est scire, utrum ius in toto orbe terrarum 
ordinandi liturgiam ita apud Romanum Pontificem resideat, ut episcopi 
idem ius pro suis dioecesibus non habeant nisi tantum quantum iis 
Romanus Pontifex de suo iure nativo et exclusivo iis aliquid partici- 
paverit. 

3. In omni omnino hypothesi Concilium Oecumenicum simul cum 
Romano Pontifice et sub ipso (sine quo nullum Concilium Oecumenicum 
datur) potestatem habet statuendi ut episcopi hac in re maioribus fa- 
cultatibus fruantur quam nunc habent vi reservationis de qua canon 
citatus. 

Unica quaestio, a Concilio cum Romano Pontifice examinanda, est 
utrum hoc statuere in hodiernis circumstantiis expediat necne. De hac 
re suffragium Concilii esse debet. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 theologice bene fundata. 3 deest. 3 deest. 
Animadversiones adiunctae: 

Quoad particularia sequentia animadvertere velim: 
1) Prooemium, pag. 157, reg. 29 et seq.: 

Praeferendum esse videtur, quod altiora principia generalia proponantur, quae 
pro tota liturgia Ecclesiae valeant, i. e. pro ritibus orientalibus, latinis, ceterisque. 

Si constitutio solummodo ad ritum romanum applicari debeat, in textu ex- 
primendum sit, quod Summus Pontifex, Ioannes Papa XXIII, in Motu Proprio 
Rubricarum instructum indicaverit altiora principia generalem liturgicam instau- 
rationem respicientia in Concilio Oecumenico Patribus esse proponenda. Reg. 25 
huius paginae ita legatur: Uti in Motu Proprio Ioannis Papae XXIII Rubricarum 
instructum diei 25 iulii 1960 iam praenuntiatum est Sacrosanctum Concilium dum 
se declarat... 

Ita clarius quoque apparet, quare haec constitutio solummodo ritum romanum 
respiciat. Quod in textu exprimatur, reg. 31 huius paginae: tamen vestigium sec- 
tantes novi rubricarum breviarii ac missalis romani codicis diei 25 iulii 1960 ea 
quae sequuntur solum ritum romanum spectare etc. 



444 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



2) Cap. I, pag. 160, reg. 28: 

Citatio litterarum encyclicarum Mediator Dei compleatur, addendo: « (sibi 
semper consociat) quae Dominum invocat et per Ipsum aeterno Patri cultum 
tribuit ». 

3) Pag. 161, par. 5: 

Hic agitur tantum de ministerio verbi extra ambitum liturgicum, uti sunt 
catechesis, instructio etc. Addendum quoque esset ministerium verbi esse insuper 
elementum integrum, idque intrinsecum, ipsius liturgiae, v. gr. in Missa celebranda 
aliisque sacramentis administrandis. 

4) Pag. 162, par. 7: 

Inconsulto suggeritur quod sic dictae dispositiones sunt quasi actus humani 
praevii ad gratiam, dum e contra sublineari oportet, quod hae dispositiones reapse 
ex gratia excitatae sunt et, ut ita dicam, tali modo in ipsam actionem liturgicam 
fructuosam intrant. 

Sit proinde paragraphus: Ex his necessarium esse apparet ut fideles cum recti 
animi dispositionibus ab ipsa gratia excitatis ad S. Liturgiam accedant, suam men- 
tem voci concordent, ita ut eorum « fides et devotio » sese exprimant in ipsa 
illa actione liturgica, ne gratiam in vacuum recipiant. Ideo etc. 

5) Pag. 162, par. 8: 

Pressius exprimatur quod tota vita religiosa ex una parte a liturgia alitur, ex 
altera parte tamen tota quoque vita religiosa ipsam participationem actuosam 
liturgiae fructuosam reddit. 

6) Pag. 162, par. 9: 

Suggeritur pia exercitia a S. Sede vel ab episcopis mandata non esse veram 
actionem liturgicam. 

Si autem Sancta Sedes ad obtinendam pacem in mundo mandat, ut quadam 
die in unaquaque paroeda Litaniae Omnium Sanctorum recitentur, nonne hic est 
cultus publicus, qui a mystico Iesu Christi Corpore, Capite nempe eiusque membris, 
exercetur, ideoque actio liturgica. Quod valet quoque de piis exercitiis de mandato 
episcoporum celebratis. 

7) Pag. 164, par. 16: 

Sic legatur: Libri liturgici recognoscantur, peritis ex universo orbe adhibitis 
necnon conferentiis Episcoporum consultis. 

8) Pag. 166, par. 22, reg. 9 et 10: 

Pro verbis « in Missionibus » legatur « in Ecclesiis nuper erectis ». 

In eadem par., ad 3, reg. 24: Pro verbis « Sacrae Rituum Congregationi » le- 
gendum est « Sanctae Sedi », quia aliae Congregationes competentes esse possunt 
neque hic agitur de structura Curiae Romanae. 

9) Pag. 167, par. 24: 

Pleno ex corde consentio ampliorem possibilitatem, non obligationem, lingua 
vetnacula utendi in liturgia statutam esse. 

Reg. 19: pro verbis « Sanctae Sedi proponere » legatur « statuere, actis a 
Sancta Sede recognitis » et ubi saepius verbum « proponere » in tali contextu 
occurrit. 

10) Pag. 169, par. 33, reg. 27: 

Attentis canonibus Codicis Iuris Canonici (c. 476 § 2, c. 738 § 1, 2, c. 783 
§ 1, 2, c. 854 § 5, c. 1223 § 1) legatur: Monendi sunt fideles, ut ubi commode 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



445 



fieri potest, ad suas ecclesias paroeciales accedant ibique sacramenta recipiant ac 
divinis officiis intersint. Optandum est, ut cadavera fidelium in proprias suas 
ecclesias paroeciales pro funere transferantur. 

3 

Exc.mus P. D. IACOBUS FLORES MARTIN 
Episcopus Barbastrensis 

Em.mi Principes, exc.mi ac rev.mi Patres, 

Optima quaeque dixerim de hoc schemate sacrae Liturgiae in quo 
habemus principia generaliora, quae licet non dogmaticae definitiones 
sint, doctrinam continent catholicam et synthesim illius mirabilis Ency- 
clicae Mediator Dei quam nobis felicis recordationis Pius Pp. XII 
tanquam thesaurum reliquit. Quaedam tamen emendari vellem, scilicet 
loco dicendi: « in memoriam revocanda », lin. 27: « quae sequuntur 
principia ut vera doctrina prae oculis habenda ». 

Paragraphus sequens, utpote doctrina generalis Concilii pariter om-- 
nibus ritibus esset applicanda, hoc fere modo mutarem: « Haec prin- 
cipia et normae ad omnes ritus applicari debent. Sancta enim Mater 
Ecclesia aequo iure atque honore omnes ritus legitime vigentes habet, 
et in futuro servare et omnimode fovere vult; et omnes, ubi opus sit, 
caute ad mentem sanae traditionis recognosci iubet et novo vigore pro 
hodiernis adiunctis et necessitatibus donari cupit ». 

Pro cap. I, n. 3, convenienter diceretur: « Christus diversimode 
at semper Ecclesiae suae adest ». Licet enim non sit locus hic pro expli- 
canda diversitate modorum essendi Christi in Ecclesia, convenienter 
innuitur iam ab initio esse alio et alio modo. 

N. 4 adderem coniunctionem « dum » illis modis vel actionibus 
liturgicis quibus caelestem liturgiam praelibare dicimur, scilicet: « ubi 
Christus est in dextera Dei sedens, sanctorum minister et tabernaculi 
veri; dum cum omni militia caelestis exercitus hymnum gloriae Domino 
canimus; dum memoriam Sanctorum venerantes partem aliquam et so- 
cietatem cum eis speramus; dum Salvatorem... etc. ». 

Nn. 5 et 6, clariorem redderem sequentiam logicam paragraphorum. 
Sensus enim videtur esse hic: Liturgia esse vere maximi momenti sed 
non est totum in vita christiana, sunt enim alia multa: fides, conversio 
et poenitentia pro paganis et elongatis; immo pro iis qui iam ad Domi- 
num venerunt necessaria sunt alia multa, scilicet omnia quae Christus 
mandavit: caritatem, apostolatum, etc. Ideo mihi videretur melius reddi 
tota mens huius explicationis hoc modo vel meliori: « Nam antequam 



446 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



homines ad Liturgiam accedere possint, necesse est ut ad fidem et con- 
versionem vocentur (verba autem S. Pauli huic loco videntur aliena). 
Cum vero fidem iam acceperunt et poenitentiam egerunt, et fidem au- 
gere debent et opera poenitentiae perficere et omnia Christi mandata 
adimplere debent. Quapropter Ecclesia non credentibus praeconium sa- 
lutis annuntiat, etc. ». 

Dein vero, cum agit de: « Labores autem apostolici ad id tendunt 
(n. 6) ut qui receperunt fidem... » etc, ponerem solummodo: « Haec 
omnia tamen iis obveniunt praecipue per sacram Liturgiam, cum scilicet 
ii qui fidem receperunt et poenitentiam egerunt filii Dei fiant per Bapti- 
smum, in unum conveniant, etc. ». Et in fine, adderem etiam: « Atta- 
men non omnia haec dici possunt sacra Liturgia ». 

N. 9: hic bene tractaretur vel explicaretur differentia inter pia 
exercitia et alia quae Liturgia vocantur. Forte sufficeret declarationem 
repetere a Sacra Congregatione Rituum die 3 septembris anni 1958. 
Vellem tamen ut occasione Concilii clarior lux fieret hac in re et peritos 
theologos in sacra Liturgia, collatis consiliis, clarum conceptum elabo- 
rare hac de re. 

N. 12: vellem illa verba servare: « ita ut tota ratio vitae in semi- 
nariis et religiosorum institutis liturgico spiritu informetur ». Quod 
non est dicere nihil aliud in vita spirituali esse, sed velle ut liturgia 
amplectatur et informet omnia, quod multum iuvabit dein pro vita 
apostolica et pastorali sacerdotum. r 

N. 20: quae de aptatione ad ingenium et traditiones populorum 
ad mentem hodiernam satis bona sunt, sed tamen periculo non carent. 
Oblivisci enim non possumus doctrinam evangelicam, vitam spiritua- 
lem, sensum divini a spiritu mundano et hodierno esse satis, ne dicam 
plane, alienum. Nec nos debemus illius sensus participes fieri, sed e 
contra, homines imbuere debemus spiritu Christi, spiritu supernatu- 
rali. Adverso omni saepius currere debemus, non aquarum cursui re- 
linqui. 

Certe omnia prae oculis habenda sunt: ingenium, habitudines, ten- 
dentias; sed ne obliviscamur Paulum, qui omnibus omnia factus est 
ut omnes faceret salvos, licet iudaei signa peterent et graeci sapientiam 
quaererent, ille praedicabat Christum et hunc crucifixum. Cum vero 
difficile sit medium tenere, ideo maximi momenti est Sanctae Sedis 
auctoritas consulatur et eius mandatis ad amussim stare. 

De n. 24: cum de hac re multa disceptatum sit, vellem ut omnino 
concrete agatur, sive hic sive melius cum de Missa et de sacramentis 
tractemus. In agitatione quae apud multos habetur, in audacia aliquo- 
rum qui omnia audent, Sacrum Concilium debet et principium aucto- 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



447 



ritatis statuere et quaedam intangibilia definire, et alia pro Conferen- 
tiis relinquere episcoporum. Sed definita a Concilio intangibilia sint om- 
nibus. Praecise vitium huius epocae hoc esse videtur: intolerantia aucto- 
ritatis, tam in his quam in aliis rebus. Nostrum autem est definire de 
hac re. 

Ergo dicerem, in rebus liturgicis, quod n. 28 stabilitum est: « Sacrae 
Liturgiae moderatio ab Ecclesiae auctoritate unice pendet: quod quidem 
est apud Sanctam Sedem et, ad normam iuris, apud episcopos. Qua- 
propter nullus omnino alius, ne sacerdos quidem, aliquid proprio con- 
silio in Liturgia addat, demat aut mutet ». 

Quaestio est dein pastoralis, quae coniungi debet cum quaestione 
unitatis, universalitatis et caritatis. Ex his quae dicta sunt, difficilis ap- 
paret quaestio, ideo singulis diebus adprecamur Deum ut solus sit 
« suggestor iudiciorum nostrorum, ut non patiatur nos perturbatores 
esse iustitiae, qui summam diligit aequitatem, non in sinistrum nos 
ignorantia trahat, non favor inflectat ». Rectum ergo et iustum tenea- 
mus, non amore linguae aut nationis, sed animarum amore et Sanctae 
Matris Ecclesiae. 

Cura pastoralis nos inducit ad linguam vernaculam adhibendam, et 
speciatim in dialogando, in sacramentis administrandis, secus forte di- 
cendum esset quod S. Theresia aiebat de illis sanctis mulieribus quae 
lingua latina laudes Deo canebant: Deus bonam voluntatem et intentio- 
nem videbat, at veritates paucas dicebant. 

Sed in sacra Liturgia etiam apparere debet Ecclesia per totum orbem 
diffusa et non semel in unum congregata, ad eucharisticum cultum inter- 
nationaliter exhibendum exempli gratia; immo hodie iam toties congre- 
gamur in congressibus; ideo non pauca deberent esse una, in Missa, in 
hymnis... Sancta igitur Ecclesia una appareat in fide, una in Liturgia, 
una in caritate. 

Propterea quaererem a commissione ut iuxta haec tria principia de 
auctoritate, de pastorali efficacia et de Ecclesiae unitate definiantur; 
quae Sacrosanctum Concilium sancire deberet ad hoc ut Patres Conci- 
liares melius votum exprimere possint et unitas Ecclesiae appareat. 



Textus scripto traditus: 
Notae ad prooemium: 

De valore doctrinali declarationum in prooemio; dicendum saltem, esse veram 
Ecelesiae doctrinam, ideo posset dici hoc modo: 

dum declarat se praesenti constitutione nihil velle dogmatice definire, de fo- 
venda tamen atque instauranda Liturgia quae sequuntur principia censet (in men- 
tem revocanda) « prae oculis habenda »; hoc modo videtur statui doctrina, quin 
tamen sit dogmatica definitio. 



448 



AGTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



In paragrapho sequenti: melius oecumenice dictum pro omnibus ritibus Ec- 
clesiae: « Haec principia et normae ad omnes ritus applicari debent. Sancta enim 
Mater Ecclesia aequo iure atque honore omnes ritus legitime vigentes habet, et in 
futuro servare et omnimode fovere vult, et omnes, ubi opus sit, caute, ex integro 
ad mentem sanae traditionis recognosci iubet et novo vigore, pro hodiernis adiunc- 
tis et necessitatibus donari cupit ». 

Quoad latinum sermonem videtur melius in linea 25 deberi auferri: praepo- 
sitio « in », praesenti constitutione. 

Ad caput primum: pag. 160, in sectione prima n. 4: 

Expressio videtur aliqua particula egere: « dum » cum omni militia caelestis 
exercitus ... dum memoriam sanctorum ... dum Salvatorem expectamus. 
Numeris vero 5 et 6, videtur deesse vera illatio: 

Sensus enim videtur esse hic: Liturgia est vere maximi momenti, sed non est 
totum in vita christiana, sunt enim alia multa: fides, conversio et paenitentia 
pro paganis et elongatis, immo pro iis qui iam ad Dominum venerunt, necessaria 
sunt alia multa, scl. omnia quae Christus mandavit: charitatem, apostolatum etc. 
Ideo mihi videretur melius reddi tota mens huius explicationis hoc modo, vel 
simili, aut meliori: 

Nam antequam homines ad Liturgiam accedere possint necesse est ut ad 
fidem et conversionem vocentur (verba sancti Pauli hoc loco videntur abs re). Cum 
vero fidem iam acceperunt et paenitentiam egerunt et fidem augere debent et 
opera paenitentiae perficere et omnia Christi mandata adimplere debent. Qua- 
propter Ecclesia non credentibus ... 

6) Haec omnia tamen iis obveniunt praecipue per sacram Liturgiam, cum 
sc. ii qui fidem receperunt et paenitentiam egerunt... 

Attamen illa omnia dici non possunt sacra Liturgia. 

De sermone latino quaedam corrigenda: 

Pag. 159, lin. 14: praeluxerat; lin. 26: pro « circa » dicatur « ad quae ». 

Pag. 160, lin. 9: Numquam post hac intermisit Ecclesia in unum convenire 
ad paschale mysterium celebrandum lin. 23: non potest dici: pergit: in sensu 
quo ibi dicitur: sed dicendum « prosequitur » vel perficit ... lin. vero 25, ut sal- 
vetur diversus modus quo omnia haec Iesus Christus operatur, finiatur per haec 
verba: alio tamen atque alio modo: vel melius initio: Christus Ecclesia sua, diver- 
simode sed semper adest. 

Pag. 162, lin. 19: sunt et dein in sequenti lin. fiant; lin. 21: pro Ecclesia- 
rum particularium, dicatur melius Ecclesiarum singularium, et de auctoritate ep. 
« celebrentur ». 

Pag. 164, lin. 20: minus aptae eveniant; lin. 24: ne toties repetatur actuosa: 
efficaci, efficienti. 

Pag. 165, lin. 13: melius quam « inculcanda »: diceretur « premenda » vel 
« urgenda »; lin. 16: « perfusa » loco: effusa; lin. 18: pro « procuranda » dicatur 
« obtinendam ». 

Pag. 166: C. Etsi sacra Liturgia est praecipue adoratio, laudatio, deprecatio 
divinae maiestatis et peccatorum expiatio, magnam etiam continet populi fidelis 
eruditionem. In Liturgia enim Deus populo suo loquitur; ... 

Immo preces quae a sacerdote, sacro coetui praeeunte, ad Deum admoventur, 
nomine totius plebis sanctae et omnium circumstantium dicuntur. 

Pag. 167, lin. 7: repetitiones vitent (non evitent); lin. 8: accommodati, 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



449 



eiusque intellectioni multis commentariis non indigeant; lin. 25: locus aptior 
contionis; lin. 32: pro « inculcetur » « urgeatur ». 

Pag. 168, lin. 22: Quapropter nullus omnino alius, « ne sacerdos quidem » 
aliquid « proprio consilio »; lin. 24: In celebrationibus liturgicis, quilibet, sive 
ministrorum sive fidelium, munere suo fungens, illud dumtaxat, sed plane perfi- 
ciat, quod sua ex rei natura referat; lin. 27: Non solum ministri sed etiam addicti, 
lectores, commentatores... Tali igitur pietate atque ordine munus suum exsequi 
debent, quali divinum ministerium decet et populus Dei ab eis exigit. 

4 

Exc.mus P. D. ALFREDUS ANCEL 
Episcopus tit. Myrinensis, aux. Lugdunensis 

Venerabiles Patres, 

Imprimis consensum meum praestare volo iis quae in schemate exa- 
rata sunt. Omnia etenim secundum exigentias veritatis et prudentiae 
enunciantur atque tali modo exponuntur ut plene respondeant scopo 
pastorali quem Concilio Vaticano II toties proposuit Summus Pontifex. 

Duas tantum animadversiones afferre volo: 

Prima erit de liturgiis orientalibus. 

Iam plura de iis dicta sunt. Unum tantum addo. Si revera in hoc 
schemate locus conveniens liturgiis orientalibus dari non potest, mihi 
videretur valde opportunum ut saltem introducerentur sub fine prooemii 
phrases sequentes quae reliquo textui facile connecterentur: 

« Sacrae enim liturgiae unitas non ex rituum uniformitate constat, 
sed ex ipsa divina Revelatione oritur, unde " miranda illa varietas quae 
inter Romanam Orientalesque liturgias viget " » (sunt ipsissima verba 
Pii Papae XII), miranda illa varietas, dico, « nullo modo defectus est 
neque obstat unitati Ecclesiae sed potius manifestat illius plenitudinem ». 

Secundo, de aptationibus loquar. 

Hodie, specialiter in missionibus, aliis verbis in Ecclesiis noviter 
erectis, aptationes necessariae sunt, sed non unice in missionibus. 

Etenim difficultates quae in missionibus exstant, quasi similes in- 
veniuntur in regionibus quae diversimodo naturalismo, vel materia- 
lismo vitiantur. Non est enim una tantum forma naturalismi vel mate- 
rialismi. Materialismus hodiernus multiplex est, atque etiam in nationes 
quae ipsi theoretice opponuntur aliquando penetravit. 

Materialismus autem, quaecumque sit eius forma, mentem christia- 
nam paulatim vitiat. Ideoque fideles minus apti evadunt ad percipien- 
dum sensum signorum sacrorum; quandoque etiam contingit aliquos 



450 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



ritus vel nullam vel omnino contrariam significationem prae se ferre. 
Hae autem difficultates maximae sunt pro pauperibus in his regionibus 
degentibus. 

Cogitate, venerabiles Patres, has regiones, in quibus omnes aerem 
spirant materialismo infectum; omnes cogitationes, omnia desideria, 
omnesque activitates unice ad terrestria ordinantur. Attamen fideles in 
his regionibus degentes saltem aliquoties in anno ecclesias adeunt. Co- 
gitate ergo sacerdotes qui unicam hanc habent occasionem erudiendi 
fideles et hoc mediante liturgia. Adiuro vos qui curam pastoralem non 
habetis, et etiam vos qui per gratiam Dei vere christianas pascitis oves, 
miseremini fratrum vestrorum quorum oves in maximis difficultatibus 
versantur. 

Unde, tamquam signum unitatis et fraternitatis, propono vobis ad- 
ditionem introducendam in titulo et in secunda linea n. 22. Scriptum 
est: « Aptatio Liturgiae, praesertim in missionibus... »; addendum es- 
set: « atque in regionibus naturalismo ac materialismo diversimodo 
vitiatis ». In secunda linea, eadem additio fieri posset. 

Insuper aliam emendationem in hoc textu afferre vellem, scilicet de 
conditionibus quibus subiici debet introductio sive textus vernacularis 
sive cuiusdam ritus qui originem suam « ex traditionibus ingenioque 
singulorum populorum » trahit. Etenim non sufficit textum vel ritum 
immunes fuisse a superstitionibus vel ab erroribus populorum ut in 
sacram liturgiam introducantur. Requiritur insuper hos textus vel ritus 
verum liturgicum valorem praebere; ad discernendum autem valorem 
liturgicum verborum aut rituum, necessaria videntur tum sensus litur- 
gicus profundus tum accurata cognitio psychologiae individualis et so- 
cialis alicuius regionis. Quamvis haec quae diximus implicite iam in textu 
dicantur, mihi videretur valde opportunum explicite dici, quod facile 
fieri posset addendo sub fine paragraphi secundae n. 22 phrasim se- 
quentem: « Nulla autem aptatio retineri potest quae non sit conformis 
non solum exigentiis veritatis et moralitatis, sed etiam exigentiis veri 
et authentici spiritus liturgici ». Dixi. 



Textus scripto traditus: 

Imprimis consensum meum praestare volo omnibus et singulis quae in hoc 
schemate exarata sunt. Omnia etenim secundum exigentias veritatis et prudentiae 
enunciantur atque tali modo exponuntur ut plene respondeant scopo pastorali, 
quem Concilio Vaticano II toties proposuit Summus Pontifex. 

Unde nullas reprehensiones sed quasdam tantum animadversiones afferre volo 
sive quoad orientales liturgias sive quoad aptationes liturgiae romanae. 

Primum de liturgiis orientdibus verbum faciam. 

In nostro textu firmiter quidem affirmatur « Sanctam Matrem Ecclesiam omnes 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



451 



ritus legitime vigentes aequo iure atque honore habere », sed cum fere nihil aliud 
in hoc schemate de liturgiis orientalibus dicatur, timeo ne forte aliqui putent hanc 
declarationem de aequalitate iuris et honoris potius esse modum dicendi ad vitan- 
das difficultates quam verae ac profundae convictionis enunciationem. 

Propterea mihi videretur valde opportuna aliqua vel brevis declaratio, qua 
clare diceretur, secundum Summorum Pontificum constantem doctrinam, varie- 
tatem rituum Ecclesiae catholicae nullo modo obstare unitati, neque esse defectum 
sed potius plenitudinis signum. 

De hac varietate rituum hoc habet Pius XII in Mediator Dei. Distinguit enim 
in sacra Liturgia elementa divina, quae immutabilia sunt, et elementa humana quae, 
dixit Summus Pontifex, « prout temporum, rerum, animorumque necessitates po- 
stulant, varias commutationes habere possunt, quas ecclesiastica Hierarchia, S. Spi- 
ritus auxilio innixa, comprobaverit. Inde, prosequitur S. P., miranda illa oritur 
orientalium atque occidentalium rituum varietas » (A.A.S. 39 [1947], pp. 541-542). 

Ceteroquin, sub fine prooemii introduci facile posset brevis declaratio quae 
reliquo textui recte connecteretur (pag. 158 a): « Sacrae enim liturgiae unitas 
non ex rituum uniformitate constat, sed ex ipsa divina Revelatione oritur. Unde 
" miranda illa varietas quae inter romanam orientalesque liturgias viget " (Pius XII), 
nullo modo defectus est neque obstat unitati Ecclesiae sed potius manifestat 
illius plenitudinem ». 

Ad secundam nunc transeo partem orationis meae, scilicet ad studium apta- 
tionum quae in liturgia introduci possent. 

Harum aptationum liceitas ex documentis Ecclesiae clarissime patet, atque 
manifeste affirmatur in litteris Pii Papae duodecimi iam citatis. 

Hodie autem, specialiter in missionibus necessaria sunt, sed non unice in mis- 
sionibus. Etenim difficultates quae in missionibus exstant quasi simiUter inve- 
niuntur in regionibus quae diversimodo naturalismo vel materialismo vitiantur. Non 
de una tantum forma naturalismi vel materialismi loquor. Materialismus enim 
hodiernus multiplex est, atque etiam in nationes quae ipsi theoretice opponuntur, 
aliquando penetravit. 

Materialismus autem, quaecumque sit eius forma, mentem christianorum pau- 
latim vitiat. Ideoque fideles minus apti evadunt ad percipiendum sensum signorum 
sacrorum; quandoque etiam contingit aliquos ritus vel nullam significationem vel 
contrariam praeseferre. Eae autem difficultates maximae sunt pro pauperibus in 
his regionibus degentibus. 

Cogitate, venerabiles Patres, has regiones in quibus omnes aerem spirant ma- 
terialismo infectum; omnes cogitationes, omnia desideria omnesque activitates 
unice ad terrestria ordinantur. Attamen fideles in his regionibus degentes, saltem 
aliquoties in anno, Ecclesiam adeunt. Cogitate ergo sacerdotes qui unicam hanc 
habent occasionem erudiendi fideles et hoc mediante liturgia. 

Adiuro vos, qui curam pastoralem non habetis, et etiam vos, qui, per gratiam 
Dei, vere christianas oves pascitis, miseremini fratrum vestrorum quorum oves in 
maximis difficultatibus versantur. 

Unde, tanquam signum unitatis et fraternitatis propono vobis additionem 
introducendam in titulo et in secunda linea numeri vigesimi secundi. Scriptum 
est: « Aptatio liturgiae praesertim in missionibus... »; addendum esset: « atque in 
regionibus naturalismo ac materialismo diversimodo vitiatis ». In secunda linea 
eadem additio fieri posset. 



452 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



Ne tamen putetis aptationes istas quasi eversionem totius liturgiae inducere. 
Clare in schemate limites aptationis indicantur (n. 21); insuper clare recolitur solius 
hierarchiae esse aliquid in liturgia mutare (n. 28); tandem explicite dieitur innova- 
tiones nullas faciendas esse « nisi vera utilitas Ecclesiae id exigat et adhibita cau- 
tela ut novae formae ex formis iam exstantibus organice quodammodo crescant » 
(n. 18). 

Unam tantum emendationem in hoc textu afferre vellem scilicet, de condi- 
tionibus quibus subiici debet introductio sive textus vernacularis, sive cuiusdam 
ritus qui originem suam « ex traditionibus ingenioque singulorum populorum » 
trahit (n. 22, 1). 

Etenim non sufEcit textum vel ritum immunes fuisse a superstitionibus vel 
ab erroribus populorum ut in sacram Liturgiam introducatur; requiritur insuper 
hos textus vel ritus verum liturgicum valorem praebere. Ad discernendum autem 
valorem liturgicum verborum aut rituum necessaria videntur tum sensus liturgi- 
cus profundus, tum accurata cognitio psychologiae individualis et sociahs alicuius 
regionis, Quamvis haec quae diximus implicite iam in textu dicantur, mihi vide- 
retur valde opportunum explicite dici. Quod facile fieri posset addendo sub fine 
paragraphi secundae numeri vigesimi secundi phrasim sequentem: « Nulla autem 
aptatio retineri potest quae non sit conformis non solum exigentiis veritatis et 
moralitatis, sed etiam exigentiis veri et authentici spiritus liturgici ». 

Conclusio. - Toto corde opto ut textum locupletatum quidem et ad perfectio- 
nem ductum Patrum animadversionibus, approbari a Concilio atque fieri omni 
populo cleroque christiano quasi regula vitae Hturgicae. 

5 

Exc.mus P. D. IOANNES HERVAS Y BENET 

Episcopus tit. Doritanus, prael. Cluniensis 

Em.mi, exc.mi ac rev.mi Domini, 
Quaedam de prooemio: 

1. Notam quae prooemium praecedit, pag. 155, sicut alii Patres 
dixerunt, 1 ob rationes obvias ex natura ipsa Concilii dimanantes, om- 
nino auferendam existimo. 

2. Prooemium necnon ceterae introductiones uniuscuiusque capitis 
praesentis schematis de Liturgia, 2 numeris correlativis et marginalibus ca- 
rent. Haec numeratio datur e contra in omnibus aliis schematibus hucus- 
que nobis traditis ad reliquas materias primae seriei spectantibus, sicut 
comprobare potestis. 3 

Ut unitati formae consulatur, etiam quidem ordini et claritati* mihi 
videtur prooemium et omnes alias introductiones ad singula capita de- 
bere etiam numerari. 

3. In pag. 157, lin. 25 et sequentibus. 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



453 



Quamvis asseratur nullam dogmaticam definitionem heic esse pro- 
nuntiandam, altiora tamen principia et normas generales, ut fit in sche- 
mate, cum debitis correctionibus 5 existimo esse exponenda, ne tota 
res de Liturgia a Concilio tractanda, ad decisiones mere practico-iuri- 
dicas seu rubricales restringatur aut restringi videatur. Necessitas enim 
christianae plebis et sensus eminenter pastoralis motus, ut ita dicam, 
liturgici, expositionem doctrinalem postulant. Fructus aliunde spiritua- 
lis et apostolicus quem praestantiores clerici et laici hinc sperant, diu- 
turnus et solidus esse non poterit nisi fundamentis doctrinalibus peni- 
tus et explicite enucleatis nitatur. 

Quod si quis quaesierit quid in praesenti constitutione sit de fide 
tenendum quid vero non, respondendum videtur munus esse theologo- 
rum, ex propositionibus alibi a Magisterio factis, id accurate investigare. 

Post Concilium, Sancta Sedes, sua auctoritate, specialibus peritorum 
commissionibus auxiliantibus ab ipsa designatis, singula concreta de 
Liturgia determinare posset. 

4. In pag. 157, lin. 29 et seq. Magnae mihi foret laetitiae (et ingenti 
animarum numero, uti arbitror) si Concilium sollemnem pronuntiaret 
declarationem de honorandis et fovendis omnibus ritibus in Ecclesia 
catholica vigentibus. Quodsi ita factum fuerit, nostri dilectissimi fra- 
tres ad alios ritus pertinentes plane et cum gaudio viderent se nullo 
modo ab Ecclesia tamquam catholicos secundi ordinis considerari — quod 
absque dubio ab Ecclesiae 6 mente semper fuit alienum — ; sed aequo 
iure atque honore, ut dicit textus/ a nobis existimari. Haec rituum di- 
stinctio et iusta agnitio — num a Concilio speciali sollemnitate fa- 
cienda — eamdem semitam prosequeretur quam Summi Pontifices, 
praesertim Leo XIII, iam pridem secuti sunt et quam canon primus Co- 
dicis Iuris Canonici concise sed eloquenter agnoscit. 

Ad linguam quod attinet, quid aliud dicendum erit si iam tanta 
dicta sunt? Relinquamus, venerabiles Patres in Christo, humiliter dico* 
positiones extremas et viam mediam adeamus. 

Via media in qua: 

a) Lingua latina cum omni honore conservetur in Ecclesia, et 
magis et perfectius colatur ab eius ministris, sicut in Veterum Sapientia 
sapientissime Sanctissimus Pater Ioannes XXIII disposuit. Cur non ita, 
si hodiernis temporibus homines alicuius culturae varias linguas liben- 
ter discunt et in honore habent eas possidere? Sola lingua latina deberet 
derelinqui, cum tot thesauros conservet Ecclesiae et sit magnificum in- 
strumentum communicationis, cum inter Sedem Apostolicam et Eccle- 
sias particulares, tum omnium ministrorum Ecclesiae inter se? Nonne 
vobis videtur spectaculum mirabile dari in hoc Concilio quando omnes 



29 



454 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



una voce possumus recitare preces ad invocandum Spiritum Sanctum 
et ad laudandam Mariam Virginem cum Angelus Domini recitamus? 

b) Amplior locus in Liturgia linguae vernaculae tribuatur, ad 
maiorem efficaciam rituum liturgicorum in formatione fidelium, sicuti 
ipsi fideles cum clero exspectant, et ad obtinendos fructus pastorales quos 
motus liturgicus luculentissime demonstrat posse obtineri. 

c) Non sit unusquisque episcopus, ille 9 solus, qui determinet 
necessitatem et quantitatem, ut ita dicam, usus linguae vernaculae, ob 
rationes obvias, sed sint Conferentiae episcopales. Sed non ponatur pro 
actione ipsarum Conferentiarum episcopalium 10 verbum seu terminus 
litterarius quo significetur actio legislativa, exempli gratia, « decer- 
nant », « statuant », uti fieret in Concilio plenario seu provinciali, quod 
quidem videretur creare novam, ut ita dicam 11 figuram iuridicam in 
Ecclesia. Hoc quidem difficultatem augeret in hoc momento Concilii et 
sine necessitate, meo quidem iudicio. 12 

Sed e contra, Conferentiae episcopales « studiose inquirant », « for- 
mulent », « practice determinent » necessitatem, limites et modum usus 
linguae vernaculae, quia ipsae aptiores sunt ad hoc propter suam ex- 
perientiam pastoralem. Et postea, sine diffidentia dicasteriorum Sanctae 
Sedis, Summo Pontifici recurrant ad has aptationes obtinendas. 

Dicasteria Sanctae Sedis, absque dubio, perspectis rationibus allatis 
ab episcopis, et speciatim, viso numero episcoporum qui in actis et 
documentis pro apparando Concilio constant, libenter suum votum 
favorabile Summo Pontifici manifestabunt ut talis desiderata aptatio, 
propter bonum animarum, iuxta votum episcoporum libenter et mature 
et feliciter fiat. 

In hoc sensu et cum tali moderamine mihi videtur art. 24 posse 
omnibus placere et spei Ecclesiae per hanc viam mediam, sine periculo 
rationabiliter respondere. Faxit Deus. Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 3 deest. 4 deest. 5 deest. 
eius. 7 deest. 8 deest. 9 ipse. 10 deest. 11 deest. 12 deest. 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



455 



6 

Exc.mus P. D. ALOISIUS CARLI 

Episcopus Signinus 

Venerabiles Patres Conciliares, 

Liceat mihi quasdam facere animadversiones in primum caput sche- 
matis de sacra Liturgia. 

1. In pag. 163, ad art. 11: Proponere ut scientia liturgica in semi- 
nariis et facultatibus theologicis inter disciplinas principales habeatur, 
mihi exaggeratio quaedam videtur; sufficit ut melius ac in praesens do- 
ceatur. Cognoscere, amare Deum Eique servire: haec est tota vita prae- 
sens ac futura. 1 Detur igitur seminariorum alumnis solida et sincera 
institutio theologica ut probe Deum noscant; exerceantur indesinenter 
in virtutibus adipiscendis ut plene Deum ament: tunc ipsis facilis erit 
gressus ad serviendum Deo « in sanctitate et iustitia omnibus diebus » 
etiam per sincerum spiritum liturgicum. 

2. In pag. 164, propono ut ante art. 16 addatur hic novus articulus: 
« Componatur quam citius et auctoritate Sanctae Sedis promulgetur 

Codex Liturgicus in quo uno — abrogatis nunc vigentibus iuris liturgici 
fontibus, necnon reprobatis omnibus contrariis quibuscumque privile- 
giis et consuetudinibus liturgicis, licet centenariis vel immemorabili- 
bus — omnia praecepta liturgica ritus romani colligantur, iis non ex- 
ceptis quae nunc in Codice Iuris Canonici passim inveniuntur. 

« Istius vero Codicis Liturgici interpretationes nonnisi authenticae, 
ideoque pro universo ritu validae, in posterum dentur a constituenda 
quadam Pontificia Commissione pro Codice Liturgico authentice inter- 
pretando ». 

Ratio additamenti propositi haec est. Vobis, venerabiles Patres, pro- 
fecto compertum est quam multae et quam sparsae sint hodie leges litur- 
gicae. Continentur enim in pluribus libris liturgicis et in nescio quot 
millibus responsionum et decretorum per plura saecula a Sacra Rituum 
Congregatione editorum. Quae quidem responsiones passim citantur 
per solum numerum cardinalem, quin semper indicetur dies, mensis, 
annus in quo editae sunt; saepe saepius inter se pugnant; et, quod est 
molestius, in libris continentur qui venales minime prostant immo in 
multis bibliothecis non reperiuntur; responsiones denique de quarum 
valore, utrum nempe generales sint an particulares, saepe auctores 
disputant. 

Iamvero summa utilitas erit si, ex decreto huius Sacrosanctae Sy- 



456 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



nodi et iussu Romani Pontificis, edatur unus Codex in quo, ceteris om- 
nibus abrogatis, colligantur omnes leges liturgicae, quae post reforma- 
tionem liturgicam a Concilio Vaticano II promotam vigorem habebunt, 
ita ut quilibet sacerdos, quemadmodum Codicem Iuris Canonici, ita 
pariter etiam Codicem Liturgicum prae manibus facile habere possit. 

Post vero Codicem Liturgicum promulgatum non dentur de eo 
interpretationes particulares, respondendo ad hunc vel illum episcopum 
interrogantem; sed tantummodo interpretationes generales, prout, exem- 
pli gratia, dat Pontificia Commissio pro Codice Iuris Canonici authentice 
interpretando. 

3. In pag. 167, ... 2 lin. 18-19: quidam venerabiles Patres Conciliares 
praeteritis diebus postulaverunt ut iudicium de limitibus et modo lin- 
guae vernaculae in Liturgiam admittendae relinquatur Conferentiis epi- 
scopalibus, minime in hac re interveniente Apostolica Sede. Humiliter 
censeo omnino retinendum esse textum in schemate propositum, scilicet 
iudicium definitivum de re tam momentosa uni Sanctae Sedi esse reser- 
vandum; idque ad praecavenda pericula gravia, etiam indolis politicae, 
quae aliter oriri possent. Cogitetis, quaeso, casum alicuius nationis in 
qua fideles pluribus utantur linguis et pertineant stirpibus promiscue 
quidem viventibus sed inter se hostilibus. Nonne usus unius linguae 
vernaculae prae aliis fomes esset discordiae et simultatum? Et sic Litur- 
gia, nedum uniret, animos potius magis magisque divideret, et odium 
in ipsam Religionem excitaret! 

Ergo de his difficultatibus et periculis iudex esto Sancta Sedes, 
proponentibus quidem Conferentiis episcopalibus. 

Nec satis. In alio schemate, nondum nostrae disceptationi subiec- 
to, dicetur decisiones conferentiarum episcopalium non habere vim 
iuridicam relate ad singulos episcopos, sed tantum moralem. Iamvero, 
si aliquis episcopus, iure suo usus, nollet acceptare decisiones suae 
conferentiae circa admissionem in Liturgiam linguae vernaculae, nonne 
nascerentur in eadem regione differentiae in ipso cultu, cum scandalo 
fidelium? Iterum ergo iudicium ultimum reservetur in hac re uni Sanc- 
tae Sedi quae sola potest auctoritative imponere aliquam decisionem 
etiam renuentibus. Utique possumus rationibiliter petere ut fiat quae- 
dam maior « decentralisatio » competentiae, possumus 3 reverenter de- 
siderare ut maior quaedam fiat « internationalisatio » Curiae Romanae; 
at displicet audire quaedam verba, quae certissime contra mentem et ani- 
mum ipsorum proferentium, defectum quendam fiduciae in Sanctam 
Sedem — et tandem aliquando in ipsum Augustum Sedentem — sonare 
videntur! 

4. In pag. 169, ad art. 31. Optima mihi videtur propositio ista 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



457 



quae excludit a Liturgia omnem personarum acceptionem. Postrema 
tamen verba, scl. « salvis consuetudinibus ab Ordinario loci approban- 
dis », minus 4 placent, quia practice evacuare aut saltem nimis exte- 
nuare videntur quae superius dicta sunt. 5 Ergo aut haec verba auferan- 
tur, aut saltem ita emendentur: « salvis consuetudinibus a Conferentia 
episcopali nationali vel regionali approbandis ». Secus maneret, immo 
decreto conciliari quasi 6 viderentur firmari, illae odiosae differentiae 
inter unam dioecesim et alias finitimas, quae admirationem et scandalum 
fidelium solent movere. 

5. Et ultimo: in pag. 168, ad artt. 32 et 33: Optime fit sermo de 
vita liturgica in dioecesi et in paroeciis fovenda; nihil e contra expresse 
dicitur de vita liturgica in ecclesiis religiosorum. Ne ergo videantur hae 
ecclesiae quasi avulsae aut dispensatae a vita liturgica recte fovenda 
et cum vita liturgica dioeceseos et paroeciae, in qua inveniuntur, con- 
sonanda, propono ut in fine art. 33 haec verba addantur: « Quae de 
paroecia dicta sunt, congrua congruis referendo, applicentur etiam ec- 
clesiis et oratoriis religiosorum quae habitualiter fidelibus patent ». 
Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 aeterna. 2 ad art. 24. 3 deest. 4 non. 
5 dicuntur. 6 deest. 

Animadversiones adiunctae: 

Pag. 157, lin. 5: loco « potest, fovere » et « concurrit » dicatur melius « pos- 
sit, fovere » et « concurrat ». 

Pag. 159, lin. 9: loco « in eius persona et vita » dicatur « in Cbristi (vel: 
Verbi Incarnati) persona et vita »; lin. 25: loco « per Sacramenta efficerent » 
melius dicatur « per Sacramenta exercerent », ut habetur in pag. 157, lin. 10. 

Pag. 162, lin. 7: loco « sed ut fideles » dicatur « sed ut fideles et ipsi sacro- 
rum administri ». Etenim curandum est ut in primis Sacri administri conscie, 
actuose et fructuose participent. 

Pag. 169, lin. 6: « ab Ordinario loci approbandis ». Potiusquam ab Ordinario 
loci, dicerem « a Conferentiis Episcopalibus », ut tandem aliquando tollantur aut 
impediantur illae diversitates inter unam alteramve dioecesim, quae fidelium ani- 
mos percellunt. 

In pag. 164, post art. 16 addatur hic novus articulus: 

(Codicis liturgici compilatio) 

§ 1. Compiletur et auctoritate Sanctae Sedis promulgetur quam citius « Codex 
Liturgicus », in quo — - abolitis nunc vigentibus liturgici iuris fontibus, nec non 
reprobatis omnibus contrariis quibuscumque, etiam religiosorum propriis, privi- 
legiis et consuetudinibus liturgicis, licet centenariis vel immemorabiHbus — omnia 
praecepta stricte liturgica contineantur, iis non exceptis quae hodie in Codice Iuris 
Canonici inveniuntur. 

§ 2. « Codicis Liturgici » interpretationes nonnisi authenticae et pro universo 
ritu validae dentur, per Pontificiam quamdam Commissionem ad Codicem Liturgi- 
cum interpretandum. 



458 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



7 

Rev.mus P. CHRISTOPHORUS BUTLER 

Praeses Congregationis Angliae O.S.B. 

~R.ev.mi Patres, 

Si mihi venia sit, velim unum punctum proponere de prooemio, 
pag. 157, par. 3, lin. 25. 

Proponerem 2 ut verba « in praesenti Constitutione nihil se velle 
dogmatice definire » 3 aut omittantur omnino aut pro eis substituantur 
verba huiusmodi: 4 « neque in aliis suis actis, nisi cum clare affirmatur, 
neque iam in praesenti Constitutione velle quidquam dogmatice defi- 
nire ». 

Hae sunt rationes: 5 

1. Textus schematis in se 6 optimus est. Sed posset probabilitatem 
insinuare quod aliter in suis actis Concilium non intendit abstinere a 
definitionibus dogmaticis. Iamvero: 

2. SS. Papa noster iam publice innuit, credo, nova dogmata vix esse 
exspectanda a Concilio. 7 Forsan praestaret 8 ut Concilium iam ab initio se 
monstret consentiens Suae Sanctitati in hac re. 

3. Concilium oportet eo semper intendat ut animos fratrum separa- 
torum in concordiam cum Ecclesia adducat. Nova vero dogmata, nisi 
omnino necessaria erunt? tot erunt obstacula ad hunc finem asse- 
quendum. 

4. Patres Concilii res ... 10 aliter speculativas maiore forsan 11 animi 
libertate, minore vero anxietate, aggredientur si prius manifestum et 12 
sibi et aliis fecerint non agi, nisi hoc clare affirmatur™ de dogmatibus 
definiendis vel determinandis. Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 in schemate constitutionis de S. Liturgia, sc: 
2 Placet iuxta modum. Scilicet. 3 deest. 4 deest. 5 Rationes se- 

quuntur. 6 typis impressus per se. 7 deest. 8 Praestat. 9 deest. 
10 theologicas vel. 11 deest. 12 deest. 13 deest. 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



459 



8 

Exc.mus P. D. SIMON HOA NGUYEN-VAN HIEN 
Episcopus Dalatensis 

Em.mi, exc.mi et rev.mi Patres, 

Mihi liceat humiliter aliquam emendationem prooemio huius con- 
stitutionis proponere. 

Cum « Ecclesia, in iis quae fidem et bonum totius communitatis 
non tangunt, rigidam unius tenoris formam ne in liturgia quidem im- 
ponere cupiat..., quidquid in populorum moribus indissolubili vinculo 
superstitionibus erroribusque non adstipulatur, in quantum potest, sar- 
tum tectumque servat ». 

Mihi videtur tamen iam in prooemio enuntianda esse principia 
normativa ex quibus practicae applicationes deinde eruentur; iamvero 
in fine huius prooemii datur quod « ritus legitime vigentes aequo iure 
atque honore » habet Ecclesia; et, si ubi opus sit, « caute ex integro 
ad mentem sanae traditionis recognoscantur et novo vigore... donentur », 

Attamen, dari possunt ritus in quibus adsint elementa populis non 
occidentalibus aut inintelligibilia aut eorum moribus extranea. Si ergo 
hi ritus indiscriminatim rinvigorarentur et in missionum locis impone- 
rentur, ut enuntiatur versus finem in hoc prooemio, liturgia suum finem 
pastoralem iam non attingeret. 

Proinde humiliter propono ut ultima paragraphus sic emendetur 
in lin. 35 et seq.: « Concilium declarat Sanctam Matrem Ecclesiam 
omnes ritus legitime vigentes, aequo iure et honore habere, foveri, et 
caute ex integro ad mentem sacrae traditionis recognosci, atque sicubi 
christifidelium bonum id requirat, ad populorum ingenium et traditio- 
nes aptari ». 



Textus scripto traditus: 

Mihi liceat humiliter circa aliquam emendationem (huic prooemio versus 
finem) mentem aperire de aliquibus articulis huius schematis constitutionis de 
S. Liturgia. 

De prooemio, pag. 157: 

Cum « Ecclesia, in iis quae fidem et bonum totius communitatis non tan- 
gunt, rigidam unius tenoris formam ne in Liturgia quidem imponere cupit... quid- 
quid in populorum moribus indissolubili vinculo superstitionibus erroribusque non 
adstipulatur, in quantum potest, sartum tectumque servat » (v. Normas ex princi- 
piis de aptatione, pag. 165, par. 1), quod christifidelium corda magno gaudio afficiet. 

Mihi videtur iam in prooemio enuntianda esse principia normativa ex quibus 
practicae applicationes eruentur; iamvero dari possunt ritus in quibus adsint ele- 



460 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



menta populis non occidentalibus aut inintellegibilia aut eorum moribus extranea. 
Si ergo hi ritus indiscriminatim rinvigorarentur et in Missionum locis imponerentur, 
ut enuntiatur in prooemio proposito versus finem, Liturgia suum finem pastora- 
lem iam non attingeret. 

Inde, humiliter opto ut ultima paragraphus sic emendetur: lin. 35 et sq.: 
« Concilium declarat Sanctam Matrem Ecclesiam omnes ritus legitime vigentes, 
aequo iure et honore habere, foveri, et caute ex integro ad mentem sacrae tradi- 
tionis recognosci, atque sicubi christifidelium bonum id requirat, ad populorum 
ingenium et traditiones aptari ». 

Animadversiones adiunctae: 

Mihi liceat mentem aperire de aliquibus articulis huius schematis constitu- 
tionis de sacra Liturgia, 

Prooemium, lin. 35 legatur: « Sanctam Matrem Ecclesiam omnes ritus legi- 
time vigentes aequo iure atque honore habere, in futuro servari, foveri et caute 
ex integro ad mentem sacrae traditionis recognosci atque, sicubi bonum fidelium 
id requirat, ad populorum ingenium et traditiones aptari »... 

Nam necesse videtur in prooemio affirmanda principia directiva e quibus 
ementur practicae appficationes pro ratione pastorali, ut in nn. 18, 20, 21 etc. 

Cap. I, n. 2, fin. 1 1 expungantur verba « Sacramenta administrando » quia 
necesse non est ut Ecclesia conveniat ad administrandam Poenitentiam, Unctio- 
nem Infirmorum. 

N. 24, lin. 19 legatur: « limites et modum linguae vernaculae in Liturgiam 
admittendae statuere, actis ab Apostofica Sede recognitis ». 

9 

Exc.mus P. D. DEMETRIUS MANSILLA REOYO 

Episcopus tit. Erythraeus, aux. Burgensis 

Venerabiles Patres Conciliares, 

Animadversiones ad haec tria puncta referuntur: 

1 . Ad n. 3, de quo iam alii locuti sunt, ideo breviter. Cum verba sche- 
matis sic se habeant lin. 21, pag. 160: 1 « Ipse est qui loquitur dum verba 
Sacrae Scripturae in Ecclesia leguntur et explicantur » (ibid., lin. 20-21), 
tantum addam: 2 ... 3 commentatoris — etiam sacerdotis — verba, verba 
Christi nullatenus sunt; immo quandoque a verbo Christi longissime 
aberrant. Optandum igitur ut haec duplex atque diversa Christi prae- 
sentia in talibus actionibus ad amussim explicetur, ne quis in errorem 
inducatur, his subiunctis verbis: « Ipse est qui loquitur dum verba 
Sacrae Scripturae in Ecclesia leguntur et explicantur, quamvis non eo- 
dem modo ». 

2. Ad n. 9, pag. 162. Ut vita liturgica Ecclesiae in merum ritum 
ne degeneret et species sine re evadat, optandum esset, ut Sacrosancta 
Synodus omni qua pollet auctoritate breviter sed stricte indicaret quae- 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



461 



dam pia exercitia in n. 9 tantum incerte ac indefinite expressa; quae 
vero in Encyclica Mediator Dei iam accurate proponuntur (cf. A.A.S. 
39 [1947], pag. 584). Hac de re fructus vitalis, qui e fonte copioso 
Liturgiae scatet, firmaretur, utpote qui nostra religio imprimis vita 
et spiritus esse debeat. 

3. Ad ... 4 n. 24. Quamvis de hoc numero satis superque dictum 
sit, hoc unum tamen addi vellem: linguae latinae usus indesinenter ser- 
vandus videtur in occidentali Liturgia. 

Difficultatem credo intelligendi Liturgiam, Missae praecipue, potius 
quam linguae usui instructionis fidelium defectui esse tribuendam. Haud 
renuo, quibusdam locorum aut temporum perspectis adiunctis, Sanctam 
Sedem linguae vernaculae usum alicubi permittere posse, ut per tem- 
pora liberaliter et generose concessum est; sed hoc ipsum in universas 
regiones protendi velle, nimium ac periculosum videtur. 

Memoramini et animum advertite, venerabiles Fratres Conciliares, 
iudiciorum anfractus atque Liturgiae ambages in quos, aevo Tridentino, 
perventum est, adversus quod tot episcopi suffragia tulerunt, tot con- 
cilia provincialia, ipsique Patres Tridentini, propterea quod illa prope 
infinita varietas librorum liturgicorum, Missalis scilicet, Breviarii, prae- 
cipue 5 nihil utilitati fidelium favebat, sed potius offendiculi perturbatio- 
nisque causa erat. 

In idem periculum ne veniamus, quod tantis conatibus et laboribus 
maiores nostri vitarunt, fiatque noster error peior priori. Fructus ex 
historia capiamus, ipsa est enim « magistra vitae ». Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 1. Ad cap. I, n. 3. - Cum in n. 3, lineis 16-21, 
p. 160 « Christum Ecclesiae suae semper adesse praesertim in actionibus liturgicis » 
affirmetur, haec praesentia ad explicationes illas sive commentarios extendi etiam 
videtur, quae actuum liturgicorum occasione fiunt; ideo Christi praesentia, sive in 
actionibus, sive in commentariis paraliturgicis aequiparatur eademque ratione 
explicatur, cum verba schematis sic se habeant: 2 deest. 3 Nihilominus. 
4 Cap. I. 5 etc. 

10 

Exc.mus P. D. VICTORIUS M. COSTANTINI 

Episcopus Suessanus 

V enerabiles Patres, 

Quaedam adiungenda volo iis quae dicta sunt; forsan aliqua pos- 
sunt esse repetita, sed puto quod ista quae dico aliquo modo possunt 
esse utilia. 



462 



ACTA CONG. VATICANI II - PERIODUS I 



Imprimis ego notarem: constitutio de re liturgica, loco loquendi 
de Ecclesia orientali et occidentali, forsan melius esset ad claritatem 
si dicatur « Ecclesia ritus latini », et sic dicatur de aliis ritibus, ne con- 
fusiones habeantur. 

Relate ad linguam vernaculam, dissentiones quae videntur esse inter 
Patres certissime non sunt quoad finem, quia omnes desiderant bonum 
animarum, immo ista magna discussio hoc revera testimonium magni- 
ficum dat quod omnes bonum animarum inquirunt; sed quaestio est 
potius de via quae ducit ad bonum animarum, et omnes habent suas 
optimas rationes, quia duo sunt in praxi puncta super quae fundantur 
duae istae sententiae: quaestio stricte pastoralis, quae vult ut fideles 
magis actuose participent ad sacrificium sociale Missae, quod est sacri- 
ficium totius Ecclesiae; ex alia parte, anxietas de instrumento unitatis 
in maxima illa parte Ecclesiae quae utitur ritu latino, quia certissime 
est maxima pars Ecclesiae. Utique nos veneramus omnes alios ritus 
et maximam venerationem erga illos habemus, sed de facto certissime 
ritus latinus habet ampliorem locum quoad numerum catholicorum. 

Proinde haec humiliter ego vellem dicere: videtur ratio unitatis 
forsan praevalere, quia dum ad actuosam participationem fidelium sunt 
alia media, forsan non ista media sunt tam apta ut servetur istum 
strictum vinculum unitatis saltem inter catholicos ritus latini. Proinde 
videretur servanda in ritu latino — semper in ritu latino — lingua 
latina, etiam in parte didactica Missae, quia linguae vulgares saepius 
saepe mutantur et inducunt facile confusionem in doctrina, quia verba 
non quolibet tempore eumdem sensum retinent. 

Vitatur difficultas maxima pro sacerdotibus qui itinera instituunt, 
pro communicationibus televisivis. Est difficultas ob emigrationes popu- 
lorum qui ratione laboris, negotiationis et etiam congressus saepe exteras 
nationes petunt; difficultas etiam in nationibus qui pluralitatem lingua- 
rum habent, praesertim in Missionibus difficultas gravior esset quia 
quaelibet tribus habet propriam linguam. 

Pastorali curae eodem modo, sicut iam dictum est, provideri potest. 
In regionibus qui sunt sub materialismo, loco auferendi linguam lati- 
nam ubi viget, provideatur ut in ritibus quaedam inserantur quae ad 
institutionem fidelium inserviunt et hoc fiat per facultates speciales datas 
a Sede Apostolica, ut plurimum factum est. In ceteris nationibus qui 
libertate fruuntur, innumera media sunt, ut iam dictum est: Missale 
in lingua vernacula, commentatores, qui consulunt pietati fidelium. 

Ceterum, putandum est, sicut nuper etiam dictum est, quod actuosa 
participatio non pendet primario a lectione linguae vernaculae, sed ab 
institutione catechetica, homiletica maxime pendeat. 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



463 



Postea, forsan unum adiungere volo: quaestio est de facto, proinde 
conficiatur statistica de progressu religionis catholicae et instituatur 
comparatio numerica et videatur an ubinam sunt fratres separati vel 
etiam fratres uniti qui habent ritum in lingua vulgari, videamus si 
numerus catholicorum magis augetur ubi servatur lingua latina, in ritu 
latino utique, vel ubi legitime utitur lingua vulgari, lingua vernacula. 
Proinde ista omnia sunt videnda, ceterum scimus quod fratres separati, 
saltem Protestantes, utuntur lingua vernacula et forsan instituenda 
comparatio an sufficiat lingua vernacula ad progressum religiosum, ad 
stabilitatem, ad firmitatem et ita porro. 

Proinde puto quod ista omnia attendenda sint. Denique revocan- 
dum est quod, testante Sacra Scriptura, multa sunt difficilia apud S. Pauli 
epistulas, est S. Petrus qui dicit, et ita ut non sufficit audire ut intelli- 
gant quia etiam sacerdotes debent aliquando exegesim instituere et 
studere per theologiam, per studia biblica, et ita porro. 

Postea, etiam aliae partes Scripturae... 

Praeses card. Frings: Habeas me excusatum, carissime Frater: 
haec iam dicta sunt. 

Orator: Nunc utique vellem dicere de eunucho reginae Candacis, quia 
non intelligebat quae legebantur, sed... 

Ultima, si adhuc est momentum, ultima propositio pro fratribus 
aliorum rituum, ex. gr. si — puto quod audacter dico hoc — , si catho- 
lici qui sunt excultiores, ex. gr. edoceantur ut addiscant « Credo » et 
orationem dominicam in lingua orientali, ita ut aliquando etiam in Ec- 
clesia catholica in festivitatibus maioribus, sicut fit quando celebrat 
Summus Pontifex, loco canendi vel recitandi « Credo », ex. gr. in lin- 
gua latina, recitetur in lingua graeca et ita posset fieri e converso, ut 
in ritibus graecis aliquando admittatur recitatio in lingua latina. Et 
episcopi ritus latini saepe vocent presbyteros et episcopos ritus orien- 
talis qui veniant celebrare in nostris ecclesiis. Puto quod haec inter- 
communicatio esset optima ad maiorem cognitionem. Dixi. 



Textus scripto traditus: 

1. In schemate constitutionis de sacra Liturgia duo sunt potiora puncta quae 
velut substratum totius eiusdem constitutionis constituunt, scilicet: 
Primum: de sacra Liturgia fovenda; 
Secundum: de sacra Liturgia instauranda. 
Unum et alterum principium unica communi et urgenti movetur ratione: bo- 
num scilicet animarum, quod absque dubio obtinetur, non unice, sed summopere 
per actuosam participationem fidelium ad sacram Liturgiam. 



464 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



2. Quoad primum omnes ultro conveniunt sacram Liturgiam fovendam esse 

— tum in clero, magni momenti eam faciendo in Seminariis sive theorice 
per studia; sive in praxi per celebrationem solemnium caeremoniarum iuxta prae- 
scripta proprii ritus; 

— tum apud fideles, illos ad eam alliciendo. 

3. Quoad Liturgiam instaurandam generice, omnes pariter consentiunt prae- 
euntibus Romanis Pontificibus qui praesertim novissimis temporibus a S. Pio X 
et deinceps multa instaurarunt in tota Ecclesia vel instaurare permiserunt. (Id 
innuit materna sollicitudo omnium Ecclesiarum vigens et semper sedula in Ecclesia 
Romana, omnium Ecclesiarum matre). 

Multae enim caeremoniae, quae sensim sine sensu decursu saeculorum muta- 
tiones habuerunt, non semper opportunae ritus celebrationi respondent, vel ut 
censeatur apprime respondere multis indigent explicationibus. (Ex gr. quaedam in 
Exequiis defunctorum vel in Missa Def.: « Libera eas de ore leonis et a profundo 
lacu, etc). Item forte festorum dispositio, Kalendarii innovationes, etc. 

4. Innovationes nonnullae in omnibus ritibus sacrosanctae Catholicae Eccle- 
siae faciendae sunt, ut quidam ritus (qui orientales nomine veniunt) simpliciores 
reddantur, ut et « liturgiae » pariter orientales saltem ordinariae breviores reddan- 
tur, et forsan quotidianae, ut fideles magis alant spiritualem vitam divinum Missae 
sacrificium participando. 

5. Attamen aliter ponitur quaestio cum de ritu latino et consequenter etiam 
de lingua latina in ipso ritu adhibenda agitur. Nam ritus latinus maximam partem 
Catholicae Ecclesiae tangit. De hac quaestione malumus quasdam animadversio- 
nes afferre. 

6. Praemittenda: 

a) In constitutione de sacra Liturgia, ad aequivocationes vitandas ne lo- 
quamur de Ecclesia « Orientali » et « Occidentali » (quae denominatio realitati 
distributionis ritus non amplius respondet), sed dicatur Ecclesia ritus latini, Eccle- 
sia ritus maronitici, etc; 

b) scimus omnes quaestionem non esse de fide, sed de praxi; quaecumque 
lingua directe fidem non attingit; 

c) concedatur, quaeso, eos qui linguae latinae usum in liturgia defendunt, 
ex eodem amore erga animas et erga Ecclesiam, eodem zelo ac ceteri moveri; 

d) demum dum finis pastoralis intenditur, actuosior scilicet participatio 
fidelium sacrae liturgiae, ne obliviscamur alius pastoralis finis eiusdem momenti, 
scilicet consulendi et fovendi unitati Ecclesiae, cuius unitas etiam unitas linguae, 
in ritu latino, solidum vinculum constituit. 

7. Manente lingua latina et congruis novissimis subsidiis adhibitis, duo bona 
proveniimt et nullum periculum exsurgit. 

a) Actuositas fidelium etiam maxima semper obtineri potest; 

b) Unitas meliore modo in Ecclesia fovetur et non tantum singularum natio- 
num seu regionum, sed omnium fidelium, quibus actuosa participatio ubique ter- 
rarum providetur. 

8. Actuositas obtineri potest et de facto multis in regionibus iam obtinetur: 

a) per ampliorem institutionem catecheticam de sacrificio Missae et de 
structura ritus romani; 

b) curando ut fideles missale lingua latina et vernacula (vel tantum ver- 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



465 



nacula) exaratum habeant, quocum in qualibet natione suam fructuosam partici- 
pationem consequi valent; 

c) per nuntiatores seu commentatores, ut aiunt, qui, libris ab episcopis 
probatis, in lingua vulgari partem didacticam Missae legunt cum aptis commenta- 
riis quibus difficiliora puncta clarescunt. 

9. Difficultates ex usu linguae vulgaris: Linguae vulgares cum linguae vivae 
sint saepe mutant sensum vocabulorum, quod confusionem ingerit circa veritates 
quae a liturgia exprimuntur. 

10. Dein: 

a) ob emigrationes hominum quae fiunt quotidie; 

b) ob pluralitatem linguarum quae viget in pluribus nationibus; 

c) ob nimiam diversitatem sermonis inter diversas tribus in multis locis 
missionum; 

d) ob itinera qua frequenter sacerdotes hodie instituunt; 

e) ob congressus et ad sanctuaria peregrinationes, quae saepissime fiunt, 
multa inconvenientia, difficultates et non raro etiam dissentiones ex usu vernaculi 
sermonis orirentur; quod non accidit ex communi usu linguae latinae. 

11. In comperto insuper est lectiones S. Scripturae (praesertim Epistolae 
S. Pauli, ut monet S. Petrus) sine commentariis difficilis captus evadunt. Ita ut 
Spiritus Sanctus misit Philippum ad instituendum Eunuchum Reginae Candacis, 
qui Sacram Scripturam Hngua vernacula legebat eamdem tamen minime intelligens. 
Ergo lectio in lingua vernacula alicuius partis Sacrificii Missae bona desiderata saepe 
non afferret, dum certe multa incommoda quamplurimis fidelibus procuraret. 

12. Pro nationibus sub regimine materialistarum constitutis, cum extraordi- 
naria vigeat conditio, per extraordinarias facultates et indulta Sancta Mater Ecclesia 
subvenire potest, sicut et providit haud raro. Ceterum perdurante lacrimabili 
conditione illorum fratrum nostrorum — intacta relicta Missae liturgia latina — 
possent plura in lingua vernacula inseri inter partes liturgicas Missae, ut fideles edo- 
ceantur. 

13. Quod vero unio fratrum separatorum efficeretur ex sola abolitione linguae 
latinae in liturgia, res nimius urgenda non videtur; ob duplicem considerationem: 

a) si agitur de reditu ad Ecclesiam singulorum fidelium nulla erit diffi- 

cultas; 

b) si agatur de reditu ad Ecclesiam Catholicam alicuius communitatis vel 
oppidi cum suis pastoribus, tunc, Summus Pontifex pecuUaria indulta in singulis 
casibus dabit, prouti antea Romani Pontifices disposuerunt. Tali modo salva erit 
unitas ritus et provisum erit pastoralibus necessitatibus. 

14. Ad unitatem fovendam et maiorem communionem cum ceteris ritibus 
Catholicae Ecclesiae humiliter et audacter proponerem: 

a) ut in studiis liturgicis provehendis in Seminariis et in coetibus liturgicis 
(cf. Cap. I, par. II, n. 10-12, fol. 163) maius studium tribuatur cognoscendis riti- 
bus orientalibus; 

b) ut Seminaristae et, quatenus fieri potest iuvenes Actionis Catholicae, 
Universitarii etc, addiscant recitare Credo et Orationem dominicam (Pater Noster) 
in lingua graeca, ita ut, in festis solemnioribus etiam tali lingua, durante Missa 
ritus latini « Credo » et « Pater Noster » recitetur. Idem ex altera parte consu- 
lendum esset ut fiat in aliis ritibus catholicis relate ad ritum latinutn; 

c) Episcopi litus latini, quatenus possibile est, interdum in anno libenter 



466 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



advocent episcopos et presbyteros alicuius orientalis ritus ut celebrent in Ecclesiis 
ritus latini dum fideles qui assistunt, debitis commentariis edoceantur. 

15. Ceterum, cum agatur de re non theorica sed practica per « statisticas », 
ut aiunt, ponderetur quinam realis sit progressus religionis catholicae in regioni- 
bus in quibus viget usus linguae vernaculae in liturgicis celebrationibus et quinam 
realis inveniatur progressus in aliis locis in quibus ritus latinus servatur. 

16. Conclusio: 

In Sacramentis et Sacramentalibus usus concedatur linguae vernaculae, ser- 
vata, si fieri potest, forma sacramentorum in lingua latina. 

In Sacrificio Missae in ritu latino, lingua latina servetur ad maiorem unitatem 
in Ecclesia fovendam et servandam. 

Nota: Anno 1956, cum canonicae visitationis causa fui in insulis Iaponensi- 
bus, N. Ryu-Kyu, factum peculiare in civitate Naze (in insula Amami Oshima) 
accidit. Prima vice christiani excipiebant in sua insula Superiorem Generalem Mis- 
sionariorum qui Roma advenerat. Cum ante profeetum salutationem eidem homi- 
nes simul collecti dare vellent unus ex his sermonem fecit lingua iaponica, quam 
vertebat in latinam linguam missionarius americanus. Vir iaponensis inter alia 
dixit: Cum audivimus Roma huc advenisse Ministrum Generalem Fratrum Mino- 
rum Conventualium multa curiositate conspiciebamus quomodo Missam ipse ce- 
lebraret. At cum vidimus illum, italicum natione, Missam celebrare sicut missio- 
narii nostri celebrare consueverant lacrymas gaudii fudimus et tunc bene intellexi- 
mus catholicitatem Ecclesiae. 

Animadversiones adiectae: 

I - Relate ad aptationes in re liturgica faciendas iuxta ea quae in nn. 20-21 
« schematis » proponuntur, modeste censeo clariori modo haec puncta statuenda 
esse, scilicet: 

1) Ut Conferentiis Episcopalibus Nationalibus prudens aptatio demandetur 
ad unitatem maxime et uniformitatem in eadem regione seu natione servandam. 

2) Ut in Conferentiis Nationalibus, cum de aptatione in re liturgica decernitur, 
adsit Ecclesiasticus peritus a S. Sede deputatus, qui munus consiliarii exerceat, quin 
tamen votum ferat. 

3) Ubi aptationes alicuius momenti inducendae sint, S. Sedis adprobatio sem- 
per requiratur, ad unitatem fovendam ac servandam. 

II - Relate ad aptationes in locis Missionum faciendas, haec praecipue animad- 
vertenda esse censeo: 

1) Mutationes ne facile fiant, praesertim si sint maioris momenti: conditiones 
enim etiam horum populorum nostris temporibus brevi annorum spatio facile mu- 
tari et evolvi possunt. 

2) Etiam in locis Missionum adsunt iam haud raro apparatus Radiophonici 
et Televisivi, quibus fideles interdum sacras caeremonias aliarum nationum perci- 
pere possunt. 

3) Ceterum opportune fideles iam ab initio instrui possunt circa rituum ac 
caeremoniarum significationem, ut maior saltem pars dispositiones liturgicas sta- 
tutas observari queant. 

Recoli potest Ioannem a Montecorvino saeculo xni in Sinis docuisse pueros 
psalmos canere lingua latina prouti in ecclesiis romani ritus clerici consueverant. 

Relate ad n. 23: optima norma, opportune applicanda, ut quadam spiritali 
unctione sacri ritus penetrentur, ne nimis aridi remaneant. 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



467 



Relate ad celebrationem Sacrificii Missae in ritu latino: usus linguae latinae 
immutatus remaneat. Nam linguae vernaculae necessitas hodie non videtur tanta 
esse cum in qualibet natione, etiam in locis Missionum habeantur parva missalia 
pro fidelibus, lingua latina et vemacula exarata. 

Tali modo consulitur: 

1) Actuosae participationi fidelium Missae Sacrificio, praesertim si fiat Missa 
« dialogata », ut aiunt. 

2) Utilitati ipsorum fidelium, qui fere ubique terrarum ritum latinum inve- 
niunt et Missae Sacrificio, ope parvi missalis, ut supra dictum est, omnes ac sin- 
gulas partes facile intelligere possunt, atque fructuose et actuose Missae participare. 

3) Utilitati sacerdotum, qui frequenter hodie... (et frequentius in futuro) va- 
rias nationes visitant peregrinationis, solaminis vel studii causa. Ii enim, si pars 
Missae in vernacula lingua celebraretur, facile diffieultatem invenirent praesertim 
si vernaculam linguam illius nationis parum callent vel forte penitus ignorant. 

4) Maximum insuper manet unitatis vinculum inter fideles et sacerdotes va- 
riarum nationum usus linguae latinae praesertim in Missae celebratione. 

5) Etiam quoad administrationem Sacramentorum remaneat, saltem pro prae- 
cipuis partibus, latina lingua. Sacerdos vero antequam formulas proferat, eas ver- 
nacula lingua opportune illustrare poterit. 

11 

Exc.mus P. D. LUDOVICUS LA RAVOIRE MORROW 

Episcopus Krishnagarensis 

Em.mi Praesules, em.mi ac rev.mi Patres, 

Pauca tantum dicam de usu linguae vernaculae. 

Hic minime tangitur, ut patet, status linguae latinae ut linguae ofH- 
cialis Ecclesiae Catholicae, quem statum sine dubio retinebit. 

Sed eius usus in Liturgia, est omnino alia quaestio; et in hac quae- 
stione, schema nostrum, ceteroquin pulcherrimum, videtur nimis ti- 
midum. 

Debemus prae mente habere linguam latinam minime esse aliquem 
finem absolute obtinendum et servandum; lingua latina est merum me- 
dium ad finem, scilicet, ad bonum animarum. Hoc bonum animarum ho- 
die requirit Liturgiam vernaculam, praecipue ob duplicem rationem: 

Prima ratio est pastoralis. Schema laudabiliter urget « actuosam et 
consciam participationem » fidelium in Liturgia. At talis participatio, 
actuosa et conscia, est vix possibilis, praesertim pro incultis, i. e., pro 
massa fidelium, quamdiu Liturgia celebratur in lingua ignota. 

Quomodo possent « suam mentem voci concordare », sicut schema 
nostrum desiderat, si non intelligunt quid vox dicat? 

Usus vernaculae versionis missalis potest esse aliquod adiutorium, 



468 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



sicut etiam fit in theatro cum aliquod drama exhibetur in lingua aliena. 
Sed, num haec est directa participatio quam 1 sacra Liturgia postulat? 

Nec ulla probabilis ratio inveniri potest cur quasdam formulas 
Ritualis Romani, et ipsum Canonem Missae non liceat recitare nisi 
latine. An sunt tam sacrae ut debeant dici lingua « sacra »? Non-catho- 
licis, praecipue cultis, hoc sapit esoterismum et mentem magicam. Ma- 
xime vero convenit ut fideles intelligant non solum ritus accessorios, sed 
ipsum Canonem Missae et formas sacramentales, ut baptismi et abso- 
lutionis. 

An usus linguae latinae censetur eas formulas servare a periculo 
corruptionis? Sed e contra, tutius servabuntur a corruptione si intel- 
liguntur a circumstantibus quam cum murmurantur modo inintelligibili. 

Ipse cantus gregorianus non necessario connectitur cum lingua la- 
tina. Etenim experientia compertum est cantus Passionis, « Exsultet » 
et alios pulchre aptari posse variis linguis. 

Si volumus restaurare spontaneam illam participationem fidelium 
qualis habebatur primis saeculis, debemus restaurare usum linguae po- 
pularis, sicut Ecclesia faciebat per plura saecula. 

Sic Romae, Hngua liturgica erat graeca, quamdiu haec erat lingua 
communis. Quando populus eam non amplius intelligebat, tunc Litur- 
gia celebrata est latine, id est in lingua populari. 

Hodie, his ipsis diebus, videmus filios parentum catholicorum alie- 
natos ab Ecclesia, atque plaudentes inceptis communistarum. Nonne 
tristissima haec conditio partim orta est ex hoc quod Liturgia nostra 
non iam intelligitur et propterea nequit animos iuvenum alere eosque 
intime cum Deo et cum Ecclesia coniungere? 

Altera ratio est oecumenica. Firmiter speramus unionem Protestan- 
tium cum Ecclesia Catholica. Iamvero illi per ultra tria saecula ver- 
nacula usi sunt, atque plerosque Liturgia latina repellit. Nonne nunc 
est tempus removendi impedimenta quae obstant illorum unioni, impe- 
dimenta, scilicet, non necessaria, qualis est Liturgia latina? 

Hodie multi Protestantes desiderant unionem et ab Ecclesia ex- 
spectant aliquod signum benevolentiae maternae. Si volumus finem, de- 
bemus adhibere media ad finem conducentia. 

Verum est, in aliquibus regionibus, vel in certis circumstantiis, usum 
linguae vernaculae in Liturgia non esse opportunum. Propterea, iudi- 
cium de opportunitate utendi lingua vernacula in variis regionibus per- 
tineat ad Conferentias episcoporum. 

Etiam verum est, usum vernaculae difficultatem praebere sacerdo- 
tibus iter facientibus, aetate provectis, vel ob alias causas personales; 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



469 



sed, in talibus casibus, licebit Liturgiam celebrare, sive latine sive ver- 
nacula, approbante Ordinario. 

Quare, a Sacro Concilio humiliter peto ut mutet n. 24 schematis hoc 
fere modo: 

« N. 24. [Lingua liturgica]. 1) Liturgiam occidentalem licet cele- 
brare sive latine sive in linguis variarum regionum. 

« 2) Iudicium de opportunitate utendi lingua vernacula in variis 
regionibus pertinet ad Conferentias episcoporum, approbante Sancta 
Sede ». Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 qualem. 

12 

Rev.mus P. D. BENEDICTUS REETZ 

Praeses Congregationis Beuronensis O.S.B. 

Venerabiles Patres, 

Per quattuor tantum minuta patientia vestra abutar. 

Pulcherrimum schema de sacra Liturgia a commissione liturgica 
praeparatum et a commissione centrali emendatum, additis paucis mu- 
tationibus, approbari sine dubio potest. 

Ad n. 3, aliqua habeo dicendum. Hic numerus placet iuxta modum: 
ut scl. in ultima sententia, pag. 160, lin. 36, loco verborum « titulo qui 
eodem » ponatur « cuius efficacitas eodem titulo eodemque gradu » etc. 

Ratio additionis propositae: in tota constitutione de prorsus sin- 
gulari efficacitate Liturgiae nullus est sermo, quae tamen fundamentum 
est ipsius eminentis dignitatis relate ad alias orationes mere privatas. Et 
hic potest citari Encyclica Mediator Dei, sed hanc citationem omitto. 

Secundo: multa et optima dicta sunt quoad linguam liturgicam 
in utramque partem. Propono pro numero saepe citato 24, sequens prin- 
cipium generale: « Latinae linguae usus in Liturgia occidentali servetur, 
sed usus moderatus linguae vulgaris conceditur ». 

Sexdecim rationes in manuscripto brevissime exaravi, sed ex his 
rationibus multa ab aliis iam dicta sunt et non repetuntur. 

Quasdam tamen rationes adducam quae nondum ita clare dictae 
sunt, ut mihi videtur, nempe (est ratio mea nona, aliae omittuntur): 

A multis proponitur ut prima pars Missae usque ad Offertorium 
in lingua vulgari dicatur. Quid tunc? Cantus gregorianus, qui aliquid 
sacri in se continet et qui proprius est Ecclesiae Romanae, ad mortem 



30 



470 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



damnabitur, vel in uno vel alio monasterio sicuti in museo conserva- 
bitur. 

Ex aliis rationibus, undecima: Ex ore multorum fratrum aliarum 
confessionum audivi eorum desiderium habendi linguam specialem et 
non vulgarem pro aliquibus partibus Liturgiae. 

Decima tertia: Liturgia est semper aliquid quod pertinet ad totam 
communitatem, i. e. ad Corpus Christi Mysticum. In communitate non 
est necessarium ut omnes omnia faciant neque omnes omnia intelligant, 
sed unusquisque partem suam propriam habet. Ex hac ratione non est 
nimis urgendum ut omnes omnia verba intelligant. Et de cetero Christus 
Dominus in communitate christiana semper primum locum obtinet et 
omnia intelligit. Verbum aliquod centrale totius Liturgiae est: « per 
Christum Dominum nostrum » — consolatio pro omnibus — et illud 
aliud: « per Ipsum et cum Ipso... » etc. 

Ratio 16 et ultima: ratio quae quasi semper adducitur in favorem 
linguae vulgaris haec est: unusquisque debet intelligere omnia. Respon- 
deo dicendum fideles non debere intelligere omnia — nos ipsi sacer- 
dotes non intelligimus omnia! — sed sufEcere ut intelligant universalia 
et non omnia particularia. Actuosa participatio fidelium non tantum 
consistit in cantu et oratione, sed etiam in visione eorum quae in altari 
aguntur. S. Thomas iam loquitur de iis qui in ecclesia non intelligunt 
quae cantantur, et dicit in II-II, q. 91, art. 2, ad 5, pulcherrima verba: 
« Etsi aliquando hon intelligant quae cantantur, intelligunt tamen 
propter quid cantantur, scilicet ad laudem Dei; et hoc sufficit ad devo- 
tionem excitandam ». Et hoc mihi accidit feria quarta videndo, assistendo 
pulcherrimae illae Liturgiae byzantinae: non intellexi nisi unum ver- 
bum, i. e. « Amin », sed devotio mea maxime excitata est quia scivi 
mysterium Crucis ibi peragi et musica cantum etiam intellexi. Musica 
enim est lingua universalis ab omnibus intellecta. 

Summa summarum: « Latinae linguae usus in Liturgia occidentali 
servetur », sed addatur: « sed usus moderatus linguae vulgaris con- 
ceditur », ut in omnibus glorificetur Deus. Dixi. 



Textus scripto traditus: 

Membra Concilii quorum nomina ad calcem hic referuntur schema de sacra 
Liturgia in genere optimae naturae existimant et exoptant ut a Patribus recipiatur. 

Sequentes tamen animadversiones ad quaedam singula puncta eiusdem sche- 
matis proponendas necessarium ducunt. 

1. Ad n. 3. Placet iuxta modum: ut scilicet in ultima sententia, pag. 160, li- 
nea 36, loco verborum « titulo qui eodem » ponatur « cuius efficacitas eodem titulo 
eodemque... »; et in nota ponatur: Cf. Mediator Dei, A.A.S. 39 (1947), pag. 532. 
(Ibi habetur sequens textus: « Omnibus igitur exploratum esse debet... cultum..., 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



471 



quem Ecclesia una cum divino Capite suo coniuncta, Deo praestat, sanctitudinis 
adipiscendae habere efficacitatem quam maximam. Quae efficacitas, si de Euchari- 
stico Sacrificio ac de Sacramentis agitur, ex opere operato potius ac primo loco 
oritur. Si vero vel actionem illam consideramus intaminatae Iesu Christi Sponsae, 
qua eadem precibus sacrisque Caeremoniis Eucharisticum adornat Sacrificium et 
Sacramenta; vel si de Sacramentalibus ac de ceteris ritibus agitur, quae ab Eccle- 
siastica instituta sunt Hierarchia, tunc efficacitas habetur potius ex opere operantis 
Ecclesiae, quatenus ea sancta est atque arctissime cum suo Capite coniuncta ope- 
ratur »). 

Ratio additionis propositae: in tota constitutione de prorsus singulari effica- 
citate Liturgiae nullus est sermo, quae tamen fundamentum est ipsius eminentis 
dignitatis relate ad aUas orationes mere privatas (cf. Mediator Dei, A.A.S. 39 
[1947], pag. 537). 

2. Schema de sacra Liturgia in n. 24 sic se habet: « Latinae linguae usus in 
Liturgia occidentali servetur ». Hic addi posset: « sed usus moderatus linguae 
vulgaris conceditur ». 

Rationes quaedam adducendae pro hac thesi sequentes sunt: 

1) « Melior est conditio possidentis ». Deo sic disponente factum est, ut 
lingua latina sit Hngua liturgica in Ecclesia occidentali quae per totum orbem ter- 
rarum diffunditur. 

2) Lingua latina de facto est signum externum unitatis, utique non causa 
unitatis, quae semper est ipse Spiritus Sanctus, attamen lingua latina suavi quodam 
modo vinculum est visibile et audibile omnium catholicorum. 

3) Mysterium fidei in Saerosancto Sacrificio Missae non debet nimis detegi, 
sed potius velari, ut rerum divinarum reverentia augeatur. Lingua latina vel etiam 
graeca aut slavica vel quaecumque alia lingua sacra est quasi « iconostasis » vel 
velum mysterii sacri. 

4) Etiam apud non christianos adhibebatur et adhibetur in eorum cultu 
non Hngua vulgaris, sed aliqua lingua propria et sacra. Hoc factum videtur quasi 
legem naturalem esse. 

5) IUi qui nimio modo sunt propugnatores linguae vulgaris in liturgia in- 
sistunt in hoc, quod liturgia quoad magnam partem est instructio vel catechesis 
pro fideHbus. Nullum dubium est quin Liturgia primarie sit adoratio, gratiarum 
actio, satisfactio et sacrificium, et secundarie tantum eruditio, doctrina, catechesis. 
Cognitio fidei generatim praesupponitur in iis qui Liturgiam celebrant. 

6) Lingua vulgaris semper mutationi subiecta est et conceptus eius varian- 
tur. Lingua Hturgica latina in eodem statu permanet et conceptus eius semper 
iidem manent. Liturgia in Hngua vulgari saltem bis in saeculo erit mutanda. 

7) Liturgia est locus theologicus, fons dogmaticus, expressio dogmatis et 
professio fidei. Mutatio semper periculosa evadet. 

8) Nostris temporibus fines populorum magis magisque tolluntur, omnes- 
que nationes ad unitatem tendunt. Nescio cur in Ecclesia Catholica nunc novae 
arbores terminales (Schlagbaume) et Hmites erigi debeant mediante lingua vulgari 
in Liturgia. 

9) A multis proponitur ut prima pars Missae usque ad Offertorium in Hn- 
gua vulgari dicatur. Quid tunc? Cantus gregorianus, qui aHquid sacri in se continet 
et qui proprius est Ecclesiae Romanae, ad mortem damnabitur, vel in uno vel 
aHo monasterio sicuti in museo conservabitur. 



472 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



10) Ecclesiae Catholicae generatim maxime frequentantur quamvis Liturgia 
sit latino sermone celebrata, dum ecclesiae eorum qui omnia in lingua vulgari asse- 
clis suis praesentant saepius vacuae sunt. 

11) Ex ore multorum fratrum aliarum confessionum audivi eorum deside- 
rium habendi linguam specialem et non vulgarem pro Liturgia. 

12) Usus moderatus linguae vulgaris a Sancta Sede conceditur pro Rituali- 
bus, pro lectione Evangelii et Epistolae et pro variis cantibus et orationibus. 
Homilia denique semper habetur in lingua vulgari et de cetero omnes prae manibus 
habere possunt Missale Romanum in lingua latina simul et vulgari. 

13) Liturgia est semper aliquid quod pertinet ad totam communitatem, 
i. e. ad Cbrpus Christi Mysticum. In communitate non est necessarium ut omnes 
omnia faciant neque omnes omnia intelligant, sed unusquisque partem suam pro- 
priam habet. Ex hac ratione non est nimis urgendum ut omnes omnia verba intel- 
ligant. Et de cetero Christus Dominus in communitate christiana semper primum 
locum obtinet et omnia intelligit. Verbum aliquod centrale totius Liturgiae est: 
« per Christum Dominum nostrum » et illud aliud: « per Ipsum et cum Ipso et in 
Ipso est Tibi Deo Patri omnipotenti omnis honor et gloria ». 

14) Impugnatores contra linguam latinam in sacra Liturgia deberent etiam 
pugnare contra vestimenta liturgica et haec vestimenta latinae et romanae originis 
transformare in vestimenta vulgaria et quotidiana. 

15) Ratio omnino practica addi debet. Sacerdotes qui sunt in itinere — aesta- 
tis tempore non sunt pauci — non possunt Missam communitariam celebrare pro 
populis alterius nationis, nisi perfectissime calleant lingua vulgari huius populi. 

16) Ratio quae quasi semper adducitur in favorem linguae vulgaris haec 
est: unusquisque debet inteUigere omnia. Respondeo dicendum: fideles non de- 
bere intelligere omnia, sed sufEcere ut intelligant universalia et non omnia parti- 
cularia. Actuosa participatio fidelium non tantum consistit in cantu et oratione, 
sed etiam in visione eorum, quae in altari aguntur. S. Thomas iam loquitur de 
iis qui in ecclesia non intelligunt quae cantantur, et scribit in Summa Theol.: 
« Etsi non intelligunt quid cantant, intelligunt tamen propter quid cantant et hoc 
sufficit ad devotionem excitandam» (II-II, q. 91, a. 2, ad 5). 

Summa summarum: « Latinae Hnguae usus in Liturgia occidentali servetur », 
sed addatur: « sed usus moderatus linguae vulgaris conceditur », ut in omnibus 
glorificetur Deus. 

13 

Exc.mus P. D. ANTONIUS AftOVEROS ATAtfN 
Episcopus tit. Tabudensis, coad. Gadicensis 

Venerabiles ac dilectissimi Patres, 

De lingua vernacula, ad mentem card. Gracias, tam de sacramentis, 
de Missa et de orationibus Ritualis, tantum dico observationes propo- 
sitionis meae, ratione brevitatis quia alia iam dicta sunt. 

Prima: Sit praesens experientia Sacrae Congregationis Rituum ex 
peculiaribus indultis hucusque concessis. 1 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



473 



Secunda: Versiones diversarum linguarum sint quae Sedes Aposto- 
lica proposuerit, quin praeter illas ulla admittatur. 

Tertio: Locorum Ordinarii diligenter vigilent, et cum expediat, 
prohibeant, librorum usus non vere consentientes cum ab ipsa Sancta 
Sede approbatis. 

Quarto: Ut Sedes Apostolica apud quam notitia eorum quae in hac 
re fiunt specialiter constat, aliquo modo, a Concilio determinando, diri- 
gat ac inspiciat, omnem liturgicam reformationem. 

Notae: 1) Existimo has propositiones, si Concilii attentionem nactae 
fuerint, initio ad experimentum quinque annorum probandas, quibus 
expletis sine Sanctae Sedis repugnantia, in corpus legum liturgicarum 
inserantur. 

2) Subintelligitur Sanctam Sedem non processisse in confectione 
elenchi diversarum linguarum, inconsultis episcopis earumdem lingua- 
rum, vel Conferentiis episcopalibus, supposito, firme et clare, statuto 
iuridico ipsarum Conferentiarum vel Coetus episcoporum. 

3) et ultimo. Ut autem fructus in fidelibus christianis uberius obti- 
neatur, necesse est, magno cum labore, indefesso opere, patienti amore 
atque praesenti tempori accommodationis sensu, usui linguae vernaculae 
addere profundam institutionem catecheticam populi fidelis, necnon 
ipsius liturgicam eruditionem. Alio modo nihil parum obtinetur. Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 Ut accuratius fidelium religiosa efformatio promo- 
veatur; ut eorum pietas ex directa et conscia notitia divitiarum quae in sacra Litur- 
gia continentur, animetur; ut mystica actionis liturgicae delectatio augeatur, quas 
infra referuntur considerationes, qua par est reverentia, Concilio propono, ad 
art. 24 schematis constitutionis sacrae Liturgiae, quamvis propositionum et emen- 
dationum materia fere exhausta dicenda est, non tamen ita, admirabilis et inde- 
ficiens Patrum patientia. 

Nihil novi dicam, nisi quasdam rationes quae in liturgica actione, et praesertim 
in pastorali eiusdem efficientia, meo humulimo iudicio, prae oculis quam maxime 
habendae sunt. 

Hae sunt propositiones: 

a) Ut in septem sacramentis administrandis, lingua uti possit vernacula, 
servata tamen formula latina stricte essentiali, v. g. ego te absolvo, ego te bap- 
tizo, etc. 

b) Ut in celebratione Missae, ea omnia quae iuxta Instructionem Sacrae 
Congregationis dialogari expedit et partes « didascalicae » vernacula lingua etiam 
a sacerdote dici possint. 

c) Utque in Missis in cantu, tam cum ministris quam sine ministris, lingua 
vernacula paulatim admittatur, ut populus intelligat quae ab ipso, vel a celebrante, 
vel a ministris canuntur, cui rei quidem multum iuvabit experientia S. Congrega- 



474 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



tionis Rituum, ex peculiaribus indultis hucusque concessis. Agimus de facultati- 
bus et de lingua vernacula ad mentem card. Gracias. 

d) Ut etiam orationes illae, precesque omnes Ritualis, coram fidelibus reci- 
tandae, lingua vernacula dicantur. 

14 

Exc.mus P. D. CAROLUS CALEWAERT 

Episcopus Gandavensis 

Bm.me Praeses, venerabiles Fratres, 

Hisce diebus plures audivimus sententias circa usum linguae vul- 
garis, immo, sententias extreme oppositas. Liceat mihi per pauca verba 
aliquam mediam solutionem circa hanc materiam proponere. 1 

Nostris temporibus magis quam antea necessarium est symbolum 
vel signum 2 externum unitatis, praesertim cum mediis modernis vecta- 
tionis gentes ex omni tribu et lingua ... 3 tam facile conveniunt etiam 
ex dissitis regionibus. 

Iamvero lingua latina, utpote lingua supranationalis, est praeclarum 
signum, 4, immo actor psychologicus efficax huius unitatis. Ita, v. g., 
quam profunda impressione religiosa moventur omnes peregrinantes in 
Lourdes quando, post vespertinam processionem, in qua singuli lingua 
sua propria canunt laudes Beatae Mariae Virginis, omnes uno ore 
lingua latina cantant « Credo » et « Salve Regina »! Idem videre erat 
Romae in anno sancto. Triginta millia peregrinantes praesentes in basi- 
lica Sancti Petri, dum exspectabant adventum Summi Pontificis, invita- 
bantur ad recitandum « Pater » et « Ave » et ad concinnendum breve 
canticum singuli in propria lingua vernacula. Ad finem vero, omnes 
unanimi voce canebant « Credo » lingua latina. 

Ex his qui interfuerunt anno 1960 Missae Pontificali card. Legati in 
fine conventus internationalis Eucharistici Monacensis, nemo unquam 
obliviscetur profundissimam impressionem religiosam qua afficiebantur 
centena millia uno ore canentes modulis gregorianis ordinarium Missae 
in lingua latina. E contra peregrinantes ignorantes linguam germanicam 
nihil intellexerunt de istis Missis in quibus 5 omnia lingua germanica 
proclamabantur et canebantur 6 dum celebrans omnia submissa voce 
lingua latina recitabat. 7 

Tandem hisce diebus, in sessionibus generalibus Concilii Oecume- 
nici, quam praeclare symbolum unitatis praebet Missa dialogata in 
qua omnes Patres ex dissitis orbis regionibus congregati eadem lingua 
latina recitant ordinarium Missae! 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



475 



Propterea quando in Liturgia lingua vulgari proclamantur et ca- 
nuntur... Propterea quando omnia in lingua latina vulgari proclaman- 
tur et canuntur... quando... Propterea quando non omnia in liturgica 
lingua...* quando omnia in lingua liturgica 9 lingua vulgari proclamantur 
et canuntur, post aliquot annos fideles iam non cognoscent vel simpli- 
ciores cantus Kyrialis Romani in lingua latina, et omnino alieni erunt 
in omni Missa celebrata extra propriam patriam et ita, quamvis indi- 
recte et a longe, tamen modo non parvipendendo, ansam praebebitur 
immoderato nationalismo, quo, sensim sine sensu, trahentur fideles ad 
constituendas Ecclesias nationales independentes a Roma, et hoc est 
periculum valde grave quod nostris temporibus imminet unitati chri- 
stianae. 

Demum, ex documentis pontificiis non solum antiquis sed etiam 
recentioribus patet Ecclesiam Romanam cantum gregorianum agnoscere 
tamquam suae Liturgiae proprium. Immo vota a commissione liturgica 
praeparatoria proposita consulunt novam Kyrialis Romani editionem 
cum cantilenis gregorianis simplicioris moduli pro parvis paroeciis. Iam- 
vero cantus gregorianus non concipitur nisi in lingua latina. Ex altera 
parte usus idiomatis a populo non intellecti assecutionem finis cate- 
chetici quam Liturgia natura sua nata est attingere, de se in magnum 
periculum adducit et consequenter ipsam Liturgiam in aliqua parte sui 
offendit, praesertim in partibus directe didacticis et etiam in oratio- 
nibus et canticis praeprimis a populo recitandis vel cantandis. 

Quibus omnibus prae oculis habitis, difficultas componi posse nobis 
videtur hoc modo: 

Quoad sacramentalia largus usus linguae vernaculae concedendus 
videtur. 

Item in illis partibus divini Officii quibus frequens populus parti- 
cipat, v. g. in Vesperis. 

Item in administratione sacramentorum Baptismatis, Matrimonii et 
Unctionis infirmorum, quae habent characterem magis individualem, usus 
linguae latinae limitari posset ad formam sacramentalem et forsan ad 
exorcismos. 

In celebratione vero eucharistica quae praeprimis est actio commu- 
nitaria concedatur usus linguae vernaculae in lectionibus, in oratione 
communi, et etiam in quibusdam canticis de quibus infra. 

Ut vero servetur symbolum seu signum 10 unitatis et actor psycho- 
logicus efficax huius unitatis, usus linguae latinae omnino servetur in 
responsis plebis ad salutationes celebrantis vel diaconi... 11 Item in sim- 
plicioribus canticis: Kyrie eleison, Gloria, Credo, Sanctus, Agnus Dei. 

Adhibita debita catechesi et instructione, fideles absque magna difrl- 



476 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



cultate et addiscere et etiam intelligere possunt, ut patet ex testimonio 
episcoporum et fidelium etiam ex dissitis regionibus. 

Alia, e contra, cantica ex proprio Missae, uti antiphonae ad In- 
troitum, Graduale, Offertorium et Communionem, numquam a populo, 
lingua latina ignaro, intelligentur nec absque magna difEcultate canentur. 

Ideo in votis est ut ad Introitum, Graduale, Offertorium et Com- 
munionem quod attinet, parentur pro Missa cantata schemata faciliora 
quae cani possent in determinatis circumstantiis etiam in lingua ver- 
nacula. 

Demum in celebratione singulari et quasi privata servetur usus lin- 
guae latinae in omnibus. 



ln textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 3 et natione. 4 sym- 
bolum. 5 sic dicta « Deutsche Betsingmesse » in qua. 6 proclamantur et 
canuntur. 7 recitat. 8 deest. 9 liturgia. 10 deest. 11 « Et 
cum spiritu tuo » - « Kyrie eleison » in oratione communi - « Habemus ad Domi- 
num » - « Dignum et iustum est » etc. 

15 

Exc.mus P. D. IACOBUS LE CORDIER 

Episcopus tit. Vrienensis , aux. Parisiensis 

Venerabiles Patres, 

Una quaestio et unum testimonium. 

1. Quaestio: 

Sub schematis titulo legitur praevia Nota. Utrum schemati inhae- 
reat? Si affirmative, propono ut deleatur. Rationes iam allatae sunt. 

2. Testimonium: de n. 22 (Adaptatio Liturgiae) et 24 (Lingua li- 
turgica). 

Illi textus hominum operariorum exspectationi valde respondent. 
Sunt inter vos, venerabiles Patres, qui sicut ego ipse pro Christo labo- 
rant in immensis civitatibus quae vulgo dicuntur « agglomerationes ur- 
banae ». Hic, praesertim in suburbio, multi sunt operarii, pueri, iuve- 
nes, adulti; plurimi sicut in missionibus sunt pagani vel ut tales vivunt. 
Non pauci, et hic est dolor noster, sunt quasi postchristiani, quia eorum 
parentes aut aevi erant fideles. 

Attamen sicut fermentum adsunt ardentes et apostolici laici. Christi 
sunt testes in scholis, fabricis et domibus. Ecclesiam diligunt, pro ea 
saepe patiuntur, in illam sperant quia, ad verba quae Summus Pontifex 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



477 



noster Ioannes elegit: Ecclesia est « Mater et Magistra ». Sed cum ve- 
niunt ad Missam, sive dominica sive vesperi post pondus diei, idem 
exspectant. Ecclesia erit Magistra illos docendo et fidem nutriendo 
(« fides ex auditu ») in ea lingua qua ipsi quotidie Christum annun- 
tiant. Ecclesia erit Mater orando, partim sed publice, in lingua filiorum 
suorum. Hoc erit operariis signum novum maternae sollicitudinis suae. 
Dixi. 

16 

Rev.mus P. IOANNES PROU 

Superior gen. Congregationis Gallicae O.S.B. 

Em.mi et exc.mi Patres, 

Duas tantum animadversiones afferre desidero, cum aliae quas vo- 
lebam proferre iam optime prolatae sint. 

I - De art. 20 et 21. 

Aptationes secundum locorum necessitates utiles utique esse pos- 
sunt immo et necessariae. 

Sed intendatur oportet, secundum meam humilem sententiam, ne 
ex maioribus facultatibus, de quibus agitur in art. 21, dissolutio totius 
ritus romani paulatim eveniat. 

Ceterum nihil amplius dicitur de elemento momentoso iuris quod 
semper viguit et adhuc viget, scilicet de consuetudinibus (praeter vel 
contra legem) quae vim legis post tempus praescriptum obtinere pote- 
rant ex iure antiquo et praesenti; quod erat modus « naturalis », ut ita 
dicam, innovandi secundum rationem et prudentiam, cum requireretur 
a iure consensus (saltem tacitus) superioris et totius concordis communi- 
tatis (cf. can. 25 et 26 C.I.C.). Consuetudo, dummodo induat omnes 
qualitates a iure requisitas, est « optima legum interpres » (can. 29 
C.I.C.) et modus naturalis, id est, is qui veris necessitatibus populorum 
plane respondeat. Aliter enim, si solummodo ex quibusdam « peritis », 
nimis, ut ita dicam, « intellectualibus », aptationes promanarent timen- 
dum forte esset ne abstractiones et conceptus cuiusdam mentis passim 
imponerentur fidelibus non egentibus et non petentibus, et hoc in dam- 
num boni communis. 

II - De art. 34, aliquid mihi videtur animadvertendum: 
Praevia experimenta, de quibus in lin. 14, utilia certo certius forent; 

periculum tamen prae se ferunt introducendi modos agendi a quibus 
postea recedere quasi impossibile erit, etsi inconvenientes ad usum re- 
periantur. Ideo huiusmodi praevia experimenta, annuente Sancta Sede, 



478 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



facienda quidem sunt, sed infra strictissimos limites permittantur opor- 
tet, e. g. in una alterave paroecia vel in uno alterove coetu ab episcopo 
ad hoc specialiter designatis et per determinatum tempus, ut melius 
dicitur in art. 22, lin. 20 et 21, ubi tractatur de missionibus. Dixi. 



Textus scripto traditus: 

Art. 3, linea 36, sic legatur: « ... titulo et efficacia quae eodem gradu nulli 
alii actioni in Ecclesia factae conveniunt ». 

Ratio additionis propositae: In tota constitutione de speciali et prorsus sin- 
gulari efficacia Liturgiae — quae quidem promanat ex opere operantis Ecclesiae — 
nullus est sermo. Haec tamen fundamentum est ipsius eminentis dignitatis relate 
ad alias orationes mere privatas. 

Art. 5 sic incipiat: « Sacra Liturgia non amplectatur totum ambitum actionis 
Ecclesiae. 

Nam antequam homines... etc. ». 

Quae vero sic in art. 5 omittuntur reponantur oportet initio art. 6 ita ut sic 
incipiat: « Attamen Liturgia in suo centro, quod est divinum Eucharistiae sacrifi- 
cium, est in vita Ecclesiae culmen ad quod omnia tendere debent, et simul fons a 
quo omnia procedunt. Labores enim apostolici... etc. » ut in linea 27, 28. 

Art. 8, linea 10, loco verbi amplectatur ponatur: in se exhauriat. 

Ratio huius immutationis est quia Liturgia tangit quodammodo totam vitam 
Ecclesiae quatenus est eius centrum. 

Art. 10, linea 14, post verba cura destinatis addatur et a Sancta Sede recogni- 
tis probe instituendi sunt. 

Ad art. 20 et 21, Animadversio: Aptationes iuxta locorum necessitates utiles 
utique esse possunt immo et necessariae. 

Sed intendatur oportet ne ex maioribus facultatibus de quibus agitur in 
art. 21 dissolutio totius ritus romani paulatim eveniat. 

Nihil ampUus dicitur de consuetudinibus (praeter vel contra legem) quae vim 
legis post tempus praescriptum obtinere poterant; quod erat modus « naturalis », 
ut ita dicam, innovandi secundum rationem et prudentiam, cum requireretur con- 
sensus (saltem tacitus) Superioris et totius concordis communitatis (cf. can. 25 
et 26 C.I.C.). Consuetudo, dummodo- induat omnes qualitates a iure requisitas, 
est « optima legum interpres » (can. 29 C.I.C.) et modus naturalis, id est is qui 
veris necessitatibus populorum plane respondeat. Aliter enim, si ex quibusdam 
soUs « peritis », nimis, ut ita dicam, « intellectualibus » aptationes promanant, 
timendum est ne abstractiones et conceptus mentis cuiusdam passim imponantur 
fidelibus non egentibus et non petentibus, in damnum boni communis. 

Ad art. 34, Animadversio: Experimenta, de quibus in linea 14, utilia quando- 
que forent; periculum tamen prae se ferunt introducendi modos agendi a quibus 
postea recedere quasi impossibile erit, etsi inconvenientes reperiuntur. Ideo huius- 
modi experimenta infra strictissimos limites permittantur oportet. 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



479 



17 

Exc.mus P. D. IESUS ENCISO VIANA 
Episcopus Maioricensis 

Em.mi, exc.mi, rev.mi Domini, 
Ad cap. I liceat pauca notare. 1 

Ad n. 3, lin. 16 et sequentes. Adducuntur verba Matthaei 18-20 ad 
probandam praesentiam Christi in actionibus liturgicis; et merito quidem. 
Sed additur: « Ipse est qui loquitur dum verba Sacrae Scripturae in 
Ecclesia leguntur et explicantur ». 

Hoc non videtur verum. Quia, si Christus est qui loquitur dum 
Scriptura explicatur, tales explicationes infallibiles esse debent, cum 
infallibilis sit Christus; quod a nemine admittetur. Immo plura minus 
recta a sacerdotibus in homiliis dicuntur, quae nullo modo possunt 
Christo attribui. 

Igitur, non Christus, sed doctor quidam Ecclesiae est qui verba 
Scripturae legit et explicat. Verba autem sunt Dei, quatenus sunt et 
quatenus 2 in Sacra Scriptura inveniuntur; et, si praedicationem Christi 
referant — v. g. parabolas vel sermones Christi — , quatenus olim a 
Christo prolata sunt et nunc ut talia ab Ecclesia proponuntur. Nec recur- 
sus fiat ad doctrinam de Corpore Mystico et capite eius Christo. Haec 
enim secundum analogiam dicuntur et proinde tantum sunt valida in iis 
pro quibus inducta sunt. 3 

Ad n. 3, lin. 28: Legitur in schemate: « in hoc opere perfectae Dei 
glorificationis et hominum sanctificationis perficiendo, Christus Eccle- 
siam suam, 4, Sponsam suam dilectissimam, sibi semper consociat ». 

Cum manus Dei non sit alligata, et Christus possit extra Ecclesiam 
Deum glorificare et aliquem hominem sanctificare, melius omitteretur 
particula « semper », ita ut dicatur simpliciter: « Christus Ecclesiam, 
Sponsam suam dilectissimam, sibi consociat ». 

Ad n. 3 item, lin. 29: ex praecedentibus deducitur definitio quaedam 
Liturgiae, quae dicitur Iesu Christi « sacerdotalis muneris exercitatio ». 

Hoc verum est si agatur de sacramentis, de sacrificio eucharistico 
et de laudibus Deo reddendis, non vero de aliis actibus liturgicis, v. g. 
de lectionibus et homilia. 

In schemate haec verba proponuntur inter virgulas, et citatur Ency- 
clica Mediator Dei. Sed notandum est verba Pii XII satis limitari ex 
contextu. Ait enim: « pro rerum adiunctis christianorumque necessitati- 
bus cultus instruitur, evolvitur novisque ritibus, caeremoniis ac for- 



480 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

mulis ditatur; idque ea semper ratione " ut illis rerum signis nos ipsos 
admoneamus (nos) quantumcumque ... profecerimus nobis ipsis inno- 
tescamus (nos iterum), et ad hoc augendum nos ipsos acrius exci- 
temus: dignior enim sequetur affectus, quem ferventior praecedit af- 
fectus ". Itaque animus satius aptiusque ad Deum erigitur; ac Iesu 
Christi sacerdotium per omnem saeculorum decursum nullo non tem- 
pore viget, cum sacra liturgia nihil aliud sit, nisi huius sacerdotalis mu- 
neris exercitatio ». Ubi clare apparet exercitationem Sacerdotii Christi 
constituere velut apicem totius Liturgiae ad quam exercitationem reci- 
piendam disponimur per quosdam ritus, caeremonias et formulas. 

Censeo nos non debere statuere principium nimis absolutum et 
quod veritatem excedat ne postea teneamur admittere aliquas asser- 
tiones consequentes quae merae opiniones sunt. 

Ad n. 5 et 6: non clare distinguitur inter Liturgiam et Eucharistiam. 
De Liturgia in genere affirmatur quod deinde de sola Eucharistia pro- 
batur. 

Ad n. 19: enumerantur quae ex Sacra Scriptura in Liturgia desu- 
muntur. Mirum est non citari Psalmi, qui tamen fere totam Liturgiam 
pervadunt. 

Ad n. 22, lin. 32: Dicitur: «... preces quae a sacerdote, in persona 
Christi coetui praeeunte, ad Deum diriguntur, ... etc. ». 

Expressio « in persona Christi » 4 aequivocationi obnoxia est. Vi- 
detur enim sacerdos dicere preces in persona Christi, quod non est ve- 
rum. Sacerdos enim dicit preces in nomine Ecclesiae prout a Christo 
distincta, ideoque in fine orationum dicit « per Dominum nostrum Iesum 
Christum ». In persona autem Christi loquitur in consecratione eucha- 
ristica. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 3 deest. 4 deest. 

18 

Exc.mus P. D. HENRICUS RAU 

Episcopus Maris Platensis 

Venerabiles Patres, 

Ut apparet, totum caput hoc concentrari videtur in famosissimo n. 24. 
Vellem aliquo sensu esse vox Americae Latinae. Liceat ergo mihi aliqua 
addere, si non nova, saltem novo accentu. x 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



481 



Et primo quidem credo neminem posse dubitare hic non agi de 
quaestione dogmatica. Nullum enim principium speculativum attingi- 
tur, ullius ordinis. 

Agitur quaestio omnino pastoralis, et quidem, ut credo, quaestio 
maximi momenti, et dico 2 nostro tempore. Proinde quaestio est iudi- 
canda sub luce principiorum pastoralium, habita prae oculis salute ani- 
marum, et quidem, iterum dico, nostro tempore. 

Praxis pastoralis nostri temporis postulat, immo urgenter exigit pro- 
fundam renovationem et reformationem relate ad linguam liturgicam. 
Lingua, enim, est vehiculum vel signum illius actionis sacramentalis in 
qua Ecclesia munus sacerdotale Christi exercet. Ad hanc renovationem 
promovendam confert et multum iam contulit 3 « motus liturgicus », 
qui iam non potest dici res aliquorum doctorum vel pastorum, sed 
negotium totius Ecclesiae, ducibus, aliquo modo, ipsis Summis Ponti- 
ficibus, inter quos Pius XII, affirmavit esse « veluti signum providentia- 
lium dispositionum Dei super nostra aetate, et veluti 4 transitum Spiritus 
Sancti in sua Ecclesia ». Et si respiciamus indolem socialem nostrae 
aetatis, motus liturgicus est nota characteristica propria quae perfecte 
distinguit huius temporis universam rationem religiose sentiendi et 
agendi. Haec indoles nostri temporis coincidit cum proposito fundamen- 
tali motus liturgici: participare, 5 participare in vita sociali, sociali. 6 

Motus liturgicus etenim 7 intendit promovere hanc participationem 
totius populi baptizati, plenam, consciam, actuosam, communitariam, 
iucundam et hilarem," dicerem vere paschalem, in celebratione Mysterii 
Christi. Populus, Deo gratias, renuit mutus manere in ecclesia Dei. 
Populus modernus 9 vult videre, vult audire, vult scire quid fiat in 
altari. Vult intelligere etiam verba et gestus sacros. 

Nos pastores, quibus competit Liturgiam moderari, non possumus 
indifferenter contemplari hunc saecularem transitum Spiritus Sancti in 
sua Ecclesia. Si nullum principium dogmaticum opponitur, debemus 
cedere huic desiderio populi christiani. 

Secundo: Fideles omnino ignorant linguam latinam, etiam in regio- 
nibus latinis. Crescit in diem difficultas etiam pro clero. Uti dictum est, ia 
in scholis publicis lingua latina non sufficienter docetur, nec pro semi- 
naristis. 11 Nec ulla spes adest res in futurum melius iri. Quomodo parti- 
cipare possunt fideles conscie et pie si verba ipsa sacra non intelligunt? 12 

Tertio: Verum est non omnia quae dicuntur et aguntur in Liturgia, 
praesertim in Sancta 13 Missa, destinata esse populo. Sed preces ipsae, 
quae a sacerdote in persona Christi ... 14 ad Deum diriguntur, nomine to- 
tius Ecclesiae, id est, totius etiam plebis sanctae et omnium circum- 
stantium, dicuntur. Fideles, vi sacerdotii regalis, in Baptismate radicati, 



482 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



ius habent et officium conscie et active participandi. Quomodo participare 
possunt si verba non 15 intelligunt? 

Quarto: Tota Liturgia est in ratione signi. Et quidem essentialiter. 
Non agitur de devotione personali. 16 Non solum verba, sed et actiones 
significant res divinas invisibiles, nempe, in hoc casu, mysterium Christi 
sacramentaliter praesens, in Missa nempe. 17 Incongruum autem est si- 
gna, signa 18 per quae significamus res absconditas, obscuriora fortasse 19 
esse rebus ipsis significatis. Deficeret, ex parte saltem, 20 ratio ipsa signi. 
Fatendum est efficacitatem « ex opere operato » non dependere essen- 
tialiter ex intellectione verborum. Certum est. 21 Sed, quanto naturae 
rationali conformius, ut qui assistunt ritui, ritum intelligant! 

Quinto: Ecclesiae, qua tali, nulla propria est cultura, ut affirmavit 
Pius XII. Sed omnes valores culturales in se assumit ut eos sanctificet. 
Lingua, vero, est signum et vehiculum potissimum culturae nationalis. 
Debet quidem admitti, ut opinor, linguam latinam esse, propter rationes 
historicas, optimum vehiculum conservandi et posteris tradendi illum 
conceptuum formalium inexhauribilem mundum, quibus constituitur the- 
saurus perennis philosophicus, theologicus, patristicus, iuridicus, immo, 
et litterarius et musicalis culturae graeco-latinae. Est, praeterea, lingua 
latina, et non debet relinqui, 22 instrumentum incomparabile definiendi 
cum praecisione, principia immutabilia fidei et rationis. Sed, hodierna 
die, cum iam non sit lingua viva, non est medium populare ad instituen- 
dum dialogum vivum inter Deum et homines, in quo consistit religio, 3 
et inter ministros et plebem nescientem hanc linguam. Nullus commen- 
tarius potest sufficienter substituere intimitatem et spontaneitatem illius 
dialogi. In Liturgia Deus loquitur et populus respondet. Oportet ergo 
ut populus intelligat sensum verborum. 

Sexto: Sacrosanctum hoc Concilium, ut clarum est, nihil substan- 
tialiter novum sibi proponit proclamare. Vult quidem ut aeternum illud 
Christi Mysterium, in Deo absconditum, novo fulgore, novo modo, in- 
genio nostrae aetatis aptato, praesens fiat, in Liturgia Verbi et in Litur- 
gia Eucharistica, ita ut coaevi nostri gaudium de veritate evangelica 
facilius possint percipere. Quomodo si Ecclesia eos alloquitur lingua 
ignota? Etiam, in Liturgia, Ecclesia debet loqui lingua viva populi. 

Septimo: Concilium, insuper, sibi proponit quidquid ad unionem 
fratrum separatorum conferre potest, fovere. Medium, non inter cuncta 
minimum, erit, ad finem hunc optatissimum assequendum, instaurare 
usum linguae vernaculae in Liturgia, praesertim in celebratione Eucha- 
ristiae, quae iuxta mentem Divi Thomae, est, per antonomasiam, signum 
unitatis Ecclesiae. « Celebratio Missae, non lingua Missae », dicit S. Tho- 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



483 



mas. 2i Fideles simus fidei Ecclesiae Romanae usque ad mortem, 25 potius 
quam linguae latinae. 

Octavo: Tandem, ut bene iam est demonstratum, in hac ipsa aula 
conciliari, neque ex historia validum potest afferri argumentum contra 
usum linguae vulgaris in Liturgia. 

Possumus igitur concludere: in hac re, sicut in aliis multis: theo- 
logia pastoralis est clavis totius Liturgiae. 

Pro n. 24, sequentem propono formulam: 

« Cum vulgati sermonis usurpatio valde utilis, immo hodie morali- 
ter necessaria existat, ad hoc ut populus intelligat textus et actiones 
liturgicas et proinde celebrationi mysteriorum intersit participatione 
plena, conscia, actuosa, communitaria et iucunda, amplior omnino detur 
linguae vernaculae locus, in tota quidem Liturgia, praesertim vero in 
sacrosancto Eucharistiae mysterio, non solum in Liturgia verbi, sed quae- 
dam etiam in Liturgia eucharistica proprie tali. Sit singulis Conferen- 
tiis episcopalibus usum linguae vernaculae in Liturgia statuere, actis a 
Sancta Sede recognitis. In hac re, si casus ferat, Conferentiae episcopales 
possunt consilium habere cum episcopis finitimarum regionum eiusdem 
linguae ». Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 Quamvis clarissimi Patres iam, ante me, de omni- 
bus fere articulis huius schematis, et praesertim de duobus numeris ad linguam 
liturgicam spectantibus, nempe ad n. 24 et 41, abunde et satis bene dixerint, liceat 
tamen mihi de hac celeberrima iam quaestione brevia verba facere. 2 maximi, 
ut credo, momenti. 3 vel plurimum. 4 velut. 5 deest. 6 deest. 7 deest. 
8 et iucundam seu hilarem. 9 deest. 10 deest. 11 deest. 12 intelligant. 
13 deest. 14 — coetui praeeunte — . 15 si nec verba. 16 deest. 

17 deest. 18 deest. 19 deest. 20 deest. 21 deest. 22 deest. 23 deest. 
24 deest. 25 deest. 

19 

Exc.mus P. D. ABILIUS DEL CAMPO Y DE LA BARCENA 
Episcopus Calaguritanus et Calceatensis-Logrognensis 

Em.mi, exc.mi ac rev.mi Patres, 

Numero ad numerum quasdam animadversiones proponam in cap. I. 1 
Prima: Desideratur, ni fallor, clara et accurata notio sacrae Litur- 
giae. Inducimur enim de re liturgica loquentes quin ... 2 statim ab initio 
aperte dicatur quid sit Liturgia, quaeque qualisve vera ipsius natura. 
Omnium quidem animis quaedam inest Liturgiae idea plus minusve 



484 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



clara, omnesque, cum de Liturgia loqui et dissere sentiunt, aliquid, 
saltem in confuso, intelligere conantur. Accuratam vero Liturgiae no- 
tionem quot fidelium immo et fortasse 3 clericorum certo habebunt? At 
etiam si nosmetipsi explicare impraesentiarum, quasi ex inopinato, de- 
beremus quid proprie Liturgiae nomine veniat, fortasse nec nos ipsi, 
mihi indulgite* concordes vel in notione, dato casu, ex integro essemus. 

Neque post lectionem paragraphi « De sacrae Liturgiae natura » cla- 
riorem quis habebit notitiam. Nam praeterquam quod definitio proprie 
dicta in ipsa non datur, schema, hac in parte, magna, ut puto, laborat 
ambiguitate. Quandoque enim vox Liturgia sumitur globaliter, de toto 
processu: de Eucharistia, de sacramentis, de praedicatione, de lectioni- 
bus sacris, de laudibus Deo Patri persolutis, etc. etc.\ quandoque vero 
de una aliave processus cultualis parte; hic 6 de immutabili elemento 
divinitus instituto, et ihi 7 de ritibus, caeremoniis et rubricis. Usurpatur 
autem sine addito, ac si univoce de omnibus et singulis praedicari pos- 
sit, cum reapse non univocum sed analogum quid esse videatur. 

Desideratur ergo, ut initio dixi, clara et accurata notio Liturgiae, 
quam aliunde haud difficile aestimamus omnibus proponere haustam ex 
iis quae in Enc. Mediator Dei pulcherrime dicuntur... 8 

Secunda: In lin. 16 deleatur phrasis finalis: « ex quo Ecclesia na- 
scitur... etc. 9 » ne praeiudicetur 10 solutio quaestionis adhuc agitatae de 
« nativitate » Ecclesiae. Eadem ratione tollatur etiam e lin. 4 n. 2 phra- 
sis: « quo Ecclesia mundo apparuit ». 

Tertia: In n. 2: duo solummodo notanda: a) ultima periodus « num- 
quam posthac intermisit Ecclesia, etc. etc, usque in verba: in laudem 
gloriae eius », quia negative construitur, phrasis nimis absoluta apparet. 
Videtur enim significare in conventibus Ecclesiae semper et ubique omnia 
illa peragi quae ibi indicantur. Nescio utrum hoc possit historice susti- 
neri. b) Textus « in omnibus Scripturis quae de ipso erant » trahitur 
ad causam accommodatione nimis longe petita. Expungatur ergo et eius 
loco dicatur simpliciter « legendo sacras Scripturas », quin adducatur 
textus biblicus. 11 

Omitto notulam in n. 3 quia iam de ipso brevibus minutis adhuc 
locuti sunt. 12 

In quinta animadversione: in n. 5: non video qua ratione dici possit 
Liturgiam esse in suo centro, quod est divinum Eucharistiae sacrificium, 
culmen ad quod omnia tendere debent 13 et simul fontem a quo omnia 
procedant. Quae sunt illa « omnia » sic, absolute et sine addito dicta? 
Si fons dicitur a quo omnia procedunt, nihil est quod ab ipso non pro- 
cedat. At tunc, quomodo in sequenti paragrapho dicitur: « Nam ante- 
quam homines ad Liturgiam accedere possint, necesse est ut ad fidem 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



485 



et conversionem vocentur »? Fides enim 14 et conversio, quae certe ali- 
quid sunt, et 15 a Liturgia, tamquam a fonte, non procedunt, cum haberi 
debeant, antequam homines ad illam accedere possint... 16 

Sexta: In n. 6: Duo etiam 17 notanda: a) A prima linea dicitur: 
« Labores autem apostolici ad id tendunt, ut qui fidem receperunt et 
poenitentiam egerunt filii Dei fiant per Baptismum... ». Hoc utique 
valet de adultis. At de infantibus? Fortasse deberet aliquo modo hoc 
indicari... 18 b) In lin. 35 legitur: « Ex Liturgia ergo ... gratia nobis dona- 
tur ». Quae et qualis gratia? Verum enim non est quamlibet gratiam 
a Liturgia derivari... 19 

In n. 11: in lin. 15 dicitur: 20 « Disciplina 21 de sacra Liturgia in 
seminariis et facultatibus theologicis inter principales est habenda »... 22 
Ne quid nimis aliquibus videatur haec disciplinae liturgicae inter prin- 
cipales enumeratio, notare velim sensum vocis in contextu. Apprime 
explicatur in notula 33. Principalis ergo dicitur non quia et quatenus 
aequiparetur v. g. Sacrae Scripturae vel theologiae dogmaticae, quae 
aliunde fundamenta sunt disciplinae liturgicae tradendae, sed quia « in 
ordinatione programmatum non amplius inter auxiliares, sed inter prin- 
cipales computari debet »... 23 

Nona animadversio: De mente biblica in instauratione liturgica in- 
culcanda. 

Magni momenti mihi videtur memorare necessitatem et urgentiam 
textus biblicos accurate seligendi, tam pro lectionibus quam pro homi- 
liis, in Missali et in Breviario, cum, nobis omnibus, ni fallor, consentien- 
tibus, nonnulli hodie textus sint minus ad amussim electi. Proponerem 
ergo ut illic ultimae lineae n. 19 hoc fere modo redigerentur: « In pro- 
curando igitur sacrae Liturgiae instaurationem, progressum et aptationem, 
textus biblici accurate seligantur oportet, quo facilius perquiratur et effi- 
cacius promoveatur ille suavis et vivus S. Scripturae affectus, etc... 2i ». 

In n. 21 tangitur unum e duobus vel tribus problematibus inter 
Patres Conciliares maxime agitatis: « De competentia Conferentiarum 
episcopalium nationalium »: utrum nempe illarum sit statuere, an so- 
lummodo proponere; sintne novationes et aptationes, « actis a Sancta 
Sede recognitis » (291) introducendae, an de ipsius Sanctae Sedis con- 
sensu? Et alius quidem sic, alius vero sic. At fortasse quaestio de verbis, 
non de re, moveatur. Quidquid vero sit, hoc impraesentiarum mihi oc- 
currit suggerendum: Conferentia episcopalis nationalis est figura quae- 
dam iuridica nondum in Codice sancita; institutum iuridicum non defi- 
nitum, sed definiendum; persona iuridica non constituta, sed consti- 
tuenda, nondum creata, sed creanda. Auspicari ergo licet problema « de 
Conferentiis episcopalibus nationalibus » suscitatum iri in schemate com- 



31 



486 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



missionis « De episcopis et dioecesium regimine », ibique quaestionem 
de illarum constitutione, de competentia, de iuribus et officiis agitatum 
iri. Nunc autem, in praesenti nostro schemate tangitur casus particu- 
laris de re liturgica, magni quidem momenti, sed particularis, unus e 
pluribus sine dubio possibilibus. Inopportunum ergo et periculosum 
videtur, mihi ignoscite, 25 concretum quid et definitivum explicite in 
casu determinare, ne praestabilire videamur solutionem iuridicam suo 
loco dandam. Melius igitur erit quaestionem differre et, ne via occlu- 
datur discussioni et approbationi schematis de sacra Liturgia, formu- 
lam generalem et iuridice sufficientem invenire eamque schemati nostro 
inserere. Quod quidem fortasse possit obtineri his vel similibus verbis: 
« De propria ipsarum competentia » vel etiam « ad 26 normam iuris », 
utique condendi. 

Undecima: In n. 24 sermo fit de usu linguae latinae in Liturgia oc- 
cidentali. Multa eaque optima in Aula conciliari hac de re dicta sunt, 
nec ftnis praevidetur. 27 Unum tantum adderem: duae in n. 24 distingui 
possunt partes: prima ab initio usque ad lin. 15; alia a lin. 15 ad finem. 
In hac secunda parte 28 iterum proponitur quaestio de competentia Con- 
ferentiae episcopalis eique possunt applicari quae in praecedentibus dixi- 
mus; in illa normae stabiliuntur generales quae, meo quidem iudicio, pru- 
dentes sunt, quaeque utpote generales, ab omnibus approbari possunt. 

Stabilitur enim ut lingua latina in Liturgia occidentali servetur et 
ut, ob rationes pastorales, « in non paucis ritibus » amplior vulgato ser- 
moni tribuatur locus. Cuius rei quae et qualis esse potest difficultas? 
Datur lingua diplomatica; est lingua commercialis; plurimi homines 
pro una communi lingua concreanda laborant; nobis est, Fratres dilectis- 
simi, communis lingua liturgica, et eam, proh dolor!, discutimus! 

Praeses: Satis! 

Orator: Tot tantaque sunt huius unitatis commoda ... 
Praeses: Tempus transgressus es! 

Orator: ... ut si hanc linguam communem non haberemus, eam 
procul... 29 Unde, quia rationes pastorales dantur et in aliquibus sermo 
vulgatus utilis fidelibus esse potest... 

Praeses: Satis! Tempus transgressisti loquendi. Quia iam venit me- 
ridies, rogo instanter oratores adhuc adstantes ut brevissime loquantur 
nec quidquam repetant quod iam dictum est. 



ln textu scripto tradito: 1 deest. 2 non obstante titulo paragraphi. 

3 deest. 4 indulgite mihi. 5 deest. 6 ibi. 7 alibi. 8 Et fideles 

constitutionem nostram legent et Concilium docet et docere debet. 9 deest. 

10 praeoccupetur. 11 deest. 12 4. In n. 3 a lin. 20 legitur: « Ipse est qui lo- 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



487 



quitur... in Cruce obtulit ». Asseritur ergo praesentia Christi in Liturgia. At eodem 
modo et univoce dum verba leguntur, dum laudes Deo persolvuntur etc? Nimis 
indulgenter dicitur Christum praesentem esse immo et loqui dum verba Scripturae 
« explicantur ». Deleatur ergo hoc ultimum. 13 debeant. 14 ergo. 15 deest. 
16 Aliter itaque paragraphus exarari debet, v. g. « Culmen ad quod tota actio 
ecclesialis tendere debet et simul fons a quo actio ipsa vim obtinet ». 17 deest. 
18 simplici inciso « cum de adultis agitur ». 19 7. in n. 8: In lin. 11 

legitur: « Etsi enim christianus quandoque ad orandum in communi vocatur, 
quandoque tamen invitatur ad intrandum cubiculum suum... ». Deleatur illud 
« quandoque tamen » et eius loco dicatur « invitatur etiam ». 20 legitur. 

21 « Scientia. 22 Duo notanda: a) Nescio quo iure dicatur « scientia de sacra 
Liturgia ». Fortasse melius dicendum: « Disciplina de sacra Liturgia in seminariis 
et facultatibus theologicis inter principales est habenda »; b) 23 (cf. Ordina- 
tiones S. C. de Seminariis et Univers., 12 iunii 1931: A.A.S. 23 [1931], pag. 271). 
24 quem... traditio ». 25 ignoscite mihi. 26 competentia ad. 27 deest. 
28 deest. 29 dubio creare deberemus. Illam servemus; mirandum in modum 
nobismetipsis spectaculum praebemus et Sacro una participando et omnium no- 
strum Matri salutationem angelicam quotidie univoce recitando. Attamen quia 
rationes dantur pastorales et in aliquibus sermo vulgatus utilis fidelibus esse potest, 
eritque certe, nulla mihi videtur esse difficultas ut, determinatis in adiunctis certis- 
que sub condicionibus, amplior locus ipsi in Liturgia tribuatur. Quae omnia 
— quantum, ubi, quomodo — in capitibus sequentibus (de Missa, de Sacramentis, 
le Officio Divino) opportune disceptabitur. 

20 

Exc.mus P. D. STANISLAUS LOKUANG 
Episcopus Tainanensis 

Venerabiles Patres Conciliares, 

Ad removendam ambiguitatem in expressionibus, quae claritatem 
et praecisionem habere debent, praeter correctiones iam propositas ab 
aliis em.mis ac exc.mis Patribus, mihi videtur adhuc aliquas modifica- 
tiones faciendas esse. 1 

1. In pag. 66, n. 22, agitur de studiis quoad aptationes facien- 
das a Conferentiis episcopalibus et commissionibus liturgicis et postea 
dicitur: « Aptationes quae utiles vel necessariae existimantur, S. Sedi 
proponantur ». Etsi subintelligitur quod proponantur aptationes a Con- 
ferentiis episcopalibus, tamen clare dicendum est etiam in textu. Igitur 
textus sic annuntiari oportet: « Aptationes quae utiles vel necessariae 
existimantur S. Sedi a Conferentia episcopali proponantur ». 

2. In eadem pagina, in initio sectionis C, dicitur: « Etsi Liturgia 
est praecipue adoratio divinae Maiestatis necnon donum gratiae Dei... ». 
Verbum « donum » videtur non esse felix expressio, quia gratia est 



488 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



quidem donum Dei, Liturgia vera non est donum gratiae Dei, sed 
fons gratiae Dei dici potest, si Liturgia intelligitur de signis visibili- 
bus sacramentorum, ut in textu ita intelligitur. Igitur verbum « do- 
num » mutari debet in verbum forte 2 « fons ». 

3. Cum in decreto de sacra Liturgia utilitas necnon necessitas 
aptationis Liturgiae ad ingenium et traditiones populorum admittatur, 
sed et difficultas id agendi recognoscatur, peropportunum igitur videtur 
ut haec sacrosancta Synodus adfirmet clerum in missionibus rite insti- 
tuendum esse quoad aptationes Liturgiae ita ut clerus bene cognoscat 
spiritum et normas aptationis. Nam aptatio Liturgiae si bene applicatur, 
uberes fructus pro labore missionis obtinentur, si vero male applicatur, 
consequentiae malae exorientur. Aptatio 3 haec dependet in iudicio ab 
episcopis ac a S. Sede, sed in executione a sacerdotibus. Igitur clerus in 
missionibus rite instituendus est tum ad spiritum et normas aptationis 
Liturgiae, cum ad sensum traditionis propriae nationis. 

Propono igitur ut in n. 11, pag. 163 huius decreti de sacra Litur- 
gia, post verba « tum pastorali et iuridico tradenda », addantur ea quae 
sequuntur: « in missionibus insuper instituantur seminaristae ad rite 
intelligendum spiritum aptationis Liturgiae ad traditionem proprii po- 
puli ». 

4. Pro Ecclesia in Sinis, indultum duplicibus vicibus a S. Offi- 
cio concessum fuit, ut in partibus mobilibus Missae lingua sinica adhi- 
beri posset. Prima concessio facta fuit primis missionariis Societatis 
lesu 4 in saeculo xvn, sed propter quaestiones de ritibus sinensibus 
paganis vehementer agitatas indultum S. Sedis infructuosum 5 fuit. Nunc 
abhinc paucis annis, novum indultum iterum nobis concessum est, cuius 
autem exsecutio dependet a praeparatione Missalis. Quae praeparatio 
propter vicissitudines belli ac persecutionum communistarum nondum 
completa est. Spero fore ut id quod concessum fuit per indultum, con- 
cedatur quidem per legem promulgatam in hac Synodo sancta. 6 

Quaestio rituum sinensium, quae vehementer ultra modum inter 
missionarios agitata fuit saeculis xvi et xvn, obstaculum maximum con- 
versioni sinensium interposuit. Propterea historia nos docet quod apta- 
tio in n. 20 proposita non parvipendenda est. Dixi. 



ln textu scripto tradito: 1 quod adhuc aliquae modificationes faciendae sunt. 
2 deest. 3 Applicatio. 4 deest. 5 frustratum. 6 sancta Synodo. 



CONGREGATIO GENERALIS VII 



489 



21 

Exc.mus P. D. CLEMENS IOSEPH ISNARD 

Episcopus Neo-Friburgensis 

Em.mi Patres, exc.mi ac rev.mi Domini, 

Propositio mea non est tantum mea; subscripta est a 28 archie- 
piscopis et episcopis Brasiliae. 

Est circa art. 21, pag. 166. Et propositio sonat: 2 emendetur hic 
articulus 3 hoc modo: verba finalia, scl. 4, « actis a S. Sede recognitis 
(cf. can. 291) », delenda sunt. 

Ratio: finis huius articuli est concedere episcopis aliquantulam po- 
testatem circa divini cultus ordinationem. Est derogatio partialis can. 1257 
quod statuit: « Unius Sedis Apostolicae est liturgiam ordinare ». Nam 
Concilia adunantur ad novas leges condendas, non ut omnia immuta- 
biliter conserventur. Totum sane fit cum approbatione Romani Ponti- 
ficis. 

Limites huius facultatis clare et praecise in corpore articuli statuun- 
tur, nempe « intacta vi editionis typicae librorum liturgicorum a S. Sede 
editorum vel edendorum ». Sunt limites, et quidem 5 stricti. Episcopi 
ergo 6 nihil poterunt agere contra unitatem ritus romani. 

Sed si acta episcoporum a S. Sede recognosci debeant ad normam 
can. 291, tunc prorsus nulla facultas conceditur, nec minima, quia to- 
tum reducitur ad ius proponendi, quod etiam laicis competit. 

Habeatur fiducia in sensu catholico et in prudentia episcoporum! 

Et parcite mihi si adhuc verbum profero de articulo 24, i. e. de usu 
linguae vulgaris. Est argumentum simplex. 

Omnis catechesis in lingua tradi debet captui populi accommodata. 
Ante-missa vocatur Missa catechumenorum, proinde est vera et tradi- 
tionalis catechesis constans orationibus, canticis et lectionibus. Ergo 
ante-missa celebrari debet in lingua populo adstanti cognita, quod ple- 
rique erit lingua vulgaris. 

Nolumus aliis imponere usum linguae vulgaris in Missa. Qui vo- 
luerit linguam latinam semper et in omnibus servare, etiam forsitan 7 
contra logicam et rationes pastorales, eam servare poterit. 

Desideramus, uti pastores animarum, consulere bono spirituali no- 
strarum ovium. Enixe rogamus ut nobis viam apertam relinquant. 



ln textu scripto tradito: 1 Antequam ius loquendi mihi perveniret, iam se- 
niores fere omnia de re tractanda dixerunt. Attamen quia « sic » et « non », « pro » 



490 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



et « contra » locuti sunt, liceat mihi verbum addere. 2 art. 21, pag. 166. 
3 deest. 4 deest. 5 deest. 6 deest. 7 deest. 
Animadversiones adiunctae: 

Art. 21, cap. I. Placet iuxta modum, scil. ut demantur verba finalia « actis 
a S. Sede recognitis » (cf. can. 291). 

Ratio: Necessarium est episcopis, maxime in sic dictis Conferentiis adunatis, 
facultatem aliquam circa divini cultus ordinationem conferre. Haec facultas in 
corpore articuli iam praecise definita est, nempe « intacta vi editionis typicae 
librorum liturgicorum a S. Sede editorum aut edendorum ». Ergo non apparet 
cur acta episcoporum adhuc S. Sedi praevie ptaesentari debeantur ad recogni- 
tionem. 

Accedunt: \_subsignatt] Carolus, arch. Olindensis et Recifensis; Iosephus Thur- 
ler, ep. tit. Capitoliensis; Carlos, eppus Palmensis; Vicente, bispo de Crato; Bene- 
dictus Zorzi, ep. Caxiensis; Ioseph, ep. Penedensis; Ioseph, ep. Stantianus; Iose- 
phus Vicentius Tavora; Adelmus, arch. coadiutor Maceiensis; Avelar, arch. Tere- 
sianus; Henricus ofm, arch. Botucatii; Franciscus, ep. Afogadensis; Walfridus, ep. 
(tit.) Larandensis; Aloysius Philipus Urugaianensis; Expeditus OHveira, ep. Pato- 
sensis; Iosephus Maurus, ep. Iguatuvinus; Epaminondos, ep. Ruibarbosensis; Mons. 
Iosephus Nicomedes Grossi, ep. el. Speleopolitanus a Bono Iesu; Walmor Battu 
Wichrowski, VT Felbes; Alfonsus Maria Ungarelli, VT Azura; Aniger F. M. Me- 
lillo, ep. Piracicabensis; Emmanuel, ep. Campinensis Grandis; Eliseus Maria, ep. 
tit. Zamensis maior; Manuel Tavares de Araujo, bispo de Caico; Gentilis, ep. Mos- 
sorensis; David, ep. S. Ioannis in Brasilia; Iosephus Medeiros Leite, ep. Oliveirensis; 
Jose Eugenio Correa, ep. Caratingenis in Brasilia; Jose, bispo de Garanhuns; Joao 
Baptista, arch. Victoriensis Sp. S. 

22 

Exc.mus P. D. ALOISIUS CAROLUS BORROMEO 
Episcopus Pisaurensis 

Haec mihi proponenda videntur vel animadvertenda. 

Facultates quae in re liturgica in schematibus tribuuntur Conferen- 
tiis regionalibus, tribuendae videntur Conferentiis nationalibus tantum, 
ad vitandas nimias et inutiles varietates. 

Ad linguam latinam quod attinet, mihi videtur quod non solum 
eadem pergat esse lingua liturgica sed esse omnino servanda in Canone 
Missae et in sacramentis administrandis ad formam sacramentalem quod 
spectat. 

Dixi, quia ad reliqua dicenda renuntio cum excedant fines articuli 
propositi. 

Praeses: Excusate, nondum locutus est exc.mus Marelim, ep. Cai- 
xiensis; sed mane ut primus loquetur. Nunc clauditur sessio; reponitur 
Sacra Scriptura. 

Secretarius generalis: Proxima congregatio generalis habebitur cra- 
stina, sabbato, hora nona. 



CONGREGATIO GENERALIS VIII 
27 octobris 1962 



CONGREGATIO GENERALIS VIII 
27 octobris 1962 



r 



Exc.mus P. D. Pericles Felici, secretarius generalis: 

Hodiernae congregationi generali praeest em.mus ac rev.mus D. Er- 
nestus card. Ruffini, arch. Panormitanus. 

Orationem habebunt. ex ordine: exc.mi Marcellinus Olaechea, arch. 
Valentinus in Hispania, Aloisius Gonzaga da Cunha Marelim, ep. Ca- 
xiensis in Maragnano, Eugenius D'Souza, arch. Nagpurensis in India, 
Secundus Garcia de Sierra, arch. tit. Parianus in Hispania, Franciscus 
Marty, ep. Rhemensis in Gallia, Cyrillus Zohrabian, ep. tit. Acilisenus; 
rev. Anicetus Fernandez, superior generalis O. P.; exc.mi Henricus 
Jenny, ep. aux. Cameracensis in Gallia, Marcus McGrath, ep. tit. 
Caeciritanus, Ioannes Przyklenk, ep. Ianuariensis, Zacharias Rolim de 
Moura, ep. Cajazeirasensis in Brasilia, Georgius Kemerer, ep. Posa- 
densis in Argentina, Albertus Devoto, ep. Goyanensis in Argentina, 
Petrus Kobayashi, ep. Sendaiensis in Iaponia, Hyacinthus Thiandoum, 
arch. Dakarensis in Senegalia, Antonius Pildain, ep. Canariensis in 
Hispania, Ioseph Melas, ep. Nuorensis in Italia, Conradus De Vito, 
ep. Lucknovensis in India, Ioseph Schoiswohl, ep. Secoviensis in Au- 
stria, Carolus Weber, ep. Iceuyensis in Sinis, Carolus Saboia Ban- 
deira, ep. Palmensis in Brasilia, Thomas Muldoon, ep. tit. Fesseitanus, 
loseph Carraro, ep. Veronensis in Italia, Antonius Fustella, ep. Tuder- 
tinus in Italia, Paulus Gouyon, ep. Baionensis in Gallia, Carolus Fer- 
rero di Cavallerleone, arch. tit. Trapezuntinus in Italia, Gerardus Viel- 
mo, ep. tit. Ariassensis, Gerardus de Morais Penido, arch. Iudicifo- 
rensis in Brasilia, Ansgarius Sevrin, ep. tit. Mossinensis, Franciscus Au- 
stregesilo Mesquita, ep. Afogadensis in Brasilia, Ioseph Lopez Ortiz, ep. 
Tudensis-Vicensis in Hispania, Antonius Santin, ep. Tergestinus in 
Italia, Franciscus Charriere, ep. Lausannensis in Helvetia, Leo De Kesel, 
ep. tit. Synaitanus, aux. ep. Gandavensis in Belgio, Ioseph Battaglia, 
ep. Faventinus in Italia, Fridericus Melendro, arch. Nganchimensis in 
Sinis, Franciscus Franic, ep. Spalatensis in Iugoslavia, Henricus Nico- 



494 ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 

demo, arch. Barensis in Italia, Otto Spiilbeck, ep. Misnensis in Ger- 
mania. 

Praeses card. Ruffini: 

Venerabiles Fratres, singuli habent quidem plenam loquendi liberta- 
tem, sed velim omnes enixe rogare, ne diutius quam oporteat sessio no- 
stra protrahatur, ut a repetitionibus omnino se abstineant. Si quis vero 
quae iam alii Patres dixerunt, existimaverit esse sua auctoritate confir- 
manda, sententiam suam paucissimis verbis constringat. [Plausus]. 

Sunt quasi quadraginta Patres, qui petierunt facultatem loquendi. 

1 

Exc.mus P. D. MARCELLINUS OLAECHEA LOIZAGA 
Archiepiscopus Valentinus 

Em.me Praeses, venerabiles Patres, 

Parcite mihi 1 si argumento iam a Patribus tractato, praeeunte ni 
fallor em.mo Sancti Officii secretario, ad recalcandum breviter insisto. 
Schema, corde fraterno et iuste 2 plaudens, illud tamen, ut aliqui auspi- 
carunt, strictiori examini theologorum commissionis liturgicae subiicien- 
dum credo; quaedam enim maiori claritati et exactitudini 3 vertenda sunt, 
v. g. — praeter iam a ceteris notata — haec advertere humiliter audeo. 

In prooemio, n. 10, pag. 157, ubi asseritur per Liturgiam opus re- 
demptionis exerceri, melius erit dicere « opus redemptionis applicari ». 
Quia, primum, formula refertur praecipue ad sacrificium Eucharistiae, 
per quod Concilium Tridentinum in capite I sessionis XXII asserit 
applicari virtus sacrificii Crucis. Notum enim est redemptionem peractam 
et consummatam fuisse in sacrificio Crucis. Sacrificium vero altaris et 
sacramenta non peragunt, sed applicant tantum. Iamvero verbum « exer- 
cere », in prooemio adhibitum, sumi potest pro applicatione, sed insu- 
per pro exsecutione. Unde aequivocum videtur. Qua de causa, claritatis 
gratia, postulo ut in melius mutetur et verbum « applicari » adhibeatur. 

Secundum, in eodem prooemio, ubi asseritur « Liturgia Ecclesiam 
cotidie interne aedificat " in templum sanctum in Domino..., in habi- 
taculum Dei, in Spiritu " (Eph. 2, 21-22), usque ad mensuram aetatis 
plenitudinis Christi [Eph. 4, 13) ». 

Operteret dicere: « Liturgia Ecclesiam cotidie aedificat in templum 
sanctum in Domino, in habitaculum Dei in Spiritu, usque ad mensuram 



CONGREGATIO GENERALIS VIII 



495 



aetatis plenitudinis Christi », exclusis verbo « interne » et forte cita- 
tionibus Epistolae ad Ephesios. 

1. Quia Ecclesia interne aedificatur in templum sanctum per gra- 
tiam et caritatem, non per Liturgiam, quae medium externum et sociale 
communicationis horum donorum tantum est. 

2. Quia citationes S. Pauli ad Liturgiam praecise non referuntur. 
Formula vero, prout castigata proponitur, exactior mihi videtur. 
In capite I, paragr. I, de sacrae Liturgiae natura et momento, ad 

n. 3, pag. 160, advertendum censeo: Hic numerus loquitur de praesen- 
tia Christi in actionibus liturgicis unius alteriusve generis. 

Perspicuum tamen est praesentia Christi non esse identica in prae- 
dictis actionibus. Nec proinde virtus quae ex praesentia derivatur. 

Quapropter proponerem ut n. 3 remaneret sic: « Ad tantum vero 
opus perficiendum, Christus Ecclesiae suae semper adest in actionibus 
liturgicis. Adest ut magister, ipse qui misit Apostolos ut docerent 
{Mt. 28, 19-20), asserendo Ipsum audire qui eos audissent. Adest 
ut primus et capitalis orans, ipse qui caput est totius Ecclesiae orantis. 
Adest ut potestatem excellentiae in sacramentis habens, ipse a quo effi- 
cacitatem obiectivam sacramenta accipiunt {Summ. Theol. III, 64). 
Adest insuper ut victima et sacerdos, ipse qui cotidie semetipsum offert 
Deo Patri in altari, sacerdotum ministerio... » (Conc. Trid. sess. XXII, 
c. 2; Denz. 940). Cetera ut in schemate. 

In par. II huius capitis, pag. 162: « de liturgica institutione et de 
actuosa participatione prosequenda », dicerem: 

Primum: ut pulchra et utilis doctrina « de actuosa participatione 
prosequenda » in hac paragrapho proposita roboretur, nonnulla addere 
oportet circa fundamentum sacramentale huius participationis. Sumerem 
ergo verba tam 4 S. Thomae quam 5 Encyclicae Mediator Dei, ubi dici- 
tur: « Christiani vero omnes baptismatis lavacro, generali titulo in My- 
stico Corpore membra efficiuntur Christi sacerdotis, et charactere qui 
eorum in animo quasi insculpitur, ad cultum divinum deputantur; atque 
adeo ipsius Christi sacerdotio pro sua conditione participant » {A.A.S. 
39 [1947] pag. 555). 

Insuper quae in nn. 11 et 12 huius paragraphi proponuntur 6 evi- 
denti exaggeratione laborant, ut iam plures Patres notavere. Nam in 
institutione cleri principaliores disciplinae sunt Sacra Scriptura et theo- 
logia. Ipsis omnes aliae, etiam Liturgia, suppeditantur. Textus vero 
n. 11 considerat Liturgiam tamquam centrum et culmen totius institu- 
tionis clericalis. 

Tandem, in n. 12 proponerem suppressionem pericopae finalis, ubi 
asseritur « ita ut tota vitae ratio in seminariis et institutis religiosorum 



496 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



liturgico spiritu informetur » et 7 ut n. 12 finiatur ubi ait: « ... et toto 
animo participare queant ». 
Gratias omnibus! Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 2 deest. 3 clarius maiorique exactitu- 
dine. 4 deest. 5 et. 6 apponuntur. 7 ita. 

2 

Exc.mUs P. D. ALOISIUS DA CUNHA MARELIM 
Episcopus Caxiensis in Maragnano 

Em.me ac rev.me Praeses, em.mi et exc.mi ac rev.mi Patres, 
Haec pauca propono: 1 

In pag. 166, n. 21, lin. 3: « Ordinariis singularum provinciarum 
vel regionum, vel etiam Conferentiae episcopali nationali, maior con- 
cedatur facultas divinum cultum ordinandi ». Supprimatur « Ordinariis 
singularum provinciarum vel regionum ». 

Et in n. 22, lin. 15: « Aptationes quae utiles vel necessariae exi- 
stimantur Sanctae Sedi proponantur », emendetur: «... Conferentiae 
episcopali nationali subiiciantur, quae eas potest S. Sedi proponere ». 

Et pag. seq., n. 24, Iin. 16: « Conferentia episcopalis in singulis 
regionibus », emendetur: « Conferentia episcopalis nationalis ». Con- 
ferentia episcopalis nationalis hic intelligitur coetus plenarius episcopo- 
rum cuiusque nationis. 

Ratio est: ne nimia diversitas ansam praebeat confusioni et pluri- 
bus incommodis, maxime quando sacerdotes et etiam fideles de loco in 
locum transferuntur. Haec incommoda vitantur si Liturgiae ordinatio 
Conferentiae episcopali nationali plenariae subiiciatur, ad quam episcopi 
omnium provinciarum conveniunt, actis postea a S. Sede recognoscen- 
dis vel adprobandis. 

Pag. 169, n. 32, lin. 17, addatur: « Quando celebratur Missa cathe- 
dralis (sicut etiam paroecialis), eadem hora, in ecclesiis aut in oratoriis 
vicinioribus, iudicio Ordinarii, ne celebretur Missa cum fidelium con- 
cursu, firmo etiam praescripto canonico circa praecedentiam, eadem 
hora, episcopi praedicationis ». 

Ratio est ne plures fideles amoveantur a Missa dioecesis (aut paroe- 
ciae) pastoris aut a praedicatione episcopi. Dixi. 



In textu scripto tradito: 1 deest. 



CONGREGATIO GENERALIS VIII 



497 



Animadversiones adiunctae: 

Supprimatur « Ordinariis singularum provinciarum vel regionum ». 

Ratio est: ne nimia diversitas ansam praebeat confusioni et pluribus incommo- 
dis, maxime quando sacerdotes, et etiam fideles, de loco in locum transferuntur. 

\_Subsignati etiarn\ Aristide, VT Adriani; Carlos, ep. Palmensis; Expeditus 
Oliveiri, ep. Patosensis; Walmor Battu Wichrowski, VT Felbes. 

3 

Exc.mus P. D. EUGENIUS D'SOUZA 

Archiepiscopus Nagpurensis 

Venerabiles Patres Concilii, 

Solummodo pauca velim loqui de n. 22 in schemate, scilicet de po- 
testate Conferentiae nationalis episcoporum in Missionibus, imprimis 
circa aptationes faciendas in sacra Liturgia. 1 

In nn. 21 et 22 (pag. 166) delineatur intra quos limites aptationes 
sacrae Liturgiae fieri possint. Secundum tenorem n. 21, Conferentiis 
episcopalibus in genere dantur facultates ampliores ad aptationes facien- 
das in sacra Liturgia. Attamen in n. 22 ea ipsa facultas, uti concessa 
Conferentiis episcopalibus in missionibus, coarctatur; illis est enim so- 
lummodo facultas proponendi aptationes faciendas. Aliquot periti Ro- 
mae nominandi et Sacrae Congregationi Rituum aggregandi sunt, qui 
adiuvent S. Sedem ... 2 in recto iudicio ferendo in aptationes propositas. 
Humiliter 3 velim dicere, hoc propositum minime prodest... 4 Quod se- 
quentibus argumentis sic statuo... 8 

Velim ut tantum consideretis difficultates practicas oriundas cum 
procedatur ad nominationes horum peritorum. Quot periti nominan- 
di sunt a S. Congregatione? An unaquaeque regio suum habebit pe- 
ritum nominatum? Et tamen, ut recte et apte iudicentur aptationes 
introducendae in qualicumque regione, unaquaeque regio missionalis 
suum quemque peritum exigit; sicque legio requiratur peritorum. An 
forsitan S. Congregatio nominaret commissionem limitatam peritorum 
quorum opere S. Congregatio speret 6 omnia nostra problemata solvi 
posse? 7 Sed ubinam terrarum invenietur ille peritus vel etiam com- 
missio peritorum quae et plene et apte cognoscat omnia problemata in 
missionibus vigentia simulque omnes mores, traditiones, artes, culturas 
et aspirationes religiosas populorum tam diversorum in missionibus? ... 8 

Ad aptationes faciendas in missionibus nonne iudices optimi sunt 
ipsi episcopi missionum, adiuti a peritis ipsius regionis? Nonne melius 
esset illis facultates ampliores concedere? E contra, quid invenimus in 



498 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



schemate?... 9 Quid plus potestatis Sacrosanctum Concilium Conferentiis 
episcopalibus ... 10 in Missionibus concedere proponit? Nonne iamdudum 
per multum temporis, hac ipsa facultate proponendi fruimur? Etiam 
ipsae Conferentiae episcopales regionales nonne iam hac eadem facul- 
tate gaudent? Si Concilium Conferentiis episcopalibus nihil praeter fa- 
cultatem proponendi concedere proponit, undenam, quaeso, necessitas 
ut Concilium de hoc legem ferat? 

DifEcile intellectu est cur facultates coarctantur pro Conferentiis 
episcopalibus 11 in missionibus. An haec coarctatio propterea introdu- 
citur quod conditiones in missionibus difficiliores evadunt? Si haec sit 
ratio, ecce et aliud argumentum quod confirmat episcopos in missioni- 
bus solos posse 12 esse iudices optimos ad aptationes faciendas. Si autem 
coarctatio oriatur ex timore, ne nescio qui episcopi in missionibus « li- 
beralismo », uti dicam, imbuti, auctoritate adepta, omnia mutare inci- 
piant, quaero, nonne episcopi in missionibus iam « aetatem habent »? 
An fides nostra et devotio erga S. Sedem ullo pacto debilior aut infir- 
mior est? 

Venerabiles Patres, videor fulminare uti filius Boanerges, sed apud 
episcopos nostros adsunt multi sagaces et fide digni qui aliis magis 
ardentibus — uti ego sum — frenum imponent. 

Quare, cum omni submissione, peto ut n. 22 13 sequenti modo con- 
datur: 

1. Conferentiis episcoporum in missionibus collegialiter et per com- 
missiones agentibus, concedatur facultas statuendi aptationes, de quibus 
episcopi certi sunt illas substantiam Liturgiae nullo modo contradieere, 
salvo praescripto numeri 21, actis a S. Sede recognitis. 

2. Tempus — v. g. decem annorum — concedatur, intra quod 
Conferentiae nationales episcoporum experimenta producere poterunt. 

3. His experimentis peractis, acta omnia a S. Sedem mittantur ut 
S. Congregatio ea perscrutari possit et recognoscere quod in substantia- 
libus nihil mutatum sit. 

Tandem, humiliter petimus ut hoc Sacrosanctum Concilium, atten- 
tis peculiaribus circumstantiis in missionibus, aliquatenus latius se exhi- 
beat erga Conferentias episcopales harum regionum... 14 Dixi. 



In textu scripto traiito: 1 Corde pavido et magna cum trepidatione coram 
vobis adsto, cum imprimis aspicerem perplures qui et auctoritate eminentissimi 
sicut gigantes ad pugnas prementes, praecesserunt. Attamen, verbis Psalmistae 
confisus « ex ore infantium perfecisti laudes » audacter procedam. In schemate, 
pag. 165, sic proponitur norma ut principium fundamentale in problemate aptatio- 
nis S. Liturgiae praesertim in Missionibus: « Ecclesia, in iis quae ad fidem aut 



CONGREGATIO GENERALIS VIII 



499 



bonum totius communitatis non tangunt, rigidam unius tenoris formam ne in Li- 
turgia quidem imponere cupit; quinimmo, variarum gentium populorumque animi 
ornamenta ac dotem colit ac provehit, et quidquid, in populorum moribus indisso- 
lubili vinculo superstitionibus erroribusque non adstipulatur, in quantum potest, 
sartum tectumque servat ». Quae ut finem quidem nobilissimum omnino accipimus 
atque ad plenum effectum deduci fore exspectamus. Quae spes tamen iam a priori 
in multis vana esse videtur, ex pluribus quae ulterius in schemate proponuntur. 
Omnino verum est « in sacra Liturgia fidelium mentem voci concordare debere » 
(pag. 162, lin. 3), « liturgicam institutionem et actuosam fidelium participationem 
in Liturgia prosequendam esse, secundum eorum condicionem, vitae genus, reli- 
gionis culturae gradum » (pag. 164, lin. 2-4). Ad quod requiritur ut populus non 
adigatur ad cultum suum exprimendum per actus qui, secundum propriam cultu- 
ram, nullo modo apti sunt ad cultum et reverentiam exprimendi, sed, ut possit 
secundum suum nativum modum sese in vita religiosa exprimendi, per usus pro- 
batos atque pulcherrimos — varios apud populos diversos — Deum colere eique 
reverentiam exhibere. 2 et Sacram Congregationem Rituum. 3 Humil- 
lime. 4 et tantum abest ut adiuvet ut potius impediat omni verae et fruc- 
tuosae aptationi Liturgiae saltem in missionibus. 5 Maxima difficultas con- 
sistit in apte diiudicandis ritibus et actibus religiosis illis nostro populo propriis. 
Non tantum diversitas habetur pro variis populis in nostra natione, sed etiam 
haec tantum post longam experientiam et cum intima cognitione populi diiu- 
dicari possunt. Non sufficit scientia missiologica, non sufficit peritia circa mo- 
res alicuius populi in missionibus. Ut verbi gratia exemplum adhibeam mihi 
bene notum: in India, intima cognitio Hinduismi localis necessaria est ne quid- 
quam admittetur quod non est aptum, neque quidquam valde utile recusetur 
propterea quod idem in Hinduismo invenitur, siquidem persaepe non est nisi 
humanum quid, quod ab hinduistis simul et a christianis accipitur. Intima cognitio 
requiritur religionis et morum animistarum et aliarum religionum Indiae. Similis 
difficultas in aliis missionibus habetur. Ob has rationes cum omni reverentia erga 
S. Sedem, sed solummodo ut veritati suus sit locus, exprimere velim peritos 
S. Congregationi Rituum adiudicandos aptos non fore ad ferendum iudicium, 
sicuti requiritur, circa valorem pro Liturgia sacra quarundam actionum et aliarum 
rerum moribus populorum regionis missionariae propriis. Hoc per longam expe- 
rientiam edocti sumus. Igitur parum solatii est nobis nominatio facienda perito- 
rum hic Romae. 6 speraret. 7 solvenda fore. 8 Propterea ad propo- 
situm nominandi peritos sic compellor adloqui: « Hic ultimus error maior erit 
priore ». 9 Facultates ampliores concessae in n. 21 Conferentiis episcopa- 

libus in genere coarctari videntur in n. 22 quoad Conferentias episcopales in 
missionibus. Sicque quod una manu conceditur, altera manu tollitur quoad mis- 
siones. Forsitan erroneum quid iudico — utinam erroneum esset — attamen 
n. 22 attente considerato, hoc iudicium gignere videtur. Facultas quae sola Confe- 
rentiis episcopalibus in missionibus relinquitur videtur esse facultas proponendi. 
10 imprimis. 11 ampliores facultates Conferentiis episcopalibus in genere 

concessae in n. 21 coarctantur quoad Conferentias episcopales. 12 deest. 

13 S. Sedi et Sacrosancto Concilio, humiliter petimus ut n. 22 ex pag. 166. 

14 et in specie circa hanc aptationem Liturgiae in illis territoriis. Quae conces- 
sio missionibus facta multum iuvabit opus conversionum, simulque roborem dabit 
pastoribus missionalibus. 



500 



ACTA CONC. VATICANI II - PERIODUS I 



4 

Exc.mus P. D. SECUNDUS GARCIA DE SIERRA Y MENDEZ 
Archiepiscopus tit. Parianus, coad. Ovetensis 

Em.mi Praesides, em.mi ac rev.mi Domini, 

Circa nn. 8 et 9 in pag. 162. Maioris momenti nobis oratio, ut aiunt, 
subiectiva et omnium fidelium ascesis, ut perfectio assequatur, videtur 
quam quod schema huius rei tribuit. Licet in schemate de « instauranda 
Liturgia » tantum agatur, quae cum aliis extra-liturgicis pietatis actibus 
mira necessitudine arctatur, cum et haec necessitudo haud in schemate 
effulgeat, immo, ex loquendi modo, aliquis falsi specie decipi possit, 
sequentia mihi animadvertenda visum est, quia « haec oportet facere et 
illa non omittere ». 

Optaremus declarationem firmam et clariorem ne in « panliturgi- 
smo » — favete verbis — incidamus. De necessitate « colendae pietatis 
in tota vita etiam extra Liturgiam », sic apparet rubrum. Sed comma 
« christianus tamen quandoque invitatur ad intrandum cubiculum suum 
ut Patrem in abscondito oret », hanc orationem eiusque necessitatem 
valoremque quasi enervare videtur. Hoc verbo « quandoque », quod in 
decima linea et in undecima quasi in gratioso « ritornello » decantatur, 
videtur fiuxus in arena levis in deserto. Opportunitas clarae et firmae 
declarationis a nobis quaesitae satis suo iure gaudet et ipso schemate et 
Magisterii Ecclesiae testimonio in variis documentis exposito, tum pro 
clericis tum pro laicis, maxime in Litteris Encyclicis Mediator Dei et er- 
roribus, quod gravissimum est, quibus fidelium agendi ratio pertur- 
batur. 

Pius XII in charta magna Liturgiae sacrae, numquam satis memorata, 
et a qua numquam nobis videtur recedendum, dicit: « Haec sunt, ut prae- 
cipua tantum attingamus, spiritualium rerum meditatio, diligens sui 
ipsius recognitio ac censura, sacri secessus aeternis commendandis rebus 
instituti, piae ad Eucharistica tabernacula salutationes supplicationesque 
in honorem Beatae Mariae Virginis etc. 

« Multiplicibus hisce pietatis formis Spiritus Sancti afflatus et actio 
non adesse non possunt; eo enim spectant, ut animos nostros, etsi va- 
ria ratione, ad Deum convertant ac dirigant, ut eos a peccatis expient 
ad virtutemque excitent assequendam etc. Ac praeterea, cum impensius 
in christifidelibus spiritualem vitam alant, eos ad publica participanda 
sacra uberioribus cum fructibus inducunt, atque a periculo prohibent, 
quominus liturgicae preces in inanes ritus dilabantur. Ne desistatis — cla- 



CONGREGATIO GENERALIS VIII 



501 



mat vehementer voce caelica Pius XII sanctae memoriae — ne desista- 
tis igitur pro pastorali diligentia vestra, venerabiles Fratres, eiusmodi 
pietatis exercitia commendare ac fovere. Idque potissimum ne permit- 
tatis — quod nonnulli profitentur, vel renovandae Liturgiae specie de- 
cepti, vel effutientes liturgicos dumtaxat ritus efficacia dignitateque 
pollere — ut templa nempe per horas, publicis sacris non destinatas, 
occlusa permaneant, quemadmodum in quibusdam regionibus iam eve- 
nit; ut Augusti Sacramenti adoratio ac piae ad Eucha